Kategorie

Biała lista podatników VAT - nowe narzędzie do kwestionowania kosztów podatkowych

Kancelaria LTCA
Kancelaria LTCA Zarzycki Niebudek Adwokaci i Doradcy Podatkowi sp.k. specjalizuje się w profesjonalnym doradztwie prawnym i podatkowym na rzecz podmiotów prawa gospodarczego.
Kajetan Kubicz
Adwokat i Senior Associate Kancelarii LTCA
Biała lista podatników VAT - nowe narzędzie do kwestionowania kosztów podatkowych /Fot. Fotolia
Biała lista podatników VAT - nowe narzędzie do kwestionowania kosztów podatkowych /Fot. Fotolia
fot. Fotolia
W Sejmie trwają prace nad wprowadzeniem długo oczekiwanego wykazu czynnych podatników VAT – tzw. białej listy podatników VAT. W dniu 11 kwietnia 2019 r. odbyło się drugie czytanie projektu nowelizacji ustawy o VAT, która miała obowiązywać już od połowy ubiegłego roku. Sam projekt nowelizacji pojawił się 20 września 2017 roku i od tamtego czasu uległ niewielkim modyfikacjom.

Co istotne, Sejm z miejsca przystąpił do trzeciego czytania i wysoce prawdopodobnym jest, że ustawa zostanie przyjęta przez sejm jeszcze w kwietniu.

1. Należyta staranność VAT

Punktem wyjścia dla wprowadzenia białej listy podatników VAT są coraz częściej pojawiające się wskazania potrzeby weryfikacji kontrahentów w ramach należytej staranności VAT. Weryfikacja ta, stanowi jedną z podstawowych przesłanek przyznania podatnikowi działania w dobrej wierze w relacjach z kontrahentami i może mieć kluczowe znaczenie przy zachowaniu prawa do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze kontrahenta, który przykładowo został wykreślony z rejestru czynnych podatników VAT z uwagi na brak kontaktu z organami podatkowymi. 

Odnosząc się do obecnych rozwiązań, podatnik ma do weryfikacji klika odrębnych rejestrów podatników VAT. Na stronie ministerstwa można skorzystać z wyszukiwania kontrahenta:

  1. w wykazie czynnych podatników VAT – wyłącznie po wpisaniu NIP przedsiębiorcy,
  2. w wykazie podatników niezarejestrowanych lub wykreślonych (tzw. czarna lista podatników VAT) – po wpisaniu NIP lub pełnej nazwy przedsiębiorcy,
  3. w wykazie podatników przywróconych do rejestru VAT – również po wpisaniu NIP lub pełnej nazwy przedsiębiorcy.

W efekcie podatnik powinien zbadać, czy dany podmiot o podanym identyfikatorze jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT, a jeśli nie to powinien w oddzielnych wykazach prześledzić historię uzyskania lub utraty wpisu do rejestru czynnych podatników VAT.

Dokładne określenie statusu konkretnego kontrahenta może zatem  wymagać kilkukrotnego wyszukiwania tego samego podmiotu, co niewątpliwie stanowi pewnego rodzaju obciążenie. W szczególności wśród dużych podmiotów współpracujących z liczną grupą stale zmieniających się dostawców lub usługodawców.

2. Biała lista podatników VAT jako uproszczenie weryfikacji kontrahenta

Dostrzegając powyższe niedogodności ustawodawca zamierza stworzyć jeden wspólny wykaz podatników VAT obejmujący zbiorczo informacje na temat czynnych podatników VAT, podatników zwolnionych z VAT, niezarejestrowanych, wykreślonych lub przywróconych.

Zgodnie z założeniami ustawy, planowana zmiana ma za zadanie zwiększyć bezpieczeństwo uczestników obrotu i uchronić ich przed potencjalnymi zagrożeniami związanymi z karuzelami VAT oraz innymi oszukańczymi działaniami mającymi na celu wyłudzenia podatku VAT.

Nowy rejestr, prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, ma być udostępniony na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej i ma obejmować następujące dane podstawowe:

  1. w przypadku osób fizycznych: imiona i nazwiska, Regon, NIP, PESEL oraz adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej bądź adres głównego miejsca wykonywania działalności (gdy działalność jest prowadzona w kilku miejscach lub na terenie całego kraju).
  2. w przypadku podatników niebędących osobami fizycznymi: pełna nazwa, Regon, NIP, KRS oraz adres siedziby.

Oprócz ww. wymienionych informacji, wykaz obejmować będzie daty: rejestracji, wykreślenia lub przywrócenia do rejestru czynnych podatników VAT wraz z podaniem podstawy prawnej wykreślenia albo przywrócenia wpisu.

W tym miejscu podkreślić jednak należy, że nowością będzie uwzględnienie informacji o numerach rachunków bankowych (w tym SKOK) wykorzystywanych przez dany podmiot na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.

3. Biała lista podatników VAT jako narzędzie kwestionowania kosztów podatkowych

Powoływane numery rachunków wykazane zostaną na podstawie danych ujętych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP, a ich ujawnienie ma na celu zwiększenia pewności obrotu. Co to oznacza w praktyce ?   

Nowelizacja wprowadzająca białą listę podatników VAT nakładana na podatników dodatkowy obowiązek weryfikacji numeru rachunku bankowego kontrahenta z tym, jaki widnieje na otrzymanej fakturze. Ustawodawca pośrednio „zmusza” podatników do bieżącej kontroli danych o podmiotach z nim współpracujących pod groźbą wyłączenia określonych płatności z kosztów uzyskania przychodów.

Każdy z podatników, przed dokonaniem płatności o wartości powyżej 15.000,00 PLN a najpóźniej w ciągu 3 dni od dnia dyspozycji przelewu powinien sprawdzić, czy numer wskazany przez wystawcę faktury jest zgodny z numerem lub numerami ujawnionymi w wykazie (dla przypomnienia: od 1 stycznia 2017 r. przy transakcjach, w których stronami są przedsiębiorcy, obowiązuje limit 15.000,00 PLN dla płatności gotówkowych, zaś płatności powyżej tej kwoty muszą być dokonywane za pośrednictwem rachunku bankowego).  

Warto zauważyć, że ustawodawca nie mówi wprost o obowiązku podatnika, niemniej nie sposób pominąć, że weryfikacja ta jest w interesie podatnika. Wynika to z faktu, iż podatnik nie będzie miał możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych kosztu w tej części, w jakiej płatność z tytułu transakcji z podatnikiem VAT czynnym została dokonana na inny rachunek niż zawarty w wykazie.

Innymi słowy, zarówno w sytuacji dokonania płatności powyżej limitu 15.000,00 PLN bez pośrednictwa rachunku bankowego jak i na rachunek bankowy, który jest niezgodny z tym jaki został ujawniony w rejestrze, podatnik będzie zmuszony do wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów, kosztu danej transakcji.

W powyższym zakresie decydującym będzie dzień zlecenia przelewu, a nie dzień obciążenia rachunku nabywcy bądź uznania rachunku sprzedawcy.

Polecamy: VAT 2019. Komentarz

Jednocześnie, w przypadku dokonania płatności (złożenia dyspozycji przelewu) bez weryfikacji informacji zawartych w wykazie, realizujący płatność będzie miał tylko 3 dni na uratowanie wydatku przed wyłączeniem z kosztów podatkowych.    

Ustawodawca pozwoli bowiem na zachowanie prawa do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem przekazania do właściwego dla kontrahenta Naczelnika Urzędu Skarbowego informacji dokonaniu płatności na rachunek inny niż w rejestrze. Zawiadomienie to będzie jednak skuteczne jedynie w razie dochowania ww. terminu 3 dni od dnia zlecenia przelewu.

4. Treść zawiadomienia

Zawiadomienie o zapłacie należności na rachunek inny niż zawarty w wykazie, powinno obejmować co najmniej: dane zawiadamiającego oraz dane wystawcy faktury wskazane na fakturze (numer identyfikacyjny, nazwa albo nazwisko i imię oraz adres) i co najważniejsze numer rachunku, na który dokonano zapłaty należności, oraz wysokość należności zapłaconej na ten rachunek wraz z podaniem daty zlecenia przelewu.


5. Zmniejszenie kosztów podatkowych lub zwiększenie przychodów

W przypadku, w którym podatnik naruszy omawiane zasady i nieuzasadnienie zaliczy do kosztów uzyskania przychodów wartość zapłaty dokonanej na inne konto aniżeli ujawnione w wykazie, to  zobowiązany będzie do odpowiedniego zmniejszenia kosztów podatkowych, a w razie braku możliwości zmniejszenia kosztów podatkowych do zwiększenia przychodów.

Wyżej powoływane zmniejszenie kosztów albo zwiększenie przychodów powinno być dokonane w miesiącu, w którym odpowiednio została dokonana płatność bez pośrednictwa rachunku bankowego albo został zlecony przelew na inny rachunek aniżeli ujawniony w wykazie.

