REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

PCC od pożyczki – kiedy nie trzeba płacić podatku

PCC od pożyczki, PCC-3;  podatek od pożyczki
PCC od pożyczki, PCC-3; podatek od pożyczki
Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Podatek (PCC) od pożyczki. Umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Podatek w wysokości 0,5% pożyczonej kwoty obciąża pożyczkobiorcę. Jednak niektóre pożyczki w rodzinie (i nie tylko w rodzinie) są zwolnione z tego podatku. Które pożyczki są zwolnione z podatku PCC? Czy pożyczki udzielane przez podatników VAT są opodatkowane PCC?

PCC od umowy pożyczki

Umowa pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku (czyli nie dotyczy to np. pożyczenia samochodu) jest objęta PCC na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej: "ustawa o PCC").

Autopromocja

Obowiązek podatkowy ciąży tu na biorącym pożyczkę.

Obowiązek powstaje tu (zob. art. 3 ust. 1 pkt 1, 1a, 4 ustawy o PCC) :
- z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej (czyli zawarcia /nawet ustnie/ umowy pożyczki) albo
- z chwilą każdorazowej wypłaty środków pieniężnych, jeżeli umowa pożyczki określa, że wypłata środków pieniężnych nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy albo
- z chwilą powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej (tu pożyczki) – jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a następnie powołuje się przed organem podatkowym na fakt jej dokonania.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o PCC od umowy pożyczki płaci się podatek w wysokości 0,5% podstawy opodatkowania.

Podstawę opodatkowania stanowi w przypadku umowy pożyczki kwota lub wartość pożyczki. Natomiast w przypadku, gdy umowa pożyczki stanowi, że wypłata środków pieniężnych nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy – podstawę opodatkowania stanowi kwota każdorazowej wypłaty środków pieniężnych (zob. art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o PCC).

Ale stawka PCC wynosi 20 %, jeżeli przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki (albo zmiany tej umowy), a należny podatek od tej czynności nie został wcześniej zapłacony.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Podobnie sankcyjna stawka 20% PCC dotyczy biorącego pożyczkę, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC, powołującego się na fakt zawarcia umowy pożyczki, który nie spełnił uprawniającego do zwolnienia warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy, czy jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Umowa pożyczki – forma, treść, przepisy

Kiedy powstaje obowiązek zapłaty PCC przy umowie pożyczki

Które pożyczki są zwolnione z podatku PCC?

W ww. art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC uregulowano zwolnienie z podatku pożyczek pieniężnych w gronie najbliższej rodziny.

Z tego zwolnienia korzystają pożyczki  udzielane w formie pieniężnej (bez względu na kwotę) na podstawie umowy zawartej między osobami, o których mowa w art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, w wysokości przekraczającej kwotę, określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, pod warunkiem:
- złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC-3) właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności,
- udokumentowania otrzymania przez biorącego pożyczkę pieniędzy na rachunek bankowy, albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Chodzi tu więc o pożyczki od małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki prawnuki …), wstępnych (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie …), pasierba, rodzeństwa, ojczyma i macochy.

Warto też wskazać, że jako rodziców ustawa o podatku od spadków i darowizn traktuje również przysposabiających, a za zstępnych także przysposobionych i ich zstępnych.  Natomiast od 27 października 2020 r. jako zstępnych ustawa o podatku od spadków i darowizn traktuje również osoby, które przebywają lub przebywały w rodzinie zastępczej, w rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2020 r. poz. 821), a za wstępnych także odpowiednio osoby tworzące rodzinę zastępczą, prowadzące rodzinny dom dziecka lub pracujące z dziećmi w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej.

Aby skorzystać z tego zwolnienia trzeba więc m.in. złożyć w ciągu 14 dni od otrzymania pożyczki deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych na formularzu PCC-3. Pożyczkobiorca korzystający z całkowitego zwolnienia z podatku w poz. 31 formularza (podstawa opodatkowania) powinien wpisać kwotę udzielonej pożyczki. Natomiast w poz. 33 (kwota obliczonego podatku) wpisać trzeba 0.

