Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Spółka cywilna – zastosowanie, treść umowy, majątek, przekształcenie, rozwiązanie

dr Daniela Wybrańczyk
prawnik, mediator
Spółka cywilna – zastosowanie,  treść umowy, majątek, przekształcenie, rozwiązanie
Spółka cywilna – zastosowanie, treść umowy, majątek, przekształcenie, rozwiązanie
Spółka cywilna jest najdogodniejszą formą dla realizowania wspólnych przedsięwzięć gospodarczych o charakterze jednorazowym. Może być także podstawą do prowadzenia przedsiębiorstwa rozumianego jako stała, zorganizowana, prowadzona we wspólnym imieniu i na wspólny rachunek wspólników działalność gospodarcza o charterze zarobkowym. Wykorzystanie spółki cywilnej jest pożądane tam, gdzie potrzebna jest uproszczona struktura organizacyjna umożliwiającą wspólnikom wpływanie na wspólnie podjętą działalność oraz jej kontrolę. Poniżej krótka charakterystyka spółki cywilnej.

Źródła prawa

Spółka cywilna (spółka prawa cywilnego) jest stosunkiem zobowiązaniowym uregulowanym w art. 860 k.c. – 875 k.c., przyjmuje się jednak, że dopuszczalne jest stosowanie do niej niektórych przepisów kodeksu spółek handlowych o spółce jawnej przez analogię, z uwagi na fakt, iż spółki te wykazują szereg wspólnych cech.

Za wyjątkiem art. 864 k.c., 869 § 2 k.c. i 874 k.c., wyżej wskazane przepisy kodeksu cywilnego są w zasadzie regulacjami względnie obowiązującymi. Oznacza to, że wspólnicy mogą uregulować wzajemne prawa i obowiązki w sposób najpełniej odpowiadający ich interesom, mając jednak na uwadze fakt, iż ustawodawca zdecydował się na przyjęcie określonego modelu normatywnego spółki cywilnej, na który składają się określone cechy.

Normatywny model spółki cywilnej

Spółka cywilna jest stosunkiem prawnym (nie posiada osobowości prawnej i nie ma zdolności prawnej, nie jest przedsiębiorcą i nie działa jako firma, nie ma również zdolności sądowej, ani procesowej), którego strony zwane wspólnikami mocą umowy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego poprzez działanie w sposób oznaczony, a w szczególności przez wniesienie wkładów (art. 860 § 1 k.c.), przy czy należy zaznaczyć, że wspólnicy mogą dowolnie określić termin wniesienia wkładów i nie jest konieczne, by umówione wkłady były wnoszone przez wszystkich wspólników równocześnie. Stronami umowy spółki cywilnej muszą być co najmniej dwa podmioty, którymi mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne oraz ułomne osoby prawne, w tym osobowe spółki handlowe. Wspólnikiem spółki nie może być natomiast struktura niemająca zdolności prawnej, w szczególności inna spółka cywilna. W roli jednego wspólnika może występować kilka osób (zob. też art. 872 k.c.).

Umowa spółki cywilnej winna być stwierdzona pismem dla celów dowodowych (ad probationem) (art. 860 § 2 k.c.). Dla tych samych celów, formy pisemnej wymaga zmiana umowy spółki, w tym wstąpienie do spółki lub wystąpienie z niej któregokolwiek ze wspólników (por. art. 74 k.c. w zw. z art. 77 k.c.). Do wniesienia niektórych wkładów do wspólnego majątku wspólników wymagana jest forma szczególna, np. aktu notarialnego, w razie gdy wkładem ma być nieruchomość.

Określenie sposobu wniesienia wkładu zależy od przedmiotu wkładu. Jeżeli ma on postać pieniężną, jego wniesienie zostanie dokonane z chwilą uznania przelewu na rachunku bankowym spółki. Wniesienie wkładu w postaci świadczenia usług przez jednego ze wspólników realizuje się już z mocy samej umowy spółki, a więc nie ma potrzeby zawierania dodatkowo umowy o pracę czy umowy zlecenia (tak https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-spolka-cywilna-1/2).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Ocena charakteru prawnego umowy spółki cywilnej w zakresie niektórych jej cech wywołuje pewne kontrowersje. Jest to jednak z pewnością umowa o charakterze konsensualnym, gdyż dochodzi do skutku przez samo złożenie zgodnych oświadczeń woli przez strony, oraz kauzalnym. Jest umową o skutku zobowiązującym, jednakże w zakresie zobowiązania do wniesienia wkładów należy przyjąć, iż ma charakter zobowiązująco-rozporządzający. Zalicza się ją także do umów odpłatnych i przysparzających.

