Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Umowa o dzieło w orzecznictwie sądowym

dr Daniela Wybrańczyk
prawnik, mediator
Umowa o dzieło w orzecznictwie sądowym
Umowa o dzieło w orzecznictwie sądowym
Zgodnie z treścią art. 627 kodeksu cywilnego (k.c.) przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie (wykonawca) zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Umowa o dzieło jest umową nazwaną, odpłatną, konsensualną i dwustronnie zobowiązującą, przybierającą postać umowy wzajemnej.

I. Wprowadzenie

W odróżnieniu od umowy zlecenia jest umową rezultatu, który winien być konkretnie określony, możliwy do osiągnięcia i samoistny. Dzieło może mieć postać zarówno materialną, jak i niematerialną, ale nie powinno istnieć w chwili zawierania umowy. Cechy wskazane w umowie dla oznaczenia dzieła muszą być obiektywnie weryfikowalne, a osiągnięcie rezultatu nie może zależeć od elementu losowości.

Umowa o konserwację urządzenia, umowa o wykonanie prac instalatorskich, umowa o remont mieszkania, umowa o roboty stolarskie, umowa o stworzenie strony internetowej, umowa o wykonanie konstrukcji stalowej budynku i jej dostawy na plac budowy (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2013 roku, sygnatura akt I ACa 1302/12).

Umowa o dzieło nie wymaga zachowania szczególnej formy. Może zostać zawarta także ustnie lub konkludentnie. Jeśli strony nie określą wysokości wynagrodzenia, ani nie wskażą podstaw do jego ustalenia należy przyjąć, że miały na myśli zwykłe wynagrodzenie za dzieło tego rodzaju. Jeżeli i w ten sposób nie da się ustalić jego wysokości, należy się wynagrodzenie odpowiadające uzasadnionemu nakładowi pracy (art. 628 § 1 k.c.). W praktyce, umowy o dzieło często są zawierane przy użyciu wzoru umowy oferowanego przez przyjmującego zamówienie prowadzącego działalność gospodarczą. Wobec tego, istotnym jest by zapoznać się z niedozwolonymi postanowieniami umownymi (art. 384 – 3854 k.c.).

Obowiązkiem przyjmującego zamówienie jest wykonanie dzieła, które winien wykonać prawidłowo i w oznaczonym terminie. Jeśli termin nie został wskazany w treści umowy oraz nie wynika z właściwości dzieła, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania (art. 455 k.c.). Do obowiązku zamawiającego należy zapłata wynagrodzenia. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej przyjmującemu zamówienie wynagrodzenie należy się w chwili oddania dzieła, a gdy dzieło jest oddawane częściami, z chwilą spełnienia każdego ze świadczeń częściowych (art. 642 k.c.). W ramach swobody umów (zob. Umowa w prawie cywilnym, zagadnienia wstępne) strony mogą postanowić, że będą rozliczały się w cyklu miesięcznym.

Wynagrodzenie

Strony mogą określić wynagrodzenie na podstawie zestawienia planowanych prac i przewidywanych kosztów, jest to tak zwane wynagrodzenie kosztorysowe. Wówczas, jeżeli w toku wykonywania dzieła zajdzie konieczność przeprowadzenia prac, które nie były przewidziane w zestawieniu, a zestawienie sporządził zamawiający, przyjmujący zamówienie może żądać odpowiedniego podwyższenia wynagrodzenia.

Jeśli zestawienie planowanych prac sporządził przyjmujący zamówienie, może on żądać podwyższenia wynagrodzenia tylko wtedy, gdy mimo zachowania należytej staranności nie mógł przewidzieć konieczności prac dodatkowych (prace dodatkowe to zarówno prace, które nie były w ogóle ujęte w kosztorysie, jak i te, które kosztorys przewidywał, ale zaszła konieczność wykonania ich w większym rozmiarze bądź ilości). Istotnym jest wtedy uzyskanie zgody zamawiającego na ich wykonanie. W sytuacji, gdy zachodzi konieczność znacznego podwyższenia wynagrodzenia kosztorysowego, zamawiający może od umowy odstąpić, jednakże winien uczynić to niezwłocznie i zapłacić przyjmującemu zmówienie odpowiednią część umówionego wynagrodzenia.

