| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Ordynacja podatkowa > Instytucje podatkowe rzadko odwołują się do klauzuli rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika

Instytucje podatkowe rzadko odwołują się do klauzuli rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika

Przepisy Ordynacji podatkowej mówiące o zasadzie rozstrzygania wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika obowiązują już od roku. Instytucje podatkowe jednak bardzo niechętnie i rzadko decydowały się na uwzględnienie interesu podatnika poprzez zastosowanie tej nowej zasady.

Polskie prawo podatkowe cechują częste zmiany, niejasne definicje i trudności interpretacyjne systemu, z którym musi zmierzyć się każdy podatnik. Od 1 stycznia 2016 r. obowiązuje zasada rozstrzygania wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika. Ponadroczne funkcjonowanie przepisu, który miał być przychylny wszystkim podatnikom wykazało, że był on częściej wykorzystywany przez sądy administracyjne, aniżeli przez same instytucje podatkowe. Co powinien zrobić przedsiębiorca w sytuacji, kiedy przepis podatkowy jest niejasny, wykładnia jest niejednoznaczna i można go rozumieć na wiele sposobów? W jaki sposób powołać się na przedmiotową zasadę?

Zasada rozstrzygania wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika (tzw. zasada in dubio pro tributario) została wprowadzona do obowiązującego systemu prawa w Polsce przez ustawę z 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw nowelizacja procedury podatkowej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1197).

W akcie tym ustawodawca wskazał w art. 1, iż w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, 699 i 978) dodaje się art. 2a w brzmieniu: „Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika”. Tak określona przez ustawodawcę zasada istotnie zwiększyła ochronę podatników przed nadużyciami ze strony organów podatkowych oraz wprowadziła prawidłowe standardy w zakresie wykładni prawa podatkowego. Niemniej jednak, w praktyce zauważa się, że interpretacja zasady in dubio pro tributario nie jest łatwa i wymaga odpowiedniej kwalifikacji do określonego stanu faktycznego. Częściej jest jednak ona wykorzystywana przez sądy administracyjne, a nie fiskusa, który powinien na tej podstawie prawnej wykazywać większą przychylność obywatelowi w sytuacjach niejasnych i problematycznych, a nie dążyć do jak największego zapewnienia wpływów do Skarbu Państwa.

Istota zasady in dubio pro tributario

Zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść podatnika została wprowadzona przez ustawodawcę w odpowiedzi na opinie, iż obowiązujące przepisy prawa podatkowego powinny być zrozumiałe, spójne i czytelne dla osób nieprowadzących działalności gospodarczej. Z kolei całość systemu podatkowego zmierzać powinna do zapewnienia jak najlepszych warunków dla pewności obrotu gospodarczego i konkurencyjności firm.

Istota zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika polega na zapewnieniu ochrony podatnikom w przypadku pojawienia się wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego. Podkreśla się jednak, że wprowadzony przepis nie może odnosić się do usuwania wątpliwości odnośnie do stanu faktycznego w danej sprawie. Celem wprowadzenia przedmiotowej zasady było również zapewnienie większej ochrony praw podatnika, szczególnie w związku z wykładnią prawa. Bardzo często niejasno sprecyzowane przepisy podatkowe powodowały trudności interpretacyjne, a konsekwencje nieprawidłowo obliczonego i zadeklarowanego podatku były przerzucane na podatników.

W dziedzinie prawa podatkowego szczególnie ważne jest właściwe i precyzyjne stanowienie prawa, bowiem podatnik w każdym przypadku powinien mieć możliwość prawidłowego określenia swoich praw i obowiązków fiskalnych. Na ustawodawcy ciąży zatem obowiązek właściwego stanowienia przepisów prawnych w taki sposób, aby nie budziły one wątpliwości. Nieprecyzyjność przepisów prawa nie może obciążać podatników. Tym samym, zasada in dubio pro tributario jest więc przeciwieństwem formuły in dubio pro fisco (tzn. w razie wątpliwości, na korzyść fiskusa). Zgodnie z tą zasadą w sytuacjach wątpliwych bądź nieuregulowanych, organy powinny skłaniać się w stronę interesu fiskalnego, co stanowi bardzo często podkreślenie podrzędnego stanu obywatela wobec instytucji krajowych.

Sprawdź: INFORLEX SUPERPREMIUM

Podmioty mogące powołać się na zasadę

Organ podatkowy jest bezpośrednim adresatem zasady unormowanej przez ustawodawcę w art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa, ponieważ to on rozstrzyga sprawę podatkową, jak również w tym celu dokonuje wykładni i analizy znaczenia przepisów prawa, mających zastosowanie w sprawie z obywatelem. Tym samym pośrednim adresatem normy może być podatnik, w związku z czym uprawniony jest on do żądania zastosowania wskazanej normy przez organ podatkowy w sytuacji, gdy w sprawie zachodzą niedające się usunąć wątpliwości interpretacyjne, a organ podatkowy nie zastosował art. 2a Ordynacji podatkowej.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Joanna Owczarek

ekspert w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK