Czy na kasie fiskalnej można ewidencjonować darowizny?

Z takim pytaniem we wniosku o interpretację podatkową zwrócił się czynny podatnik VAT, prowadzący na terenie kraju punkt/sieć punktów, w którym/których oferuje swoim klientom sprzedaż napojów oraz żywności w stanie przetworzonym jak i nieprzetworzonym. Podatnik chciał się dowiedzieć czy dopuszczalne jest dokonywanie za pomocą kasy rejestrującej ewidencji czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT i niestanowiących czynności podatnika, a mianowicie darowizn pieniężnych na rzecz organizacji pożytku publicznego (OPP) przyjmowanych przez podatnika, ale w ramach prowadzonej przez tę OPP zbiórki publicznej, dokonywanych przez klientów podatnika (równocześnie darczyńców OPP) w trakcie transakcji z podatnikiem – bądź poprzez obciążenie rachunku karty płatniczej klienta/darczyńcy kwotą dokonywanej darowizny, bądź poprzez wpłatę tytułem darowizny określonej kwoty gotówki, w obu przypadkach byłaby to kwota świadczona przez klienta/darczyńcę ponad płaconą cenę – w taki sposób, że w celu zaewidencjonowania darowanych przez klienta/darczyńcę, a zbieranych przez podatnika na rzecz OPP kwot, podatnik przypisze jednej z wolnych liter kasy rejestrującej tj. „F” albo „G” (wolnych wobec przypisania przez ustawodawcę wszystkich obowiązujących stawek podatku literom od „A” do „E”) odrębny kod o nazwie „darowizna”, ze stawką NP albo ZW i pod tym kodem, z taką stawką (NP albo ZW), będzie rejestrował kwoty darowizn przyjmowane do przekazania obdarowywanej OPP.

Używanie kas rejestrujących - jak stosować oznaczenia literowe do stawek VAT?

Udzielając wyjaśnień Dyrektor Krajowej Izby Skarbowej wskazał, że sposób prowadzenia przez podatników ewidencji oraz warunki używania kas rejestrujących określono w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie kas rejestrujących - Dz. U. z 2019 r., poz. 816, z późn. zm. (zwanego dalej "rozporządzeniem").

Na podstawie § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, podatnicy, prowadząc ewidencję przypisują oznaczenia literowe od „A” do „G” do stawek podatku lub zwolnienia od podatku, przypisanych do nazw towarów i usług, w następujący sposób:

- literze „A” – jest przypisana stawka podstawowa podatku w wysokości 22% albo 23%,

- literze „B” – jest przypisana stawka obniżona podatku w wysokości 7% albo 8%,

- literze „C” – jest przypisana stawka obniżona podatku w wysokości 5%,

- literze „D” – jest przypisana stawka obniżona podatku w wysokości 0%,

- literze „E” – jest przypisane zwolnienie od podatku,

- literze „F” i „G” – są przypisane pozostałe stawki podatku, w tym wartość 0% (zero techniczne) w przypadku sprzedaży opodatkowanej, o której mowa w art. 119 ust. 1 lub art. 120 ust. 4 ustawy o VAT.

Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca użył w tym przepisie sformułowania podatnicy „przypisują” oraz że dotyczy to stawek podatku lub zwolnienia przypisanych do nazw towarów i usług. Zatem ustawodawca nie pozostawił podatnikom dowolności w kwestii przypisania oznaczeń literowych do poszczególnych stawek podatku czy zwolnienia.

Tym samym, jak podkreślił organ skarbowy, nie jest uzasadnione ewidencjonowanie otrzymanych „datków” jako czynności zwolnionych („ZW”) – jak to proponuje podatnik – pod literą „F” lub „G”, gdyż nie są to czynności zwolnione od podatku VAT, a ponadto sprzedaż zwolniona o ile występuje u podatnika winna być przypisana literze „E”.

Nie znajduje również uzasadnienia przypisanie ww. „datków” do litery „F” lub „G” jako „NP”, gdyż zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 5 lit. f rozporządzenia ww. literom przypisane są pozostałe stawki podatku VAT, w tym wartość 0% (zero techniczne) w przypadku sprzedaży opodatkowanej, o której mowa w art. 119 ust. 1 lub art. 120 ust. 4 ustawy o VAT. Jak wynika z treści ww. przepisu do ww. liter mają być przypisane stawki podatku, co wskazuje, że pod tymi pozycjami winna być ewidencjonowana sprzedaż opodatkowana podatkiem VAT.

Jak rozumieć pojęcie „sprzedaży niepodlegającej opodatkowaniu”?

Kwestie dotyczące prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej regulują natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 28 maja 2018 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące (Dz. U. z 2018 r. poz. 1206).

Zgodnie z § 19 pkt 2 lit. j rozporządzenia w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące ww. rozporządzenia w sprawie kryteriów i warunków technicznych kasa zapewnia zapis w pamięci fiskalnej, w szczególności danych zawartych w raporcie fiskalnym dobowym, obejmujących co najmniej łączną wartość sprzedaży niepodlegającej opodatkowaniu, o ile występuje.

Z kolei w rozdziale 4 rozporządzenia w sprawie kryteriów i warunków technicznych zawarto kryteria i warunki techniczne, którym muszą odpowiadać kasy w zakresie emitowanych przez nie dokumentów. I tak stosownie do § 23 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie kryteriów i warunków technicznych kasa emituje paragony fiskalne w postaci papierowej i elektronicznej zawierające co najmniej kolejno pozycje blok danych kursu dla kas, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 lit. a, zawierający kolejne pozycje sprzedaży, w tym co najmniej:

1. czas rozpoczęcia oraz zakończenia kursu,
2. przebytą w kursie drogę,
3. oznaczenie „OPŁATA POCZĄTKOWA”,
4. wartość opłaty początkowej kursu z oznaczeniem literowym stawki podatku, zwolnienie od podatku lub oznaczenie „NIEPODLEGAJĄCA OPODATKOWANIU”,
5. opis kolejnych taryf, na których był rejestrowany kurs, cenę danej taryfy za 1 kilometr oraz za 1 godzinę,
6. liczbę jednostek taryfowych zarejestrowanych w danej taryfie,
7. cenę jednostki taryfowej,
8. wartość sumaryczną jednostek taryfowych,
9. oznaczenie literowe stawki podatku, zwolnienie od podatku lub oznaczenie „NIEPODLEGAJĄCA OPODATKOWANIU”,
10. oznaczenie „DOPŁATA”, o ile występuje,
11. liczbę jednostek dopłaty, o ile występuje,
12. cenę jednostki dopłaty, o ile występuje,
13. wartość sumaryczną dopłaty, o ile występuje, z oznaczeniem literowym stawki podatku albo oznaczenie „NIEPODLEGAJĄCA OPODATKOWANIU”,
14. zamiast danych, o których mowa w lit. c-m, w przypadku stosowania ceny umownej występuje blok danych zawierający co najmniej:
    • oznaczenie „CENA UMOWNA”,
    • wartość ceny umownej za kurs,
15. oznaczenie literowe stawki podatku albo zwolnienie od podatku albo oznaczenie „NIEPODLEGAJĄCA OPODATKOWANIU”;
     

Z kolei w pkt 14 ww. przepisu wymieniono łączną wartość sprzedaży niepodlegającej opodatkowaniu, o ile występuje.

Z powołanego wyżej § 23 ust. 1 pkt 8 lit. o rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w sprawie kryteriów i warunków technicznych wynika, że do czynności niepodlegających opodatkowaniu odnoszą się wyłącznie regulacje dotyczące wystawiania biletów przez kasy przeznaczone do prowadzenia ewidencji przy świadczeniu usług przewozu osób oraz ich bagażu podręcznego taksówkami i wówczas bilet nie powinien zawierać oznaczenia literowego, ale oznaczenie „NIEPODLEGAJĄCA OPODATKOWANIU”.

Pojęcie „sprzedaży niepodlegającej opodatkowaniu” pojawia się również w § 23 ust. 1 pkt 9 lit. a tiret szósty ww. rozporządzenia. Zgodnie z ww. przepisem paragon powinien zawierać oznaczenie literowe stawki podatku, zwolnienie od podatku lub bez oznaczenia w przypadku sprzedaży niepodlegającej opodatkowaniu – dla kas biletowych.

Ww. przepisy regulują zatem ewidencjonowanie czynności niepodlegających opodatkowaniu na kasach używanych do rejestrowania usług przewozu taksówkami oraz kas biletowych.

Czy kasa rejestrująca umożliwia ewidencję darowizn?

Dyrektor KIS stwierdził ostatecznie, że przepisy nie przewidują dokonywania za pomocą kasy rejestrującej ewidencji darowizn w taki sposób, że w celu zaewidencjonowania darowanych przez klienta/darczyńcę, a zbieranych przez podatnika na rzecz OPP kwot, podatnik przypisze jednej z wolnych liter kasy rejestrującej tj. „F” albo „G” odrębny kod o nazwie „darowizna”, ze stawką NP albo ZW i pod tym kodem, z taką stawką (NP albo ZW), będzie rejestrował kwoty darowizn przyjmowane do przekazania obdarowywanej OPP.

Podsumowując, organ uznał, że kasa rejestrująca jest urządzeniem służącym do ewidencjonowania sprzedaży i jednocześnie ustawodawca nie pozostawił podatnikom dowolności w kwestii przypisania oznaczeń literowych do poszczególnych stawek podatku czy zwolnienia. Tym samym nie jest uzasadnione ewidencjonowanie otrzymanych „datków” jako czynności zwolnionych („ZW”) – jak to proponuje podatnik – pod literą „F” lub „G”, gdyż nie są to czynności zwolnione od podatku VAT. Sprzedaż zwolniona, o ile występuje u podatnika winna być przypisana literze „E”. Nie znajduje również uzasadnienia przypisanie ww. „datków” do litery „F” lub „G” jako „NP”, gdyż zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 5 lit. f ww. rozporządzenia ww. literom przypisane są pozostałe stawki podatku, w tym wartość 0% (zero techniczne) w przypadku sprzedaży opodatkowanej, o której mowa w art. 119 ust. 1 lub art. 120 ust. 4 ustawy. Jak wynika z treści ww. przepisu do ww. liter mają być przypisane stawki podatku, co wskazuje, że pod tymi pozycjami winna być ewidencjonowana sprzedaż opodatkowana podatkiem VAT.

Interpretacja indywidualna z 20 października 2020 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.482.2020.1.EW - Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej