Kategorie

Rodzaje dowodów w postępowaniu podatkowym

Kancelaria Prawna Skarbiec
Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych.
Rodzaje dowodów w postępowaniu podatkowym /fot.Shutterstock
fot.Shutterstock
Pierwszym rodzajem dowodów w postępowaniu podatkowym będą księgi podatkowe. Jeżeli są one prowadzone rzetelnie, stanowią dowód tego, co wynika z ich zapisów. Drugą kategorię dowodów stanowią dokumenty urzędowe. Popularnym rodzajem dowodów są również opinie biegłych.

Zebrane w toku postępowania podatkowego dowody przesądzają o finalnym rozstrzygnięciu sprawy. Właśnie dlatego ich rola jest niezwykle istotna. Należy starannie przedstawiać fakty i dokumenty, które mogą mieć znaczenie w sprawie.

Dowód w postępowaniu podatkowym

Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej za dowód należy uznać wszystko to, co nie jest sprzeczne z prawem, a może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W katalogu dowodów znajdą się zatem np. księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, a także materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Organ administracji publicznej jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ramach swoich uprawnień może on w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu.

Księgi podatkowe

Pierwszym rodzajem dowodów na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej będą zatem księgi podatkowe. Jeżeli są one prowadzone rzetelnie i niewadliwie, stanowią dowód tego, co wynika z ich zapisów. Księgi podatkowe to dość ogólne sformułowanie. W ramach tej kategorii należałoby wymienić księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, a także wszelkiego rodzaju ewidencje i rejestry, których obowiązek prowadzenia spoczywa na podatnikach, płatnikach i inkasentach. Księgi podatkowe są prowadzone rzetelnie i niewadliwie, jeżeli sformułowane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Wszelka wątpliwość fiskusa w tym zakresie może zatem spowodować zakwestionowanie ich wartości dowodowej.

Dokumenty urzędowe

Drugą kategorię dowodów w postępowaniu podatkowym stanowią dokumenty urzędowe, czyli dokumenty, w których stwierdzone zostały fakty przez upoważniony do tego organ. Powinny one zostać sporządzone w ściśle określonej formie oraz podpisane przez upoważnione do tego osoby. Nie jest jednak wykluczone przeprowadzenie dowodu przeciwko takim dokumentom.

Opinie biegłych

Popularnym dowodem jest również opinia biegłego. W sytuacjach, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiedzy specjalnej, powołuje się wykwalifikowanego specjalistę w danej dziedzinie, który sporządza stosowną opinię. W odniesieniu do wyceny nieruchomości ma ona najczęściej postać operatu szacunkowego. Powołanie biegłego może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Czasem przepisy prawa podatkowego wymagają powołania biegłego. W takiej sytuacji wszystko odbywa się z urzędu.

Przesłuchanie świadków

Wiarygodny i rzetelny materiał dowodowy niejednokrotnie zawiera również dowody z przesłuchania świadków. O przeprowadzenie takiego dowodu mogą wystąpić same strony, podając imię, nazwisko oraz aktualny adres potencjalnego świadka. Sam organ może również stwierdzić, iż przesłuchanie jest konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy i zrobić to z urzędu. Przepisy Ordynacji podatkowej nie wskazują, kto może być świadkiem. Regulują natomiast kwestię, kto nie może zostać świadkiem. W tym katalogu znajdują się osoby niezdolne do postrzegania i komunikowania swych spostrzeżeń (a zatem osoby niepoczytalne lub chore psychicznie), osoby zobowiązane do zachowania tajemnicy państwowej lub służbowej na okoliczności objęte tajemnicą, a także duchowni, co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi. Poprawne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków wymaga zawiadomienia o tym fakcie wszystkich stron postępowania (co najmniej 7 dni przed planowanym terminem przesłuchania). Podatnik ma bowiem prawo czynnego uczestnictwa w takim przesłuchaniu.

Przesłuchanie strony

Organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania może chcieć nie tylko przesłuchiwać świadków, ale również strony. W art. 199 Ordynacji podatkowej przewidziano jednak w tym zakresie pewne ograniczenie. Organ podatkowy nie może przesłuchać strony bez jej zgody. Jeżeli podatnik wyrazi taką chęć, do przesłuchania stosuje się przepisy dotyczące świadka, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.

Inne dokumenty

Dowodem w postępowaniu podatkowym mogą być też inne dokumenty, o ile niosą za sobą jakąkolwiek wartość dowodową. Jeżeli ustalone fakty potwierdzi korespondencja mailowa, zdjęcia lub notatki ze spotkania, wówczas one również mogą zostać dołączone do akt sprawy. Przeważnie uważa się je za mniej wiarygodne i wykorzystuje raczej pomocniczo w stosunku do innych dowodów zebranych w sprawie. Niewątpliwie jednak takie szczegóły mogą przesądzić o wyniku sprawy.

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu

Zebrane w sprawie dowody pozwolą na wydanie określonego rozstrzygnięcia. Istotnym obowiązkiem organu podatkowego jest natomiast umożliwienie stronom wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W tym celu organ powinien zawiadomić strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i wyznaczyć konkretny termin na przejrzenie akt sprawy. Wyjątkowymi sytuacjami, w których fiskus lub inny organ administracji publicznej może odstąpić od tego obowiązku, jest na przykład przypadek, gdy w danym postępowaniu odstąpiono od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z uwagi na uwzględnienie w całości jej wniosku albo w określonych sytuacjach umorzono postępowanie.

Polecamy: Elektroniczna dokumentacja podatkowa

Na kim spoczywa ciężar dowodu?

Co również istotne w kontekście postępowania podatkowego, na gruncie Ordynacji podatkowej nie obowiązuje co do zasady cywilistyczny „ciężar dowodu”. Jedynym podmiotem zobowiązanym do dowodzenia określonych faktów jest bowiem sam organ podatkowy. Wynika to z potrzeby realizacji zasady prawdy obiektywnej wskazanej w art. 122 Ordynacji podatkowej. Jedyne ograniczenia w tym zakresie dotyczą członków zarządu spółki kapitałowej, którzy to, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, muszą wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzeniu układu, a także muszą wykazać, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy tej osoby. Praktyka często zmusza jednak podatnika do dostarczenia dowodów do sprawy i wykazania się aktywnością w tym zakresie.

Dowody w postępowaniu administracyjnym

Podatnik ma szeroki wybór narzędzi i mechanizmów, które mogą pomóc mu wygrać walkę z fiskusem. Teoretycznie wszystkie zbierane dowody mają równorzędny charakter – nie dzielą się na lepsze i gorsze. Niewątpliwie jednak organy administracji skarbowej większą wagę przywiązują do dokumentów urzędowych oraz opinii biegłych niż do wydruków korespondencji mailowej, zdjęć lub notatek służbowych. Warto mieć to na uwadze, zbierając materiał dowodowy do sprawy.

radca prawny Robert Nogacki
Kancelaria Prawna Skarbiec

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    25 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Akcyza od przerejestrowanych samochodów osobowych - zapłata podatku od 1 lipca 2022 r.

    Akcyza od przerejestrowanych samochodów osobowych. Od 1 lipca 2021 roku wchodzą w życie przepisy ustawy z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 694), które wprowadzają opodatkowanie zmiany rodzaju zarejestrowanego pojazdu na samochód osobowy.

    Zryczałtowana składka zdrowotna przywilejem dla wybranych

    Składka zdrowotna. Według doniesień „Dziennika Gazety Prawnej” podatnicy, którzy rozliczają się według zasad ryczałtu ewidencjonowanego, będą płacić zryczałtowaną składkę zdrowotną. Rodzi się pytanie, dlaczego miałoby to dotyczyć wyłącznie tej grupy podatników? W mojej ocenie jest to dyskryminujące. Ceną rozliczania podatku w innej formie niż ryczałt byłaby bowiem wyższa składka zdrowotna.

    VAT e-commerce. Wzór zgłoszenia VIN-R

    VAT e-commerce. Wzór zgłoszenia (VIN-R) informującego w zakresie nieunijnej procedury szczególnej rozliczania VAT.

    Wspólny kredyt z rodzicami. Spłata rat kredytu to nie darowizna

    Wspólny kredyt z rodzicami a podatek. Spłata rat kredytu (zaciągniętego solidarnie przez pełnoletnią córkę wraz z rodzicami) przez samych rodziców - nie powoduje po stronie córki powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Nie musi ona płacić podatku i składać zgłoszenia SD-Z2. Bowiem spłata rat jedynie przez rodziców w takiej sytuacji nie jest darowizną. Nawet jeżeli w zakupionym na kredyt mieszkaniu mieszka sama córka i jest ona jedyną właścicielką tego mieszkania. Dotyczy to oczywiście także innych "składów" solidarnych kredytobiorców - spokrewnionych, spowinowaconych, czy spoza kręgu rodzinnego.

    Opłata paliwowa - co warto wiedzieć?

    Opłata paliwowa. Jakie są stawki opłaty paliwowej obowiązujące w 2021 r.? Kto podlega opłacie paliwowej? Kiedy powstaje obowiązek zapłaty? Gdzie wpłacać opłatę? Jak złożyć informację w sprawie opłaty paliwowej?

    Oleje smarowe a opłata paliwowa

    Opłata paliwowa. Handel olejami smarowymi w Polsce ewoluuje w kierunku zwiększenia biurokracji oraz obciążeń podatkowych związanych z obrotem tymi towarami. Czy oleje smarowe podlegają opłacie paliwowej?

    System e-TOLL ruszył 24 czerwca

    e-TOLL. 24 czerwca 2021 r. Ministerstwo Finansów (MF) i Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) uruchomiły nowy system poboru opłat za przejazd pojazdem ciężkim (powyżej 3,5 tony) po płatnych drogach krajowych oraz za przejazd po płatnych odcinkach autostrad Konin-Stryków (A2) i Wrocław-Sośnica (A4) zarówno dla pojazdów ciężkich jak i lekkich. Otwarte zostały pierwsze Miejsca Obsługi Klienta. Można już instalować na telefonach bezpłatną aplikację mobilną e-TOLL PL do wnoszenia opłat. Na miejscach poboru opłat autostrad A2 i A4 wyznaczone zostały pasy przejazdowe dedykowane dla użytkowników systemów e-TOLL i viaTOLL. Przewidziano okres przejściowy, w którym działać będą dwa systemy e-TOLL i viaTOLL.

    30 tys. zł kwoty wolnej od podatku dla rozliczających się liniowo

    Polski Ład - przedsiębiorcy chcą zmian, m.in. kwoty wolnej od podatku w wysokości 30 tys. zł dla przedsiębiorców rozliczających się liniowo. O wprowadzenie podatkowych zmian do Polskiego Ładu wystąpił do premiera Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.

    Zwrot VAT zapłaconego w Wielkiej Brytanii po 1 stycznia 2021 r.

    Zwrot VAT. Wielka Brytania będzie nadal przyznawać zwroty podatku VAT przedsiębiorcom z UE. Taką informację potwierdziła brytyjska administracja podatkowa - poinformowało 23 czerwca 2021 r. polskie Ministerstwo Finansów.

    Ogólnopolski Konkurs Wiedzy o Podatkach dla uczniów szkół ponadpodstawowych

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych i Ministerstwo Finansów zapraszają do udziału w Ogólnopolskim Konkursie Wiedzy o Podatkach. Dwuetapowy konkurs skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych, a ze względu na pandemię w tym roku zostanie przeprowadzony w formule online.

    Praktyka w stosowaniu przepisów o MDR

    Regulacje dotyczące schematów podatkowych (MDR) obowiązują w polskim porządku prawnym od 1 stycznia 2019 roku, a więc już ponad dwa lata. Co więcej, biorąc pod uwagę retrospektywny obowiązek zgłaszania schematów podatkowych, można powiedzieć, że zaraportowane do tej pory schematy podatkowe dotyczą uzgodnień, w zakresie których to pierwsza czynność miała miejsce nawet trzy lata temu (schematy transgraniczne).

    Korepetycje, kursy i inne usługi prywatnego nauczania - zwolnienie z VAT

    Prywatne nauczanie a VAT. Usługi prywatnego nauczania świadczone przez nauczycieli są zwolnione z VAT. Konieczne jest jednak posiadanie przez nauczyciela kierunkowego wykształcenia, a także świadczenie usług nauczania na podstawie umowy zawartej z uczniem (lub opiekunem prawnym ucznia). Jednak zwolnienie to nie ma zastosowania do usług świadczonych przez nauczycieli w ramach zajęć organizowanych przez podmiot trzeci.

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI - od kiedy?

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 18 marca 2021 r. (sygn. I SA/Op 22/21) potwierdził, że prawo do skorzystania ze zwolnienia podatkowego w Polskiej Strefie Inwestycji (PSI) istnieje od momentu poniesienia pierwszych kosztów kwalifikowanych. Takie rozstrzygnięcie kwestionuje dotychczas powszechne wśród organów skarbowych.

    Wzór deklaracji uproszczonej AKC-US od 1 lipca 2021 r.

    Akcyza od samochodów osobowych. Ustawodawca określił nowy wzór deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US). Rozporządzenie w tej sprawie wchodzi w życie 1 lipca 2021 r.

    Globalne podatki i minimalna stawka CIT [Raport PIE]

    Globalne podatki. Transfer zysków do rajów podatkowych powoduje, że globalne wpływy z podatku CIT są corocznie zmniejszane o ok 240 mld USD. Najbogatsi ludzie świata przelewają 7,6 bln USD na zagraniczne konta, by uniknąć organów podatkowych. Polski Instytut Ekonomiczny w raporcie „Global taxes in the post-COVID-19 era” wskazuje, że wprowadzenie globalnego podatku majątkowego zapewniłoby 289 mld USD rocznie, globalnego podatku klimatycznego – 279 mld USD rocznie, a globalnej minimalnej stawki CIT – 127 mld USD rocznie. Zebrane w ten sposób środki wystarczyłyby na zaszczepienie przeciw COVID-19 każdej dorosłej osoby na świecie 4 razy w ciągu roku.