Strony mogą także umówić się o wynagrodzenie ryczałtowe (polegające na określeniu wynagrodzenia w stałej kwocie bez wyszczególnienia cen jednostkowych) – przyjmujący zamówienie nie może wówczas żądać podwyższenia wynagrodzenia. W sytuacjach wyjątkowych, gdy w skutek zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć, wykonanie dzieła groziłoby przyjmującemu zamówienie rażącą stratą sąd może podwyższyć ryczałt lub rozwiązać umowę (art. 629 k.c – 632 k.c.).

Sprawdź: INFORLEX SUPERPREMIUM

Sposób wykonania dzieła

Przepisy kodeksu cywilnego nie przewidują obowiązku osobistego wykonywania dzieła (przyjmujący zamówienie ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych za działania osób, którymi posługuje się przy wykonaniu umowy; tak Z. Radwański, J. Panowicz-Lipska, Zobowiązania – część szczegółowa, C. H. Beck, Warszawa 2010, s. 180). Może on jednak wynikać z umowy bądź wysublimowanego charakteru świadczenia.

Sposób wykonania dzieła określa umowa (dzieło może być również wykonywane na rzecz osoby trzeciej /art. 393 k.c./; beneficjentem świadczenia /rezultatu/ winien być wówczas podmiot wskazany w umowie). Przyjmujący zamówienie nie musi stosować się do wskazówek zamawiającego, może je jednak uwzględnić na ryzyko zamawiającego, jeśli uprzedził go o niebezpieczeństwie zniszczenia lub uszkodzenia dzieła. Wówczas przyjmujący zamówienie może żądać za wykonaną pracę umówionego wynagrodzenia lub jego odpowiedniej części (podobnie gdy dzieło uległo zniszczeniu lub uszkodzeniu wskutek wadliwości dostarczonego przez zamawiającego materiału, odnośnie materiałów zob. też art. 633 k.c., art. 634 k.c. i 641 § 1 k.c).

Zamawiającemu służy uprawnienie do kontrolowania wykonania dzieła. Zgodnie z treścią art. 635 k.c. jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła. W myśl art. 636 § 1 k.c. jeżeli przyjmujący zamówienie wykonywa dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić albo powierzyć poprawienie lub dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo przyjmującego zamówienie. Wskazany artykuł w § 2 stanowi, że jeżeli zamawiający sam dostarczył materiału, może on w razie odstąpienia od umowy lub powierzenia wykonania dzieła innej osobie żądać zwrotu materiału i wydania rozpoczętego dzieła.

Niejednokrotnie do wykonania dzieła niezbędne jest współdziałanie zamawiającego. W tym kontekście na uwagę zasługuje art. 640 k.c., który wskazuje, że przy braku współdziałania przyjmujący zamówienie posiada uprawnienie do wyznaczenia zamawiającemu odpowiedniego terminu, a po jego bezskutecznym upływie może odstąpić od umowy. Gdy przyjmujący zmówienie był gotów go wykonać, a wobec braku współdziałania zmawiającego nie mógł tego uczynić, może żądać zapłaty wynagrodzenia z odliczeniem przez zamawiającego tego co przyjmujący zamówienie zaoszczędził z powodu niewykonania dzieła (art. 639 k.c.).

Rękojmia za wady dzieła, gwarancja

Do odpowiedzialności za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie jest wyłączona, jeżeli wada dzieła powstała z przyczyny tkwiącej w materiale dostarczonym przez zamawiającego.

Jeżeli zamawiającemu udzielono gwarancji na wykonane dzieło, przepisy o gwarancji przy sprzedaży stosuje się odpowiednio (art. 638 k.c.).

Zakończenie stosunku prawnego następuje z chwilą odebrania dzieła. Dopóki dzieło nie zostało ukończone, zamawiający może od umowy odstąpić płacąc umówione wynagrodzenie. Odstąpienie ma formę jednostronnego oświadczenia woli i na gruncie omawianych przepisów stanowi szczególną konstrukcję prawną. Wywiera bowiem skutek od chwili dokonania (ex nunc), a umowa o dzieło pozostaje w mocy w odniesieniu do okresu przed wykonaniem prawa odstąpienia i stanowi podstawę obowiązku zapłaty wynagrodzenia przez zamawiającego. Konieczność zapłaty wynagrodzenia stanowi wyraz poszanowania ochrony interesu przyjmującego zamówienie (K. Osajda, Kodeks cywilny. Komentarz, System Informacji Prawnej Legalis, 2017). W takim wypadku zamawiający może jednak odliczyć to, co przyjmujący zamówienie oszczędził z powodu niewykonania dzieła (art. 644 k.c.). Gdy wykonanie umowy o dzieło zależy od osobistych przymiotów przyjmującego zamówienie rozwiązanie umowy następuje również w razie jego śmierci lub niezdolności do pracy (art. 645 § 1 k.c.). Należy zwrócić uwagę, że powyższy przepis nie dotyczy śmierci zamawiającego.