Wśród konstytutywnych cech umowy spółki cywilnej wymienia się:

1. „wspólny cel gospodarczy” (affectio societatis), który jest pojęciem szerszym od celu zarobkowego,

2. ustrój majątkowy wspólności łącznej, co wynika pośrednio z brzmienia art. 863 k.c., 871 k.c. i 875 k.c.

Art. 863 k.c.

§ 1. Wspólnik nie może rozporządzać udziałem we wspólnym majątku wspólników ani udziałem w poszczególnych składnikach tego majątku.

§ 2. W czasie trwania spółki wspólnik nie może domagać się podziału wspólnego majątku wspólników.

§ 3. W czasie trwania spółki wierzyciel wspólnika nie może żądać zaspokojenia z jego udziału we wspólnym majątku wspólników ani z udziału w poszczególnych składnikach tego majątku.

Art. 871 k.c.

§ 1. Wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania, oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia - wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi wartość wkładu polegającego na świadczeniu usług albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika.

§ 2. Ponadto wypłaca się występującemu wspólnikowi w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki.

Art. 875 k.c.

§ 1. Od chwili rozwiązania spółki stosuje się odpowiednio do wspólnego majątku wspólników przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów poniższych.

§ 2. Z majątku pozostałego po zapłaceniu długów spółki zwraca się wspólnikom ich wkłady, stosując odpowiednio przepisy o zwrocie wkładów w razie wystąpienia wspólnika ze spółki.

§ 3. Pozostałą nadwyżkę wspólnego majątku dzieli się między wspólników w takim stosunku, w jakim uczestniczyli w zyskach spółki.

3. łączne występowanie wspólników w charakterze strony stosunków prawnych związanych z osobami trzecimi, innymi słowy „łączne” bycie wierzycielem, „łączne” bycie dłużnikiem,

4. odpowiedzialność solidarną wszystkich wspólników majątkiem osobistym za zobowiązania zaciągnięte w ramach wspólnej działalności (art. 864 k.c.), co oznacza, że wierzyciel może domagać się spełnienia całego należnego świadczenia od wszystkich wspólników, niektórych wspólników bądź jednego z nich.

Wybór należy do wierzyciela, przy czym do egzekucji ze wspólnego majątku wspólników spółki prawa cywilnego konieczny jest tytuł egzekucyjny wydany przeciwko wszystkim wspólnikom (art. 778 k.p.c.).

Odpowiedzialność solidarna dotyczy zobowiązań powstałych w okresie istnienia spółki, a rozwiązanie spółki albo wystąpienie wspólnika ze spółki odpowiedzialności tej nie uchyla. Wspólnik nie odpowiada jednak majątkiem osobistym za zobowiązania spółki powstałe przed jego przystąpieniem do spółki.

Pod pojęciem zobowiązań spółki na gruncie art. 864 k.c. należy rozumieć tak zobowiązania prywatnoprawne, jak również publicznoprawne obciążające spółkę jako „podatnika”. Niektóre  ustawy uznają bowiem spółkę cywilną (a nie wspólników) za podatnika. Ustawy te pochodzą z okresu gdy spółka cywilna miała swoją podmiotowość. Pojęcie „zobowiązań spółki” nie obejmuje zobowiązań wobec wspólnika wynikających z tytułu jego uczestnictwa w spółce.

5. prowadzenie spraw spółki przez samych wspólników, za niedopuszczalne uznaje się powierzenie prowadzenia spraw spółki osobom trzecim z wyłączeniem wszystkich wspólników,

6. wzajemną reprezentację wspólników w stosunkach zewnętrznych, co oznacza, że wspólnik reprezentujący spółkę działa zarówno we własnym imieniu, jak i w imieniu i na rachunek pozostałych wspólników,

7. przysługiwanie każdemu wspólnikowi prawa do udziału w zysku, wspólnik nie może być pozbawiony tego prawa, niedopuszczalność tzw. „lwiej spółki”, nie wyklucza to jednak możliwości zawarcia umowy w ramach której zysk nie będzie dzielony a przeznaczany na cele charytatywne.

Zastosowanie spółki cywilnej

W ramach spółki cywilnej mogą być w zasadzie realizowane wszelkiego rodzaju cele gospodarcze. Spółka ta jest jednak najdogodniejszą formą dla realizowania wspólnych przedsięwzięć gospodarczych o charakterze jednorazowym. Może być także podstawą do prowadzenia przedsiębiorstwa rozumianego jako stała, zorganizowana, prowadzona we wspólnym imieniu i na wspólny rachunek wspólników działalność gospodarcza o charterze zarobkowym. Wykorzystanie spółki cywilnej jest pożądane tam, gdzie potrzebna jest uproszczona struktura organizacyjna, która umożliwi każdemu ze wspólników wpływ na wspólnie podjętą działalność oraz jej kontrolę.

