Duże zmiany w podatkach dochodowych od 2021 roku – jakie zmiany w CIT i PIT wynikają z projektu z września 2020 r.?

Opodatkowanie CIT kolejnych spółek osobowych

Od stycznia spółka komandytowa i spółka jawna będą podatnikami podatku dochodowego. Na dzień dzisiejszy w Polsce jest 40 tysięcy spółek komandytowych. Ich największą zaletą było jednokrotność opodatkowania PIT wspólników oraz ograniczenie ich odpowiedzialności w zakresie wybranych wspólników. Zazwyczaj implementowany model spółki komandytowej polegał na uczynieniu komplementariuszem spółki z o.o., a komandytariuszami osób fizycznych. To pozwalało na ograniczenie odpowiedzialności tych ostatnich do minimum przy jednoczesnej możliwości wypłaty im wynagrodzenie objętego opodatkowanie jednokrotnym, tj. PIT. Optymalizacja? Z pewnością, ale czy nielegalna lub agresywna, to już mocno wątpliwe.

Celem oczywiście z założenia jest uszczelnienie systemu podatkowego i łatanie największej w historii dziury budżetowej na poziomie blisko 110 mld złotych. Jednak pytanie czy takie działania de facto naprawią budżet, a może po prostu dojdzie do pewnych restrukturyzacji. Niewątpliwie luka podatkowa w CIT to ta najtrudniejsza do uszczelnienia. Mimo to spółka komandytowa nie wydaje się potencjalnie ciekawym narzędziem do optymalizacji podatkowej, za jaki jest uważany przez ustawodawcę. Istnieje oczywiście możliwość przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę komandytową, jednak jest to pewnego rodzaju ułomność prawna, która stosowana jest nie tylko w Polsce. Próg zwolnienia dla komandytariuszy na poziomie 60000 zł z wieloma wytycznymi również nie zachęca.

Najbardziej niepokojące jest to, że projekt pojawił się niczym niespodzianka, wrócił do nas z 2013 roku gdzie była podobna próba, która ostatecznie zakończyła się objęciem podwójnym opodatkowaniem wyłącznie spółek komandytowo-akcyjnych. Obecnie jednak nie było żadnych wcześniejszych zapowiedzi, a tak kluczowe zmiany powinny być konsultowane znacznie wcześniej. Każda spółka przed stworzeniem wymaga szczegółowej analizy gospodarczej i finansowej. Prawdopodobnie jednak nikt nie wkalkulowywał w swoją politykę finansowa (także podatkową) założeń podwójnego opodatkowania, CIT-em spółki i następnie CIT-em lub PIT-em wspólników.
W uzasadnieniu do projektu pojawia się nadzieja w postaci słów: ”Jednocześnie, w przypadku spółek komandytowych, w których powiązania między wspólnikami nie wskazują na „optymalizacyjny cel” ich utworzenia, przewiduje się wprowadzenie zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym przychodów komandytariuszy takich spółek”. Pytanie jednak jak będzie rozpatrywana taka celowość. W efekcie część spółek pokusi się o zmianę struktury. W takim wypadku efektywnie zapłaci tylko 9% CIT-u przy założeniu, że jest to mały podatnik, zawsze to jakieś łagodniejsze rozwiązanie. Mimo tych wszystkich uzasadnień efekt wydaje się, że będzie bardzo negatywny. Prawnicy i doradcy będą mieli ręce pełne roboty po pierwsze z rozliczania deklaracji CIT, a po drugie z nadchodzących wielkimi krokami zmian struktury z komandytowych na innych.

Spowiedź podatników

Poza tym w projekcie pojawia się novum, które wymusza na największych spółka prezentowanie dla opinii publicznej swoich polityk podatkowych. Opis ma zawierać podejście podatnika do zarządzania wykonywania obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Między innymi to informowanie Krajowej Administracji Skarbowej o transakcjach z podmiotami powiązanymi, planowanych restrukturyzacjach, interpretacjach podatkowych, WIS czy WIA. Podatnicy mieliby podawać takie informacje na swoich stronach internetowych.

Ciężko powiedzieć jak to będzie wyglądać w praktyce, ale karanie za niedopełnienie takich obowiązków może być dość srogie bo nawet do miliona złotych. Dla samych podatników wiadomo już, że to nowy obowiązek, który będzie generował nowe, wcześniej nie znane koszty, a spółki będą musiały wprowadzić do organizacji wewnętrzne procesy, które będą opisywać dane zdarzenia podatkowe. Sam pomysł można oceniać pozytywnie w kwestii transparentności największych podmiotów, ale nie w kwestii nowych obowiązków i kosztów dla największych. Być może przyniesie to nowe inwestycje na giełdach w sposób bardziej racjonalny niż dotychczas. Już teraz można pomyśleć w jaki sposób najoptymalniej przygotować własne wewnętrzne struktury zanim wejdzie obowiązek prezentowania polityk podatkowych.

„Likwidacja” ulgi abolicyjnej

Kolejnym głośnym medialnie rozwiązaniem miała być zrezygnowanie z ulgi abolicyjnej w PIT. Na szczęście projekt nie zakłada likwidacji ulgi, a doprecyzowanie art. 27g w ustępie drugim. Od stycznia odliczenie nie może przekroczyć kwoty zmniejszającej podatek w wysokości 1360 zł. W krajach stosujących odliczenie na zasadzie proporcjonalne Polacy pracujący za granicą mogą zapłacić podatek. 

Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw - opublikowany 16 września 2020 r.

Mirosław Siwiński, Doradca Podatkowy, Radca Prawny, Partner w Advicero Nexia

Polecamy: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Polecamy: INFORLEX Biznes