Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Spadkobiercy udziałów w spółce z o.o.

Spadkobiercy udziałów w spółce z o.o.
Spadkobiercy udziałów w spółce z o.o.
Udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, zwaną dalej spółką z o.o., podlegają dziedziczeniu. Uprawnienie to nie oznacza jednak, że spadkobierca zmarłego wspólnika zawsze staje się udziałowcem takiej spółki. O tym, czy znajdzie się on w gronie wspólników mogą zadecydować udziałowcy, którzy niekoniecznie muszą akceptować przystąpienie do spółki określonych osób. Decyzja ta powinna przyjąć formę odpowiedniej treści postanowienia w umowie spółki z o.o. zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 183 kodeksu spółek handlowych (zwanego dalej: ksh). Już na etapie rozpoczęcia współpracy ze wspólnikami, ważne, aby poświęcić chwilę na refleksję - co się stanie, gdy mnie zabraknie?

Dziedziczenie udziałów w spółce z o.o.

Spółka z o.o. ma mieszany, kapitałowo-osobowy charakter i w przeciwieństwie do spółki akcyjnej, jej wspólnicy mają prawo decydować z kim chcą współpracować w ramach jej struktury udziałowej. Prawo to doznaje jednak szeregu ograniczeń, o których warto wiedzieć już na etapie zawierania umowy spółki z o.o. Przede wszystkim decyzja kogo dotyczy dziedziczenie udziałów w spółce z o.o. powinna bezwzględnie zostać uregulowana w treści umowy spółki.

Zgodnie z art. 183 § 1 ksh „umowa spółki może ograniczyć lub wyłączyć wstąpienie do spółki spadkobierców na miejsce zmarłego wspólnika. W tym przypadku umowa spółki powinna określać warunki spłaty spadkobierców niewstępujących do spółki, pod rygorem bezskuteczności ograniczenia lub wyłączenia”.

Pamiętajmy, że postanowienia umowy nie mogą w nieuzasadniony sposób różnicować sytuacji poszczególnych wspólników - spadkobierca wspólnika A może stać się udziałowcem, a spadkobierca wspólnika B nie ma takiego prawa.

Spłata spadkobierców, których prawo wstąpienia do spółki zostało wyłączone, nie może być odmiennie określana bez wskazania ku temu obiektywnych przesłanek.

Postanowienia umowy, które są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego można podważyć - a chyba nikt nie chciałby, aby spółka, w której jest udziałowcem podlegała kontroli zarządcy tymczasowego ustanowionego na mocy art. 636 kodeksu postępowania cywilnego.

Uchwała wspólników – może wyłączyć prawo dziedziczenia spadkobiercy wspólnika?

Jak wspomniano powyżej, wyłączenie lub ograniczenie prawa wstąpienia spadkobiercy zmarłego wspólnika do spółki powinno, a więc w potocznym języku - musi zostać zapisane w jej umowie. Nieważna będzie zatem uchwała wspólników regulująca w tym zakresie uprawnienia spadkobierców - udziałowców, czy to zanim nastąpi wspomniana śmierć wspólnika spółki z o. o., czy to już ex post. Nie zmieni bezwzględnej nieważności takiej uchwały nawet, jeśli zostałaby podjęta jednomyślnie przez wszystkich wspólników.

Pamiętajmy również, że kwestie spłaty spadkobiercy nie wstępującego w roli wspólnika do spółki również powinny zostać zapisane wprost w treści jej umowy. Nie będzie zatem skuteczne postanowienie, zgodnie z którym spłata spadkobierców, a dokładnie jej wysokość, będzie przedmiotem decyzji pozostałych wspólników.

Jak rozliczyć się ze spadkobiercą w przypadku śmierci zmarłego wspólnika?

Przepis art. 183 ksh nie wskazuje wprost na jakich zasadach i w jakiej wysokości powinno nastąpić rozliczenie ze spadkobiercą zmarłego wspólnika. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności w redagowaniu postanowień umowy spółki w tym zakresie. Przyjmuje się, że wynagrodzenie spadkobiercy powinno być godziwe - jest to pojęcie relatywne i ocenia się je zawsze z punktu widzenia indywidualnej sytuacji. Właśnie z tego względu, aby nie dopuszczać do ewentualnych konfliktów, warto w umowie spółki wskazać sposób obliczenia takiego wynagrodzenia.

