| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | IDEORIA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Rozliczenia VAT > Sprzedaż towarów objętych spisem z natury po zakończeniu działalności a VAT

Sprzedaż towarów objętych spisem z natury po zakończeniu działalności a VAT

Sprzedaż towarów dokonana po zakończeniu działalności gospodarczej przez osobę fizyczną lub spółkę osobową, które w ramach spisu z natury rozliczyły z tego tytułu podatek należny, nie podlega ponownemu opodatkowaniu VAT. Nie naliczamy VAT również wtedy, gdy od zakończenia działalności gospodarczej upłynęło więcej niż 12 miesięcy. Na moment dostawy towarów z majątku prywatnego podmiot dokonujący sprzedaży (były przedsiębiorca lub były wspólnik) nie działa w charakterze podatnika VAT. Potwierdzają to sądy. Niestety, organy podatkowe mają inne zdanie na ten temat.

Likwidacja jednoosobowej działalności gospodarczej oraz spółek osobowych skutkuje obowiązkiem sporządzenia spisu z natury, o którym mowa w art. 14 ustawy o VAT. W związku z tym należy wykazać podatek należny od towarów, co do których przy nabyciu przysługiwało prawo do pełnego lub częściowego odliczenia podatku naliczonego, a które pozostały w firmie na dzień likwidacji działalności. Obowiązek ten wynika z art. 14 ust. 1 ustawy o VAT.

Jeżeli osoba fizyczna lub spółka osobowa w związku z likwidacją działalności gospodarczej:

  • sporządzą spis z natury obejmujący wszelkie towary, przy których nabyciu przysługiwało im prawo do odliczenia podatku naliczonego, i
  • dokonają opodatkowania towarów objętych spisem według stawek podatku właściwych dla danego towaru wykazanego w spisie,

to należy uznać, że po rozliczeniu podatku należnego z tego tytułu i zakończeniu działalności gospodarczej w związku z dokonanym wyrejestrowaniem na podstawie VAT-Z tracą one status podatnika VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Powoduje to, że nie dotyczą ich przepisy ustawy o VAT.

Polecamy: Biuletyn VAT

Polecamy: VAT 2019. Komentarz

W kontekście tych wniosków wątpliwości interpretacyjne budzi stosowanie art. 14 ust. 7 ustawy o VAT, który stanowi, że dostawa towarów, której przedmiotem są towary objęte spisem z natury:

  • dokonywana przez byłych wspólników spółki cywilnej lub spółki handlowej niemającej osobowości prawnej oraz
  • dokonywana przez osoby fizyczne, które zaprzestały wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu (obowiązane zgłosić ten fakt naczelnikowi urzędu skarbowego na podstawie formularza VAT-Z) bądź nie wykonują tych czynności co najmniej przez 10 miesięcy,

podlega zwolnieniu od podatku przez okres 12 miesięcy, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego dla spisu z natury na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy o VAT, pod warunkiem rozliczenia podatku od towarów objętych spisem z natury.

1. Sprzedaż towarów objętych spisem dokonana z majątku prywatnego byłego przedsiębiorcy lub wspólnika

Artykuł 14 ust. 7 ustawy o VAT budzi wątpliwości co do zasadności jego wprowadzenia do ustawy o VAT, skoro podatnik (osoba fizyczna lub spółka osobowa) opodatkował towary w spisie z natury w związku z zakończeniem działalności gospodarczej. Późniejsza dostawa tych towarów dokonana przez byłego przedsiębiorcę (lub byłego wspólnika spółki osobowej), gdy nie jest on już zarejestrowanym podatnikiem VAT i nie działa w charakterze tego podatnika, nie może być uznana za dostawę podlegającą opodatkowaniu, ale objętą zwolnieniem od podatku.

W momencie sprzedaży towarów nabytych w ramach działalności gospodarczej i opodatkowanych w związku z jej zakończeniem podmiot ten nie działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. W takim przypadku dokonuje on zbycia towarów ze swojego majątku prywatnego, a nie w ramach działalności gospodarczej prowadzonej w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Od tych towarów podatek należny został już raz rozliczony w ramach spisu z natury. Dlatego ich późniejsza sprzedaż dokonana po likwidacji działalności w ogóle nie powinna podlegać VAT, bez względu na to, czy od dnia, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonanego spisu z natury, minęło 12 miesięcy czy więcej.