6. Biała lista podatników VAT – pozostałe skutki braku weryfikacji numeru konta kontrahenta

Podatnicy zaniedbujący weryfikację rachunków bankowych uwidocznionych w rejestrze odczują negatywne skutki nie tylko na gruncie ustawy o podatku dochodowym, ale również na gruncie podatku VAT.

Przedsiębiorcy realizujący płatności na inny rachunek aniżeli ujawniony w wykazie będą odpowiedzialni solidarnie za niezapłacony przez swojego kontrahenta podatek VAT należny, związany z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, za które płatność nie została dokonana na rachunek podatnika zawarty w wykazie.

Podobnie jednak jak w przypadku uratowania kosztów podatkowych, także w tej sytuacji podatnik będzie mógł uwolnić się do odpowiedzialności solidarnej z dostawcą (usługodawcą), o ile w terminie trzech dni od dnia zlecenia przelewu zawiadomi właściwego dla kontrahenta Naczelnika Urzędu Skarbowego o dokonanej wpłacie.

Jednocześnie, odrębną przesłanką uwalniającą od odpowiedzialności będzie dokonanie przelewu przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności (dla przypomnienia: od 15 lipca 2018 r. podmiot dokonujący płatności ma prawo dokonać zapłaty na dwa sposoby, tj. zwykłym przelewem, dokonując wpłaty kwoty brutto na rachunek rozliczeniowy kontrahenta, bądź metodą split payment, gdzie kwota netto jest przelewana na rachunek rozliczeniowy, natomiast kwota VAT przelewana jest na dedykowany rachunek VAT kontrahenta).

7. Aktualizacja danych białej listy podatników VAT

Celem zapewnienia wspomnianego na wstępie bezpieczeństwa obrotu, dane zgromadzone w omawianym wykazie mają być na bieżąco aktualizowane (raz na dobę, w dni robocze).

Dodatkowo, Szef KAS będzie mógł z urzędu lub na wniosek podmiotu, którego dane zostały zawarte w wykazie, usunąć lub sprostować dane niezgodne ze stanem rzeczywistym. Zmiana ta nie będzie jednak mogła dotyczyć danych osobowych.

8.Wejście w życie

Biała lista podatników VAT z założenia ma funkcjonować już od września 2019 roku.

Jednocześnie wyżej analizowane zmiany dotyczące skutków podatkowych na gruncie ustawy o podatku dochodowym (wyłączenia z kosztów podatkowych) oraz na gruncie ustawy o VAT (odpowiedzialność solidarna) mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2020 roku. 

Niezależnie jednak o terminu wejścia w życie omawianej nowelizacji, podatnicy już teraz powinni rozważyć wdrożenie odpowiednich procedur kontrolnych i mieć na uwadze stałą weryfikację kontrahentów w ramach podejmowanej współpracy.

Adwokat Kajetan Kubicz
Senior Associate w dziale podatkowym LTCA

Podstawa:

- projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (druk 3301/3360).

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszej oferty
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych już w październiku w Targach Kielce

    Spotkanie, to coś czego brakowało nam wszystkim w ostatnim czasie. A jeśli połączyć to z merytorycznymi wystąpieniami, warsztatami ze specjalistami, a także bankietem? To równanie oznacza tylko jedno – II Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych! Patronem medialnym wydarzenia jest Infor.

    Usługi świadczone przez wspólnika na rzecz spółki komandytowej

    Spółka komandytowa. Organy podatkowe nie kwestionują zakupu usług doradczych od komplementariusza, o ile spełnione będą warunki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu.

    Efekty zwalczania luki VAT

    Zwalczanie luki VAT przyczynia się do tego, że rząd może o 80 mld zł zwiększyć prognozę dochodów na rok 2021 – powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski podczas konferencji „Uczciwy VAT, zysk dla wszystkich”.

    Orzecznictwo TSUE chroni oszustwa podatkowe w VAT

    Skuteczne działania legislacyjne państw członkowskich mające na celu wyeliminowanie oszustw podatkowych okazują się być (w świetle orzecznictwa TSUE) sprzeczne z prawem wspólnotowym – pisze profesor Witold Modzelewski. Najlepszym tego przykładem jest wyrok z 9 września 2021 r., który na podstawie jakiś mętnych wywodów uzasadnia pogląd, że wprowadzenie w Polsce w 2016 roku granicznej płatności podatnika z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w celu eliminacji oszustw na rynku paliwowym, jest sprzeczny z prawem unijnym.