Często stosowaną praktyką jest odwołanie się do przepisu art. 199 § 2 ksh regulującego minimalną wysokość wynagrodzenia z tytułu przymusowego działania, jakim w tym wypadku stanowi umorzenie udziałów wspólnika.

Zgodnie z jego brzmieniem: „wynagrodzenie to, w przypadku umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników”.

Stosowanie w drodze analogii postanowień tego przepisu to zatem, jak najbardziej uzasadnione posunięcie. Zwykle bowiem udziały, gdy nastąpi śmierć wspólnika spółki z o.o., podlegają umorzeniu i stąd zasady rozliczeń powinny być tożsame z tymi dotyczącymi umorzenia.

Pytanie jednak czy z punktu widzenia zabezpieczenia przyszłych interesów spadkobierców są one wystarczające? Załóżmy, że spółka z o.o. inwestuje, rozwija się, ma przed sobą doskonałe perspektywy. Oparcie rozliczenia ze spadkobiercą na metodzie księgowej może być w takiej sytuacji bardzo niekorzystne.

Spadkobiercy a zapisobiercy

Regulacja przepisu art. 183 ksh odnosi się zarówno do spadkobiercy, jak również zapisobiercy, w szczególności zapisobiercy windykacyjnego, choć wydawać by się mogło, że ze względu na literalne brzmienie tego przepisu ma on wyłącznie zastosowanie do spadkobiercy.

Warto przypomnieć, że różnica pomiędzy spadkobiercą, a zapisobiercą polega na tym, że spadkobierca jest powołany do całości, względnie udziału spadku, zapisobierca nabywa roszczenie do spadkobiercy o przyznanie mu określonego składnika majątku spadkowego, zaś zapisobierca windykacyjny nabywa na mocy testamentu sporządzonego w formie aktu notarialnego określony składnik majątku spadkowego.

Innymi słowy, osoba uprawniona z tytułu zapisu windykacyjnego jest następcą spadkodawcy pod tytułem szczególnym. Przepisy regulujące prawa spadkobiercy mają analogiczne zastosowanie do sytuacji prawnej zapisobiercy.

Skoro zatem „w umowie spółki wspólnicy mogą wyłączyć lub ograniczyć wstąpienie do spółki następcy prawnego zmarłego wspólnika pod tytułem ogólnym, to tym bardziej powinni móc to uczynić w stosunku do tego pod tytułem szczególnym, tj. w stosunku do zapisobiercy windykacyjnego z tytułu udziałów”. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2016 roku, sygn. akt: I ACa 1727/15).

Co jest ważne przy redakcji treści postanowienia ograniczającego lub wyłączającego prawo?

Redagując treść postanowienia ograniczającego lub wyłączającego prawo wstąpienia do spółki spadkobiercy po zmarłym wspólniku, powinniśmy dosłownie „wyobrazić sobie” jak te postanowienia będą mieć praktyczne przełożenie w rzeczywistości, a więc:

  1. Według jakiej metody (księgowej, zdyskontowanych przepływów pieniężnych DCF czy też odtworzeniowej) dokonać wyceny majątku spółki na potrzeby rozliczenia się spółki z takim spadkobiercą?

Wybór właściwej metody często zależy od branży, w jakiej dany podmiot działa oraz od posiadanej przez niego struktury majątkowej. Inna metoda powinna mieć zastosowanie do wyceny spółki produkcyjnej, a inna do spółki świadczącej usługi, np. agencji PR.

  1. W jakim terminie spółka ma obowiązek rozliczyć się ze spadkobiercą zmarłego wspólnika?

Brak skonkretyzowania postanowień w tym zakresie praktycznie skutkuje koniecznością natychmiastowej zapłaty należności, a co może negatywnie wpłynąć na kondycję finansową spółki.

  1. Co zrobić z udziałami zmarłego wspólnika, skoro pozostaną „bez właściciela”?

Zwykle rekomenduję zapis regulujący zasady umorzenia takich udziałów, jak również zapis na ewentualność, gdy takiego procesu umorzenia nie da się przeprowadzić, a więc w sytuacji, gdy umorzenie udziałów zmarłego wspólnika sprawia, że kapitał zakładowy spółki byłby poniżej poziomu minimalnego - 5 tys. złotych.

Jak wyłączyć prawo wstąpienia do spółki spadkobiercy zmarłego wspólnika?

Poniżej zaprezentowany jest przykład postanowienia umownego wyłączającego prawo wstąpienia do spółki spadkobiercy zmarłego wspólnika.

  • „Spadkobiercy Wspólnika nie mają prawa wstąpić do Spółki na miejsce zmarłego Wspólnika.
  • Udziały zmarłego wspólnika zostaną umorzone w drodze umorzenia przymusowego. Spadkobiercom zostanie wypłacone wynagrodzenie za umorzone udziały. Celem ustalenia wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w zdaniu poprzednim, Zgromadzenie Wspólników w drodze uchwały podjętej większością głosów, dokona wyboru rzeczoznawcy majątkowego z zakresu wyceny przedsiębiorstw oraz metody wyceny wartości udziałów Spółki, z zastrzeżeniem iż wynagrodzenie za umorzone udziały, nie może być niższe od wartości przypadających na te udziały aktywów netto wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między Wspólników.
  • Wypłata wynagrodzenia nastąpi w terminie 24 miesięcy od dnia doręczenia Spółce prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym Wspólniku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia”.

Pamiętajmy!

Dziedziczenie to wyjątkowa, delikatna materia, niezależnie od tego, czy mówimy o nim w kontekście osób prywatnych czy też firm. Wielu przedsiębiorcom kwestia ta wydaje się zawiła i nieczytelna - nic dziwnego, gdyż pozbawione prawniczego wyczucia oko może nie dostrzegać niuansów i zawiłości tego skomplikowanego procesu.                

Milana Krzemień, adwokat, Partner Zarządzający KZ Legal (Krzemień Zaliwska Adwokaci i Radcowie Prawni sp.p.), autorka publikacji na blogu prawniczym Tozalezy.com

PODATKI 2023
PODATKI 2023

Praktyczny komplet wiedzy dla księgowych i biur rachunkowych dotyczący wszystkich zmian w podatkach w 2023 r. Na pakiet składa się jedenaście publikacji prezentujących kompleksową informację prawną na temat podatków w 2023 r. oraz rozliczenia PIT za 2022 r. Dodatkowym atutem wersji PREMIUM jest webinarium VAT 202.

