| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Zwolnienia > Usługi zwolnione z VAT - wystawianie faktur i korekty

Usługi zwolnione z VAT - wystawianie faktur i korekty

Obowiązek udokumentowania fakturą świadczenia usług zwolnionych z VAT powstaje dopiero wtedy, gdy zażąda tego nabywca usługi. Brak obowiązku wystawienia faktury nie wyklucza jednak prawa do jej wystawienia. Faktury dokumentujące świadczenie usług zwolnionych zawierają mniejszy zakres danych niż „zwykłe” faktury. Faktury te, tak jak inne, mogą być korygowane z różnych przyczyn, np. z powodu błędu w cenie czy przyznania rabatu potransakcyjnego. Przyczyny te wyznaczają moment uwzględnienia korekty podstawy opodatkowania w deklaracji VAT.

1. Jak dokumentować świadczenie usług zwolnionych z VAT

Podatnik nie ma obowiązku wystawienia faktury, jeśli dotyczy ona sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy o VAT (art. 106b ust. 2 ustawy o VAT). Fakturę tę jest on zobowiązany wystawić dopiero na żądanie nabywcy zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty (art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT).

Termin, w jakim należy wystawić fakturę „na żądanie” nabywcy, określa art. 106i ust. 6 ustawy o VAT. Jest on uzależniony od momentu zgłoszenia żądania przez nabywcę. Jeżeli podatnik nie miał obowiązku wystawienia faktury, a następnie nabywca towaru lub usługi zwrócił się do niego z takim żądaniem, to faktura powinna zostać wystawiona:

  • do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła dostawa towaru lub wykonanie usługi bądź otrzymanie całości lub części zapłaty przed dokonaniem sprzedaży - w przypadku gdy żądanie wystawienia faktury zostało zgłoszone w tym samym miesiącu, w którym nastąpiła sprzedaż lub wpłata zaliczki,
  • w ciągu 15 dni od dnia zgłoszenia żądania - w przypadku gdy nabywca zażądał wystawienia faktury po miesiącu, w którym nastąpiła sprzedaż lub wpłata zaliczki.

Polecamy: Biuletyn VAT

Faktura dokumentująca sprzedaż zwolnioną zawiera mniejszy zakres danych niż „zwykła” faktura. Wynika to z art. 106e ust. 1 pkt 16 i 19 ustawy o VAT oraz § 3 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Finansów z 3 grudnia 2013 r. w sprawie wystawiania faktur (Dz.U. z 2013 r. poz. 1485), dalej: rozporządzenie w sprawie faktur. Te specyficzne zasady dokumentowania sprzedaży zwolnionej dotyczą głównie podatników zwolnionych z VAT, choć należy mieć na uwadze, że powinni je znać również podatnicy VAT czynni, którzy świadczą m.in. usługi zwolnione od podatku. Szczególne zasady dokumentowania świadczenia usług zwolnionych z VAT dotyczą bowiem:

  • podatników VAT zwolnionych - w zakresie sprzedaży zwolnionej na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT,
  • podatników VAT czynnych, którzy wykonują zarówno czynności opodatkowane VAT, jak i zwolnione z tego podatku - w zakresie sprzedaży zwolnionej z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy o VAT,
  • podatników VAT zwolnionych, którzy wykonują wyłącznie czynności zwolnione z VAT przedmiotowo na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy o VAT - w zakresie sprzedaży zwolnionej z VAT na podstawie wymienionych przepisów.

Faktury potwierdzające sprzedaż zwolnioną różnią się od siebie zakresem danych, który jest uzależniony od rodzaju zwolnienia przysługującego z tytułu dokonanej sprzedaży. Zakres tych danych zależy od tego, czy dokonana czynność jest zwolniona od podatku:

  • na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2-6 i 8-36 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy o VAT - wówczas na elementy faktury wskazuje § 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie faktur,
  • na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT - wówczas na elementy faktury wskazuje § 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie faktur,
  • na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37-41 ustawy o VAT - wówczas na elementy faktury wskazuje § 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie faktur.

Jeżeli faktura dokumentuje dostawę towarów lub świadczenie usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2-6 i 8-36 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy o VAT, wówczas powinna zawierać (§ 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie faktur):

  • datę wystawienia,
  • numer kolejny,
  • imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,
  • nazwę (rodzaj) towaru lub usługi,
  • miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług,
  • cenę jednostkową towaru lub usługi,
  • kwotę należności ogółem,
  • wskazanie podstawy prawnej zwolnienia, tj.:
  • przepisu ustawy albo aktu wydanego na podstawie ustawy, zgodnie z którym podatnik stosuje zwolnienie od podatku,
  • przepisu dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.), który zwalnia od podatku taką dostawę towarów lub takie świadczenie usług, lub
  • innej podstawy prawnej, zgodnie z którą podatnik stosuje zwolnienie od podatku.

Taką fakturą może być dokumentowane świadczenie następujących usług zwolnionych z VAT:

  • usług zarządzania (art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT),
  • usług techników dentystycznych w ramach wykonywania ich zawodu (art. 43 ust. 1 pkt 14 ustawy o VAT),
  • powszechnych usług pocztowych świadczonych przez operatora obowiązanego do świadczenia takich usług (art. 43 ust. 1 pkt 17 ustawy o VAT),
  • usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia (art. 43 ust. 1 pkt 18-19a ustawy o VAT),
  • usług kształcenia i nauczania (art. 43 ust. 1 pkt 26-29 ustawy o VAT),
  • usług zakwaterowania (art. 43 ust. 1 pkt 30 ustawy o VAT) itd.

Przykład faktury wystawionej z tytułu sprzedaży usług nauczania języka obcego zwolnionych z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 28 ustawy o VAT

Łódź, 14 lutego 2018 r.

Sprzedawca:

Centrum Języków Obcych

Katarzyna Dąbrowska

99-999 Łódź, ul. Zimowa 1

Nabywca:

Alfa Sp. z o .o.

99-999 Łódź, ul. Wiosenna 1

Faktura nr 32/2018

Lp.

Nazwa usługi

Zakres wykonanych usług

Cena jednostkowa

Kwota należności ogółem

1

Kurs języka angielskiego

(dotyczy: Anna Kołodziejska)

1 kurs

2 000 zł

2 000 zł

Podstawa prawna zwolnienia: art. 43 ust. 1 pkt 28 ustawy o VAT

Podsumowanie:

2 000 zł

Sposób i termin zapłaty: przelew do 28 lutego 2018 r.

Taki sam zakres danych, z wyjątkiem wskazania podstawy prawnej zwolnienia, powinna zawierać faktura dokumentująca świadczenie usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT (§ 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie faktur).

Przykład faktury wystawionej z tytułu sprzedaży usług zwolnionych z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT

Rzeszów, 10 lutego 2018 r.

Sprzedawca:

Tomasz Kalinowski

99-999 Rzeszów, ul. Jesienna 1

Nabywca:

Omega S.A.

99-999 Lublin, ul. Zimowa 1

Faktura nr 3/2018

Lp.

Nazwa usługi

Zakres wykonanych usług

Cena jednostkowa

Kwota należności ogółem

1

Usługi spawalnicze

20 roboczogodzin

60 zł

1 200 zł

Podsumowanie:

1 200 zł

Sposób i termin zapłaty: przelew do 17 lutego 2018 r.

Natomiast faktura dokumentująca świadczenie usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37-41 ustawy o VAT powinna zawierać (§ 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie faktur):

  • datę wystawienia,
  • numer kolejny,
  • imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług,
  • nazwę usługi,
  • kwotę, której dotyczy dokument.

Ten rodzaj faktury dotyczy głównie świadczenia usług finansowych i ubezpieczeniowych oraz pośrednictwa w tych usługach, dla których obowiązek podatkowy powstaje w sposób szczególny, określony przez art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e) i ust. 6 ustawy o VAT, tj. z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty (w odniesieniu do otrzymanej kwoty).

Przykład faktury wystawionej z tytułu sprzedaży usług zwolnionych z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT

Rzeszów, 20 lutego 2018 r.

Sprzedawca:

Anna Zawadzka

99-999 Zielona Góra, ul. Letnia 1

Nabywca:

Beta Sp. z o.o.

99-999 Zielona Góra, ul. Wiosenna 1

Faktura nr 10/2018

Lp.

Nazwa usługi

Kwota należności ogółem

1

Pośrednictwo w udzielaniu kredytu

4 500 zł

Podsumowanie:

4 500 zł

Sposób i termin zapłaty: przelew do 27 lutego 2018 r.

Wspólną cechą wszystkich faktur dokumentujących sprzedaż usług zwolnionych od podatku jest to, że nie zawierają one NIP podatnika i nabywcy. Nie muszą również określać daty wykonania usługi. W treści tej faktury nie podaje się także stawki podatku, sumy wartości sprzedaży netto z podziałem na poszczególne stawki, ani kwoty VAT, co wynika z istoty transakcji zwolnionej z VAT.

2. Jak korygować usługi zwolnione z VAT

Faktury korygujące sprzedaż usług zwolnionych mogą skutkować zmniejszeniem lub zwiększeniem podstawy opodatkowania. Mogą one być wynikiem błędu lub nowych okoliczności, które wystąpiły dopiero po wykonaniu usługi. W zależności od tych okoliczności podatnik, który wykonał usługę zwolnioną z VAT, może być zobowiązany do wstecznego lub bieżącego rozliczenia faktury korygującej.

Zmniejszenie podstawy opodatkowania. Jeżeli korekta sprzedaży zwolnionej od podatku skutkuje zmniejszeniem podstawy opodatkowania, to w celu właściwego jej ujęcia w deklaracji VAT nie stosuje się regulacji określonych w art. 29a ust. 13 i 14 ustawy o VAT, które uzależniają moment obniżenia podstawy opodatkowania od potwierdzenia otrzymania faktury korygującej przez nabywcę. Regulacje te dotyczą bowiem faktur korygujących „in minus” powodujących zmniejszenie podatku należnego w stosunku do faktury pierwotnej. Natomiast w przypadku faktury korygującej sprzedaż zwolnioną podatek ten nie występuje. Wobec tego w celu zmniejszenia podstawy opodatkowania z tytułu świadczenia usług zwolnionych od podatku stosuje się ogólne zasady postępowania w przypadku korekt. Oznacza to, że jeśli faktura korygująca sprzedaż usług zwolnionych z VAT „in minus” nie jest wynikiem błędu, lecz jest spowodowana nowymi przyczynami, które zaistniały już po wykonaniu usługi (np. przyznanie rabatu), to zmniejszenie podstawy opodatkowania powinno zostać wykazane w deklaracji VAT za ten okres rozliczeniowy, w którym zaistniała przyczyna korekty (czyli zasadniczo w miesiącu/kwartale, w którym została wystawiona faktura korygująca). Potwierdzenie tego stanowiska można odnaleźć w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 28 kwietnia 2017 r. (sygn. 0115-KDIT1-1.4012.16.2017.1.MN).

Jeżeli natomiast przyczyną wystawienia faktury korygującej sprzedaż usług zwolnionych jest błąd (np. zawyżenie ceny usługi), to skutki tej korekty w postaci zmniejszenia podstawy opodatkowania należy wykazać w deklaracji VAT składanej za okres rozliczeniowy, w którym - uwzględniając datę powstania obowiązku podatkowego - należało wykazać sprzedaż udokumentowaną fakturą pierwotną.

Zwiększenie podstawy opodatkowania. W przypadku korekty sprzedaży usług zwolnionych od podatku (innych niż te, których podstawą zwolnienia są przepisy art. 43 ust. 1 pkt 37-41 ustawy o VAT), skutkujących zwiększeniem podstawy opodatkowaniu, stosuje się omówione wyżej zasady wyznaczające moment korekty w zależności od jej przyczyny. Jeżeli zatem przyczyną wystawienia faktury korygującej sprzedaż usług zwolnionych „in plus” jest:

  • nowa okoliczność, która nie była znana w chwili sprzedaży, to skutki korekty należy wykazać w bieżącej deklaracji VAT składanej za okres, w którym zaistniała przyczyna korekty,
  • błąd, to skutki korekty należy wykazać w deklaracji VAT składanej za okres rozliczeniowy, w którym - uwzględniając datę powstania obowiązku podatkowego - należało wykazać sprzedaż udokumentowaną fakturą pierwotną (zob. interpretację indywidualną Dyrektora IS w Łodzi z 5 października 2015 r., sygn. IPTPP2/4512-386/15-6/JSz).

Te ogólne zasady korygowania obrotu „in plus” nie mają zastosowania do obrotu z tytułu świadczenia usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37-41 ustawy o VAT, dla których obowiązek podatkowy powstaje w sposób szczególny na podstawie art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e) i ust. 6 ustawy o VAT, tj. z chwilą otrzymania zapłaty w odniesieniu do otrzymanej kwoty. W przypadku tej kategorii usług zwolnionych od podatku moment rozliczenia faktury korygującej „in plus”, bez względu na przyczynę korekty, zawsze będzie wyznaczał moment powstania obowiązku podatkowego, czyli moment otrzymania zapłaty wynikającej z korekty. W przeciwnym wypadku mogłoby dojść do sytuacji, w której faktura korygująca byłaby rozliczana przed powstaniem obowiązku podatkowego związanego z otrzymaną zapłatą.

Przykład
W styczniu podatnik sprzedał usługę ubezpieczeniową zwolnioną od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT. Wartość sprzedaży wyniosła 3000 zł. Zapłatę z tego tytułu podatnik otrzymał 30 stycznia. Ze względu na to, że w odniesieniu do otrzymanej zapłaty obowiązek podatkowy powstał 30 stycznia, podatnik wykazał wartość sprzedaży zwolnionej w kwocie 3000 zł w deklaracji VAT-7 za styczeń. 10 lutego podatnik zorientował się, że popełnił błąd i zaniżył wartość transakcji o kwotę 500 zł. Tego samego dnia wystawił fakturę korygującą „in plus” na kwotę 500 zł, której zapłatę otrzymał 20 lutego. Kwotę korekty „in plus” należy rozliczyć w deklaracji VAT-7 za luty, czyli za miesiąc, w którym powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do otrzymanej przez podatnika kwoty zapłaty.


Gdyby podatnik zastosował zasadę ogólną, w myśl której korektę usługi zwolnionej spowodowanej błędem należy rozliczyć „wstecz”, tj. za okres, w którym rozliczono fakturę pierwotną, fakturę korygującą „in plus” w kwocie 500 zł musiałby rozliczyć w deklaracji VAT-7 za styczeń, mimo że w stosunku do kwoty 500 zł nie powstałby jeszcze obowiązek podatkowy na podstawie art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e) i ust. 6 ustawy o VAT, co byłoby sprzeczne z tym przepisem.

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Piotr Wyrwa

Doradca podatkowy nr 12653

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK