Dochody z pracy na Słowacji – jaki podatek?

Rezydencja podatkowa – Polska, czy Słowacja? 

W przypadku Polaka podejmującego zatrudnienie na terytorium Słowacji, kluczową kwestią będzie ustalenie jego statusu podatkowego.

Zgodnie z przepisami polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) za polskiego rezydenta podatkowego uznaje się osoby, przebywające w Polsce dłużej niż 183 dni w danym roku, bądź też posiadające tu centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych).  

Oznacza to, że jeżeli dana osoba, podejmując pracę na Słowacji np. pozostawi najbliższą rodzinę w Polsce, dla celów rozliczeń z fiskusem będzie ona, zasadniczo, traktowana jako polski rezydent podatkowy.

Wiąże się z tym obowiązek deklarowania i opodatkowania w Polsce dochodów uzyskiwanych w innych państwach. Jednakże w sytuacji, w której ta sama osoba  przeniosłaby na Słowację swój ośrodek interesów życiowych i spędzałaby w Polsce mniej niż 183 dni w roku, będzie ona uważana za nierezydenta podatkowego Polski.

Natomiast zgodnie z przepisami wewnętrznymi Słowacji, jeżeli dana osoba ma stałe miejsce zamieszkania lub przebywa tam 183 dni lub dłużej w danym roku, będzie uznawana za rezydenta podatkowego tego kraju. Pozostałe osoby będą uznawane za nierezydentów.  

Podobnie jak w Polsce, rezydent podatkowy Słowacji podlega opodatkowaniu od całości ogólnoświatowych dochodów uzyskanych w danym roku podatkowym. Natomiast nierezydent podatkowy tego kraju podlega tam opodatkowaniu wyłącznie w odniesieniu do dochodów z pracy wykonywanej na Słowacji i innych dochodów pochodzących ze źródeł słowackich.

Jeżeli na podstawie przepisów wewnętrznych zarówno Polska, jak i Słowacja, uznałyby, że dana osoba jest rezydentem podatkowym w obu tych krajach równocześnie, zastosowanie znajdą przepisy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej pomiędzy Polską i Słowacją, które pomogą definitywnie ustalić, w którym kraju dana osoba będzie rezydentem podatkowym.

W takim przypadku zastosowanie znajdą przepisy umowy między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Słowacką w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku sporządzona w Warszawie 18 sierpnia 1994 r.

PIT na Słowacji

Podstawa opodatkowania na Słowacji jest ustalana jako całkowity przychód ze stosunku pracy, powiększony o uzyskane premie i przyznane świadczenia w naturze, a pomniejszony o odliczenia od podatku. Obliczony w ten sposób dochód podlega opodatkowaniu 19% stawką liniową.

Poza wynagrodzeniem pieniężnym, przychód ze stosunku pracy powiększa wartość dodatkowych świadczeń przyznanych pracownikom, takich jak premie, czy świadczenia w naturze (np. użytkowanie samochodu służbowego dla celów prywatnych, zakwaterowanie itp.). 

Polecamy: Limity ulg i odliczeń w PIT

Polecamy: Najczęstsze błędy w PIT-ach

Co odliczymy od podatku?

Słowaccy podatnicy mają do dyspozycji przy założeniu, że spełnione zostaną wynikające z przepisów podatkowych warunki, podatnicy na Słowacji mają prawo do określonych odliczeń i ulg podatkowych.

Wśród nich można wymienić m.in. odliczenie obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne pokrywanych przez pracownika oraz odliczenie dodatkowych składek na ubezpieczenia emerytalne, ubezpieczenia na życie oraz na specjalne fundusze oszczędnościowe – do wysokości 398,33 EUR na rok.

Podatnicy na Słowacji mają również prawo do pomniejszenia podstawy opodatkowania o kwotę wolną od opodatkowania. Maksymalna kwota odliczenia wynosi 22,5-krotności kwoty minimum socjalnego (ustalanego na dzień 1 stycznia każdego roku). Odliczenie w takiej wysokości przysługuje tylko tym podatnikom, których dochody nie przekraczają kwoty 15 387 EUR.

W przypadku podatników, którzy osiągają wyższe dochody, kwota wolna jest progresywnie redukowana do zera (i tak podatnicy, których dochody są wyższe niż 31 490 EUR nie mają już prawa do odliczenia z tego tytułu).

Przedmiotowe odliczenie powinno zostać uwzględnione w rocznym rozliczeniu podatkowym przygotowywanym przez podatnika lub w rozliczeniu rocznym podatnika dokonywanym przez pracodawcę. Warto zaznaczyć, że termin na przygotowanie stosownych rozliczeń mija z końcem marca kolejnego roku).

Rezydenci podatkowi Słowacji mają prawo do obniżenia podstawy o dodatkową kwotę wolną od podatku z tytułu pozostających na ich utrzymaniu małżonków. Odliczenie przysługuje w kwocie odpowiadającej różnicy pomiędzy 22,5-krotności kwoty minimum socjalnego a dochodem współmałżonka. 

Kolejną słowacką preferencją podatkową jest możliwość obniżenia swoich zobowiązań podatkowych o kwotę ulg na dzieci - w kwocie 20 EUR miesięcznie w roku 2011 r. na każde pozostające na ich utrzymaniu dziecko. Należy jednak zastrzec, że ulgi są dostępne dla tych podatników, których dochód wynosi przynajmniej sześciokrotność wynagrodzenia minimalnego.

Jak przebiega rozliczenie PIT na Słowacji?

Termin złożenia zeznania podatkowego na Słowacji z tytułu uzyskiwanych tam dochodów, podlegających opodatkowaniu, upływa 31 marca następnego roku. W sytuacji, gdy podatnik  nie ma żadnego innego dochodu (poza dochodem zwolnionym z opodatkowania albo dochodem rozliczonym bezpośrednio przez pracodawcę) obowiązek ten go nie dotyczy.

Warto podkreślić, że w systemie słowackim, inaczej niż w Polsce, dochody ze stosunku pracy uzyskane do 31 stycznia kolejnego roku i dotyczące pracy wykonywanej w poprzednim roku, muszą być dodane do podstawy opodatkowania poprzedniego roku podatkowego.

Słowaccy podatnicy mogą wystąpić do słowackich władz skarbowych z prośbą o przedłużenie terminu na złożenie rocznego zeznania podatkowego. Wniosek o przedłużenie terminu powinien zostać złożony najpóźniej 15 dni przed upływem terminu na złożenie zeznania podatkowego.

W ramach tej możliwości, termin  ulega  przedłużeniu maksymalnie do 30 czerwca lub jeżeli dana osoba uzyskała dochody ze źródeł zagranicznych, do 30 września.

Należy jednak zauważyć, że możliwość przedłużenia terminu na złożenie zeznania podatkowego jest uzależniona wyłącznie od uznania słowackich władz skarbowych. 

Praktyczne aspekty rozliczeń podatkowych na Słowacji

Podobnie jak w Polsce, również w Słowacji od wynagrodzeń odprowadzane są zaliczki na podatek. Przy czym, w przypadku tych osób, które są wynagradzane bezpośrednio przez podmioty słowackie, zaliczki pobierane są przez płatników w postaci podmiotów wypłacających wynagrodzenie.

Z kolei osoby, które uzyskują dochody z tytułu umowy o pracę z podmiotem zagranicznym, który nie ma obowiązku odprowadzania zaliczek na Słowacji, są osobiście odpowiedzialne za obliczanie i opłacanie zaliczek na podatek według pewnych zasad.

Podatników tych obciąża obowiązek poinformowania ,słowackich władz skarbowych, że uzyskuje dochody z zagranicy bez pośrednictwa płatnika. Należy to uczynić do końca miesiąca, w którym podatnik po raz pierwszy uzyskał przychód.

Pobranie zaliczek odbywa się w ten sposób, że od uzyskanych faktycznie kwot, podatnik powinien obliczać zaliczki na podatek i przekazywać je na konto właściwego urzędu skarbowego w terminie do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został uzyskany. Stosuje się tu zasady obliczania wysokości zaliczek obowiązujące  dotyczących dotyczących w odniesieniu do zaliczek na podatek pobieranych przez słowackich płatników.

Słowaccy rezydenci podatkowi powinni rozliczać swoje dochody począwszy od pierwszego dnia, w którym rozpoczną wykonywanie pracy na terytorium Słowacji. Natomiast słowaccy nierezydenci podatkowi są zobowiązani do odprowadzania zaliczek na podatek dopiero, gdy ich obecność na terytorium Słowacji przekroczy limit 183 dni.

Jednak, jeżeli już na początku oddelegowania jest oczywiste, że ich obecność na terytorium Słowacji będzie dłuższa niż 183 dni, się ciąży na nich obowiązek zarejestrowania się w urzędzie skarbowym i rozpoczęcia opłacania zaliczki na podatek już od początku oddelegowania na Słowację.

Zasadniczo podatnik będzie zobowiązany do opłacania zaliczek na podatek od dochodów innych niż dochody ze stosunku pracy albo od tych dochodów, od których płatnik nie pobrał zaliczek na podatek według następujących zasad (z wyjątkiem sytuacji, w której - na wniosek podatnika - władze skarbowe zgodzą się na inny sposób rozliczania dochodów):

- jeżeli roczne zobowiązanie podatkowe podatnika za ubiegły rok przekroczyło 16 596,96 EUR, w terminie do końca następnego miesiąca podatnik powinien opłacać zaliczkę na podatek w kwocie odpowiadającej 1/12 zobowiązania podatkowego za poprzedni rok; 

- jeżeli roczne zobowiązanie podatkowe podatnika za ubiegły rok mieściło się w przedziale 1 659,70 EUR – 16 596,96 EUR, w terminach do 30 czerwca, 30 września, 31 grudnia i 31 marca podatnik powinien opłacać zaliczkę na podatek w kwocie odpowiadającej 1/4 zobowiązania podatkowego za poprzedni rok; 

- jeżeli roczne zobowiązanie podatkowe podatnika za ubiegły rok było niższe niż 1 659,70 EUR, nie będzie on zobowiązany do opłacania zaliczek za ten rok. 

Jeżeli przychody ze stosunku pracy stanowią ponad 50% dochodu podlegającego opodatkowaniu danej osoby, nie ma ona obowiązku opłacania zaliczek na podatek od dochodów innych, niż dochody ze stosunku pracy. 

Joanna Narkiewicz-Tarłowska jest starszym menedżerem, doradcą podatkowym w Zespole ds. Podatków Pracowniczych w PwC