Przedawnienie

Roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, a jeżeli dzieło nie zostało oddane – od dnia, w którym zgodnie z treścią umowy miało być oddane (art. 646 k.c.).

Pozostając przy rozważaniach natury ogólnej należy jeszcze wskazać na dwie praktyczne kwestie. Pierwsza z nich dotyczy kary umownej. I tak wobec tego, że w każdej umowie, w której zobowiązanie jest niepieniężne, można zastrzec karę umowną warto ją przewidzieć również w umowie o dzieło. Zapis ten może przybrać następującą formę:

Za każdy dzień zwłoki w wykonaniu dzieła wykonawca zapłaci zamawiającemu karę umowną w wysokości … % wynagrodzenia określonego w § … umowy.

Kolejna kwestia dotyczy zagadnienia ubezpieczeń społecznych. I tu należy podkreślić, że wykonywanie pracy na podstawie umowy o dzieło nie stanowi tytułu do ubezpieczeń. Wyjątek stanowią jedynie osoby, które zawarły umowę o dzieło z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub osoby, które w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy – o czym stanowi art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych. Wówczas osoby te traktuje się jak pracowników, a w konsekwencji podlegają one obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu. Zobacz też: Umowy zlecenia i o dzieło a umowa o pracę

Podsumowując, w prawidłowo skonstruowanej umowie o dzieło winny znaleźć się następujące zapisy:

            1. nazwa umowy

            2. data zawarcia umowy

            3. miejsce zawarcia umowy

            4. oznaczenie stron umowy

            5. oznaczenie przedmiotu umowy – dzieła

            6. określenie terminu wykonania dzieła

            7. określenie wysokości wynagrodzenia i sposobu jego zapłaty

            8. określenie kiedy przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie

            9. określenie kto dostarcza materiał potrzebny do realizacji dzieła

            10. ustalenie kary umownej

11. inne – np. ustalenie zakazu powierzania wykonywania dzieła osobie trzeciej, zastrzeżenie, że dzieło ma być wykonane według wskazówek zamawiającego, właściwość sądu

            12. podpisy stron

Wzór umowy o dzieło


II. Wybrane orzecznictwo, kilka pytań praktycznych

Umowa o dzieło jako umowa rezultatu

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2016 roku, sygnatura akt III AUa 1082/16

W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami. Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą, być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym (rzeczy). Pomijając wątpliwości odnośnie uznawania za dzieło rezultatów niematerialnych nieucieleśnionych w rzeczy wskazać należy, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu.

Elementy przedmiotowo istotne umowy o dzieło

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2016 roku, sygnatura akt VI SA/Wa 3170/15

Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 KC, wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności.

Wykonanie umowy o dzieło

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 maja 2015 roku, sygnatura akt V ACa 835/14

Przepisy kodeksu cywilnego posługują się sformułowaniem oddania dzieła (art. 642 KC) jak i odbioru dzieła (art. 643 KC). Obowiązek odebrania dzieła jest warunkowany równoczesnym jego oddaniem. O ile odebranie dzieła świadczy o jego odebraniu, to oddanie działa nie jest równoznaczne z odbiorem i nie zawsze będzie prowadziło do uznania umowy za wykonaną. Do oddania dochodzi także wtedy – jeżeli z umowy inaczej nie wynika – gdy przyjmujący stawia dzieło do dyspozycji zamawiającego, który może je odebrać, choć tego nie czyni mimo braku ku temu przeszkód. Natomiast w sytuacji, gdy zaoferowane dzieło okazuje się niekompletne, nie odpowiada umówionym cechom lub wykazuje inne wady istotne, nie posiada niezbędnej techniczno-ruchowej dokumentacji, bądź dla czynności oddania i odbioru umowa wymaga dokonania jeszcze innych czynności np. zainstalowania, próbnego uruchomienia u zamawiającego, a to nie jest dokonane, odpada obowiązek jego odbioru przez zamawiającego. W takim też przypadku nie możemy mówić o wykonaniu umowy, uznaniu świadczenia za spełnione.