    VAT e-commerce. Procedura szczególna dla przesyłek do 150 euro

    VAT e-commerce. Resort finansów objaśnia uproszczoną procedurę w zakresie deklarowania i odroczenia płatności podatku z tytułu importu towarów w przesyłkach o wartości nieprzekraczającej 150 euro (tzw. „USZ”). Zmiany już od 1 lipca 2021 r.

    Fundusze inwestycyjne - zmiana przepisów

    Fundusze inwestycyjne. 22 czerwca 2021 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Projekt ten dostosowuje polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej, dotyczących funduszy inwestycyjnych oraz zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Zgodnie z projektem większość zmian ma wejść w życie 2 sierpnia 2021 r.

    Należyta staranność w cenach transferowych w świetle objaśnień Ministerstwa Finansów

    Należyta staranność w cenach transferowych. Pojęcie należytej staranności nie jest sprecyzowane w przepisach. Ustawodawca nie wskazuje konkretnych działań, które powinny zostać powzięte, ani informacji, które należy weryfikować. Pewne wskazówki w zakresie domniemania oraz należytej staranności, o których mowa w art. 11o ust. 1b ustawy o CIT wynikają z objaśnień podatkowych MF.

    Pakiet Slim VAT 2 z poprawkami

    Slim VAT 2. Sejmowa komisja finansów publicznych przyjęła w dniu 22 czerwca, wraz z poprawkami, nowelizację ustawy o podatku od towarów i usług, której celem jest uproszczenie rozliczania przez podatników podatku od towarów i usług – tzw. pakiet Slim VAT 2.

    Refakturowanie podatku od nieruchomości na dzierżawcę lub najemcę

    Refakturowanie podatku od nieruchomości. Podatek od nieruchomości nie może być przedmiotem sprzedaży lub innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w efekcie nie podlega odrębnemu „refakturowaniu”. Jednak jeżeli strony umowy dzierżawy lub najmu postanowią, że wynajmujący „przerzuca” koszt podatku od nieruchomości na dzierżawcę (najemcę), wówczas koszt ten stanowi element ceny usługi dzierżawy (najmu). Innymi słowy wartość podatku od nieruchomości stanowi część zapłaty (czynszu) za usługę dzierżawy lub najmu. Dlatego też w takiej sytuacji wydzierżawiający (lub najemce) powinien wystawić fakturę, w której podstawa opodatkowania, to łączna cena (wartość) usługi dzierżawy obejmująca m.in. wartość podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Koszty podatku od nieruchomości nie mogą bowiem stanowić samodzielnego świadczenia, lecz są elementem podstawowej czynności, jaką jest dzierżawa nieruchomości, zatem co do zasady nie powinny być wykazywane na fakturze w odrębnej pozycji.

    Transparentność wynagrodzeń w UE - jak się przygotować?

    Transparentność wynagrodzeń w UE. Projekt przygotowany przez Komisję Europejską zakłada rewolucyjne zmiany w zakresie transparentności wynagrodzeń. Jakie rozwiązania zakłada i jakie konsekwencje może za sobą nieść? Jak przygotować organizację do ujawnienia płac?

    Jaki wzrost PKB w 2021 roku?

    PKB w 2021 roku. Wzrost gospodarczy (tj. wzrost Produktu Krajowego Brutto - PKB) Polski w 2021 r. może zbliżyć się do 5 proc., ale resort finansów pozostaje konserwatywny w swoich prognozach - powiedział 22 czerwca PAP Biznes minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński. Podkreślił, że w budżecie są zabezpieczone środki na wypadek kolejnej fali pandemii. Dodał, że wykonanie budżetu po czerwcu może być zbliżone do tego po maju, kiedy to w odnotowano nadwyżkę w wysokości 9,4 mld zł.

    Elektroniczny TAX FREE od początku 2022 roku

    Ustawa o VAT daje możliwość zwrotu podatku od towarów i usług podróżnym. Procedura TAX FREE pozwala turystom odwiedzającym Polskę na uniknięcie podwójnego opodatkowania. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa szykują zmiany dla przedsiębiorców działających w systemie zwrotu VAT podróżnym od początku 2022 roku, polegającą na odejściu od papierowej wersji procedury i zastąpienie jej elektronicznym systemem ewidencji.

    Przedsiębiorca jako honorowych dawca krwi - co przysługuje?

    Honorowy dawca krwi, który jest pracownikiem, po oddaniu krwi może otrzymać dwa dni wolnego. Co jednak w sytuacji gdy honorowym dawcą krwi jest przedsiębiorca? Czy z tego tytułu przysługują mu jakieś preferencje?

    Zmęczenie cyfrowe w czasie pandemii

    Zmęczenie cyfrowe. 41% ankietowanych niepokoi się wpływem Internetu na dobre samopoczucie bardziej niż przed pandemią – wynika z badania EY. Jak postrzegamy obecnie korzystanie z kanałów cyfrowych?