Kategorie

Wykreślenie podatnika z rejestru VAT tylko decyzją administracyjną

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Wykreślenie podatnika z rejestru VAT tylko decyzją administracyjną
Kolejne wojewódzkie sądy administracyjne orzekają, że urzędnicy skarbowi nie mogą wykreślać podatników VAT z rejestru podatników bez wydania decyzji administracyjnej. Wykreślenie podatnika z rejestru bez wydania decyzji administracyjnej jest bezskuteczne.

Część orzeczeń zdążyło się już uprawomocnić. Co to oznacza dla przedsiębiorców bezpodstawnie wykreślonych z rejestru VAT? Najkrócej mówiąc – nie utracili statusu podatnika VAT i związanych z nim praw.

– Mogą się dzięki temu starać np. o zwrot nadwyżki podatku naliczonego. Wydaje się też, że mogliby podjąć w sądzie próbę uzyskania odszkodowania, choć nie będzie to proste – komentuje Piotr Chojnacki doradca podatkowy w TA&TPT.

Szansy na wygranie odszkodowania nie widzi też za bardzo Łukasz Blak, doradca podatkowy w Certus LTA. – Wykazanie szkody będzie w takiej sytuacji bardzo trudne, o ile nie niemożliwe. Najwięcej wykreśleń z rejestru VAT dotyczy przecież małych podatników albo firm dopiero rozpoczynających działalności. Niełatwo im będzie wykazać wysokość utraconych przyszłych zysków.

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Polecamy: Biuletyn VAT

Forma stygmatyzacji

Łukasz Blak zwraca uwagę, że wykreślenie z rejestru VAT zmienia sytuację prawną podatnika – pozbawia go prawa do odliczenia podatku, do stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia, utrudnia akceptację jego faktur przez kontrahentów itp.

– Wykreślenie z rejestru to forma stygmatyzacji podatnika – mówi Przemysław Antas, radca prawny i doradca podatkowy w Antas Legal. Wylicza, że kontrahenci są wzywani do korekty deklaracji, odmawia się im prawa do odliczenia podatku, a nawet wzywa do przedstawienia dowodów wykonania usług.

– Skutkiem tego wielu z nich zrywa współpracę z przedsiębiorcą, co może się stać szczególnie dobitne, gdy się okaże, że wykreślenia było bezskuteczne – zauważa ekspert.

Czas na sąd kasacyjny

Na razie kwestia odszkodowań to „dzielenie skóry na niedźwiedziu”, bo fiskus daleki jest od kapitulacji w sporze o wykreślenia. Zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego część wyroków I instancji.

Co ciekawe, już dwa i pół roku temu minister finansów Marian Banaś potwierdził w odpowiedzi z 22 marca 2017 r. na interpelację poselską (nr 10878), że wykreślenia wymagają wydania decyzji administracyjnej.

– Czas, aby wypowiedział się w tej sprawie NSA. Najlepiej, żeby zrobił to w formie uchwały – uważa Przemysław Antas.

Ekspert ma nadzieję, że sąd kasacyjny zaaprobuje stanowisko, zgodnie z którym wykreślenie wymaga wydania decyzji administracyjnej.

– W przeciwnym wypadku byłoby to usankcjonowanie „sądów kapturowych” nad podatnikami – komentuje Przemysław Antas.

Wielkie porządki

Problem nie jest nowy, ale nasilił się od 2017 r., gdy w ustawie o VAT pojawiły się nowe przepisy pozwalające fiskusowi na wykreślanie firm z rejestru podatników czynnych VAT (nowe art. 96 ust. 9–9a). Dotyczy to m.in. podatników, którzy nie istnieją, z którymi mimo udokumentowanych prób urząd nie może się skontaktować, którzy zawiesili działalność na więcej niż pół roku, nie składali w tym czasie deklaracji albo składali przez pół deklaracje zerowe (to się nie zmieni). Urzędnicy wykreślają z rejestru także podatników, którzy podali nieprawidłowe dane w zgłoszeniu rejestracyjnym, wystawiali puste faktury bądź mieli sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej.

W praktyce najczęściej z rejestru znikają podatnicy, którzy na zbyt długo zawiesili działalność gospodarczą albo składali deklaracje zerowe.

Decyzja czy powiadomienie

Reklama

Zdaniem urzędników wykreślenie jest zwykłą czynnością materialno-techniczną, która nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Uważają więc, że nie muszą prowadzić formalnego postępowania podatkowego, wystarczy, że powiadomią przedsiębiorcę o utracie przez niego statusu podatnika VAT.