Czy wady nieistotne uzasadniają odmowę odbioru dzieła?

Odpowiadając na to pytanie należy wskazać, że o niewykonaniu zobowiązania mówimy wtedy, gdy wada dzieła uniemożliwia czynienie z niego właściwego użytku, wyłącza jego podstawowe wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem umowy lub odbiera mu cechy właściwe albo wyraźnie zastrzeżone w umowie istotnie zmniejszając jego wartość (wada istotna). Odróżnia się niewielkie usterki (wady nieistotne), którymi dotknięty jest przedmiot dzieła, od wad, które uniemożliwiają korzystanie z niego zgodnie z przeznaczeniem (wady istotne). Jedynie wady istotne uzasadniają odmowę odbioru, pozostałe wady świadczą tylko o nienależytym wykonaniu zobowiązania.

W świetle art. 643 KC zamawiający ma obowiązek odbioru dzieła – a więc dokonania czynności wyrażającej wolę przyjęcia świadczenia i uznania go za wykonane – nie każdego, lecz tylko takiego, które przyjmujący zamówienie wydaje mu zgodnie ze swym zobowiązaniem. A zatem zamawiający nie ma obowiązku odebrania dzieła, o którym mowa w art. 643 KC i zapłaty wynagrodzenia (art. 642 § 1 KC) w razie wydania mu dzieła z wadami istotnymi, które uniemożliwiają korzystanie z niego zgodnie z przeznaczeniem lub sprzeciwiają się wyraźnie umowie (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2015 roku, sygnatura akt VI ACa 1273/14).

Czy skuteczność odstąpienia od umowy o dzieło przez zamawiającego jest uzależniona od zapłaty przyjmującemu zamówienie umówionego wynagrodzenia?

Przepis art. 644 KC nie uzależnia skuteczności oświadczenia zamawiającego o odstąpieniu od umowy od jednoczesnego zapłacenia przyjmującemu zamówienie wynagrodzenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2003 roku, sygnatura akt II CK 367/02).

Odstąpienie od umowy o dzieło na podstawie art. 644 KC wywiera skutek od chwili dokonania. Jednoczesna zapłata wynagrodzenia nie jest przesłanką skuteczności odstąpienia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2001 roku, sygnatura akt II CKN 365/00).

Czym jest zmiana stosunków na gruncie przepisów o umowie o dzieło?

Zarówno nadzwyczajna zmiana stosunków, o której mowa w art. 357[1] KC, jak też istotna zmiana stosunków w rozumieniu art. 632 § 2 KC, stanowią zdarzenie zewnętrzne, niezależne od stron, którego nie były one w stanie obiektywnie przewidzieć w dacie zawarcia umowy. Zmiana stosunków musi odznaczać się powszechnym charakterem. Nie mogą być uwzględniane okoliczności zależne od stron, czy też zdarzenia losowe o charakterze indywidualnym zagrażające rażącą stratą (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2016 roku, sygnatura akt I CSK 659/15).

W kolejnym artykule autor przedstawi zagadnienia związane z umową o roboty budowlane.