Wśród zalet spółki cywilnej wymienia się niski koszt i krótki czas jej założenia, możliwość połączenia kapitałów wspólników, możliwość wyboru formy opodatkowania i możliwość korzystania z uproszczonej księgowości. Za wadę należy uznać osobistą odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki i niemożność sprzedawania swoich udziałów w spółce, co łączy się ze stałym składem spółki.

Treść umowy spółki cywilnej

Za przedmiotowo istotne składniki umowy spółki cywilnej należy uznać:

1. określenie stron,

2. określenie wspólnego celu o charakterze gospodarczym,

3. określenie działań, do których podjęcia zobowiązani są wspólnicy, a które są niezbędne dla realizacji wspólnego celu, np. określenie przedmiotu wkładu (zgodnie z treścią art. 861 § 1 k.c. wkład wspólnika może polegać na wniesieniu do spółki własności lub innych praw, albo na świadczeniu usług).

Zgodnie z wyrokiem Sąd Apelacyjnego w Lublinie z dnia 26 września 2013 roku (sygnatura akt I ACa 373/13) do postanowień przedmiotowo istotnych umowy spółki (essentialia negotii) uregulowanej w art. 860 k.c. należy zaliczyć dwa postanowienia: zobowiązanie wspólników do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego oraz ich zobowiązanie do działania w sposób oznaczony dla jego osiągnięcia. Umowa spółki powinna więc precyzować wspólny cel gospodarczy, dla którego spółka zostaje zawarta oraz zawierać określenie sposobu działania każdego ze wspólników dla osiągnięcia zamierzonego celu. W szczególności, gdy wspólnik zobowiązuje się do wniesienia wkładu, w umowie należy wskazać jego przedmiot i wartość. Brak któregokolwiek z tych postanowień powoduje, że zawarta umowa nie jest umową spółki w rozumieniu art. 860 § 1 k.c.

Wśród dodatkowych postanowień umowy przykładowo można wymienić:

1. określenie wartości wkładów poszczególnych wspólników, jeśli mają być nierówne (zgodnie z treścią art. 861 § 2 k.c. domniemywa się, że wkłady wspólników mają jednakową wartość, może być również tak, że jedni będą zobowiązani do wniesienia wkładów, a pozostali do innych określonych w umowie świadczeń),

2. określenie wielkości udziałów poszczególnych wspólników we wspólnym majątku,

3. określenie czasu trwania spółki,

4. określenie trybu podejmowania uchwał przez wspólników, jako, że każdy wspólnik może bez uprzedniej uchwały wspólników prowadzić jedynie sprawy, które nie przekraczają zakresu zwykłych czynności spółki, jeżeli jednak przed zakończeniem takiej sprawy chociażby jeden z pozostałych wspólników sprzeciwi się jej prowadzeniu, potrzebna jest uchwała wspólników (art. 865 § 2 k.c., zob. też § 3).

Uchwała o której mowa może mieć charakter konkretnego rozstrzygnięcia danej sprawy lub może zawierać jedynie upoważnienie dla danego wspólnika do jej samodzielnego rozstrzygnięcia. Wobec braku pozytywnego postanowienia ustawy przyjmuje się, że uchwały te muszą być podejmowane jednomyślnie, a ich forma może być dowolna, co jednak może być modyfikowane w treści umowy.

5. ograniczenie lub wyłączenie uprawnienia poszczególnych wspólników do prowadzenia spraw spółki (zob. art. 865 § 1 k.c.), przez prowadzenie spraw spółki rozumie się dokonywanie czynności faktycznych i prawnych potrzebnych do zrealizowania celu spółki, w ścisłym znaczeniu obejmuje ono decyzje o charakterze „wewnętrznym”,

6. powierzenie prowadzenia spraw spółki osobie trzeciej spoza grona wspólników,

7. ograniczenie lub wyłączenie uprawnienia poszczególnych wspólników do reprezentowania spółki (zob. art. 866 k.c.), pod pojęciem reprezentowania rozumie się dokonywanie w imieniu wspólników czynności prawnych z osobami trzecimi, umocowanie do reprezentacji spółki może opierać się na udzieleniu wspólnikowi lub osobie trzeciej pełnomocnictwa na zasadach ogólnych, chodzi tu o tak zwane stosunki „zewnętrzne”,

8. określenie udziału wspólnika w zysku/stracie spółki w sposób odmienny od określonego w art. 867 § 1 k.c.

Art. 867 k.c.

§ 1. Każdy wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i w tym samym stosunku uczestniczy w stratach, bez względu na rodzaj i wartość wkładu. W umowie spółki można inaczej ustalić stosunek udziału wspólników w zyskach i stratach. Można nawet zwolnić niektórych wspólników od udziału w stratach. Natomiast nie można wyłączyć wspólnika od udziału w zyskach.

§ 2. Ustalony w umowie stosunek udziału wspólnika w zyskach odnosi się w razie wątpliwości także do udziału w stratach.

Na mocy art. 868 k.c. wspólnik może żądać podziału i wypłaty zysków dopiero po rozwiązaniu spółki, jednakże gdy spółka została zawarta na czas dłuższy, wspólnicy mogą żądać podziału i wypłaty zysków z końcem każdego roku obrachunkowego. Przez zysk należy rozumieć wartość majątkową, o którą w chwili zamknięcia okresu obrachunkowego zwiększył się majątek spółki, po potrąceniu wartości wkładów i wszelkich zobowiązań spółki.

9. określenie innych niż przewidziane w art. 869 § 1 k.c. terminów wypowiedzenia udziału w spółce

Art. 869 k.c.

§ 1. Jeżeli spółka została zawarta na czas nie oznaczony, każdy wspólnik może z niej wystąpić wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego.

§ 2. Z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociażby spółka była zawarta na czas oznaczony. Zastrzeżenie przeciwne jest nieważne.

Na marginesie należy wskazać, iż wypowiedzieć udział wspólnika może również jego wierzyciel osobisty. Warunki, jakie musi spełnić, aby takie wypowiedzenie było możliwe to bezskuteczna egzekucja w ciągu ostatnich 6 miesięcy prowadzona z ruchomości wspólnika i uzyskanie przez wierzyciela osobistego zajęcia praw przysługujących wspólnikowi na wypadek wystąpienia ze spółki lub jej rozwiązania. Termin wypowiedzenia dla wierzyciela osobistego wynosi 3 miesiące, ale jeżeli umowa spółki przewiduje krótszy termin wypowiedzenia, wierzyciel może z tego terminu skorzystać (art. 870 k.c.).

Polecamy: INFORLEX Biznes

Majątek spółki cywilnej

Spółka cywilna, niebędąca odrębnym podmiotem prawnym, nie ma wydzielonego, należącego do niej majątku. Nabywane prawa i zaciągane zobowiązania wchodzą do wspólnego majątku wspólników. W majątku tym każdy ze wspólników ma udział, który jednak w przeciwieństwie do wspólności (współwłasności) w częściach ułamkowych – nie jest oznaczony ułamkiem. (Nie oznacza to jednak, że nie można określić w umowie spółki udziałów wyrażonych ułamkowo, tak i szerzej zobacz W. Pyzioł, A. Szumański, I. Weiss, Prawo spółek, Oficyna Wydawnicza BRANTA, Bydgoszcz 2004, s. 62). Wspólny majątek wspólników tworzy wspólność typu łącznego. Konsekwencją nieoznaczenia udziałów jest to, że wspólnik nie może rozporządzać udziałem we wspólnym majątku ani poszczególnych jego składnikach, a także nie może domagać się jego podziału w czasie trwania spółki. Przejawem wyodrębnienia majątku wspólnego wspólników oraz łącznego charakteru wspólności jest niedopuszczalność żądania zaspokojenia z udziału wspólnika przez jego wierzycieli (art. 863 § 3 k.c.). Jak wskazano wyżej wierzyciel osobisty może jednak uzyskać zajęcie praw przysługujących wspólnikowi na wypadek wystąpienia ze spółki lub jej rozwiązania (art. 870 k.c.).

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2007 roku (sygnatura akt V CSK 132/07) w przypadku zawiązania spółki prawa cywilnego funkcjonują równolegle obok siebie odrębne masy majątkowe należące do poszczególnych wspólników oraz spółki (wspólność łączna wspólników), przy czym ustawa nie wyklucza przesunięć majątkowych pomiędzy tymi masami. Zakazu takich przesunięć nie można też wyprowadzić z istoty spółki cywilnej, czy też szerzej z istoty stosunku zobowiązaniowego. Dokonanie nakładów z majątku spółki cywilnej na majątek stanowiący współwłasność ułamkową wspólników tejże spółki nie jest sprzeczne z naturą tego stosunku zobowiązaniowego. Wprawdzie spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej, jednak nie można utożsamiać spółki cywilnej z konkretnym wspólnikiem i stawiać znaku równości między interesem spółki i interesem tego wspólnika. Istotne jest to, że w przypadku majątku spółki cywilnej mamy do czynienia z odrębną od majątków osobistych wspólników masą majątkową.

