Badania lekarskie pracowników

Istota wykonywania badań lekarskich pracowników

Dokumentem, który określa obowiązki oraz prawa stron objętych umową (pracownik-pracodawca), jest Kodeks pracy. W art. 229 §4 k.p. istnieje informacja o obowiązku skierowania pracownika na badania lekarskie przed podjęciem pracy. Jest to powinność każdego pracodawcy, gdyż bez aktualnego orzeczenia lekarskiego, pracownik nie może zostać dopuszczony do pracy. Lekarz Medycyny Pracy powinien dać badanemu zielone światło do wykonywania obowiązków na określonym stanowisku. Dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy bez aktualnych badań jest niezgodne z prawem i podlega karze finansowej od 1000 zł do 30000 zł.

W Kodeksie pracy znajdują się także wytyczne dotyczące obowiązków pracownika. W art. 211 k.p. zatrudniony jest zobowiązany do wykonania badań lekarskich zleconych przez pracodawcę. Powinien także zastosować się do wskazówek lekarza, które otrzyma. Jeżeli jednak odmawia poddania się badaniom, jest to równoznaczne z rezygnacją z podjęcia pracy.

Powyższe działania to nic innego, jak profilaktyczna ochrona zdrowia, która ma na celu zabezpieczenie zatrudnionego i przedsiębiorcy. Gdyby bowiem w czasie wykonywania pracy doszło do wypadku, pracownik nieposiadający aktualnego zaświadczenia lekarskiego, może być uznany za winnego zaistniałych okoliczności z powodu nieprzestrzegania przepisów. W takim przypadku zostałyby podjęte stosowne kroki prawne.

Zobacz: Komunikat Głównego Inspektora Pracy z dnia 1 kwietnia 2020 r. dotyczący badania profilaktycznego i szkolenia BHP

Rodzaje pracowniczych badań lekarskich

Występują cztery rodzaje badań lekarskich: wstępne, okresowe, kontrolne i końcowe. Ostatnie z nich wykonywane są na wniosek zatrudnionego, natomiast skierowanie na to pozostałe, to obowiązek pracodawcy.

1. Badania wstępne

Skierowanie na te badania otrzymają osoby nowo zatrudnione oraz pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, w których występują okoliczności mogące mieć szkodliwy wpływ na ich zdrowie. Badania te nie są koniecznością jedynie w przypadku, gdy pracodawca w ciągu 30 dni od wygaśnięcia lub rozwiązania poprzedniej umowy o pracę, nawiąże współpracę z tym samym pracownikiem na identycznych warunkach i na tym samym stanowisku, co poprzednio. Wyjątkiem są pracownicy zatrudniani do prac wyjątkowo niebezpiecznych u innego pracodawcy, którzy bezwzględnie muszą poddać się badaniom wstępnym.

2. Badania okresowe

Obowiązek wykonania tych badań dotyczy każdego pracownika. To, jak często będzie trzeba je wykonywać zależy od opinii lekarza, który swoją decyzję podejmuje w oparciu o stan zdrowia i warunki odpowiadające specyfice wykonywanej pracy.

Trzeba je także przeprowadzać w sytuacji, gdy zdrowie pracownika jest zagrożone przez szkodliwe działanie środowiska pracy. W tym przypadku na badania wysyłany będzie pracownik, który:

• zaprzestał wykonywania pracy w styczności ze szkodliwymi substancjami, pyłami i czynnikami,
• zakończył pracę dla danej firmy, ale złożył wniosek o objęcie takimi badaniami.

3. Badania kontrolne

Jest to rodzaj badania, któremu podlegają pracownicy przebywający na chorobowym zwolnieniu lekarskim dłużej niż 30 dni. Pracodawca ma obowiązek ustalić zdolność pracownika do wykonywania dotychczasowych obowiązków na danym stanowisku.

4. Badania końcowe

Są to jedyne badania przeprowadzane na wniosek pracownika. Wykonuje się je w przypadku zakończenia pracy w środowisku szkodliwym dla zdrowia człowieka. Ma to na celu wykluczenie choroby zawodowej u pracownika. W sytuacji, gdy pracownik otrzyma orzeczenie lekarskie świadczące o chorobie zawodowej nabytej podczas wykonywanej pracy, pracodawca ma obowiązek przenieść pracownika na inne stanowisko, zgodnie z wytycznymi lekarskimi. Jeżeli ta zmiana będzie się wiązać z obniżeniem pensji, osobie poszkodowanej przysługuje dodatek wyrównujący na okres do pół roku.

Badania lekarskie pracowników – dodatkowe informacje

Badania okresowe i kontrolne powinny być przeprowadzane w godzinach pracy pracownika, natomiast wstępne wykonuje się przed rozpoczęciem pracy. Czas poświęcony na wykonanie badań lekarskich jest objęty prawem do wynagrodzenia. Dodatkowo w sytuacji, gdy badania odbywają się w innej miejscowości (co wiąże się z kosztami przejazdu), zatrudnionemu przysługuje zwrot należności zgodnie z zasadami przyjętymi dla podróży służbowych. Warto również wiedzieć, że koszt badań okresowych i kontrolnych pokrywa pracodawca.

Jeżeli zaistnieje sytuacja, że któraś ze stron (pracownik, pracodawca) nie zgodzi się z treścią wystawionego zaświadczenia lekarskiego, istnieje możliwość przeprowadzenia ponownego badania w okresie do 7 dni od wydania dokumentu. Wystarczy złożyć wniosek za pośrednictwem lekarza, który wydał owe zaświadczenie. Ponowne badania wykona wojewódzki ośrodek medycyny pracy w czasie 14 dni od złożenia wniosku.

Szymon Kwasigroch
SYSTIM.PL

Polecamy: Ekskluzywny pakiet – Komentarze Złota seria