Trzeba też załączyć dokumentację (np. wydruki z historii konta bankowego lub skok albo odcinek przekazu pocztowego), potwierdzającą otrzymanie pożyczki na rachunek bankowy, rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Zwolnione z PCC są także umowy pożyczki zawarte między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu (9637 zł) – na zasadach określonych w przepisach o podatku od spadków i darowizn (art. 9 pkt 10 lit. c ustawy o PCC).

Autopromocja

Do I grupy podatkowej w podatku od spadków i darowizn są zaliczeni: małżonkowie, zstępni, wstępni, pasierbowie, zięciowie, synowe, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie (art. 14 ust. 3 pkt 1) ustawy o podatku od spadków i darowizn).

A kwota niepodlegająca opodatkowaniu, o której tu mowa, to 9637,- zł (art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Zatem umowy pożyczki do kwoty 9637,- zł zawierane pomiędzy ww. osobami z I grupy podatkowej są zwolnione z PCC, bez konieczności dokonywania żadnych dodatkowych czynności.

Tak więc:
- teściowie, zięciowie i synowe są zwolnieni z PCC od pożyczek tylko do wysokości ww. limitu (ale bez żadnych podatkowych formalności) a
- reszta osób z I grupy (jako, że tworzy grupę „0” z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn) jest zwolniona z PCC od pożyczek bezlimitowo ale musi dopełnić warunku złożenia deklaracji PCC-3 i otrzymania pieniędzy w określony wyżej sposób.

Czy pożyczki w rodzinie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

Z PCC są zwolnione ponadto pożyczki udzielane:

- przez przedsiębiorców niemających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, prowadzących działalność w zakresie kredytowania oraz udzielania pożyczek,

- na podstawie umowy zawartej między innymi podmiotami niż osoby, zaliczone do "zerowej" i I grupy podatkowej w podatku od spadków i darowizn, jeżeli kwota lub wartość pożyczki nie przekracza 1000 zł,

- z kas lub funduszów zakładowych, funduszów związków zawodowych, pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, koleżeńskich kas oszczędnościowo-pożyczkowych działających w wojsku oraz z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

- z utworzonych w drodze ustawy innych funduszów celowych,

- przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej.

Pożyczki podatników VAT a PCC

Warto też wiedzieć, że zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnychnie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

a) w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,

b) jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:

- umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
- umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zatem czynności cywilnoprawne opodatkowane VAT (nawet jeżeli strona tej czynności jest zwolniona z VAT z tytułu dokonania tej czynności) są, co do zasady, wyłączone z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Jak argumentują organy podatkowe: W przypadku umów pożyczki o wyłączeniu, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług. Podstawę do ww. wyłączenia może stanowić m.in. fakt, że jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest zwolniona z podatku od towarów i usług. (...) w pierwszej kolejności ustalenia wymaga kwestia czy transakcja ta podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności regulacjami w zakresie ustawy o podatku od towarów i usług skutkuje wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. (zob. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 kwietnia 2021 r., sygn. 0111-KDIB2-2.4014.37.2021.3.PB).

A trzeba wiedzieć, że na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zwolnione są od tego podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Zdaniem Dyrektora KIS (zob. interpretacja indywidualna z 29 stycznia 2021 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.986.2020.2.KO) udzielenie przez podatnika VAT (spółka będąca osobą prawną i podatnikiem VAT) pożyczki innemu przedsiębiorcy spełnia przesłanki uznania tej czynności za podlegającą opodatkowaniu VAT, niezależnie od częstotliwości i celu czy statusu nabywcy. Udzielanie pożyczki przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzące obowiązki w podatku od towarów i usług. Udzielenie pożyczki stanowi świadczenie polegające na udostępnieniu kapitału na wskazany w umowie okres czasu.

Zatem udzielenie przez podatnika VAT oprocentowanej pożyczki, stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i podlega  (co do zasady) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Jednak na mocy ww. art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT udzielanie pożyczek jest zwolnione z VAT, a w konsekwencji podatnicy VAT udzielający pożyczek (nawet incydentalnie) nie płacą także PCC.

Paweł Huczko

Polecamy: Podatek od spadków i darowizn

Polecamy: Postępowanie podatkowe

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Koszty uzyskania przychodów 2024 - umowa o pracę, zlecenie, umowa o dzieło

    Jakie koszty uzyskania przychodu (tzw. koszty podatkowe) w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) można uwzględniać (potrącać) na umowie o pracę, umowie zlecenia i umowie o dzieło?

    Pożyczałeś pieniądze? Urząd skarbowy zainteresuje się przychodem. Sprawdź, czy wiesz, jak to rozliczyć w zeznaniu podatkowym

    Fakt, że pożyczka jest udzielana między osobami prywatnymi, które nie są przedsiębiorcami, nie sprawia, że nie wiąże się ona z obowiązkami podatkowymi. Pożyczkodawca musi być uważny i pamiętać o rozliczeniu w zeznaniu rocznym przychodu.

    Oprocentowanie lokat bankowych i kont oszczędnościowych 2024 (koniec lutego) – ranking najlepszych ofert banków [Tabela]

    Ile wynosi oprocentowanie najlepszych depozytów bankowych pod koniec lutego 2024 roku? Jakie odsetki można uzyskać z lokat bankowych i kont oszczędnościowych? W lutym 2024 r. kontynuowany jest trend spadku oprocentowania lokat bankowych i kont oszczędnościowych, rozpoczęty pod koniec 2022 roku. Widać wyraźnie, że banki przygotowują się do obniżek stóp procentowych NBP. Ale coraz większa grupa ekspertów nie przewiduje cięcia stóp w 2024 roku. Jak będzie w rzeczywistości?

    Kasowy PIT tylko dla małych firm - opublikowano założenia nowelizacji. Kiedy wejdzie w życie? Kto będzie mógł płacić taki podatek?

    W dniu 26 lutego 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów zostały opublikowane założenia projektu nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Projekt ten ma na celu wprowadzenie możliwości wyboru kasowej metody rozliczania przychodów i kosztów, tzw. kasowego PIT (jako fakultatywnego sposobu rozliczania podatku), przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w niewielkich rozmiarach.

    MF wprowadzi globalny podatek minimalny. Których przedsiębiorców obejmie nowy podatek?

    MF planuje wprowadzić globalny podatek minimalny dla jednostek wchodzących w skład grup międzynarodowych i krajowych - wynika z projektu zamieszczonego w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. System globalnego podatku minimalnego ma zostać oparty o trzy rodzaje podatku wyrównawczego.

    Obligacje skarbowe [marzec 2024 r.] - oprocentowanie i oferta obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

    Ministerstwo Finansów w komunikacie z 23 lutego 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa, które będą sprzedawane w marcu 2024 roku. Oprocentowanie tych obligacji nie zmieniło się w porównaniu do oferowanych w lutym br. Od 26 lutego br. można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

    Podatek od emisji CO2 w produkcji rolnej. Naukowcy obliczyli ile powinien wynosić

    W raporcie zamówionym przez rząd Danii eksperci zaproponowali wprowadzenie podatku od emisji CO2 w produkcji rolnej. Opłacie sprzeciwiają się rolnicy, a konsumenci obawiają się wzrostu cen mleka i mięsa.

    Składka na ubezpieczenie wypadkowe w 2024 roku - zmiany od 1 kwietnia. Obniżenie stopy procentowej składki dla 32 grup działalności

    Opublikowany 23 lutego 2024 r. projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków przewiduje zmianę  kategorii ryzyka dla 32 grup działalności, dzięki czemu nastąpi obniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Tylko w przypadku jednej grupy działalności nastąpi wzrost kategorii ryzyka i tym samym wzrost stopy procentowej składki wypadkowej. Zmiany będą obowiązywać od składek należnych za kwiecień 2024 r.

    Projekt ustawy o kryptoaktywach. Będzie nadzór nad rynkiem i ochrona inwestorów

    Projekt ustawy o kryptoaktywach przewiduje wprowadzenie nowych rozwiązań w obszarze sektora rynku kryptoaktywów, mających na celu realizację prawa unijnego, w szczególności w zakresie skutecznego nadzoru nad tym rynkiem i ochrony inwestorów. Ustawa, z pewnymi wyjątkami, ma wejść w życie z dniem 30 czerwca 2024 roku.

    Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji ustawy o rachunkowości

    Nowe przepisy mają wprowadzić do polskiego porządku prawnego unijne przepisy, które nakładają na duże firmy obowiązek publikacji danych o zapłaconych podatkach.

    REKLAMA