– W praktyce najczęściej sprawa kończy się notatką urzędnika wpiętą do akt bez zawiadamiania podatnika o wykreśleniu. Przedsiębiorca dowiaduje się o tym od swojego kontrahenta, który nie chce przyjąć wystawionej przez niego faktury – wyjaśnia Przemysław Antas.

Niektórzy podatnicy decydują się zaskarżyć takie postępowanie fiskusa do sądu.

Na korzyść podatników

Reklama

Tak właśnie było w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Gliwicach z 18 lipca 2019 r. (sygn. akt I SA/Gl 542/19). Spółka została wykreślona z rejestru, bo przez ponad pół roku składała deklaracje zerowe. Złożyła skargę do sądu, bo uważała, że fiskus powinien był w jej sprawie wydać decyzję. To dawałoby jej możliwość odwołania się do II instancji.

Zarzuciła też naczelnikowi urzędu skarbowego, że zignorował treść art. 96 ust. 9e ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnik powinien mieć prawo do złożenia wyjaśnień, czy zbyt długie składanie zerowych deklaracji nie wynika ze specyfiki jego biznesu.

Fiskus bronił się, twierdząc, że wykonał zwykłą czynność materialno-techniczną, która nie wymaga decyzji. Zwrócił też uwagę na to, że spółka została wcześniej wykreślona z rejestru VAT-UE, a zanim to nastąpiło, urzędnicy bezskutecznie próbowali się z nią skontaktować. Przeszukali internet i bazy danych, takie jak POLTAX czy SERCE, ale nigdzie nie znaleźli numeru telefonu spółki ani jej adresu e-mail.

WSA stwierdził, że wykreślenie było bezskuteczne. Zwrócił uwagę na to, że naczelnik US musiał znać adres pocztowy spółki, skoro dostarczył na niego powiadomienie o wykreśleniu. Najpierw więc powinien był zażądać wyjaśnień od przedsiębiorcy co do specyfiki jego działalności i sprawdzić, czy to nie ona wpływa na zbyt długie składanie deklaracji zerowych.

WSA nie miał też wątpliwości, że wykreślenie z rejestru VAT jest czymś więcej niż zwykłą czynnością techniczną i urzędnicy powinni byli wydać w tej sprawie decyzję. Od rejestracji dla celów VAT zależy bowiem m.in. korzystanie z niektórych zwolnień podatkowych bądź zastosowanie odwrotnego obciążenia VAT – zwrócił uwagę sąd.

Podobnego zdania były też inne sądy wojewódzkie: w Gdańsku w wyroku z 25 czerwca 2019 r. (sygn. akt I SA/Gd 557/19) i z 28 maja 2019 r. (sygn. akt I SA/Gd 591/19), w Szczecinie w wyroku z 6 grudnia 2018 r. (sygn. akt I SA/Sz 579/18), w Warszawie w wyrokach z 13 lipca 2018 r. (sygn. akt III SA/Wa 3158/17), z 4 lipca 2018 r. (sygn. akt III SA/Wa 3481/17), z 22 marca 2017 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 640/16 i VIII SA/Wa 566/16).

Wszystkie te wyroki, z wyjątkiem orzeczeń gdańskiego WSA, są już prawomocne, z tym że dwa ostatnie dotyczą stanu prawnego jeszcze przed 2017 r., gdy fiskus miał mniejsze kompetencje w zakresie wykreślania z rejestru (ale też nie robił tego w formie decyzji).

Zapadły też dwa umiarkowanie korzystne dla skarbówki wyroki WSA we Wrocławiu: z 5 marca 2019 r. (sygn. akt I SA/Wr 1164/18, nieprawomocny) i z 5 września 2018 r. (sygn. akt I SA/Wr 454/18, prawomocny). Sędziowie orzekli, że wykreślenie z rejestru VAT nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, bo jest to zwykła czynność materialno-techniczna. Mimo to i tak uznali wykreślenia za bezskuteczne, ale z innego powodu – urzędnicy nie zgromadzili wystarczająco wielu danych o podatniku i nie wysłuchali jego wyjaśnień co do specyfiki jego działalności (w obu przypadkach chodziło o zbyt długie składanie zerowych deklaracji). ©℗

Od 1 września wykreślenia jeszcze szybciej

Od niedzieli urzędnicy mogą wykreślać podatnika z rejestru VAT już po 3 miesiącach (po kwartale), a nie – jak dotychczas po 6 miesiącach – nieskładania deklaracji VAT.

Nie zmieniła się natomiast zasada, że podatnik jest wykreślany z rejestru VAT, jeśli przez 6 kolejnych miesięcy (dwa kolejne kwartały) składał deklaracje zerowe.

Maciej Dybaś z Crido Taxand zwraca uwagę na jeszcze jedną zmianę, która również będzie mieć wpływ na problem wykreśleń z rejestru VAT.

– Od 1 września br. funkcjonuje biała lista podatników, która zmusi przedsiębiorców do częstszego niż dotychczas weryfikowania statusu swoich kontrahentów dla celów VAT. Może się okazać, że wielu z nich po raz pierwszy zderzy się z problemem wyrejestrowanego z VAT kontrahenta. Problem ten, i tak już poważny, tylko więc się nasili – przewiduje ekspert.

Mariusz Szulc mariusz.szulc@infor.pl

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    24 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zryczałtowana składka zdrowotna przywilejem dla wybranych

    Składka zdrowotna. Według doniesień „Dziennika Gazety Prawnej” podatnicy, którzy rozliczają się według zasad ryczałtu ewidencjonowanego, będą płacić zryczałtowaną składkę zdrowotną. Rodzi się pytanie, dlaczego miałoby to dotyczyć wyłącznie tej grupy podatników? W mojej ocenie jest to dyskryminujące. Ceną rozliczania podatku w innej formie niż ryczałt byłaby bowiem wyższa składka zdrowotna.

    VAT e-commerce. Wzór zgłoszenia VIN-R

    VAT e-commerce. Wzór zgłoszenia (VIN-R) informującego w zakresie nieunijnej procedury szczególnej rozliczania VAT.

    Wspólny kredyt z rodzicami. Spłata rat kredytu to nie darowizna

    Wspólny kredyt z rodzicami a podatek. Spłata rat kredytu (zaciągniętego solidarnie przez pełnoletnią córkę wraz z rodzicami) przez samych rodziców - nie powoduje po stronie córki powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Nie musi ona płacić podatku i składać zgłoszenia SD-Z2. Bowiem spłata rat jedynie przez rodziców w takiej sytuacji nie jest darowizną. Nawet jeżeli w zakupionym na kredyt mieszkaniu mieszka sama córka i jest ona jedyną właścicielką tego mieszkania. Dotyczy to oczywiście także innych "składów" solidarnych kredytobiorców - spokrewnionych, spowinowaconych, czy spoza kręgu rodzinnego.

    Opłata paliwowa - co warto wiedzieć?

    Opłata paliwowa. Jakie są stawki opłaty paliwowej obowiązujące w 2021 r.? Kto podlega opłacie paliwowej? Kiedy powstaje obowiązek zapłaty? Gdzie wpłacać opłatę? Jak złożyć informację w sprawie opłaty paliwowej?

    Oleje smarowe a opłata paliwowa

    Opłata paliwowa. Handel olejami smarowymi w Polsce ewoluuje w kierunku zwiększenia biurokracji oraz obciążeń podatkowych związanych z obrotem tymi towarami. Czy oleje smarowe podlegają opłacie paliwowej?

    System e-TOLL ruszył 24 czerwca

    e-TOLL. 24 czerwca 2021 r. Ministerstwo Finansów (MF) i Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) uruchomiły nowy system poboru opłat za przejazd pojazdem ciężkim (powyżej 3,5 tony) po płatnych drogach krajowych oraz za przejazd po płatnych odcinkach autostrad Konin-Stryków (A2) i Wrocław-Sośnica (A4) zarówno dla pojazdów ciężkich jak i lekkich. Otwarte zostały pierwsze Miejsca Obsługi Klienta. Można już instalować na telefonach bezpłatną aplikację mobilną e-TOLL PL do wnoszenia opłat. Na miejscach poboru opłat autostrad A2 i A4 wyznaczone zostały pasy przejazdowe dedykowane dla użytkowników systemów e-TOLL i viaTOLL. Przewidziano okres przejściowy, w którym działać będą dwa systemy e-TOLL i viaTOLL.

    30 tys. zł kwoty wolnej od podatku dla rozliczających się liniowo

    Polski Ład - przedsiębiorcy chcą zmian, m.in. kwoty wolnej od podatku w wysokości 30 tys. zł dla przedsiębiorców rozliczających się liniowo. O wprowadzenie podatkowych zmian do Polskiego Ładu wystąpił do premiera Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.

    Zwrot VAT zapłaconego w Wielkiej Brytanii po 1 stycznia 2021 r.

    Zwrot VAT. Wielka Brytania będzie nadal przyznawać zwroty podatku VAT przedsiębiorcom z UE. Taką informację potwierdziła brytyjska administracja podatkowa - poinformowało 23 czerwca 2021 r. polskie Ministerstwo Finansów.

    Ogólnopolski Konkurs Wiedzy o Podatkach dla uczniów szkół ponadpodstawowych

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych i Ministerstwo Finansów zapraszają do udziału w Ogólnopolskim Konkursie Wiedzy o Podatkach. Dwuetapowy konkurs skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych, a ze względu na pandemię w tym roku zostanie przeprowadzony w formule online.

    Praktyka w stosowaniu przepisów o MDR

    Regulacje dotyczące schematów podatkowych (MDR) obowiązują w polskim porządku prawnym od 1 stycznia 2019 roku, a więc już ponad dwa lata. Co więcej, biorąc pod uwagę retrospektywny obowiązek zgłaszania schematów podatkowych, można powiedzieć, że zaraportowane do tej pory schematy podatkowe dotyczą uzgodnień, w zakresie których to pierwsza czynność miała miejsce nawet trzy lata temu (schematy transgraniczne).

    Korepetycje, kursy i inne usługi prywatnego nauczania - zwolnienie z VAT

    Prywatne nauczanie a VAT. Usługi prywatnego nauczania świadczone przez nauczycieli są zwolnione z VAT. Konieczne jest jednak posiadanie przez nauczyciela kierunkowego wykształcenia, a także świadczenie usług nauczania na podstawie umowy zawartej z uczniem (lub opiekunem prawnym ucznia). Jednak zwolnienie to nie ma zastosowania do usług świadczonych przez nauczycieli w ramach zajęć organizowanych przez podmiot trzeci.

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI - od kiedy?

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 18 marca 2021 r. (sygn. I SA/Op 22/21) potwierdził, że prawo do skorzystania ze zwolnienia podatkowego w Polskiej Strefie Inwestycji (PSI) istnieje od momentu poniesienia pierwszych kosztów kwalifikowanych. Takie rozstrzygnięcie kwestionuje dotychczas powszechne wśród organów skarbowych.

    Wzór deklaracji uproszczonej AKC-US od 1 lipca 2021 r.

    Akcyza od samochodów osobowych. Ustawodawca określił nowy wzór deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US). Rozporządzenie w tej sprawie wchodzi w życie 1 lipca 2021 r.

    Globalne podatki i minimalna stawka CIT [Raport PIE]

    Globalne podatki. Transfer zysków do rajów podatkowych powoduje, że globalne wpływy z podatku CIT są corocznie zmniejszane o ok 240 mld USD. Najbogatsi ludzie świata przelewają 7,6 bln USD na zagraniczne konta, by uniknąć organów podatkowych. Polski Instytut Ekonomiczny w raporcie „Global taxes in the post-COVID-19 era” wskazuje, że wprowadzenie globalnego podatku majątkowego zapewniłoby 289 mld USD rocznie, globalnego podatku klimatycznego – 279 mld USD rocznie, a globalnej minimalnej stawki CIT – 127 mld USD rocznie. Zebrane w ten sposób środki wystarczyłyby na zaszczepienie przeciw COVID-19 każdej dorosłej osoby na świecie 4 razy w ciągu roku.

    VAT e-commerce. Procedura szczególna dla przesyłek do 150 euro

    VAT e-commerce. Resort finansów objaśnia uproszczoną procedurę w zakresie deklarowania i odroczenia płatności podatku z tytułu importu towarów w przesyłkach o wartości nieprzekraczającej 150 euro (tzw. „USZ”). Zmiany już od 1 lipca 2021 r.

    Fundusze inwestycyjne - zmiana przepisów

    Fundusze inwestycyjne. 22 czerwca 2021 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Projekt ten dostosowuje polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej, dotyczących funduszy inwestycyjnych oraz zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Zgodnie z projektem większość zmian ma wejść w życie 2 sierpnia 2021 r.

    Należyta staranność w cenach transferowych w świetle objaśnień Ministerstwa Finansów

    Należyta staranność w cenach transferowych. Pojęcie należytej staranności nie jest sprecyzowane w przepisach. Ustawodawca nie wskazuje konkretnych działań, które powinny zostać powzięte, ani informacji, które należy weryfikować. Pewne wskazówki w zakresie domniemania oraz należytej staranności, o których mowa w art. 11o ust. 1b ustawy o CIT wynikają z objaśnień podatkowych MF.

    Pakiet Slim VAT 2 z poprawkami

    Slim VAT 2. Sejmowa komisja finansów publicznych przyjęła w dniu 22 czerwca, wraz z poprawkami, nowelizację ustawy o podatku od towarów i usług, której celem jest uproszczenie rozliczania przez podatników podatku od towarów i usług – tzw. pakiet Slim VAT 2.

    Refakturowanie podatku od nieruchomości na dzierżawcę lub najemcę

    Refakturowanie podatku od nieruchomości. Podatek od nieruchomości nie może być przedmiotem sprzedaży lub innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w efekcie nie podlega odrębnemu „refakturowaniu”. Jednak jeżeli strony umowy dzierżawy lub najmu postanowią, że wynajmujący „przerzuca” koszt podatku od nieruchomości na dzierżawcę (najemcę), wówczas koszt ten stanowi element ceny usługi dzierżawy (najmu). Innymi słowy wartość podatku od nieruchomości stanowi część zapłaty (czynszu) za usługę dzierżawy lub najmu. Dlatego też w takiej sytuacji wydzierżawiający (lub najemce) powinien wystawić fakturę, w której podstawa opodatkowania, to łączna cena (wartość) usługi dzierżawy obejmująca m.in. wartość podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Koszty podatku od nieruchomości nie mogą bowiem stanowić samodzielnego świadczenia, lecz są elementem podstawowej czynności, jaką jest dzierżawa nieruchomości, zatem co do zasady nie powinny być wykazywane na fakturze w odrębnej pozycji.

    Transparentność wynagrodzeń w UE - jak się przygotować?

    Transparentność wynagrodzeń w UE. Projekt przygotowany przez Komisję Europejską zakłada rewolucyjne zmiany w zakresie transparentności wynagrodzeń. Jakie rozwiązania zakłada i jakie konsekwencje może za sobą nieść? Jak przygotować organizację do ujawnienia płac?

    Jaki wzrost PKB w 2021 roku?

    PKB w 2021 roku. Wzrost gospodarczy (tj. wzrost Produktu Krajowego Brutto - PKB) Polski w 2021 r. może zbliżyć się do 5 proc., ale resort finansów pozostaje konserwatywny w swoich prognozach - powiedział 22 czerwca PAP Biznes minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński. Podkreślił, że w budżecie są zabezpieczone środki na wypadek kolejnej fali pandemii. Dodał, że wykonanie budżetu po czerwcu może być zbliżone do tego po maju, kiedy to w odnotowano nadwyżkę w wysokości 9,4 mld zł.

    Elektroniczny TAX FREE od początku 2022 roku

    Ustawa o VAT daje możliwość zwrotu podatku od towarów i usług podróżnym. Procedura TAX FREE pozwala turystom odwiedzającym Polskę na uniknięcie podwójnego opodatkowania. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa szykują zmiany dla przedsiębiorców działających w systemie zwrotu VAT podróżnym od początku 2022 roku, polegającą na odejściu od papierowej wersji procedury i zastąpienie jej elektronicznym systemem ewidencji.

    Przedsiębiorca jako honorowych dawca krwi - co przysługuje?

    Honorowy dawca krwi, który jest pracownikiem, po oddaniu krwi może otrzymać dwa dni wolnego. Co jednak w sytuacji gdy honorowym dawcą krwi jest przedsiębiorca? Czy z tego tytułu przysługują mu jakieś preferencje?

    Zmęczenie cyfrowe w czasie pandemii

    Zmęczenie cyfrowe. 41% ankietowanych niepokoi się wpływem Internetu na dobre samopoczucie bardziej niż przed pandemią – wynika z badania EY. Jak postrzegamy obecnie korzystanie z kanałów cyfrowych?

    E-faktury - zagrożenia i ryzyka

    E-faktury. Już w październiku 2021 r. w Polsce zostaną wprowadzone e-faktury – zapowiada polski rząd. Na razie będą dobrowolną formą rozliczenia, jednak za dwa lata (od 2023 roku) system podatkowy zostanie całkowicie zdigitalizowany. Eksperci wskazują, że oprócz oczywistych korzyści, takich jak uszczelnienie systemu podatkowego czy uproszczenie rozliczeń między kontrahentami, e-faktury wiążą się też z pewnymi ryzykami. To przede wszystkim obawa przed inwigilacją i działaniami hakerów.