REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Agio przy aporcie do spółki - skutki podatkowe

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Agio przy aporcie do spółki: z podatkiem czy bez
Agio przy aporcie do spółki: z podatkiem czy bez
fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Naczelny Sąd Administracyjny po raz kolejny orzekł, że podatku CIT nie należy naliczać. Jednocześnie zastrzegł, że ubiegłoroczna zmiana przepisów może mieć wpływ na określanie przychodu obecnie.

REKLAMA

Organy podatkowe nie mogą określać przychodu spółki wnoszącej aport z tytułu obejmowanych udziałów w innej wysokości niż nominalna. Bez znaczenia jest to, czy wartość rynkowa wkładu przewyższa nominalną wartość wydanych w zamian udziałów – wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2015 r. (sygn. akt II FSK 1814/13). Trzeba jednak podkreślić, że wyrok zapadł w odniesieniu do przepisów obowiązujących w 2012 roku. W uzasadnieniu tego wyroku znalazła się sugestia sądu, że zmiana przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, która weszła w życie 1 stycznia 2014 r., a dotyczyła zasad ustalania kosztów uzyskania przychodów, może mieć wpływ na rozstrzyganie tej kwestii obecnie. To kolejny taki alarm dla podatników. Podobne spostrzeżenia wynikały bowiem z wcześniejszego wyroku NSA z 20 lipca 2015 r. (sygn. akt II FSK 1772/13).

Sposób na optymalizację

Rodzi się zatem pytanie, czy – jak się wydaje kosmetyczna – zmiana przepisów może mieć jednak istotne znaczenie i wpływać na zmianę zasad określania przychodu w przypadku aportu. W oczekiwaniu więc na sądowoadministracyjne rozstrzygnięcia w odniesieniu do obecnie obowiązującego stanu prawnego warto się przyjrzeć, jak działa mechanizm aportów z agio.

CIT od aportów do spółek kapitałowych - jak obliczyć przychód

REKLAMA

W przypadku objęcia wkładu o wartości przewyższającej nominalną wartość wydanych w zamian udziałów u otrzymującej aport spółki kapitałowej powstaje nadwyżka emisyjna (agio). Zgodnie z art. 154 par. 3 kodeksu spółek handlowych (odpowiednio art. 396 par. 2 w przypadku spółek akcyjnych) nadwyżka taka musi zostać przekazana na kapitał zapasowy spółki. Agio nie podlega opodatkowaniu zarówno CIT, jak i podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Powyższy sposób daje więc możliwość dokapitalizowania spółki przy jednoczesnym braku dodatkowych obciążeń fiskalnych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Podkreślić trzeba, że ustawodawca zabezpieczył w pewnym stopniu interes fiskalny związany z brakiem opodatkowania agio u spółki obejmującej aport. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT w przypadku zbycia udziałów nabytych w zamian za wkład niepieniężny kosztem uzyskania przychodu jest jedynie wartość uprzednio uznana za przychód, a więc wartość nominalna wydanych udziałów. Udziałowiec nie będzie mógł zatem zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu tej części wkładu, od której przy obejmowaniu udziałów nie zapłacił podatku. Ponadto w przypadku gdy przedmiotem wkładu są środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 63 ustawy o CIT spółka obejmująca aport musi limitować zaliczane do kosztów odpisy amortyzacyjne do tej części wartości wkładu, która została przekazana na kapitał zakładowy. Mimo powyższych regulacji w dalszym ciągu instytucja przekazania aportu częściowo na kapitał zapasowy wydaje się atrakcyjną formą optymalizacji podatkowej. [przykład]

Polecamy: Przewodnik po zmianach w ustawie o rachunkowości 2015/2016 (PDF)

Co na to fiskus

Z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT wynika, że przychodem wnoszącego wkład jest nominalna wartość udziałów (akcji) w spółce objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. W dalszej części przepisu znaleźć można odwołanie do art. 14 ustawy o CIT, zgodnie z którym organ podatkowy może doszacować wartość przychodu określonego przez podatnika, jeśli odbiega ona od wartości rynkowej. Na podstawie tej regulacji organy podatkowe przez lata forsowały w swoich decyzjach i interpretacjach indywidualnych tezę, że wnoszący wkład niepieniężny do spółki kapitałowej powinien rozpoznać przychód w wartości rynkowej, a nie nominalnej obejmowanych udziałów. Powyższe stanowisko oznacza w praktyce przerzucenie ciężaru opodatkowania agio na podmiot wnoszący wkład do spółki. Z taką interpretacją nie zgadzał się w wyżej wspomnianych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny, uznając ją za sprzeczną nie tylko z wykładnią językową, ale i systemową.

Bieżące wkłady

Powyższe wyroki NSA z 20 lipca i 30 września br. choć zapadły w indywidualnych sprawach, mogą spowodować ugruntowanie korzystnej dla podatników linii interpretacyjnej w odniesieniu do opodatkowania aportów w reżimie prawnym obowiązującym w poprzednich latach. Zważywszy jednak na fakt, że podstawą ich wydania były przepisy, które zostały znowelizowane, należy zastanowić się nad aktualnością ich treści w kontekście bieżąco planowanych operacji wkładów niepieniężnych do spółek kapitałowych. Naczelny Sąd Administracyjny w lipcowym wyroku wyraźnie zaznaczył, że „zmiany, które zostały dokonane w zakresie omawianych przepisów i mających z nimi związek w podatku dochodowym od osób prawnych w 2013 i 2014 r. nakazują tę kwestię traktować z innej perspektywy”. O jakich zmianach mowa?

Aport nieruchomości do spółki kapitałowej – skutki w CIT i PIT dla obejmującego udziały

Prawdopodobnie chodzi o nowelizację art. 15k ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Do końca 2013 r. przy zbyciu udziałów nabytych w drodze wkładu niepieniężnego innego niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, kosztem uzyskania była wartość nominalna udziałów z dnia ich objęcia. Przez takie brzmienie przepisu wyżej opisana korzyść z tytułu aportu z agio mogła być niwelowana w momencie zbycia udziałów. Od 1 stycznia 2014 r. ta regulacja odnosi się do wartości określonej w art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT, a więc wartości nominalnej wydanych udziałów, ale z uwzględnieniem art. 14, co w zamyśle ma pozwolić organom podatkowym doszacować tę wartość do rynkowej wartości wkładu.

Oczekiwanie na wykładnię

Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że zmiana ta ma charakter jedynie redakcyjny i nie powinna mieć wpływu na interpretację przepisów dotyczących rozpoznania przychodu przy obejmowaniu udziałów w zamian za wkład niepieniężny. Wydaje się, że wykładnia przepisów w nowym brzmieniu powinna przynieść podobne wnioski co przytaczane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, tym bardziej biorąc pod uwagę prymat wykładni językowej w interpretowaniu przepisów prawa podatkowego. Obecnie trudno jednak pokusić się o prognozę kierunku, w którym podążą organy podatkowe czy sądy administracyjne, interpretując przepisy o aportach.

Polecamy: IFK Platforma Księgowych i Kadrowych

Podatnikom pozostaje czekać na definitywnie rozstrzygającą wątpliwości uchwałę NSA bądź interpretację ogólną ministra finansów.

PRZYKŁAD

Rozliczenie aportu

Spółka Y wnosi do spółki X sp. z o.o. wkład niepieniężny w postaci środków trwałych o wartości 1 000 000 zł. W zamian za wkład spółka Y otrzymała udziały w spółce o nominalnej wartości 100 000 zł i ta wartość zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT stanowi jej przychód. Spółka X sp. z o.o. musi zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych od wartości, która faktycznie zasiliła kapitał zakładowy, czyli 100 000 zł. Powstała nadwyżka (agio) w wysokości 900 000 zł nie podlega opodatkowaniu CIT (art. 12 ust. 4 pkt 11 ustawy o CIT) ani PCC (art. 6 ust. 8 pkt c ustawy o PCC). Przy sprzedaży tak nabytych udziałów spółka Y będzie mogła rozpoznać koszt w wysokości wartości nominalnej objętych udziałów, a więc 100 000 zł.

Definicja i wykorzystanie

Agio związane jest z rynkiem papierów wartościowych, a zwłaszcza z jednym ich rodzajem – akcjami. By można było mówić o nich, należy podać definicję wartości emisji akcji. Pojęciem tym określa się cenę, za którą akcje są wydawane akcjonariuszowi przez spółkę w ramach obrotu pierwotnego. Wartość emisyjna akcji nie może być niższa niż jej wartość nominalna, co jest konsekwencją nienaruszalności kapitału akcyjnego. Jednak jeśli akcje są wydawane po cenie wyższej niż nominalna, wówczas powstaje nadwyżka, czyli agio lub inaczej premia emisyjna. Zapis ten został także ujęty w kodeksie spółek handlowych (art. 309 par. 1).

Istnieje możliwość przeniesienia tej nadwyżki na kapitał zapasowy, a agio może zostać potraktowane jako jedno ze źródeł finansowania własnego przedsiębiorstwa.

Źródło: Encyklopedia Zarządzania

Michał Górniak

starszy konsultant w dziale doradztwa podatkowego BDO, biuro w Poznaniu

Podstawa prawna:

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.). Ustawa z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.).

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Certyfikaty KSeF – ostatni dzwonek dla firm! Bez nich fiskus zablokuje faktury

Od listopada 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli wnioskować o certyfikaty KSeF. Brak tego dokumentu od 2026 r. może oznaczać paraliż wystawiania faktur. A od 2027 r. system nie uzna już żadnej innej metody logowania.

KSeF nadchodzi! Skarbówka przejmuje faktury – obowiązek już od lutego 2026: Kto jest zobowiązany do korzystania z KSeF, a kto jest wyłączony? Zapoznaj się z podstawowymi informacjami

Od 1 lutego 2026 r. żadna firma nie ucieknie przed KSeF. Wszystkie faktury trafią do centralnego systemu skarbowego, a przedsiębiorcy będą musieli wystawiać je wyłącznie w nowym formacie. Najwięksi podatnicy wejdą w obowiązek pierwsi, a reszta już od kwietnia 2026 r. Sprawdź, kto i kiedy zostanie objęty nowymi rygorami – i jakie wyjątki jeszcze ratują niektórych z obowiązkowego e-fakturowania.

Nowe prawo ratuje rolników przed komornikiem! Teraz egzekucje długów wstrzymane po złożeniu wniosku do KOWR

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

KSeF 2026: Tryb offline24, offline, awaria i awaria całkowita - co trzeba wiedzieć? MF wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, które wejdą w życie od lutego 2026 r., przewidują różne procedury na wypadek problemów technicznych i awarii systemu. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, czym różni się tryb offline24, tryb offline, tryb awaryjny oraz procedura na wypadek awarii całkowitej – a także jakie obowiązki w zakresie wystawiania, przesyłania i udostępniania faktur będą spoczywać na podatnikach w każdej z tych sytuacji.

REKLAMA

KSeF 2.0: Wielka rewolucja w fakturowaniu i VAT! Co dokładnie się zmieni i kogo obejmą nowe przepisy?

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu rozliczeń firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA

Krajowy System e-Faktur (KSeF). Prezydent podpisał ustawę

Prezydent Karol Nawrocki podpisał w środę zmianę ustawy o VAT, wprowadzającą Krajowy System e-Faktur (KSeF) - poinformowała kancelaria prezydenta. Co to oznacza dla firm?

Nierozwiązany problem ziemi po PGR-ach: czy minister Krajewski uratuje miejsca pracy i gospodarstwa indywidualne?

Nierozwiązane od lat kwestie zagospodarowania dzierżawionej ziemi państwowej powracają dziś z ogromną siłą. Na decyzje ministerstwa rolnictwa czekają zarówno pracownicy spółek gospodarujących na gruntach po dawnych PGR-ach, jak i rolnicy indywidualni, którzy chcą powiększać swoje gospodarstwa. W tle stoją dramatyczne obawy o przyszłość setek osób zatrudnionych w spółkach oraz widmo likwidacji stad bydła.

REKLAMA