    Ulga dla klasy średniej - jakie są założenia Polskiego Ładu?

    Ulga dla klasy średniej to jedno z rozwiązań podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Kto będzie miał prawo do ulgi? Jak wygląda algorytm dla ulgi przygotowany przez ustawodawcę?

    Opłaty drogowe - zmiany od 1 października

    Opłaty drogowe - zmiany od 1 października. Pozostało już tylko 8 dni do wygaszenia viaTOLL, który to system będzie działał tylko do 30 września 2021 r. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa apelują, by nie zwlekać i zmienić system na e-TOLL. Z nowym systemem można zapłacić zarówno za przejazd po drogach krajowych, jak i po autostradach zarządzanych przez GDDKiA. Od 1 października 2021 r. wprowadzona zostanie nowa organizacja ruchu w Miejscach Poboru Opłat na autostradach A2 (Konin- Stryków) oraz A4 (Wrocław-Sośnica). Od tego dnia nie będą działać viaBOX i viaAUTO. Dotychczasowi użytkownicy tych urządzeń powinni korzystać z aplikacji mobilnej e-TOLL PL lub urządzeń pokładowych kompatybilnych z e-TOLL.

    Aktuariusz, wycena aktuarialna i raport aktuarialny - rola aktuariusza przy wycenie rezerw pracowniczych wg UoR, MSR 19 i KSR 6

    Aktuariusz, wycena aktuarialna i raport aktuarialny - rola i obowiązki aktuariusza przy wycenie aktuarialnej rezerw na świadczenia pracownicze wg Ustawy o rachunkowości, MSR 19, KSR 6 i KSA 1 (wycena aktuarialna rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, nagrody jubileuszowe itp.).

    Zakup obywatelstwa z paszportem - nowy kierunek optymalizacji podatkowej

    Optymalizacja podatkowa. W internecie pojawiły się oferty w rodzaju: Kup paszport - obywatelstwo. Uzyskaj rezydencję podatkową. Eksperci radzą, by dobrze przemyśleć odpowiedź.

    Polski Ład. Ułatwienia związane z rozliczaniem składki zdrowotnej

    Polski Ład jest w tej chwili w Sejmie, jest po pierwszym czytaniu, za chwilę zaczną się prace komisyjne. Jakich zmian możemy się jeszcze spodziewać w trakcie tych prac? W studio DGP rozmawiamy z wiceministrem finansów Janem Sarnowskim.

    Wiążące polecenie dotyczące prowadzenia spraw w grupie spółek

    Wiążące polecenie w grupie spółek. Spółka dominująca uczestnicząca w grupie spółek będzie mogła wydawać spółce zależnej wiążące polecenia – nie zawsze jednak spółka zależna będzie nimi związana. Skutki wiążącego polecenia w grupie spółek i okoliczności odmowy jego wykonania wyjaśnia Bartosz Lewandowski – aplikant radcowski z Lubasz i Wspólnicy – Kancelarii Radców Prawnych.

    Będą wyjaśnienia podatkowe do Polskiego Ładu

    Polski Ład. Chcemy opublikować wyjaśnienia podatkowe, dotyczące rozwiązań wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu dla przedsiębiorców, które będą wiążące dla administracji – powiedział wiceminister finansów Jan Sarnowski podczas EKG w Katowicach

    Ekologia coraz ważniejsza w strategiach firm

    Ekologia w strategiach firm. Prawie 57% firm na świecie uważa, że pandemia przyspieszyła realizację celów środowiskowych w firmie. Instytucje finansowe i rosnące oczekiwania społeczne są głównym katalizatorem zmian – wynika z najnowszego raportu ING i EY Biznes dla klimatu. Raport o zmianie priorytetów.

    Gadżety reklamowe a koszty uzyskania przychodów

    Gadżety reklamowe a koszty. Wydatki poniesione na nabycie drobnych gadżetów z logo podatnika, które są rozdawane dobrowolnie i nieodpłatnie, stanowią wydatki reklamowe. Tego rodzaju wydatki, jako spełniające kryteria z art. 15 ust 1 ustawy o CIT, mogą być w całości uznane za koszty uzyskania przychodów. Tak uznał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 17 września 2021 r.

    Kiedy można odliczyć VAT od zakupu artykułów spożywczych?

    Odliczenie VAT od artykułów spożywczych. Podatnicy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nabywają różnego rodzaju artykuły spożywcze wpływające na komfort organizowania spotkań, motywację pracowników czy postrzeganie przedsiębiorcy na rynku. Kiedy możliwe jest odliczenie VAT od tych artykułów?