Z wersją PREMIUM oszczędzasz 100 zł!
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(2)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • olinek
    2021-12-17 11:26:30
    A czy jest jakiś sposób na to żeby sprawdzić spadkobierców?
    0
  • alina
    2022-09-26 12:36:36
    W przypadku spadku zwróciłam się do notariusz Cejrowskiej. Bardzo mi pomogła.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek od nieruchomości
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają:
działki budowlane
domy jednorodzinne
garaże
lasy
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Maksymalna cena gazu w 2023 roku - rząd przyjął projekt
Maksymalna cena gazu. Rada Ministrów przyjęła 25 listopada 2022 r. projekt ustawy o szczególnej ochronie odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu, który zakłada utrzymanie cen usług gazu i dystrybucji w 2023 r. na poziomie z 2022 r. i wprowadza mechanizm rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych, podało Centrum Informacyjne Rządu (CIR).
Zamknięcie roku 2022 [szkolenie]
Zamknięcie roku 2022. Zapraszamy na bardzo praktyczne szkolenie on-line, podczas którego szczegółowo omówimy najważniejsze zagadnienia związane z praktycznym stosowaniem przepisów rachunkowych podczas zamknięcia roku w zakresie zdarzeń po dniu bilansowym.
Modernizacja KAS w latach 2023-2025 ma kosztować 3 mld zł
KAS. 3 mld zł ma kosztować realizacja programu modernizacji Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) w latach 2023-2025 - wynika z informacji o projekcie uchwały w tej sprawie, zamieszczonej w piątek na stronie KPRM w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
TSUE przyznał rację Polsce w kwestii akcyzy
Polski warunek stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy przy imporcie zwolnionego od akcyzy alkoholu używanego do produkcji leków jest zgodny z unijnym prawem. Trybunał Sprawiedliwości UE oddalił skargę Komisji przeciwko Polsce, kończąc długoletni spór z KE.
KSeF. Rewolucja w fakturach już niebawem [kompendium]
KSeF, czyli Krajowy System e-Faktur ma zapewnić bezpieczeństwo i ułatwić rozliczenia. Zmiana jest rewolucyjna, przedsiębiorcy muszą się przygotować.
Opłata deszczowa – kto płaci podatek od deszczu?
Opłata deszczowa to w praktyce nowy podatek. Powstał 1 stycznia 2018 roku w wyniku znowelizowania ustawy Prawo wodne. Obecnie planowane są zmiany, które mają obowiązywać od 2023 roku.
Ile kontroli rachunków bankowych obywateli po zmianie prawa podatkowego?
Zmienione przepisy dotyczące kontroli kont bankowych obywateli obowiązują Od 1 lipca 2022 r. W związku z pojawiającymi się informacjami o zintensyfikowaniu takich kontroli po wejściu w życie nowelizacji, RPO pyta Ministra Finansów - ile kontroli przeprowadzono w nowym trybie.
Dropshipping a VAT
Dropshipping to model logistyczny sprzedaży przez Internet, który nie wymaga, aby sprzedawca dysponował magazynem i fizycznie był w posiadaniu sprzedawanych produktów. Model ten opiera się na ścisłej współpracy sprzedawcy z hurtowniami. Polega na zbieraniu zamówień i przekazywaniu ich do hurtowni (lub dostawcy).
Fundacja rodzinna, a zmiany w podatkach
Przedstawiony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii i skierowany już do Sejmu projekt (z 28 października 2022 r.) ustawy wprowadzającej do polskiego porządku prawnego instytucję fundacji rodzinnej niesie za sobą duże zmiany w obrębie wielu już funkcjonujących przepisów. Także przepisów podatkowych. Chodzi w szczególności o podatek od spadków i darowizn, podatek dochodowy od osób fizycznych, podatek dochodowy od osób prawnych i ordynację podatkową.
Nawozowe produkty mikrobiologiczne - stawka 0% VAT do końca 2022 roku
Nawozowe produkty mikrobiologiczne będą objęte zerową stawką VAT do 31 grudnia 2022 r., podobnie jak nawozy i inne substancje wykorzystywane do polepszania gleby – wynika z opublikowanego 24 listopada 2022 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacyjnego projektu rozporządzenia MF.
Umowa sprzedaży udziałów spółki z o.o. - treść, formalności, opodatkowanie
Przenoszenie udziałów w spółce z o.o. – jakie dokumenty należy przygotować i w jaki sposób przeprowadzić całą procedurę, aby mogła przebiec szybko i sprawnie? Jak jest opodatkowana sprzedaż udziałów w spółce z o.o.?
Minimalny CIT w nowej wersji – co warto wiedzieć?
Co zmienia w przepisach dot. minimalnego podatku CIT nowelizacja zwana Polski Ład 3.0?
JPK_V7 - zmiany od rozliczenia za styczeń 2023 r. (projekt)
Ministerstwo Finansów opublikowało projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług od 2023 r. Zmiany mają charakter upraszczający oraz doprecyzowujący zasady prowadzenia ewidencji VAT. W opublikowanym rozporządzeniu MF zaproponowało zmiany w rozporządzeniu w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług.
Zaliczki na PIT a kwota zmniejszająca podatek
Księgowi zastanawiają się, czy nadal przy obliczaniu zaliczek na PIT muszą potrącać kwotę zmniejszającą podatek, jeżeli wiedzą, że podatnik już w październiku przekroczył roczny limit tej kwoty wynoszący 3600 zł.
SPROSTOWANIE do artykułu pt. „Ekspert celny ostrzega: uważaj na faktury od spedytora!”
SPROSTOWANIE Polskiej Izby Spedycji i Logistyki do artykułu pt. „Ekspert celny ostrzega: uważaj na faktury od spedytora!”.
Składka zdrowotna ryczałtowców w 2022 roku. Rozliczenie roczne – termin, nadpłata, dopłata
Przedsiębiorcy płacący ryczałt od przychodów ewidencjonowanych muszą sporządzić za 2022 rok rozliczenie roczne składki zdrowotnej i przesłać do ZUS do 2 maja 2023 r. Z tego rozliczenia może wynikać nadpłata albo niedopłata składki.
Zaświadczenia wydawane w e-Urzędzie Skarbowym - dokumenty elektroniczne równe papierowym
Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa informują, że W e-Urzędzie Skarbowym (e-US) można otrzymać zaświadczenia o dochodach, a także o niezaleganiu w podatkach. Zaświadczenie jest wystawiane jako dokument elektroniczny (plik) i doręczane na konto podatnika w e-US. Zaświadczenia elektroniczne powinny być traktowane na równi z dokumentami papierowymi. Użytkownicy e-Urzędu Skarbowego mogą odbierać zaświadczenia na swoim koncie w serwisie. Warunkiem jest wyrażenie zgody na doręczenie elektroniczne.
Kredyty w złotówkach. Czy można pozbyć się WIBOR-u z umowy kredytowej?
Nabici w WIBOR, czyli dlaczego raty kredytów złotowych rosną i czy można z tym walczyć w sądzie?
Zimno w pracy – kiedy pracownik może odmówić wypełniania obowiązków i jak temu zapobiec?
Wciąż pojawiają się informacje o możliwych kłopotach energetycznych w kraju w związku z perturbacjami z dostawą gazu i węgla do odbiorców prywatnych i przedsiębiorstw świadczących usługi energetyczne. Taki stan rzeczy jest wynikiem wojny w Ukrainie oraz wciąż rosnącej inflacji, co spowodowało częściowe załamanie się łańcuchów dostaw. Uzasadnione wobec tego są obawy pracodawców o to, w jaki sposób zabezpieczą ciągłość pracy i pracowników w nadchodzących zimowych miesiącach.
Płaca minimalna w 2023 roku w Polsce wzrośnie dwa razy. Czy zwiększy się bezrobocie?
Ze względu na galopującą inflację pracodawcy w przyszłym roku dwukrotnie podniosą wynagrodzenie minimalne: w styczniu i w lipcu. Po tej drugiej podwyżce jego wysokość netto będzie na poziomie dwukrotnie wyższym niż jeszcze w 2015 roku. Większość ekonomistów uważa, że podnoszenie płacy minimalnej nie prowadzi do wzrostu bezrobocia, jednak przyszły rok będzie trudniejszy na rynku pracy z powodu ogólnego spowolnienia gospodarczego. Kwestia płacy minimalnej w ciągu dwóch lat zostanie uregulowana na poziomie unijnym, ale w przypadku Polski nie powinno się to wiązać z dużymi zmianami.
Ponad 2/3 spółek nie zamierza przechodzić na tzw. estoński CIT. Dlaczego?
Ponad 89 proc. szefów spółek zna pojęcie tzw. estońskiego CIT-u, blisko 67 proc. respondentów nie rozważa jego wprowadzenia w kierowanej przez siebie spółki – wynika z badania przekazanego PAP. Przedsiębiorcy obawiają się dodatkowych kontroli skarbowych
Wystawienie pustej faktury w prawie karnym skarbowym
Puste faktury wystawiane są w dalszym ciągu pomimo wielu narzędzi kontrolnych w posiadaniu organów podatkowych.
KSeF a systemy e-fakturowania na świecie – podobieństwa, różnice, korzyści i zagrożenia
Podstawowe korzyści płynące z e-fakturowania, czy elektronicznej wymiany danych (EDI, Electronic Data Interchange) w ogóle, to redukcja kosztów oraz czasu potrzebnego na procesowanie dokumentów papierowych. To właśnie z tego powodu, a także w celu zmniejszenia luki w podatkach VAT, rządy wielu państw na całym świecie decydują się na wdrożanie wymogu e-invoicingu. Jak wygląda to w praktyce, szczególnie w porównaniu z Krajowym Systemem e-Fakturowania w naszym kraju?
Faktura zaliczkowa – jak i kiedy wystawić
Kto i w jakich sytuacjach powinien wystawić fakturę zaliczkową? Co powinna zawierać faktura zaliczkowa?
Logowanie do e-sklepu PGG tylko przez profil zaufany, eDowód lub bank - od 24 listopada 2022 r.
Od najbliższego czwartku 24 listopada 2022 r. rejestracja i logowanie do sklepu internetowego Polskiej Grupy Górniczej (PGG) będą możliwe tylko za pomocą systemu identyfikacji elektronicznej login.gov.pl, czyli z potwierdzeniem tożsamości przez profil zaufany, eDowód czy konto bankowe - podała spółka.