Wpis do rejestru przedsiębiorców

Zgodnie z treścią art. 36 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym spółka cywilna nie podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorców. Wpisowi podlegają jednak wspólnicy spółki cywilnej jako odrębni przedsiębiorcy, przy czym wpis każdego z przedsiębiorców winien zawierać wzmiankę o wykonywaniu działalności gospodarczej z innymi podmiotami na podstawie umowy spółki cywilnej (art. 38 pkt 1 lit. g). Przedsiębiorca który składa do rejestru okoliczność zawarcia umowy spółki cywilnej, składa do akt rejestrowych odpis umowy spółki i jest on zobowiązany zawiadomić sąd rejestrowy o zmianach tej umowy oraz złożyć do akt rejestrowych tekst jednolity tej umowy (art. 45 ust. 7).

Zgodnie z ustawą z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą. Za przedsiębiorców uważa się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4 ust. 2). Wspólnicy dokonują rejestracji w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

(Zobacz: Jak krok po kroku założyć spółkę cywilną)

(Zobacz: Jak założyć spółkę cywilną)

Forma opodatkowania spółki cywilnej

Wspólnicy spółki cywilnej mogą sami zadecydować, jaką formę opodatkowania przybiorą. Mogą podlegać opodatkowaniu na zasadach ogólnych, przy zastosowaniu skali podatkowej lub stawki liniowej, oraz poddać się opodatkowaniu w formach zryczałtowanych, stosując ryczałt ewidencjonowany lub kartę podatkową. Co ważne, wspólnicy mają możliwość indywidualnego wyboru formy opodatkowania i nie każdy ze wspólników musi podlegać opodatkowaniu z zachowaniem tej samej formy. Wyjątek stanowi jednak sytuacja, w której jeden ze wspólników decyduje się na jedną z form zryczałtowanych. Wówczas wszyscy wspólnicy powinni podlegać tej samej formie opodatkowania.

Rozwiązanie spółki cywilnej

Rozwiązanie spółki cywilnej, a tym samym zakończenie jej działalności, następuje z przyczyn określonych w umowie spółki. Jeśli mimo istnienia przewidzianych w umowie powodów rozwiązania spółki trwa ona nadal za zgodą wszystkich wspólników, poczytuje się ją za przedłużoną na czas nieoznaczony (art. 873 k.c.).

Spółka ulega także rozwiązaniu przez zgodną uchwałę wspólników lub gdy pozostał w niej tylko jeden wspólnik. Jednocześnie ulega rozwiązaniu, gdy osiągniecie zamierzonego celu stało się niemożliwe lub gdy cel ten osiągnięto, a także gdy nadszedł oznaczony w umowie spółki termin lub zdarzenie.

Ponadto każdy wspólnik z ważnych powodów może żądać rozwiązania spółki przez sąd (art. 874 § 1 k.c.). Wśród ważnych powodów tytułem przykładu najczęściej wymienia się długotrwały brak zysków lub poważne nieporozumienia pomiędzy wspólnikami.

Spółka ulega też rozwiązaniu z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika (art. 874 § 2 k.c.). Pamiętać należy, że spółka cywilna nie posiada zdolności upadłościowej, a posiadają ją wspólnicy.

Rozwiązanie umowy spółki ma ten skutek, że byli wspólnicy tracą status przedsiębiorcy i powinni złożyć do sądu rejestrowego wniosek o ich wykreślenie z rejestru przedsiębiorców. Jeśli natomiast są przedsiębiorcami również z innego tytułu niż udział w spółce wymaga się wykreślenia z rejestru wzmianki o udziale w spółce cywilnej.

Minimalna treść umowy rozwiązującej spółkę musi zawierać zgodne oświadczenia woli wspólników co do zakończenia łączącego ich stosunku prawnego.


Zmiana umowy spółki cywilnej

Zmiana umowy spółki cywilnej może polegać na przekształceniu lub zmianie składu osobowego i może nastąpić jedynie w drodze zmiany umowy spółki, co powinno być stwierdzone pismem dla celów dowodowych. Zmiana składu może polegać albo na wystąpieniu wspólnika ze spółki albo na przystąpieniu do niej nowego wspólnika.

Za niedopuszczalne uznaje się zawarcie w umowie postanowienia pozwalającego na dokonanie zmiany w drodze uchwały podjętej większością głosów. Co ważne postanowienie takie jest dopuszczalne na podstawie art. 9 k.s.h. w odniesieniu do zmiany umowy handlowej spółki osobowej. Prawo do uczestniczenia w zmianie umowy spółki przysługuje każdemu wspólnikowi, bez względu na to, czy ma prawo prowadzenia spraw spółki, czy też nie. Zmiana umowy nie może bowiem być traktowana w kategoriach prowadzenia jej spraw.

Przekształcenie

Na mocy art. 26 k.s.h. spółka, o której mowa w art. 860 Kodeksu cywilnego (spółka cywilna), może być przekształcona w spółkę jawną, przy czym umowa spółki jawnej nie może być zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy. Przekształcenie wymaga zgłoszenia do sądu rejestrowego przez wszystkich wspólników (§ 4). Zgodnie z § 5 z chwilą wpisu do rejestru spółka, o której mowa wyżej staje się spółką jawną. Spółce tej przysługują wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny wspólników. Przed zgłoszeniem do rejestru sądowego wspólnicy dostosują umowę spółki do przepisów o umowie spółki jawnej (§ 6). W oparciu o art. 551 § 2 k.s.h. spółka cywilna może być przekształcona w spółkę handlową, inną niż spółka jawna.

Spółka cywilna a handlowe spółki osobowe – porównanie

Handlowe spółki osobowe posiadają podmiotowość prawną, spółka cywilna nie jest podmiotem prawa, lecz umową obligacyjną, łączącą takie podmioty.

Handlowe spółki osobowe są przedsiębiorcami, w spółce cywilnej status ten przysługuje jej wspólnikom w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej.

Handlowe spółki osobowe podlegają wpisowi do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, spółka cywilna jako taka nie podlega rejestracji.

Handlowe spółki osobowe albo prowadzą przedsiębiorstwo, albo mają na celu jego prowadzenie, spółka cywilna może być utworzona w celu gospodarczym, którego realizacja nie wymaga prowadzenia działalności zorganizowanej w takim stopniu.

Handlowe spółki osobowe działają pod własną firmą, spółka cywilna nie ma prawa do firmy.

Majątek handlowej spółki osobowej jest jej majątkiem jako podmiotu, w przypadku spółki cywilnej majątek spółki jest majątkiem wspólnym wspólników, objętym wspólnością łączną.

W handlowej spółce osobowej wspólnicy ponoszą subsydiarnie odpowiedzialność za zobowiązania spółki, przy czym odpowiadają oni solidarnie ze spółką, w spółce cywilnej odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki ma charakter pierwszorzędny, a solidarność istnieje tylko między wspólnikami.

Literatura źródłowa:

1) W. Pyzioł, A. Szumański, I. Weiss, Prawo spółek, Oficyna Wydawnicza BRANTA, Bydgoszcz 2004, s. 44-80.

2) Z Radwański, J. Panowicz-Lipska, Zobowiązania – część szczegółowa, C.H. Beck, Warszawa 2010, s. 327-339.

3) J. Gudowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom V. Zobowiązania. Część szczegółowa, Komentarz do art. 860 Kodeksu cywilnego, System Informajci Prawnej LEX 2017.

4) A. Kidyba, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania – część szczególna, Komentarz do art. 860 Kodeksu cywilnego, System Informajci Prawnej LEX 2017.

Reklama
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Spółka nie musi pobierać podatku przy wypłacie zaliczki na poczet zysku

    Do obliczenia podatku od zysku wypłaconego komplementariuszowi konieczne jest poznanie wysokości podatku należnego od spółki. Skoro PIT od zysku komplementariusza pomniejszany jest o proporcjonalną część CIT zapłaconego przez spółkę komandytową, to pierwszy z wymienionych podatków będzie mógł zostać wyliczony i pobrany dopiero po złożeniu przez spółkę rocznego zeznania i podjęciu przez wspólników uchwały o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego i podziale zysku. Spółka, jako płatnik, nie ma więc obowiązku pobierania zryczałtowanego podatku dochodowego przy wypłacie komplementariuszowi zaliczki na poczet zysku. Wyrok z 2 lutego 2023 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt I SA/Wr 394/22).

    Aktualizacja aplikacji mZUS 2023 - nowe funkcje i zmiana wyglądu

    31 maja 2023 r. ZUS poinformował, że udostępnił aktualizację aplikacji mobilnej mZUS. W nowej wersji zmieniony został wygląd aplikacji i rozbudowano ją o kolejne funkcje.

    Wnioski na PUE ZUS o zwrot nadpłaty składki zdrowotnej można składać do 5 czerwca

    Do 5 czerwca 2023 r. prowadzący działalność gospodarczą mają czas na złożenie wniosku RZS-R o zwrot nadpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne wynikającej z rocznego rozliczenia. Wniosek w tej sprawie należy złożyć elektronicznie na Platformie Usług Elektronicznych ZUS – poinformował 1 czerwca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

    Czy da się oszczędzić milion na emeryturę? Sprawdzamy!

    Aż 79% Polaków nie oszczędza pieniędzy na emeryturę poza obowiązującymi składkami, a 62,5% nie odkłada regularnie żadnej kwoty na żaden cel. Jednocześnie dochód rozporządzalny na 1 osobę w Polsce w 2022 roku wyniósł 2 249,79 zł. Czy daje to możliwość odłożenia miliona złotych na emeryturę?

    Mały ZUS Plus 2023/2024 - dodatkowe 12 miesięcy korzyści. Ile zaoszczędzi przedsiębiorca?

    Mały ZUS Plus będzie wydłużony o rok dla przedsiębiorców, którzy korzystają z tej preferencji (ulgi) w 2023 roku. Poinformowało o tym 31 maja 2023 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Wskutek tego przedłużenia przedsiębiorcy ci zaoszczędzą nawet kilkaset złotych miesięcznie. 

    UE pozwala na obniżenie stawki VAT na odzież dziecięcą. Polska nie chce

    Obniżony VAT na odzież dziecięcą. W ostatnim czasie ożywiła się dyskusja wokół obniżenia stawki VAT na odzież i obuwie dla dzieci. Eksperci nie wykluczają, że temat powróci w najbliższej kampanii wyborczej. Na czym polega problem?

    Niezgłoszenie zmiany w KRS - konsekwencje. Postępowanie przymuszające – jakie jest zagrożenie?

    Dokonanie wpisu oraz rejestracja zmian danych ujawnionych w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) to jeden z podstawowych obowiązków przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki handlowej. Zgodnie z przepisami, wniosek o wpis lub o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców KRS powinien być złożony do sądu rejestrowego w terminie 7 dni od dnia, w którym zdarzenie uzasadniające zmianę miało miejsce. Praktyka pokazuje, że wielu przedsiębiorców zaniedbuje ten obowiązek i zgłasza zmiany za późno lub nie robi tego wcale.

    KSeF uszczelni system podatkowy. Czy zlikwiduje szarą strefę?

    Krajowy System e-Faktur (KSeF) to ważne narzędzie pomagające w zwalczaniu oszustw podatkowych. Elektroniczny proces wystawiania, przekazywania i przechowywania faktur ułatwia walkę z nieuczciwymi praktykami. Czy obowiązkowe wprowadzenie systemu zapewni skuteczne środki kontroli i wyeliminuje tzw. szarą strefę? Jakie korzyści przyniesie firmom? 

    Podatek od nadmiarowych zysków w Polsce. Czy i kiedy będzie wprowadzony? Sasin: prace trwają

    Wprowadzenie podatku od nadmiarowych zysków dla niektórych branż nie jest przesądzone - poinformował wicepremier i minister aktywów państwowych Jacek Sasin. Zastrzegł, że nad rozwiązaniami pracuje resort klimatu.

    Podatkowe zagadnienia e-commerce ze szczególnym uwzględnieniem roli operatorów interfejsu elektronicznego

    Pakiet e-commerce, który wprowadził szereg zmian oraz nowych pojęć  głównie w ustawie o podatku od towarów i usług obowiązuje od 20 maja 2021 r. Szczególnie ciekawe były zmiany, które „uporządkowały” kwestię platform ułatwiających sprzedaż wysyłkową dla konsumentów z UE (B2C).  Mowa jest tutaj głównie o interfejsach elektronicznych takich jak chociażby Amazon. Co istotne, adres siedziby dla takich platform nie ma żadnego znaczenia w rozwiązaniu, o którym będzie mowa, o ile ułatwiają one określone dostawy towarów.

    Ile zarabiają prezydent i wiceprezydenci Rzeszowa? Jaki mają majątek?

    W Biuletynie Informacji Publicznej opublikowano oświadczenie majątkowe prezydenta Rzeszowa Konrada Fijołka. Wynika z niego, że prezydent zarobił ponad 250 tys. zł w 2022 roku. To o nieco ponad 107 tys. zł więcej niż w 2021 roku.

    Podatnicy nie spieszą się z testowaniem KSeF

    Od 1 lipca przyszłego roku korzystanie z KSeF będzie obowiązkowe. Obecnie jest to dobrowolne, a oficjalne dane Ministerstwa Finansów pokazują, jakie jest podejście podatników do tego tematu. Jak to wygląda? 

    Informacje z urzędu skarbowego przez telefon lub e-Urząd Skarbowy. Co się zmieni od 15 czerwca 2023 r.?

    Od 15 czerwca 2023 r. podatnicy i płatnicy podatków będą mogli uzyskać od każdego z naczelników urzędów skarbowych (niezależnie od terytorialnej właściwości działania tych organów) dane i informacje o swojej indywidualnej sytuacji podatkowo-prawnej (w tym objęte tajemnicą skarbową) telefonicznie lub za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym.

    Trybunał każe ścigać oszustów i pozorantów VAT na podstawie przepisów unijnych, a nie krajowych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał 25 maja 2023 r. wyrok w polskiej sprawie (C-114/22) dotyczącej kwestionowania prawa do odliczenia VAT na podstawie pozorności czynności. Sprawa dotyczyła transakcji sprzedaży znaków towarowych i odliczenia podatku naliczonego w tym zakresie. 

    Aktualny rachunek bankowy trzeba zgłosić do urzędu skarbowego. Termin mija 30 czerwca 2023 r.

    Ministerstwo Finansów przypomina, że organizacje pożytku publicznego (OPP), które chcą otrzymać 1,5% podatku PIT, powinny do 30 czerwca 2023 r. zgłosić do urzędu skarbowego aktualny rachunek bankowy. Zgłoszenie nie jest konieczne jeżeli rachunek został zgłoszony w ubiegłych latach i jest nadal aktualny.

    Nabywca zwraca zakupiony towar. Jak i kiedy rozliczyć VAT?

    Jak prawidłowo rozliczyć VAT w przypadku zwrotu zakupionych towarów przez nabywcę? Wyjaśniamy na poniższym przykładzie. 

    Inwestycja w SAFE – co musisz wiedzieć, żeby nie stracić

    Inwestycje amerykańskich spółek na polskim rynku widoczne są na każdym kroku. Wbrew pozorom, ruch kapitału odbywa się jednak również w przeciwnym kierunku. Polscy inwestorzy co raz częściej lokują kapitał w zagraniczne start-up’y, w tym w innowacyjne projekty z Ameryki Północnej. Jedną z możliwości prowadzenia tego typu działań są umowy SAFE.

    Samochód wycofany z działalności rolniczej. Czy jego sprzedaż podlega VAT?

    Rolnik ryczałtowy sprzedaje samochód, który wykorzystywał w działalności rolniczej. Samochód ten został przed sprzedażą wycofany z działalności rolniczej, co zostało potwierdzone sporządzonym na tę okoliczność protokołem. Czy sprzedaż taka podlega opodatkowaniu VAT? Czy byłoby inaczej, gdyby przed sprzedażą samochód nie został wycofany z działalności rolniczej?

    Wycofanie nieruchomości z działalności gospodarczej i wynajem prywatny. Czy trzeba korygować odliczony VAT?

    Prowadzę działalność gospodarczą w zakresie usług architektonicznych. Zamierzam wycofać z działalności gospodarczej do majątku prywatnego nieruchomość - dom, w którym dotychczas mieściła się siedziba mojej firmy. Nieruchomość stanowi środek trwały, od nabycia którego odliczyłem VAT. Po wycofaniu z działalności do majątku prywatnego dom będzie wynajmowany innej firmie, w której będzie ona prowadziła działalność gospodarczą. Zatem najem będzie podlegał opodatkowaniu stawką 23%. Czy powinienem dokonać korekty podatku odliczonego w związku z wycofaniem nieruchomości do majątku prywatnego w celu jej dalszego wynajmu?

    Rola odbiorców energii w transformacji energetycznej. Bezpłatne webinarium 15 czerwca

    Już 15 czerwca 2023 r. odbędzie się bezpłatne webinarium „Rola odbiorców energii w transformacji energetycznej”. Zapraszamy!

    Sprzedaż praw do projektu farmy (elektrowni) fotowoltaicznej - stawka VAT

    Sprzedaż praw do projektu elektrowni (farmy) fotowoltaicznej to świadczenie kompleksowe, dla którego właściwą stawką VAT jest 23 proc. Tak wynika z wyroku WSA w Olsztynie z lutego 2023 r.

    Open banking ułatwi obsługę KSeF?

    Jeszcze w tym roku Komisja Europejska ma przedstawić projekt trzeciej wersji dyrektywy PSD (Payment Service Directive). Nowe przepisy dotyczące otwartej bankowości mogą ułatwić m.in. płatność zobowiązań podatkowych oraz obsługę państwowych systemów faktur elektronicznych - m.in. powstającego w Polsce KSeF.

    MF: szerokie zmiany w egzekucji podatków

    Planowane zmiany w egzekucji administracyjnej poruszono podczas konferencji „Egzekucja administracyjna należności podatkowych” zorganizowanej przez Centrum Dokumentacji i Studiów Podatkowych Uniwersytetu Łódzkiego. Zmiany mają dotyczyć sposobu negocjacji pomiędzy dłużnikiem a organem egzekucyjnym.

    Oszustwo na "zdalny pulpit" (aplikacja AnyDesk). Na czym polega? Jak uniknąć wyłudzenia danych i pieniędzy?

    Co to jest oszustwo na "zdalny pulpit"? Dlaczego oprogramowanie AnyDesk jest groźne? uniknąć wyłudzenia danych i straty pieniędzy?

    Oprocentowanie lokat bankowych i kont oszczędnościowych 2023 - koniec maja, początek czerwca. Tabela

    Jakie oprocentowanie lokat terminowych i kont oszczędnościowych oferują banki pod koniec maja 2023 r.?