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Ordynacja podatkowa - część 1
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść:
    płatnika
    podatnika
    urzędu skarbowego
    budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Rozliczenie używania prywatnych samochodów do celów służbowych - auta elektryczne, hybrydowe i napędzane wodorem
    Wprowadzenie możliwości zwrotu pracownikom kosztów używania do celów służbowych samochodów prywatnych z napędem elektrycznym, hybrydowym i wodorowym, przewiduje projekt ustawy, który został opublikowany 8 sierpnia 2022 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Nowe przepisy mają być przyjęte przez rząd w trzecim kwartale 2022 roku.
    Dochody i wydatki budżetowe 2022/2023. Czy rządowi wystarczy pieniędzy na dodatki drożyźniane?
    Dodatki drożyźniane, które otrzymają obywatele w związku ze wzrostem cen ogrzewania (sam dodatek węglowy – a to dopiero początek – kosztować będzie prawie 12 mld zł.), wymagają radykalnego zwiększenia dochodów budżetu państwa. Rosnące niezadowolenie a przede wszystkim strach przed brakiem ogrzewania i najzwyklejszą biedą wraz z perspektywą podwójnych wyborów (Sejm i Senat oraz samorządu terytorialnego) uzasadniać będzie wypłatę obywatelom dodatkowych świadczeń, których jedynym źródłem jest kasa państwowa. Trzeba ją dodatkowo zasilić, bo inflacyjna premia fiskalna na pewno nie wystarczy – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.
    Spółka rodzinna – problemy związane z przekształceniem
    Przekształcenie jako jedna z transakcji restrukturyzacji spółki, zasadniczo nie wpływa na jej funkcjonowanie, zmieniając jedynie formę prawną prowadzonej działalności. Praktyka pokazuje jednak, że cała procedura może być zdecydowanie bardziej skomplikowana i znacząco wykraczać poza przygotowanie umowy przyszłej spółki, a sam plan przekształcenia uwzględniać szereg innych czynności, nie tylko z zakresu prawa. Dobrze widać to na przykładzie przekształcenia spółki rodzinnej, gdzie dodatkowym wyzwaniem może być udział małoletnich dzieci. Jakie wyzwania stoją przed prawnikami?
    PIT-36, PIT-36L, PIT-39 (i załączniki) za 2022 rok - nowe wzory formularzy podatkowych
    Ministerstwo Finansów przygotowało nowe wzory formularzy rocznego zeznania podatkowego PIT-36 (wersja 30), PIT-36S (wersja 30), PIT-36L (wersja 19), PIT-36LS (wersja 19), PIT-39 (wersja 12) i załączników PIT/B (wersja 20), PIT/BR (wersja 6), PIT/IP (wersja 4), PIT/M (wersja 9), PIT/O (wersja 27) oraz PIT/Z (wersja11), które mają dotyczyć rozliczenia dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. oraz do odliczeń od dochodu (przychodu) i od podatku dokonanych w zeznaniu składanym za 2022 r. Konsultacje podatkowe tych wzorów rozpoczęły się 4 sierpnia 2022 r. i potrwają do 16 sierpnia 2022 r. Po zakończeniu tych konsultacji podatkowych, wzory formularzy, zostaną udostępnione do stosowania (opublikowane) w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Ministerstwa Finansów, zgodnie z art. 45b ustawy o PIT, w brzmieniu obwiązującym od 1 stycznia 2022 r. Formularze te nie będą ogłoszone w drodze rozporządzenia Ministra Finansów publikowanego w Dzienniku Ustaw.
    Dodatek na ogrzewanie - wniosek do 30 listopada 2022 roku
    Rząd przyjął założenia do ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Ustawa ta ma m.in. zapewnić wsparcie finansowe w postaci jednorazowego dodatku pieniężnego dla posiadaczy niektórych indywidualnych źródeł ciepła wspomoże te gospodarstwa domowe, dla których główne źródło ciepła zasilane jest: pelletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy albo skroplonym gazem LPG względnie olejem opałowym.
    Stawka 0% VAT na książki, gazety i czasopisma w Polsce? Od kiedy?
    Obniżenie do zera stawki VAT na książki, gazety i czasopisma może być szansą na zwiększenie czytelnictwa i dostępności niektórych wydawnictw. Ale to przede wszystkim szansa na poprawę sytuacji finansowej wydawców i ich utrzymanie na rynku – podkreśla Marek Frąckowiak, prezes Izby Wydawców Prasy. Unia Europejska już w kwietniu 2022 roku uchwaliła przepisy, które dają Polsce taką możliwość. Wprowadzenie stawki 0% VAT na książki i prasę oznaczałoby dla budżetu państwa koszt ok. 200 mln zł, ale – jak wskazuje IWP – finansowe konsekwencje braku wsparcia dla tej branży mogą się okazać dużo wyższe.
    Dodatek węglowy tylko dla gospodarstw domowych ogrzewających się węglem kamiennym
    Dodatek węglowy w wysokości 3 tys. zł ma przysługiwać gospodarstwom domowym ogrzewającym się węglem kamiennym - zdecydował 5 sierpnia 2022 r. Sejm. Wcześniej Sejm odrzucił część poprawek Senatu do ustawy o dodatku węglowym. Ustawa ta trafi teraz do podpisu Prezydenta RP. Odrębne przepisy mają przyznać wsparcie finansowe dla ogrzewających swoje mieszkania ciepłem systemowym, pelletem, drewnem, olejem opałowym, czy LPG.
    Kalkulator wynagrodzeń 2022 - brutto, netto, zaliczki na podatek, składki ZUS
    Przygotowany przez Infor kalkulator wynagrodzeń (Niskie Podatki, Polski Ład 2.0) oblicza wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne, według zasad, które obowiązują od 1 lipca 2022 r. Istnieje możliwość uwzględniania wysokości wynagrodzenia brutto w ciągu roku.
    Dopłaty (dodatki) na ogrzewanie - 3 tys. zł na pellet, 2 tys. zł na olej opałowy, 1 tys. zł na drewno kawałkowe, 500 zł na LPG, do 3,9 tys. zł dla nietaryfowanych odbiorców ciepła systemowego
    Przygotowaliśmy kompleksowe rozwiązanie dla odbiorców ciepła - poinformowała 5 sierpnia 2022 r. w Sejmie minister klimatu i środowiska Anna Moskwa. Poinformowała m.in. o dopłatach (dodatkach) dla ogrzewających się pelletem, drewnem, olejem opałowym, czy LPG. Nietaryfowani odbiorcy ciepła systemowego otrzymają do 3,9 tys. zł wsparcia finansowego.
    Zmiany w VAT od 2024 roku - ewidencja odbiorców płatności i płatności transgranicznych
    Minister Finansów przygotował projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, który przewiduje wprowadzenie od 2024 roku nowych obowiązków dostawców usług płatniczych w zakresie VAT. Dostawcy usług płatniczych będą musieli prowadzić kwartalną ewidencję odbiorców płatności i płatności transgranicznych i udostępniać ją administracji podatkowej, która przekaże te dane do Centralnego elektronicznego systemu informacji o płatnościach (CESOP), prowadzonego przez Komisję Europejską. Dostawca usług płatniczych będzie musiał prowadzić ewidencję na temat danego odbiorcy płatności tylko wówczas, gdy łączna liczba płatności otrzymanych przez danego odbiorcę płatności przekroczy próg 25 płatności w kwartale kalendarzowym.
    Jak korzystać z ulgi B+R?
    Ulga badawczo-rozwojowa (ulga B+R) jest atrakcyjnym instrumentem podatkowym, pozwalającym na znaczne obniżenie zobowiązania podatkowego. Polski Ład dodatkowo uatrakcyjnił tę ulgę poprzez umożliwienie połączenia jej z ulgą IP box oraz zwiększenie do 200% możliwości odliczenia kwoty kosztów kwalifikowanych.
    Polski Ład 2.0 - zmiany podatkowe od 1 lipca 2022 r. Rozliczenie wynagrodzeń kierowców. Mniejsze koszty przewoźników?
    Rozliczanie pracowników od nowego roku 2022 przysporzyło problemów niejednemu pracodawcy i księgowemu. Chociaż z założenia Polski Ład miał uprościć dotychczasowy system podatkowy i obniżyć ich wysokość, zmiana przepisów od stycznia jeszcze bardziej go skomplikowała. Dlatego rząd postanowił jeszcze raz znowelizować ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji zlikwidował niektóre z wcześniej wprowadzonych rozwiązań. Jakie? Przede wszystkim obniżył pierwszy próg podatkowy z 17 proc. na 12 proc., co związane jest z mniejszą kwotą wolną od podatku, zniósł ulgę dla klasy średniej oraz usunął tzw. rolowanie zaliczek. Ten ostatni przepis dawał pewną dowolność w rozliczaniu pracownika według systemu podatkowego z 2021 lub 2022 roku w zależności od tego, która opcja była dla niego korzystniejsza. Czy reforma „Niskie Podatki” (tzw. Polski Ład 2.0), obowiązująca od 1 lipca 2022 roku, okazała się tym razem sukcesem, a przewoźnicy oszczędzą na zmianach?
    Kara za brak obowiązkowego OC w 2023 roku - dwukrotna podwyżka
    Kara za jazdę samochodem osobowym bez obowiązkowego OC w 2023 roku wyniesie najprawdopodobniej 6770 zł (od 1 stycznia do 30 czerwca) i 6900 zł (od 1 lipca do 31 grudnia) - w przypadku przerwy w ciągłości ubezpieczenia powyżej 14 dni. Rząd planuje bowiem na 2023 rok sporą podwyżkę minimalnego wynagrodzenia (tzw. najniższej krajowej). Co więcej, w 2023 roku mają być dwie zmiany płacy minimalnej. Spowoduje to, że kary dla posiadaczy pojazdów bez opłaconego OC wzrosną do rekordowego poziomu. Eksperci porównywarki ubezpieczeniowej Ubea.pl postanowili sprawdzić, ile po planowanych podwyżkach od 1 stycznia i od 1 lipca 2023 r. mogą wynosić stawki karne za brak obowiązkowego OC.
    Wpłaty na konto małoletniego dziecka a podatek od darowizn oraz inne niejasności opodatkowania darowizn
    Wpłaty dokonywane na konto małoletniego dziecka dokonywane przez prawnych opiekunów są wykonywaniem obowiązku alimentacyjnego, a nie umową darowizny, z tego powodu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn – interpretacja podatkowa Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej sygn. 0111-KDIB2-2.4015.73.2022.1.MM.
    Dziedziczenie ulgi termomodernizacyjnej w PIT, sukcesja podatkowa spadkobierców - stanowisko Ministra Finansów
    W odpowiedzi z 27 lipca 2022 r. na wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich, Minister Finansów zgodził się z wykładnią przepisów prawa podatkowego, zgodnie z którą prawo do ulgi termomodernizacyjnej w PIT ma wymiar majątkowy. A zatem prawo do ulgi termomodernizacyjnej co do zasady może (zdaniem MF) podlegać przejęciu przez spadkobiorców uprawnionego do tej ulgi podatnika na podstawie art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej.
    Raty kredytu hipotecznego - prognoza jesień 2022-2023-2024. Podwójne wakacje kredytowe w sierpniu 2022 r.
    Od 10 miesięcy pierwszy lub drugi tydzień każdego miesiąca kredytobiorcy kojarzą głównie z podwyżkami stóp procentowych. Sierpień jednak będzie miesiącem wyjątkowym dla osób z kredytem. Jakie są prognozy na wysokość rat kredytów hipotecznych na jesień 2022 roku i na lata 2023-2024?
    Praca zdalna - od kiedy w kodeksie pracy?
    Myślę, że uda się to jesienią tego roku – odpowiedziała w czwartek PAP.pL szefowa MRiPS Marlena Maląg, zapytana o to, kiedy nastąpi nowelizacja Kodeksu pracy, związana z wprowadzeniem do niego pojęcia pracy zdalnej. Dziś możliwa jest ona na podstawie przepisów covidowych.
    Wyższe stawki podatku od nieruchomości – koszty dla przedsiębiorców
    W 2023 r. maksymalne stawki podatku od nieruchomości wzrosną średnio o 12 proc., na co wpływa wysoka inflacja. Dla porównania, w 2022 r. maksymalne stawki wyniosły średnio 4 proc. więcej w porównaniu z rokiem poprzednim. Choć to gminy ostatecznie decydują o wysokości stawek i mogą ustalać je na znacznie niższych poziomach, w praktyce większość z nich (zwłaszcza miasta wojewódzkie) stosuje maksymalne stawki, aby ratować uszczuplone budżety. A to oznacza zwiększenie obciążeń podatkowych dla przedsiębiorców, którzy i tak zmagają się ze wzrostami różnorakich kosztów.
    Ulga sponsoringowa, czyli dodatkowe 50% kosztów uzyskania przychodu
    Ulga sponsoringowa jest preferencją, która pojawiła się w obu ustawach o podatku dochodowym od początku 2022 roku. Jak podkreślali legislatorzy rozwiązanie miało stanowić formę zachęty podatkowej, mającej na celu wsparcie określonych dziedzin życia społeczno–gospodarczego.
    Podatek ekologiczny a rynek samochodów używanych
    Używane samochody są coraz droższe. W II kwartale br. przyrost liczby ofert aut z drugiej ręki, które kosztują ponad 100 tys. zł, wyniósł 12%. Natomiast samochody z przedziału 50-100 tys. zł zaliczyły wzrost o 5% – wynika z danych autobaza.pl. Z drugiej strony o 14% mniej na rynku jest najtańszych pojazdów do 5 tys. zł. W przyszłości może być jeszcze drożej ze względu na coraz popularniejsze podatki ekologiczne. W Holandii pojawiła się propozycja dodatkowej płatności za przejechane kilometry. W Polsce wprowadzenie Krajowego Planu Odbudowy również ma wiązać się z dodatkowymi opłatami dla kierowców. Czy to gwóźdź do trumny dla starszych samochodów używanych?
