Pracodawca nieodpłatnie dowozi pracownika do pracy - czy pracownik musi płacić od tego świadczenia PIT?

Po serii niekorzystnych interpretacji i wyroków, w ostatnim czasie przeważa pogląd, że sama możliwość skorzystania z takiego transportu nie skutkuje powstaniem przychodu opodatkowanego PIT. Tak też wynika z niedawnej interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 4 kwietnia 2012 r. (nr ILPB2/415-598/09/12-S/AJ).

Organ podatkowy uznał w tej interpretacji, że W sytuacji, gdy wartości świadczeń pracowniczych nie można przyporządkować do świadczeń uzyskiwanych przez konkretnego pracownika – zwłaszcza wtedy, gdy tak jak w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, opłata wnoszona jest ryczałtowo za wszystkich pracowników – nie jest możliwe ustalenie w odniesieniu do konkretnego pracownika kwoty przychodu, w tym przypadku z tytułu finansowania przez pracodawcę kosztów dojazdów do i z pracy. Nie sposób bowiem stwierdzić, czy pracownik w istocie otrzymał określone świadczenie i jaka jest jego wartość.

Busem pracodawcy do pracy

Sprawa dotyczyła spółki, która zapewniała swoim pracownikom możliwość skorzystania z transportu do miejsca pracy. Rozliczenie z przewoźnikami następowało ryczałtowo i spółka nie była w stanie określić, którzy pracownicy skorzystali ze transportu.

Na tle powyższego, spółka zwróciła się do organu podatkowego z wnioskiem o interpretację, w którym zapytała, czy w takiej sytuacji istnieją podstawy dla przypisania poszczególnym pracownikom przychodu opodatkowanego PIT?

Spółka przedstawiła własne stanowisko, twierdząc, że ustalenie przychodu nie jest obiektywnie możliwe. Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się tym poglądem. Spółka, po wyczerpaniu toku instancyjnego, złożyła skargę do WSA, który przyznał jej rację. Skarga kasacyjna organu została oddalona, w wyniku czego sprawa ponownie trafiła do organu podatkowego, który tym razem, będąc związany wytycznymi NSA, podzielił stanowisko podatnika.

Płacimy PIT jeżeli można ustalić wartość świadczenia dla konkretnego pracownika

W opinii Dyrektora IS, przychodem pracownika są wyłącznie te świadczenia, w przypadku których możliwe jest ustalenie wartości świadczenia przypadającego na poszczególnego pracownika.

W odniesieniu do wartości świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, ustawodawca przyjął, że muszą być one faktycznie otrzymane, a nie tylko postawione do dyspozycji.

Zatem, przychodem pracownika są wszelkie otrzymane przez niego świadczenia, do których zalicza się nie tylko wynagrodzenie wynikające z zawartych umów o pracę lub umów o podobnym charakterze, ale również wszystkie inne przychody, niezależnie od podstawy na jakiej zostały wypłacone.

W niniejszej sprawie nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że samo zagwarantowanie pracownikowi możliwości dojazdu do pracy stanowi dla niego opodatkowany przychód.

Zamieszanie po uchwale o pakietach medycznych

Dowóz pracowników do pracy jest świadczeniem w naturze, którego wartość stanowi przychód podlegający opodatkowaniu PIT jedynie w sytuacji, gdy podatnik faktycznie otrzymał takie świadczenie. W konsekwencji, sama możliwość otrzymania takiego świadczenia bez jego rzeczywistej konsumpcji nie powinna rodzić obowiązku podatkowego.

Pogląd taki, wynikający z wykładni przepisu art. art. 11 ust.1 ustawy o PIT, przez wiele lat dominował w praktyce organów podatkowych i sądów administracyjnych.

Dopiero w ostatnich latach, a zwłaszcza po udzieleniu przez NSA odpowiedzi na pytanie dotyczące opodatkowania tzw. „pakietów medycznych”, organy podatkowe zaczęły na szerszą skalę zrównywać skutki podatkowe świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze, traktując już samo postawienie świadczenia w naturze do dyspozycji podatnika jako prowadzące do opodatkowania jego wartości rynkowej.

Pakiety medyczne dla pracowników – uzasadnienie uchwały NSA i zdania odrębne

Pakiety medyczne dla pracowników – wyjaśnienia Ministerstwa Finansów

Nieodpłatne świadczenia

W przedmiotowej sprawie NSA zauważył powyższą różnicę w opodatkowaniu świadczeń w naturze i świadczeń pieniężnych i oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego na orzeczenie WSA w Gorzowie Wielkopolskim. W sytuacji, w której nie ma możliwości rzeczywistego zidentyfikowania pracowników dojeżdżających do pracy na koszt pracodawcy, nie można mówić o powstaniu przychodu po ich stronie.

Zarówno WSA jak i NSA w toku postępowania nie stwierdziły, że na pracodawcy (płatniku PIT) ciąży obowiązek zindywidualizowania wartości otrzymanych świadczeń poprzez takie ustalenie relacji pomiędzy nim a dostawcą usług transportowych, które pozwala na dokładne ustalenie, którzy z pracowników rzeczywiście korzystają z dojazdu do pracy na koszt pracodawcy.

Czy trzeba opodatkować VAT zużycie produktów spożywczych w ramach prowadzonej działalności?

Nieodpłatne świadczenie członka zarządu dla spółki - jak obliczyć jego wartość

Praca praktykanta nie jest dla firmy nieodpłatnym świadczeniem

Co to jest nieodpłatne świadczenie i jak określić jego wartość

Należy mieć nadzieję, że praktyka organów podatkowych w kwestii opodatkowania świadczeń w naturze będzie wreszcie spójna, a podatnicy i płatnicy nie będą zaskakiwani dalszymi kuriozalnymi interpretacjami.

Tomasz Kret, starszy konsultant w Zespole ds. Podatków Pracowniczych działu prawno-podatkowego PwC