Kategorie

Kserokopie dowodów osobistych – legalne czy nie?

Andersen w Polsce
Andersen w Polsce tworzy zespół doświadczonych ekspertów oferujących kompleksową obsługę prawną, najwyższej klasy doradztwo podatkowe, compliance, doradztwo w zakresie cen transferowych i outsourcing księgowy.
Kserokopie dowodów osobistych – legalne czy nie? /Fot. Fotolia
Kserokopie dowodów osobistych – legalne czy nie? /Fot. Fotolia
W pierwszym tygodniu lipca Polskę obiegła informacja o tym, że kopiowanie dowodów osobistych stanie się nielegalne. Ma to związek z wchodzącą w życie ustawą o dokumentach publicznych. Czy faktycznie, jak donosi prasa, za kserowanie dowodu osobistego przez pracodawcę ma grozić kara dwóch lat pozbawienia wolności?

Nowe przepisy

Na wstępie należy wyjaśnić, że kwestia kopiowania lub kserowania dowodów osobistych przez pracodawców była przedmiotem wielu żywych dyskusji na przestrzeni ostatnich lat, a ostateczne stanowisko w tej kwestii – zakazujące tego procederu – ugruntowało się jeszcze przed wejściem w życie ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (dalej: RODO). Również ustawa z 22 listopada 2018 roku o dokumentach publicznych, która wejdzie w życie 12 lipca br., nie zmienia nic w tej kwestii, gdyż jej głównym celem jest walka z tzw. replikami lub kolekcjonerskimi dowodami osobistymi lub dokumentami prawa jazdy.

Repliki dokumentów

Reklama

W przeciągu ostatnich kilku lat stosunkowo łatwo można było nabyć dokument bardzo przypominający dowód osobisty lub prawo jazdy, który był przez sprzedawcę personalizowany poprzez wklejenie wybranego przez klienta zdjęcia i zamieszczenie w nim wskazanych danych. Dokumenty takie do złudzenia przypominały oryginalne dokumenty, zawsze jednak różniły się na pewnym poziomie szczegółów. Repliki oferowane w internecie mają bardziej nasycone kolory, ich powłoka wydaje się bardziej połyskiwać, zawierają też niskiej jakości imitację hologramu. Umieszczenie poszczególnych części (układ dokumentu) jest niemal identyczne, chociaż podczas porównania z prawdziwym dokumentem widać różnice. Jednakże w przypadku zeskanowania dowodu osobistego różnice te będą w zasadzie niewidoczne.

Należy wskazać, że o ile posłużenie się takim dokumentem (np. repliką dowodu osobistego) przez daną osobę mogło być uznane za tzw. fałszerstwo materialne (art. 270 kodeksu karnego), to niemożliwe było ściganie osób, które dokumenty takie wytwarzały. Jak bowiem wynika z treści przywołanego wyżej przepisu, karze grzywny, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, podlega osoba, która:

a) w celu użycia jako autentycznego przerabia lub podrabia dokument;

b) używa przerobionego lub podrobionego dokumentu jako autentycznego.

Tym samym w postępowaniu osób, które produkowały i personalizowały „kolekcjonerskie” dowody osobiste brakowało postępowania „w celu użycia jako autentyczny”. Producenci wcale nie mieli zamiaru używać tych dokumentów, często nawet na swoich stronach internetowych przed tym przestrzegali.

Przepisy wymierzone w twórców fałszywek

Ustawodawca zdecydował się więc na stworzenie odrębnej ustawy o dokumentach publicznych i tam, w art. 58 wskazał, że kto wytwarza, oferuje, zbywa lub przechowuje w celu zbycia replikę dokumentu publicznego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jednocześnie w samej ustawie zamieszczono definicję repliki dokumentu publicznego, za którą uznano takie odwzorowanie lub kopię dokumentu publicznego, które posiada cechy autentyczności dokumentu publicznego, a jego wielkość mieści się w przedziale od 75% do 120% oryginału.

Reklama

Kluczowym fragmentem definicji repliki jest stwierdzenie, że to odwzorowanie lub kopia „o cechach autentyczności dokumentu publicznego”.  W przypadku dowodu osobistego cechami autentyczności jest przede wszystkim jego wielkość, użyty materiał, ale także szereg zabezpieczeń (hologram, pismo Braille’a oraz wiele innych). Kserokopia dowodu osobistego żadnej z tych cech nie będzie posiadać, w związku z czym w świetle ustawy o dokumentach publicznych nie będzie stanowić repliki dokumentu publicznego, a zatem skserowanie dowodu osobistego nie będzie stanowiło czynu zabronionego.

Na marginesie należy podkreślić, że z zakresu regulacji nowej ustawy wyłączono kserokopie wykonywane w celach urzędowych, służbowych i zawodowych na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że podmioty, którym przepisy dają prawo do kopiowania niektórych dokumentów, nie muszą obawiać się nowych przepisów.

Kserokopia dowodu osobistego u pracodawcy

Czy zatem skoro nie ma sankcji karnej za wykonywanie kserokopii dowodu osobistego, to pracodawca może takie kserokopie wykonywać? Odpowiedź na to pytanie jest negatywna. Znowelizowany w maju 2019 roku przepis art. 221  Kodeksu pracy wyraźnie wskazuje, jakich informacji (danych osobowych) może żądać pracodawca od kandydata do pracy, a później od pracownika.  Wśród tych danych nie znajduje się jednak numer dowodu osobistego. Ponadto, zgodnie z ust. 5 przywołanego wyżej przepisu udostępnienie danych wskazanych w treści przepisu następuje w formie oświadczenia, natomiast pracodawca może żądać udokumentowania tych danych wyłącznie w zakresie niezbędnym do ich potwierdzenia. Należy wyjaśnić, że potwierdzenie danych należy rozumieć jako okazanie dokumentu, a nie jako jego skopiowanie.

Polecamy: Kodeks pracy 2019. Praktyczny komentarz z przykładami

Pracodawcy, mimo że to nie do nich była kierowana ustawa o dokumentach publicznych, nie powinni kserować dowodów osobistych pracowników, gdyż praktyka taka może zostać potraktowana jako przetwarzanie danych osobowych ponad miarę, a więc przetwarzanie większej ilości danych, niż jest to wymagane przy stosunku pracy. Należy też przypomnieć, że kary pieniężne nakładane na podstawie przepisów RODO mogą sięgać 20 mln euro lub 4% obrotu spółki.

Jednocześnie podkreślić należy, że podmioty które są uprawnione do wykonywania kopii dokumentów np. na podstawie przepisu art. 34 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (np. banki, ubezpieczyciele, kantory, notariusze, adwokaci, radcowie prawni, doradcy podatkowi, pośrednicy w obrocie nieruchomościami, instytucje pożyczkowe), dalej są do tego uprawnione, a nowa ustawa nie zmienia ich obowiązków.

Kamil Kozioł – starszy prawnik w Andersen Tax & Legal w Katowicach

Poszerzaj swoją wiedzę czytając naszą publikację
Kodeks kierowcy. Zmiany 2021
Kodeks kierowcy. Zmiany 2021
Tylko teraz
Kamil Kozioł, starszy prawnik w Andersen Tax & Legal w Katowicach
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    25 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Rejestracja w punkcie kompleksowej obsługi (OSS)

    Rejestracja w punkcie kompleksowej obsługi (OSS). Ministerstwo Finansów przypomina o możliwości rejestracji w punkcie kompleksowej obsługi (OSS). Jak to zrobić?

    Umorzenie subwencji PFR - ujęcie w księgach rachunkowych

    Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że umorzenie subwencji finansowej (z Tarczy Finansowej PFR), które nastąpiło w 2021 roku powinno zostać ujęte w księgach rachunkowych roku, w którym nastąpiło to umorzenie. Zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych przez beneficjentów wsparcia począwszy od 1 czerwca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r.

    Ceny benzyny w 2021 roku będą nadal rosły. Kiedy 6 zł za litr?

    Ceny benzyny. Zdaniem analityków e-petrol, sytuacja cenowa na rynku paliw w Polsce cały czas nie daje kierowcom podstaw do optymizmu. Według nich, spadek cen paliw w rafineriach w tym tygodniu nie zwiastuje dalszych obniżek i jednocześnie jest zbyt mały, by pokazał się w cenach paliw na stacjach.

    Nadgodziny kierowców - jak obliczyć prawidłowo?

    Nadgodziny kierowców - jak obliczyć? Państwowa Inspekcja Pracy wyjątkowo polubiła się z branżą transportową i tematem nadgodzin. Dlaczego? Dlatego, że praca „za kółkiem” i nadgodziny są tak samo nierozłączne jak bajkowy Bolek i Lolek czy też filmowy Flip i Flap. Dlatego nie ma się co dziwić inspektorom, którzy pierwsze co biorą pod lupę, w przypadku firmy transportowej, to rozliczenia godzinowe.

    Dochody z pracy za granicą – gdzie trzeba płacić podatek dochodowy (PIT)?

    Dochody z pracy za granicą a podatek. Miejsce zamieszkania osoby fizycznej wpływa na ustalenie czy podlega ona nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Trzeba podkreślić, że jeśli podatnik będzie miał stałe miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce.

    Płaca minimalna w 2022 roku wyniesie 3 tys. zł

    Płaca minimalna w 2022 roku. Od 1 stycznia 2022 r. minimalne wynagrodzenie za pracę (tzw. najniższa krajowa) ma wynosić 3 tys. zł, a minimalna stawka godzinowa ma być na poziomie 19,60 zł - zakłada projekt rozporządzenia Rady Ministrów.

    VAT e-commerce - rewolucja w handlu elektronicznym

    VAT e-commerce. Na pewno każdemu z nas zdarza się zamówić coś przez Internet. Z punktu widzenia konsumenta nie jest to nic trudnego – dodajemy produkt do koszyka, płacimy za niego i po jakimś czasie zamówienie dostarcza kurier we wskazane miejsce. Sprawa wygląda jednak zgoła inaczej z punktu widzenia przedsiębiorcy zajmującego się e-handlem. Zwłaszcza z podatkowego punktu widzenia rozliczenie tego rodzaju sprzedaży może być dość problematyczne. Dodatkowo do końca czerwca unijni sprzedawcy internetowi mogli być w nieco gorszej sytuacji niż ich konkurencja z USA czy Chin, która nie zawsze dbała o odprowadzenie podatku VAT. Między innymi z tych powodów 1 lipca 2021 r. w całej Unii Europejskiej weszły w życie przepisy podatkowe wprowadzające szereg zmian dotyczących handlu elektronicznego i importu tzw. małych przesyłek do Unii Europejskiej.

    Paczki spoza UE - zasady i koszty obsługi zgłoszeń celno-podatkowych od 1 lipca 2021 r.

    Paczki spoza UE - cło i podatki. Od 1 lipca 2021 r. na terenie całej Unii Europejskiej (także w Polsce) weszły w życie nowe przepisy (tzw. pakiet VAT e-commerce) dotyczące składania zgłoszeń celnych oraz poboru podatku VAT przez operatorów pocztowych. Od tego dnia każdy odbiorca towarów pochodzących spoza Unii Europejskiej (np. z Chin) jest zobowiązany do zapłaty należności celno-podatkowych. Obsługą tego procesu, z pewnymi wyjątkami, zajmuje się Poczta Polska, która przejęła obsługę celną przesyłek spoza UE, stając się podmiotem dokonującym zgłoszeń celnych działającym na rzecz odbiorcy przesyłki, czyli tzw. przedstawicielem pośrednim. Oznacza to, że pocztowcy mogą dokonać zgłoszenia celnego za klienta sprowadzającego towary ze sklepów internetowych np. w Azji.

    Rejestracja w e-TOLL - konieczna przed 30 września

    Rejestracja w e-TOLL. Do 30 września 2021 r. obowiązuje okres przejściowy, w którym funkcjonują dwa systemy – e-TOLL i viaTOLL. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa zachęcają przewoźników do szybkiej zmiany viaTOLL na e-TOLL i nie zostawiania tego na ostatni moment. Oprócz ulgi na zakup urządzeń OBU/ZSL, MF i KAS przygotowały pakiet kolejnych ułatwień dla przewoźników.

    Telewizor w kosztach podatkowych firmy

    Telewizor w kosztach firmy. Wydatek na zakup telewizora (używanego jako duży ekran komputerowy do wideokonferencji i sądowych rozpraw on-line) może zaliczyć do kosztów podatkowych przedsiębiorca (prawnik), który częściowo świadczy swoje usługi zdalnie ze swojego mieszkania. Jeżeli cena zakupu nie przekracza 10 tys. zł, to wydatek ten jest kosztem uzyskania przychodów w miesiącu oddania telewizora do używania. Natomiast nie może być kosztem telewizor, jeżeli nie będzie wykorzystywany dla celów prowadzonej działalności gospodarczej i służyć będzie celom osobistym podatnika.

    Kiedy przedsiębiorca nie musi tworzyć PPK?

    Kiedy przedsiębiorca nie musi tworzyć PPK? Z dniem 1 stycznia 2021 r. przepisy Ustawy o Pracowniczych Planach Kapitałowych – dalej ustawa o PPK, objęły ostatnią grupę pracodawców. Tym samym wszystkie podmioty, które zatrudniają choćby jedną osobę są zobowiązane wdrożyć PPK w swoim zakładzie pracy. Warto przy tym pamiętać, że definicja osoby zatrudnionej na gruncie wspomnianej ustawy obejmuje nie tylko pracowników (zatrudnionych na podstawie umowy o pracę), ale m.in. także osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia (lub innej o świadczenie usług), jeżeli z tego tytułu podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Niski próg ilościowy – wystarczy zatrudnianie jednej osoby – w połączeniu z szeroką definicją osoby zatrudnionej, ma urzeczywistniać jedną z nadrzędnych cech programu, tj. powszechność PPK. Powstaje pytanie, czy nie ma wyjątków od tak ustanowionej zasady?

    System podatkowy w Wielkiej Brytanii - rodzaje podatków, stawki, główne zasady

    System podatkowy w Wielkiej Brytanii. Wielka Brytania znana jest w świecie jako jurysdykcja przyjazna dla biznesu. Czy na ten wizerunek wpływa tamtejszy system podatkowy? Poniżej prezentujemy najważniejsze informacje dotyczące podatków w Zjednoczonym Królestwie, które pozwolą rozstrzygnąć, czy to właśnie one są najważniejszym czynnikiem przyciągającym tam przedsiębiorców z wielu krajów, w tym z Polski.

    Czy odprawy z tytułu zwolnień grupowych są opodatkowane PIT?

    Odprawy z tytułu zwolnień grupowych a PIT. Zwolnienie z pracy jest trudnym momentem dla pracownika. Emocjonalnie może nie mieć tutaj znaczenia, czy następuje ono z przyczyn prawa pracy, cywilnych, czy innych. W zakresie konsekwencji podatkowych, może to mieć jednak znaczenie zasadnicze. Podstawa wypłaty odprawy oraz jej ocena i charakter odszkodowawczy lub zadośćuczynienia, mogą bowiem wpływać wprost na obowiązki podatkowe, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

    Rezygnacja ze zwolnienia z VAT przy sprzedaży nieruchomości w akcie notarialnym

    Podatnik korzystający ze zwolnienia z VAT przy dostawie nieruchomości, która jest sprzedawana 2 lata po pierwszym zasiedleniu, może zastosować zwolnienie lub z niego zrezygnować. Obecnie zawiadomienie o rezygnacji ze zwolnienia należy złożyć do urzędu przed dokonaniem dostawy. Od 1 października 2021 r. w ramach pakietu SLIM VAT 2 zostanie wprowadzona zmiana, która umożliwi rezygnację ze zwolnienia poprzez oświadczenie w akcie notarialnym. Jest to reakcja na dość wyraźny sygnał płynący z orzecznictwa sądów administracyjnych, które już obecnie uznają takie oświadczenia za skuteczne.

    Faktura korygująca "in minus" dokumentująca zwrot towarów - rozliczenie VAT kupującego

    Jak rozliczyć fakturę korygującą "in minus", jeśli uzgodnienia i zwrot towaru nastąpiły w maju 2021 r. (reklamacja), natomiast w czerwcu 2021 r. podatnik otrzymał fakturę korygującą (faktura wystawiona 2 czerwca 2021 r.)? Kontrahent wyjaśnił, iż nie ma możliwości poprawienia tego błędu. Czy fakturę korygującą należy ująć w rozliczeniu VAT za czerwiec 2021 r.?

    Nowe, kwartalne deklaracje akcyzowe - kto będzie je składał za III kwartał 2021 roku?

    Kwartalne deklaracje akcyzowe. Od rozliczenia za III kwartał 2021 r. podatnicy dokonujący obrotu niektórymi wyrobami zwolnionymi z akcyzy lub opodatkowanymi stawką zerową albo zużywający te wyroby będą składać w formie elektronicznej nowe deklaracje kwartalne AKC-KZ. Natomiast wewnątrzwspólnotowe nabycie wyrobów opodatkowanych stawką zerową trzeba wykazać w deklaracji AKC-UAKZ. Są to nowe obowiązki.

    JPK_VAT, GTU, oznaczenia transakcji - co się zmieniło od 1 lipca 2021 r.

    JPK_VAT, GTU, oznaczenia transakcji. Od 1 lipca 2021 r. zmieniły się zasady prowadzenia ewidencji VAT, oznaczania sprzedaży kodami GTU oraz stosowania oznaczeń niektórych transakcji. Oznacza to, że już w rozliczeniu za lipiec 2021 r. podatnik musi przygotować plik JPK_VAT zgodnie z nowymi zasadami.

    VAT od usług finansowych - planowane zmiany od 2022 roku

    VAT od usług finansowych. Na stronie Ministerstwa Finansów opublikowano skierowany do prekonsultacji projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (w tym ustawy o VAT), stanowiący część podatkowego pakietu Polskiego Ładu.

    Korekta VAT w ramach ulgi na złe długi po wyroku TSUE – jak to zrobić?

    Korekta VAT w ramach ulgi na złe długi. Nieuregulowanie przez kontrahenta należności wynikającej z faktury w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności uprawnia wierzyciela do skorygowania podstawy opodatkowania oraz kwoty VAT należnego. Dłużnik jest wówczas obowiązany do odpowiedniej korekty podatku naliczonego odliczonego na podstawie nieopłaconej faktury. Wyrok TSUE zakwestionował polskie przepisy, co oznacza, że nie musimy stosować warunków ustawowych. Od 1 października 2021 r. w ramach pakietu SLIM VAT 2 zostaną wprowadzone zmiany w tym zakresie.

    Usługi budowlane a kasa fiskalna

    Usługi budowlane a kasa fiskalna. Prowadzę firmę budowlaną. Świadczę usługi dla osób prywatnych i firm. Czy muszę stosować kasę fiskalną, jeżeli całą sprzedaż dokumentuję fakturami?

    Jak znaleźć rachunek bankowy? Centralna informacja o rachunkach

    Jak uzyskać informację o rachunkach bankowych (także o rachunkach w SKOK-ach) osób zmarłych (np. spadkodawców), „zapomnianych” rachunkach osób fizycznych oraz rachunkach osób wskazanych przez sąd, komornika, policję lub inne uprawnione organy? Można w tym celu skorzystać z Centralnej informacji o rachunkach. Jak to zrobić?

    Paragony fiskalne - dlaczego warto je brać?

    Paragony fiskalne. Pod hasłem „Weź paragon” rusza coroczna, ogólnopolska kampania informacyjno-edukacyjna Ministerstwa Finansów. Akcja ma uświadomić Polakom znaczenie brania i wydawania paragonu fiskalnego. Kampania będzie prowadzona do końca sierpnia 2021 roku. Ministerstwo Finansów tłumaczy m.in. jak wygląda prawidłowy paragon i jak rozpoznać błędny.

    Czy warto inwestować w obligacje w 2021 roku?

    Opłacalność obligacji w 2021 roku. Boom na obligacje niezmiennie przybiera na sile - wynika z danych Ministerstwa Finansów. Popyt jest dziś o połowę wyższy niż przed rokiem, a już rok temu Polacy wydali na detaliczne papiery najwięcej w historii. Popularność obligacji wynika stąd, że dają 2-3 razy więcej odsetek niż depozyt.

    Przeniesienie własności mieszkania spółdzielczego w zamian za dożywotnią opiekę i pomoc finansową a PCC

    Umowa dożywocia dot. mieszkania spółdzielczego a PCC. Czy umowa podobna do umowy dożywocia, polegająca na przeniesieniu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na inną osobę, w zamian za zobowiązanie się do dożywotniej opieki i pomocy finansowej, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

    Legalny hazard w internecie. Lista legalnych bukmacherów i stron z grami hazardowymi

    Legalny hazard w internecie. Ministerstwo Finansów przypomina, że udział w zagranicznej grze hazardowej (art. 107 § 2 kodeksu karnego skarbowego) lub w grze hazardowej urządzanej lub prowadzonej wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych lub warunkom koncesji lub zezwolenia (art. 109 kodeksu karnego skarbowego), podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych - czyli kara grzywny może wynieść od 933,33 złotych do 4.479.984,00 złotych, zgodnie z art. 23 § 1 i 3 kodeksu karnego skarbowego. Przedstawiamy wykaz legalnych domen internetowych z grami hazardowymi.