Rok podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych

Ustalenie roku podatkowego innego niż kalendarzowy  rodzi obowiązek zawiadomienia o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Wyjątkiem od 12 kolejnych miesięcy podatkowych może być rok podatkowy w przypadku podjęcia działalności po raz pierwszy. Wówczas rok podatkowy może trwać od dnia rozpoczęcia działalności do końca roku kalendarzowego albo do ostatniego dnia wybranego roku podatkowego, nie dłużej jednak niż 12 miesięcy kalendarzowych.

Natomiast, jeżeli działalność gospodarczą rozpoczęto w drugiej połowie roku podatkowego, to w takim przypadku rok podatkowy może trwać od dnia jej rozpoczęcia do końca roku podatkowego następującego po roku rozpoczęcia.

Zobacz także: Dopłata do środka trwałego - rozliczenia w CIT

Podatnik może więc wybrać rok podatkowy inny niż rok kalendarzowy po spełnieniu dwóch przesłanek:

• określić wymiar obowiązującego go roku podatkowego w statucie, umowie spółki bądź innym dokumencie regulującym funkcjonowanie spółki;
• zawiadomić o wyborze naczelnika właściwego urzędu skarbowego we właściwym terminie

Jeżeli chodzi o termin właściwy dla zawiadomienie, to należy go dokonać najpóźniej w terminie 30 dni, licząc od dnia zakończenia roku podatkowego, a w przypadku rozpoczęcia działalności gospodarczej, w terminie 30 dnia od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej. Podatnik, który nie dopełni obowiązku zawiadomienia, nie może uznać za rok podatkowy innego okresu, jak rok kalendarzowy.

Podatnicy mają możliwość zmiany roku podatkowego już w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej.

Zgodnie z wspomnianym powyżej art. 8 ust. 3 ustawy o CIT, w razie zmiany roku podatkowego, za pierwszy po zmianie rok podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego nowo przyjętego.

Okres ten nie może być krótszy niż dwanaście i dłuższy niż dwadzieścia trzy kolejne miesiące kalendarzowe. W przypadku zmiany roku podatkowego, nowo przyjęty rozpoczyna się w pierwszym dniu miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego.

O zmianie roku podatkowego należy zawiadomić, najpóźniej w terminie 30 dni, licząc od dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego, właściwy urząd skarbowy – stosownie do art. 8 ust. 4 ustawy.

Polecamy serwis: Dokumentacja i rozliczanie

Zmiana roku podatkowego może okazać się korzystna i przydatna, z uwagi na możliwość dostosowania jego wymiaru np. do udziałowców. Zmiana roku podatkowego w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej może być również związana z planowaniem ponoszenia określonych nakładów inwestycyjnych czy też charakterem prowadzonej działalności gospodarczej.

Przesłanką zmiany roku podatkowego może być również charakter działalności prowadzonej przez podatnika i wpływ na wysokość wpłacanych zaliczek, których kwota podlega następnie zaliczeniu na poczet zobowiązania podatkowego należnego za dany rok podatkowy.

Zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy o CIT, jeżeli z odrębnych przepisów wynika obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych (sporządzenia bilansu) przed upływem przyjętego przez podatnika roku podatkowego, za rok podatkowy uważa się okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych.

W myśl przepisów ustawy o rachunkowości księgi rachunkowe zamyka się przed upływem przyjętego przez podatnika roku podatkowego:

• na dzień kończący rok obrotowy,
• na dzień zakończenia działalności jednostki, w tym również jej sprzedaży, zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego, o ile nie nastąpiło jego umorzenie,
• na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej,
• w jednostce przejmowanej na dzień połączenia związanego z przejęciem jednostki przez inną jednostkę, to jest na dzień wpisu do rejestru tego połączenia,
• na dzień poprzedzający dzień podziału lub połączenia jednostek, jeżeli w wyniku podziału lub połączenia powstaje nowa jednostka, to jest na dzień poprzedzający dzień wpisu do rejestru połączenia lub podziału,
• na dzień poprzedzający dzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości,
• na inny dzień bilansowy określony odrębnymi przepisami.

Księgi zamyka się nie później niż ciągu 3 miesięcy od dnia zaistnienia tych zdarzeń.

Zaistnienie wymienionych okoliczności skutkuje zamknięciem ksiąg rachunkowych oraz sporządzeniem bilansu, a – w kontekście art. 8 ust. 6 ustawy podatkowej – zakończeniem roku podatkowego.

Następny rok podatkowy rozpocznie się z dniem otwarcia ksiąg rachunkowych, a zakończy w ostatnim dniu przyjętego przez podatnika roku podatkowego.

Zobacz również: Sprawozdanie finansowe - sankcje za niedopełnienie obowiązków

Joanna Litwińska

ECDDP Spółka Doradztwa Podatkowego