    Diety zagraniczne 2022 - zmiany stawek diet i limitów noclegowych w delegacjach zagranicznych
    Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotował projekt rozporządzenia, który zakłada podwyższenie (najprawdopodobniej jeszcze w 2022 roku) diet i limitów na nocleg w delegacjach zagranicznych do niektórych państw. Rozporządzenie dotyczy wprost pracowników sfery budżetowej ale też określa minimalny poziom diet także dla wszystkich innych pracowników. Także zwolnienie podatkowe związane z dietami pracowniczymi i innymi należnościami za czas podróży służbowej pracownika obejmuje wszystkich pracowników (nie tylko sfery budżetowej). To zwolnienie podatkowe jest ograniczone do wysokości tych diet i należności określonych dla pracowników sfery budżetowej. Ponadto wskutek podwyższenia stawki diety zwiększą się koszty podatkowe przedsiębiorców z tytułu podróży służbowych. Projekt tego rozporządzenia został opublikowany 3 sierpnia 2022 r. i przewiduje także podwyższenie (od 2023 roku) diety krajowej (do 45 zł) i innych należności z tytułu podróży służbowych na terenie kraju.
    Dieta w delegacji krajowej w 2023 roku. 45 zł za dobę od 1 stycznia
    Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotował projekt rozporządzenia, który zakłada podwyższenie od 1 stycznia 2023 r. kwoty diety w czasie podróży służbowej krajowej do 45 zł za dobę podróży (aktualnie – od 28 lipca 2022 r. - obowiązuje stawka 38 zł za dobę). Razem ze stawką diety wzrośnie też ryczałt za nocleg, ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu środkami komunikacji miejscowej i limit zwrotu udokumentowanych kosztów noclegu. Rozporządzenie dotyczy wprost pracowników sfery budżetowej ale także określa minimalny poziom diet także dla wszystkich innych pracowników. Także zwolnienie podatkowe związane z dietami pracowniczymi i innymi należnościami za czas podróży służbowej pracownika obejmuje wszystkich pracowników (nie tylko sfery budżetowej). To zwolnienie podatkowe jest ograniczone do wysokości tych diet i należności określonych dla pracowników sfery budżetowej. Ponadto wskutek podwyższenia stawki diety zwiększą się koszty podatkowe przedsiębiorców z tytułu podróży służbowych. Projekt tego rozporządzenia został opublikowany 3 sierpnia 2022 r. i przewiduje także podwyższenie (najprawdopodobniej jeszcze w 2022 roku) niektórych diet i limitów na nocleg w delegacjach zagranicznych.
    Zmiany w VAT 2023-2024. Dwie nowelizacje ustawy o VAT w konsultacjach
    Przygotowany przez Ministerstwo Finansów projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, tzw. SLIM VAT 3 trafił do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych. Jednocześnie konsultowany jest również projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Tymi nowelizacjami resort finansów chce wprowadzić kolejny pakiet uproszczeń w podatku VAT i następne narzędzia poprawiające skuteczność zwalczania oszustw VAT, szczególnie w obszarze e-commerce.
    Kupić mieszkanie czy wynająć? Co się bardziej opłaca?
    Wynajem mieszkania jest coraz bardziej popularny w Polsce szczególnie wśród ludzi młodych. Przemawia za tym brak gotowości do podejmowania długoterminowych zobowiązań i potrzeba większej elastyczności. Problem w tym, że najem ma też swoje ciemne strony, o których zapominają zwolennicy korzystania, a nie własności. Co się bardziej opłaca w dłuższej perspektywie czasowej - zakup mieszkania, czy wynajem?
    Dokumentacja powypadkowa przedsiębiorstwa - na co zwrócić uwagę
    Z raportu Ayming i Business Centre Club wynika, że przedsiębiorcy w Polsce mają problem z prawidłowym zarządzaniem danymi o wypadkach. Tymczasem właściwe przygotowanie i analizowanie dokumentacji powypadkowej wpływa na obniżenie poziomu wypadkowości w firmie i związanych z nią kosztów.