    Crowdsourcing jako model wsparcia i rozwoju biznesu

    Crowdsourcing można określić jako tzw. mądrość ludu czy wiedzę tłumu. Wbrew pozorom i anglojęzycznej nazwie, zjawisko to miało swoje odzwierciedlenie w życiu społecznym już w XVIII wieku. Wtedy to brytyjski rząd ogłosił konkurs dla obywateli na opracowanie najlepszego sposobu określania dokładnej pozycji statku na morzu. Ustalono nagrodę w wys. 20 tys. funtów, a proporcjonalnie otrzymywał ją każdy, kto miał choćby minimalny udział w rozwiązanie problemu. To jedna z pierwszych sytuacji, w których pojawiła się idea crowdsourcingu. Jak wykorzystać ją we współczesnym biznesie?

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, zamierza sprzedać firmowy laptop. Czy jeżeli laptop zostanie sprzedany osobie prywatnej, konieczne będzie nabycie przez osobę fizyczną kasy fiskalnej? Dodam, że obecnie osoba ta nie ma kasy fiskalnej.

    Zakup samochodu w innym kraju UE przez podatnika zwolnionego z VAT

    Zakup samochodu a zwolnienie z VAT. Nasz klient, który korzysta ze zwolnienia z VAT ze względu na obrót, chce kupić w Niemczech, na firmę, używany samochód o wartości około 60 000 zł. Czy należy rozliczyć VAT z tego tytułu? Czy nasz klient straci prawo do zastosowania zwolnienia?

    Zakup pieca gazowego w ramach ulgi rehabilitacyjnej

    Ulga rehabilitacyjna. Czy zakup grzewczego pieca gazowego, zapewniającego ciepło w mieszkaniu oraz ciepłą, bieżącą wodę stanowi wydatek ułatwiający wykonywanie czynności życiowych, w związku z niepełnosprawnością związaną z narządami ruchu? Czy kwota tego zakupu podlega odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej?

    Zmiany w VAT - SLIM VAT 2

    Zmiany w VAT. 1 października 2021 r. wchodzi w życie zdecydowana większość przepisów ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo bankowe wprowadzającej tzw. pakiet SLIM VAT 2, która została opublikowana w Dzienniku Ustaw 6 września 2021 r. Część zmian weszła w życie już 7 września br. Co się zmienia w rozliczeniach VAT?

    Polski Ład. Propozycje zmian w VAT

    Polski Ład, wśród licznych zmian przepisów prawa podatkowego, zawiera także nowe propozycje w zakresie ustawy o VAT, które mogą zacząć obowiązywać już od 2022 r. Oto najważniejsze zmiany w VAT w ramach Polskiego Ładu.

    Kościński o Polskim Ładzie: Zostawiamy więcej pieniędzy dla tych co zarabiają mniej

    Polski Ład. Chodzi tu o elementarną sprawiedliwość. Nie może być tak, że pracodawca który zarabia 30 tys. płaci mniejsze podatni niż pracownik co zarabia 3 tys. - mówi w wywiadzie minister finansów Tadeusz Kościński.

    Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy

    Polski Ład a klin podatkowy. Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy i podtrzymać wzrost gospodarczy; myślę, że to, co proponujemy, zda egzamin – powiedział minister finansów Tadeusz Kościński podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach.

    Ryczałt w 2022 r. Co zmieni Polski Ład?

    Ryczałt 2022. W ramach Polskiego Ładu mają zostać ujednolicone zasady opodatkowania przychodów z najmu lub dzierżawy. Ustawodawca planuje także zmiany w stawkach ryczałtu. Jakie nowości mogą się pojawić od przyszłego roku?

    Podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy

    Minimalny podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy, w tym MŚP, spółki Skarbu Państwa, startupy, a nawet mikrofirmy. Nowy podatek doprowadzi do znaczącej podwyżki cen wielu towarów i spowoduje ucieczkę dużych firm do innych krajów UE - ocenia Konfederacja Lewiatan.

    System viaTOLL tylko do 30 września 2021 r.

    System viaTOLL będzie działać wyłącznie do 30 września br. Od 1 października zostanie wyłączony, a jedynym systemem umożliwiającym opłacanie przejazdów ciężkich po drogach płatnych będzie system e-TOLL – powiedziała Magdalena Rzeczkowska, Szefowa Krajowej Administracji Skarbowej.