Ulga IP Box 2020 - wskaźnik Nexus i inne problemy praktyczne

IP BOX - uwagi wstępne

Za taki przykład stanowić może dochód z autorskiego prawa programu komputerowego. W tym przypadku, za dochód kwalifikuje się należności licencyjne (czyli kwoty związane z użytkowaniem utworzonego programu), czy sprzedaż programu (kwoty uzyskane w związku z przeniesieniem własności praw autorskich). Głównym założeniem IP Box jest zwiększenie zainteresowania w obszarze prac badawczo-rozwojowych w Polsce, a także skupienie innowacyjnych procesów w zakresie tworzenia i komercjalizacji pracy. W konsekwencji ma to przyczynić się do budowania poczucia atrakcyjności i konkurencyjności systemu podatkowego względem firm, które zdecydują się promować innowacje.

Możliwość skorzystania z 5% stawki podatku została wprowadzona z dniem 1 stycznia 2019 roku i funkcjonuje już na polskim rynku od ponad roku. Jednak ze względu na różnice interpretacyjne organów podatkowych mamy do czynienia z licznymi problemami wynikającymi z nieprawidłowości wprowadzonych regulacji. Liczne spory podatkowe zobligowały Ministerstwo Finansów  do opublikowania 86- stronnicowych objaśnień, które miałyby rozwiązać te problemy. Analiza interpretacji podatkowych pokazuje, że problem dotyczy w szczególności jednoosobowych działalności gospodarczych, które zajmują się oprogramowaniem. Związane jest to z wątpliwościami co do faktycznego pochodzenia dochodu z prawa autorskiego dotyczącego programu komputerowego lub kwestii oprogramowania, które zostało rozwinięte bądź ulepszone.

Podmiot i zakres ulgi IP Box

Zatem kto może być uprawniony do skorzystania z ulgi IP Box? Przede wszystkim podmioty, które spełnią szereg określonych wymagań. Jedną z konieczności jest prowadzenie prac badawczo-rozwojowych przez podmiot oraz wytworzenie kwalifikowanego IP. Z tego tytułu konieczne jest również uzyskanie dochodu np. z autorskiego prawa programu komputerowego. Niezbędnym jest także rejestrowanie dokumentacji każdego projektu, a także odpowiednie ewidencjonowanie przychodów i kosztów poniesionych w wyniku kwalifikacji praw własności intelektualnej.

Natomiast prawa do skorzystania ze stawki 5% są ściśle określone i zgodnie z ustawą praw własności intelektualnej, do zalicza się do nich m.in. patenty, wzory przemysłowe/użytkowe czy wspominane wcześniej, prawa autorskie do programów komputerowych.

Czym jest wskaźnik Nexus?

Dzięki wskaźnikowi możliwe jest obliczenie preferencyjnego opodatkowania dochodów, które dotyczą praw autorskich i własności intelektualnych. Oznacza to, że obliczymy podstawę opodatkowania czyli kwotę, która finalnie zostanie opodatkowana stawką 5%. Zatem niezbędnym jest prawidłowe obliczenie wskaźnika, który prezentuje się następującym wzorem:

Gdzie litery oznaczają kolejno:

a – koszty działalności B+R związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b – nabycie wyników prac B+R związane z podmiotami niepowiązanymi,
c – nabycie wyników prac B+R związane z podmiotami powiązanymi,
d – nabycie kwalifikowanego prawa własności intelektualnej B+R.

Co ważne, zgodnie z objaśnieniami MF, wskaźnik Nexus nie może przekraczać wartości 1. W takim przypadku, kwalifikowany dochód będzie mógł skorzystać z preferencyjnej stawki.

Liczne kontrowersje pojawiają się w przypadku podmiotów prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, którzy po wyliczeniu zgodnie ze wskaźnikiem Nexus uzyskują wartość 0 przy liczniku bądź mianowniku. Przykładem jest interpretacja opublikowana dnia 30 marca 2020 roku (0112-KDIL2-1.4011.162.2019.2.TR), w której to, Dyrektor KIS nie udzielił jednoznacznej odpowiedzi w stosunku do pytania, czy prawidłowym jest uznanie wskaźnika Nexus = 1, przy liczniku i mianowniku = 0. Takie też wartości zaprezentowano w objaśnieniach, które wskazują, iż należy podwyższyć do liczby 1, gdy wartość ta jest niższa od tej wartości.

IP Box, a umowy B2B

Umowy B2B są istotną kwestią z punktu widzenia programisty, ze względu na zawarte w objaśnieniach MF sformułowanie dotyczące przeniesienia prawa własności intelektualnej między podmiotami. MF wskazuje, że w sytuacji zawartych umów B2B i związane z tym koszty należy ujmować w literze „d” odpowiednio do wzoru wskaźnika Nexus. W związku z tym, koszty z przeniesienia autorskiego prawa do oprogramowania komputerowego pomniejszą dochód kwalifikowany odpowiednio o tę kwotę.

Mimo obszernych objaśnień Ministerstwa Finansów, w dniu 30 grudnia 2019 roku została wydana interpretacja, w której podmiot w ramach umowy B2B zlecał część prac programistycznych i nabywał prawa majątkowe. Organ podatkowy uznał, że tworzenie nowych programów komputerowych i związane z tym koszty kwalifikują się do uwzględnienia w literze „b”.

Takie różnice powodują, że sytuacja przedstawiona w objaśnieniach wydaje się niekorzystna dla podatnika. Natomiast opinia organu podatkowego w interpretacji indywidualnej skłania do twierdzeń, że sytuacja ta staje się zupełnie odmienna co do sformułowanych wniosków MF. Wzajemnie wykluczające się kwestie powodują, iż podmioty niebezpodstawnie mają wątpliwości co do stosowań ulgi IP Box. Należy więc tutaj zwrócić uwagę na sposób nabywania praw majątkowych w umowach B2B, a także na odpowiednią klasyfikację względem ustawy CIT i związane z pracami i działalnością badawczo-rozwojową. Do spornych twierdzeń organów podatkowych należy dodać również faktycznie zaistniałe sytuacje związane z chęcią korzystania z ulgi obu podmiotów (programisty i spółki jednocześnie).

Polecamy: PIT 2020. Komentarz

Polecamy: CIT 2020. Komentarz

Dochód IP Box, a usługi oprogramowania

W przypadku usług oprogramowania istnieje możliwość skorzystania z umów licencyjnych związanych z oprogramowaniem komputerowym. W wyniku czego za dochód uznaje się otrzymywane kwoty wynikające z tej umowy, które związane są z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszaniem programu komputerowego. Jest to jedna z możliwości kalkulowania dochodu IP Box, ponieważ w wyniku stosowania art. 24d ust. 7 ustawy CIT, w zależności od rodzaju kwalifikowanego dochodu z praw własności intelektualnej podmiot powinien stosować zasady cen transferowych. Należy jednak pamiętać, że rozpatrywana sprawa zależy tutaj od sytuacji danego podmiotu i charakteru świadczonej usługi.

Tworzenie, ulepszanie i modyfikacja programów komputerowych

Wątpliwym wątkiem dla organów podatkowych jest również proces tworzenia, ulepszania i modyfikacji programów komputerowych. Kwestie sporne dotyczą tutaj zagadnienia, czy w możliwe jest zastosowanie ulgi 5%.

W objaśnieniach Ministerstwa Finansów, znajduje się informacja, która wskazuje, iż programy komputerowe opracowywane są w formie kodu źródłowego, tak więc mimo ulepszeń i modyfikacji programista nadal wykonuje czynności twórcze i tym samym spełnia on w dalszych ciągu zakres autorskiego prawa programowania komputerowego.

Tak też zostało potwierdzone w interpretacji podatkowej, w której podmiot prowadził jednoosobową działalność gospodarczą oraz świadczył usługi polegające na ulepszeniu i rozwijaniu przestarzałych programów. Ponadto możliwe jest też, iż jego działanie przyczyni się do stworzenia zupełnie nowych funkcjonalności, które nie występowały w zakresie praktyki tych podmiotów. W interpretacji podatkowej z dnia 17 lipca 2020 roku, Dyrektor KIS wskazuje, że podejmowana działalność przez podmiot, który tworzy oprogramowanie komputerowe bądź jego część stanowi działalność badawczo-rozwojową, a w konsekwencji kwalifikuje się do objęcia preferencyjnego opodatkowania dochodów z tego tytułu według stawki 5%.

Należy jednak wspomnieć, że mimo powyższych zapisów, dyrektor KIS dnia 28 stycznia 2020 r. wydał interpretację indywidualną (0115-KDIT1.4011.2.2019.3.DW), gdzie podmiot składający wniosek, wkomponowywał swoje wytworzone części do istniejącego programu komputerowego, które jak podkreślił nie są samodzielną aplikacją. Podkreślił, że przychód z tego tytułu nie jest powiązany z tworzeniem utworu zgodnie z autorskim prawem do programu komputerowego. Natomiast zaznaczył, że jest to tworzenie zupełnie nowego elementu do funkcjonującego programu. W konsekwencji organ podatkowy uznał, iż podmiot ten nie jest uprawniony do skorzystania z 5% ulgi.

Podsumowując, zaprezentowane w dniu 16 lipca 2019 roku objaśnienia Ministerstwa Finansów mimo obszernej próby omówienia, nie stanowią odpowiedzi na szeroki zakres wątpliwości podatników. Wskaźnik Nexus nadal nie jest w pełni transparentnym narzędziem, który eliminuje problem związany z ulgą IP Box, chociażby ze względu na występujące kwestie sporne wyniku „0” w liczniku czy mianowniku. Nadal budzącymi wątpliwościami są kwestie umowy B2B związane z zakupem prac badawczo–rozwojowych. Natomiast brak określenia jasnych i konkretnych zasad na temat powyższego, sprawia, że problematycznym staje się ustalenie kwalifikacji praw własności intelektualnej.

Mirosław Siwiński, Doradca Podatkowy, Radca Prawny, Partner w Advicero Nexia