Usługi świadczone na rzecz instytucji Wspólnot Europejskich – co z VAT

Zgodnie § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług obniżoną do wysokości 0 % stawkę podatku stosuje się również do dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz:

1. instytucji Wspólnot Europejskich, do których ma zastosowanie Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich (Dz. U. z 2004 r. nr 90, poz. 864/4), zwanych dalej "instytucjami Wspólnot", posiadających siedzibę lub przedstawicielstwo na terytorium innego państwa członkowskiego niż terytorium kraju - do celów służbowych tych instytucji;
2. organizacji międzynarodowych posiadających siedzibę lub przedstawicielstwo na terytorium innego państwa członkowskiego niż terytorium kraju, uznane za takie przez państwo siedziby, w granicach i na warunkach ustalonych przez konwencje międzynarodowe ustanawiające takie organizacje lub przez umowy dotyczące ich siedzib - do celów służbowych tych organizacji;
3. sił zbrojnych, o których mowa w art. I ust. 1 lit. a Umowy między Państwami-Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego dotyczącej statusu ich sił zbrojnych, sporządzonej w Londynie dnia 19 czerwca 1951 r. (Dz. U. z 2000 r. nr 21, poz. 257 oraz z 2008 r. nr 170, poz. 1052), posiadających siedzibę lub przedstawicielstwo na terytorium innego państwa członkowskiego niż terytorium kraju - do celów służbowych takich sił lub personelu cywilnego im towarzyszącego lub też w celu zaopatrzenia ich mes i kantyn, jeżeli siły takie biorą udział we wspólnych działaniach obronnych;
4. posiadających przedstawicielstwo na terytorium innego państwa członkowskiego niż terytorium kraju zagranicznych misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych oraz członków ich personelu, a także innych osób zrównanych z nimi na podstawie ustaw, umów lub zwyczajów międzynarodowych;
5. sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych, o których mowa z art. 2 lit. A Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej z Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podpisanej w Warszawie dnia 11 grudnia 2009 r. (Dz. U. Z 2010 r. Nr 66, poz. 422) zwanej dalej „Umową o statusie sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych Ameryki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”, przebywających na terytorium kraju, gdy towaru lub usług nabywane przez siły zbrojne Stanów Zjednoczonych lub na ich rzecz przeznaczone są wyłącznie do użytku służbowego tych sił zbrojnych lub też do zaopatrzenia ich wojskowej usługowej działalności  wspierającej, o której mowa w art. 23 te umowy, jeżeli siły takie biorą udział we wspólnych działaniach obronnych.

Należy jednak zwrócić uwagę, iż obniżona stawka w niniejszym przypadku ma charakter warunkowy. Stosownie bowiem do brzmienia § 11 ust. 2 przywołanego rozporządzenia, podatnik powinien dysponować dwoma zasadniczymi dokumentami.

Polecamy: Zwolnienia przedmiotowe z VAT - rozporządzenie

Polecamy: serwis VAT

Polecamy: Jak rozliczać koszty w czasie

Po pierwsze, świadectwem zwolnienia, o którym mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 31/96 z dnia 10 stycznia 1996 r. w sprawie świadectwa zwolnienia z podatku akcyzowego.

Po drugie, zamówieniem dotyczącym towarów lub usług (wraz z ich specyfikacją).

W praktyce gospodarczej podatnicy mają często problemy ze spełnieniem pierwszego z wyżej wymieniony warunków, a mianowicie ze zdobyciem świadectwa zwolnienia z podatku akcyzowego.

Do kwestii wymogu posiadania ww. świadectwa odniósł się NSA wyroku z 10 listopada 2010 r. sygn. akt I FSK 1981/09. W przywołanym orzeczeniu czytamy, iż: (…) Według oceny Sądu I instancji, dokonanej przy uwzględnieniu korespondencji Ministra Finansów z Komisją Europejską w tej sprawie, przepis § 7 c ust. 2 pkt 1 rozporządzenia odsyła wprost do świadectwa zwolnienia od podatku akcyzowego stanowiącego załącznik do rozporządzenia Komisji, którego treść nie została w żaden sposób dostosowana dla potrzeb podatku od towarów i usług. Sąd wyjaśnił przy tym, że wspólne świadectwo zwolnienia z podatku VAT i podatku akcyzowego o którym nie wspomina się w rozporządzeniu Komisji, opracowane przez Komitet ds. podatku VAT, na które powołuje się Minister Finansów, nie zostało nigdy i nigdzie promulgowane w dziennikach urzędowych tak krajowych jak i wspólnotowych. Powyższe, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w pełni uzasadnia, że skorzystanie z preferencyjnej stawki podatkowej nie jest uzależnione od otrzymania od instytucji Wspólnoty świadectwa zwolnienia. Z przeprowadzonych dodatkowo przez Sąd I instancji dowodów uzupełniających z dokumentów dotyczących korespondencji Ministra Finansów z Komisją Europejską wynika, że warunek określony w § 7c ust.2 pkt Rozporządzenia MF jest niemożliwy do spełnienia przez podatnika. Z tych względów Sąd I instancji warunek ten uznał za nieobowiązujący” .

Polecamy: Faktura VAT od A do Z

Należy podkreślić, iż przedmiotowy wyrok, mimo iż dotyczy wykładni przepisów nieobowiązującego już rozporządzenia wykonawczego z 2004 r., z uwagi na analogiczne brzmienie obecnie obowiązujących przepisów, zachowuje swoją aktualność.

Przywołane orzeczenie NSA ma istotnie znaczenie dla podatników. W ocenie autora, wyrażone w nim stanowisko może stanowić istotny argument w ewentualnym sporze z organem podatkowym w przypadku zakwestionowania prawa podatnika do zastosowania stawki podatki podatku VAT w wysokości 0% w stosunku do czynności wymienionych § 11 ust. 1ww. rozporządzenia, w sytuacji, gdy usługodawca  nie otrzymał od usługobiorcy/nabywcy towarów świadectwa zwolnienia z podatku akcyzowego.