Należy w tym miejscu podkreślić, że organy podatkowe interpretują art. 14 ust. 7 ustawy o VAT literalnie, czyli twierdzą, iż sprzedaż towarów wykazanych w spisie z natury bez naliczania VAT jest możliwa tylko wtedy, gdy nastąpi przed upływem 12 miesięcy. Przykładem takiego stanowiska może być interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 7 września 2017 r. (sygn. 0115-KDIT1-1.4012.397.2017.2.DM), który stwierdził, że:

(...) w sytuacji, gdy dostawa towarów objętych spisem z natury nie zostanie dokonana w terminie 12 miesięcy od momentu powstania obowiązku podatkowego, o którym mowa w art. 14 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, wówczas ich sprzedaż podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Podatnik, nie zgadzając się z tym stanowiskiem, wniósł skargę do WSA w Szczecinie, który w prawomocnym wyroku z 18 stycznia 2018 r. (sygn. akt I SA/Sz 986/17) uznał, że sprzedaż towarów objętych remanentem likwidacyjnym, która nastąpi po upływie 12 miesięcy od zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych VAT, jest wykonywana poza działalnością gospodarczą osoby fizycznej. Taka sprzedaż nie będzie już miała charakteru dostawy towarów (w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT) dokonywanej przez podatnika.

W rezultacie z wyroku wynika, że:

(...) planowana czynność sprzedaży towarów, po okresie dłuższym niż 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez podatnika wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, nie będzie mieścić się w zakresie opodatkowania VAT.

Oznacza to, że sprzedaż towarów opodatkowanych w spisie z natury, dokonywana przez byłych wspólników spółek osobowych lub osobę fizyczną po likwidacji działalności, tj. z ich majątku prywatnego, nie podlega w ogóle VAT. Nie ma znaczenia czas, w którym nastąpi ta sprzedaż. W takim przypadku regulacja określona przez art. 14 ust. 7 ustawy o VAT w ogóle nie ma zastosowania. Dostawa towarów dokonana z majątku prywatnego byłych wspólników lub osoby fizycznej nie może być uznana za dostawę podlegającą opodatkowaniu, ale objętą zwolnieniem od podatku, skoro podmiot dokonujący sprzedaży nie działa w tym przypadku w charakterze podatnika VAT prowadzącego działalność gospodarczą, o którym mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Ponownemu opodatkowaniu transakcji w ramach sprzedaży z majątku prywatnego sprzeciwia się również fakt, że towary te już raz zostały opodatkowane w ramach spisu z natury.

Uwaga!
Sprzedaż towarów rozliczonych w spisie z natury i opodatkowanych VAT nie podlega ponownemu opodatkowaniu, nawet jeśli od zakończenia działalności gospodarczej upłynęło więcej niż 12 miesięcy.

Opisywany problem ma swoje konsekwencje w podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej: PCC). Umowy sprzedaży rzeczy zasadniczo podlegają temu podatkowi. Jednak na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o PCC nie podlegają mu czynności cywilnoprawne (np. umowy sprzedaży rzeczy):

  • w zakresie, w jakim są opodatkowane VAT,
  • jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności (z wyjątkami - dotyczy umów sprzedaży i zamiany m.in. nieruchomości oraz udziałów i akcji w spółkach handlowych).

Uznanie na podstawie art. 14 ust. 7 ustawy o VAT dostawy towarów, dokonanej po zakończeniu działalności gospodarczej, za podlegającą opodatkowaniu, ale zwolnioną z VAT, prowadziłoby do tego, że sprzedaż ta nie podlegałaby PCC. Zdaniem autora, w kontekście wcześniej opisanych wniosków, jest to błędne założenie. Sprzedaż towarów  po zakończeniu działalności gospodarczej przez osobę fizyczną lub spółkę osobową, dokonana z majątku prywatnego byłego przedsiębiorcy lub byłego wspólnika spółki osobowej, w ogóle pozostaje poza zakresem VAT. Powoduje to powstanie obowiązku podatkowego w PCC, jeżeli wartość rynkowa towaru (rzeczy ruchomych) przekroczy 1000 zł (art. 9 pkt 6 ustawy o PCC).

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

E-sprawozdania

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Bernard Waszczyk

Analityk rynku funduszy inwestycyjnych Open Finance.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »