REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Centralizacja rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego już od marca 2016 r.

Centralizacja rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego już od marca 2016 r. /Fotolia
Centralizacja rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego już od marca 2016 r. /Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

18 stycznia 2016 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został projekt ustawy o zasadach rozliczeń w podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków europejskich przez jednostki samorządu terytorialnego oraz o zmianie ustawy o finansach publicznych. Zakłada on centralizację rozliczeń VAT samorządów z podległymi im jednostkami, co w uproszczeniu oznacza, że dany samorząd oraz wszystkie podległe mu jednostki zobowiązane będą do składania jednej deklaracji VAT-7.

Skutki orzeczenia TSUE

Zaproponowany projekt jest konsekwencją wyroku TSUE z dnia 25 września 2015 r. w sprawie gminy Wrocław, w którym Sąd uznał że samorządowe jednostki budżetowe nie posiadają odrębności podatkowej na gruncie przepisów o VAT, zatem wszelkie czynności przez nie dokonywane na rzecz osób trzecich powinny być rozliczane przez jednostkę samorządu terytorialnego, która je utworzyła, a czynności dokonywane w ramach samorządu (pomiędzy samą gminą i jej jednostkami budżetowymi) mają charakter wewnętrzny – niepodlegający VAT.

Autopromocja

Warto zauważyć, że przed ostatnim rozstrzygnięciem TSUE, rozliczenia pomiędzy jednostką budżetową a jej gminą (i na odwrót) były opodatkowane VAT według ogólnych zasad. Pomimo iż sądownictwo administracyjne zajmowało odmienne stanowisko, organy podatkowe konsekwentnie uznawały transakcje jednostek za opodatkowane jak pomiędzy dwoma niezależnymi podmiotami, rejestrując jednostki jako odrębnych podatników VAT. Warto nadmienić, że obowiązek odrębnego rozliczania VAT w scentralizowanym modelu rozliczeń powinien powstać jedynie wówczas, gdy stroną czynności będzie podmiot utworzony wprawdzie przez samorząd, ale będący oddzielnym bytem prawnym (np. dom kultury mający osobowość prawną).

Centralizacja rozliczeń VAT w samorządach - projekt ustawy

Jakkolwiek wyrok TSUE nie dotyczył samorządowych zakładów budżetowych, to tezy w nim zawarte znajdują odpowiednie zastosowanie również do tych podmiotów.  Kwestia ta została rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie 7 sędziów z dnia 26 października 2015 r. (sygn. I FPS 4/15).

Centralizacja po 1 marca 2016 r.

Zgodnie z projektem 1 marca 2016 r. nastąpi sukcesja - samorządy wstąpią we wszystkie prawa i obowiązki swoich jednostek budżetowych i zakładów budżetowych, przy czym jeszcze w okresie do 31 grudnia 2016 r. będą mogły być utrzymane odrębne rozliczenia w zakresie podatku VAT. Warunkiem utrzymania stanu przejściowego jest złożenie do właściwego urzędu skarbowego, w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy dotyczącej centralizacji, informacji o wyborze okresu rozliczeniowego, do którego rozliczenie VAT będzie utrzymane.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Obligatoryjna centralizacja nastąpi od 1 stycznia 2017 r. W praktyce będzie to wymagało od samorządów wdrożenia odpowiednich procedur, pozwalających na właściwe zarządzenie wspólnym rozliczeniem VAT. Przykładowa procedura powinna wskazywać osoby odpowiedzialne za wdrożenie w poszczególnych jednostkach zasad centralizacji rozliczeń VAT, proces prowadzenia i przekazywania przez podległe jednostki rejestrów sprzedaży i ewentualnie rejestrów zakupów (jeśli jednostki te korzystają z prawa do odliczeń), składania cząstkowych deklaracji VAT-7.

Jeżeli chodzi o dokumentowanie transakcji dla celów VAT po procesie centralizacji, to faktury powinny być wystawiane przez wszystkie podległe jednostki w imieniu samorządu. Oznacza to, iż faktury powinny określać właściwe dane identyfikacyjne sprzedawcy czyli nazwę, adres i NIP jednostki samorządu terytorialnego. Dopuszczalne jest także umieszczanie na tych fakturach dodatkowo danych jednostki budżetowej (jej nazwy i adresu, lecz bez NIP).

Zgodnie z uzasadnieniem projektu wyrejestrowanie jednostek podległych samorządom nastąpi automatycznie, zatem nie będzie potrzeby składanie formularza VAT-Z. W przypadku, gdy jednostka budżetowa i zakład budżetowy rozliczały się w innych urzędach skarbowych, to urzędy przekażą stosowną dokumentację podatkową w zakresie VAT (lub informację w tym zakresie, jeśli będą prowadzone jeszcze postępowania podatkowe) do właściwego dla samorządu urzędu skarbowego. Po wyrejestrowaniu jednostek jako podatników VAT samorządy będą obowiązane w odpowiednim terminie złożyć zgłoszenie aktualizacyjne na druku NIP-2 do naczelnika właściwego urzędu skarbowego (w pozycji miejsce prowadzenia działalności należy wykazać nazwy i adresy podległych jednostek).

Należy zwrócić uwagę, że centralizacja obejmie również inne podmioty samorządu terytorialnego t.j. powiaty. Potwierdza to wydana przez Ministra Finansów dnia 20 października 2015 r. interpretacja indywidualna (sygn. ILPP2/4512-1-558/15-2/AK). Wynika z niej, że rozstrzygnięcie TSUE ma zastosowanie także do powiatowych jednostek budżetowych ze względu na praktycznie podobne  uwarunkowania faktyczne i prawne.

Ustawa o zasadach rozliczeń w podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków europejskich przez jednostki samorządu terytorialnego oraz o zmianie ustawy o finansach publicznych - projekt

Korekty wsteczne

Należy podkreślić, że jednostki samorządu terytorialnego będą mogły korygować wcześniejsze rozliczenia VAT, o ile nie będą one wynikały z wyroku TSUE. Przykładowo, korekty takie mogą dotyczyć błędnych obliczeń w deklaracji. Jednakże jednostka będzie obowiązana w tej sytuacji złożyć pisemne uzasadnienie przyczyn korekty i specjalne oświadczenie, że korekta nie jest związana z wyrokiem TSUE.

Wyrok TSUE w sprawie rozliczeń VAT gmin i ich jednostek budżetowych - wyjaśnienia MF


Gminy dokonają odliczenia…

Jednostki samorządu terytorialnego, które rozważają odzyskanie VAT szczególnie w zakresie inwestycji finansowanych ze środków UE będą miały utrudnione zadanie. Chodzi o przypadki, gdy UE sfinansowała VAT związany z danym projektem unijnym (było to możliwe, gdy gminie lub jej jednostce nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT – VAT kwalifikowalny), a po wyroku TSUE okazało się, że gmina jest jednak uprawniona do odliczenia tego podatku. Projekt zakłada, że samorząd w takiej sytuacji będzie mógł odliczyć VAT, ale pod warunkiem, że przed 1 marca 2016 r. zwróci środki unijne w tej części wraz z należnymi odsetkami.

Dokonywane w następnej kolejności korekty będą obejmować okres nieobjęty przedawnieniem (5 lat). W tym celu jednostki będą musiały złożyć specjalne oświadczenie oraz wykaz wszystkich jednostek organizacyjnych, z podaniem ich nazwy i NIP. Będą musiały także uwzględnić w korektach tzw. pre-współczynnik, obowiązujący od 1 stycznia 2016 r., który dotyczy działalności objętej i nieobjętej VAT. Dana jednostka będzie miała również obowiązek dokonania wstecznych rozliczeń przy zastosowaniu współczynnika (określający proporcję działalności zwolnionej i opodatkowanej VAT). Zarówno pre-współczynnik, jak i współczynnik trzeba będzie obliczyć odrębnie dla każdej jednostki budżetowej i zakładu. Praktycy zwracają jednak uwagę, że obecnie art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, regulujący tę kwestię, nie przewiduje obliczania proporcji w podziale na jednostki organizacyjne.

Dostosowanie rozliczeń VAT do nowych zasad odliczenia przy pomocy pre-współczynnika

Zmiany w odliczaniu VAT w 2016 r. – jak stosować preproporcję?

Obowiązek bezpośredniego zwrotu dotacji ma jednak nie dotyczyć tych jednostek, które zrezygnują z korekt wstecznych, a w konsekwencji ubiegania się o zwrot nadpłaty. W tym przypadku koszty zwrotu środków do UE weźmie na siebie budżet państwa.

Co z jednostkami, które dokonały już odliczenia?

Duże kontrowersje powstają wokół podmiotów, które już dokonały obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z inwestycji unijnych. Zgodnie bowiem z art. 15 projektu ustawy jeżeli jednostka samorządu terytorialnego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dokonała obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z tytułu nabycia towarów i usług, finansowanej ze środków europejskich, jest ona obowiązana do zwrotu tych środków w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Jakkolwiek projekt ustawy w sprawie centralizacji jest obecnie na etapie opiniowania, nie można mieć pewności, że zostanie w takiej postaci ostatecznie uchwalony. Z drugiej strony biorąc pod uwagę determinację fiskusa, aby uporządkować kwestie rozliczeń VAT samorządów, można się spodziewać jedynie kosmetycznych zmian.

Autor: Katarzyna Klimczyk, doradca podatkowy, konsultant w Accreo sp. z o.o.

Autopromocja
Accreo
Accreo to firma doradcza, oferująca usługi dedykowane przedsiębiorstwom i klientom indywidualnym w zakresie doradztwa podatkowego i prawnego, business restructuringu oraz doradztwa europejskiego przede wszystkim w obszarze pozyskiwania dotacji i funduszy unijnych.

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Krajowy Plan Odbudowy w Polsce w 2024 roku. Wyścig z czasem po 60 miliardów euro

    Zeszłotygodniowe informacje dotyczące odblokowania funduszy europejskich są optymistyczne – kierunek działań przyjęty przez polski rząd może liczyć na przychylność UE. Pamiętajmy jednak, że deklaracje te nie oznaczają, że środki na wspieranie reform i inwestycji zostaną nam „automatycznie” udostępnione - pisze Łukasz Kościjańczuk, partner w CRIDO.

    Czy laptop i wynajęte mieszkanie pracownika zagranicznej firmy to już zakład w Polsce?

    Pracownicy wykonujący pracę poza miejscem siedziby pracodawcy (lub innym miejscem określonym w umowie o pracę) mogą generować szereg konsekwencji podatkowych, zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy, szczególnie gdy w grę wchodzi praca poza Polską, lub w Polsce, ale dla pracodawcy z innego kraju - pisze Dr Adam Barcikowski – Manager w Nexia Advcero.

    Niższy VAT od 1 kwietnia 2024 r. Stawka 8% dla usług kosmetycznych, manicure i pedicure

    Ministerstwo Finansów przygotowało już projekt rozporządzenia, które obniży od 1 kwietnia 2024 r. - z 23% do 8% – stawkę VAT na określone usługi kosmetyczne.

    Czas na reformę Unijnego Kodeksu Celnego

    Reforma (projektu) nowego Unijnego Kodeksu Celnego po konsultacjach społecznych. Od 2027 roku przewidywane jest wejście w życie nowego UKC. Będą to zmiany rewolucyjne w wielu aspektach, dziś obowiązujących przepisów prawa celnego. Wiarygodni przedsiębiorcy mają mieć znaczne uproszczenia oraz mamy przejść na „inteligentne” odprawy celne ze zwiększonym monitoringiem systemów informatycznych.

    Twój e-PIT wspólnie z małżonkiem

    Usługa Twój e-PIT umożliwia złożenie rocznego PIT wspólnie z małżonkiem. Kiedy jest to możliwe? Jakie działania należny wykonać?

    PGNiG obniża ceny gazu dla gospodarstw domowych. Ale nadal ponad 90 zł/MWh drożej od ceny zamrożonej do połowy 2024 roku

    W czwartek 29 lutego 2024 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zatwierdził obniżenie o 8,3 proc. (do 290,97 zł/MWh) zatwierdzonej w grudniu 2023 r. i obowiązującej w 2024 r. taryfy na sprzedaż gazu dla gospodarstw domowych i innych tzw. odbiorców uprawnionych przez spółkę PGNiG Obrót Detaliczny. Ale do 30 czerwca 2024 r. cena netto gazu dla odbiorców uprawnionych (w tym odbiorców w gospodarstwach domowych) została zamrożona na poziomie 200,17 zł/MWh.

    Ujednolicenie sprawozdań finansowych komitetów wyborczych. Jest projekt rozporządzenia w tej sprawie

    Ustawodawca przygotował projekt rozporządzenia w sprawie łącznego sprawozdania finansowego komitetu wyborczego, który zarejestrował kandydata na wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz listę kandydatów na radnych. Jakie rozwiązania znalazły się w projekcie?

    Tabela kursów średnich NBP z 29 lutego 2024 roku [nr 043/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 29 lutego 2024 roku - nr 043/A/NBP/2024. Jaki dziś kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    Czy w ramach ulgi rehabilitacyjnej można odliczyć remont łazienki?

    Ulga rehabilitacyjna a remont łazienki. Czy możliwe jest odliczenie w ramach ulgi rehabilitacyjnej kosztów remontu, adaptacji  i wyposażenia łazienki dla osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności?

    Księgowy na urlopie. Jak utrzymać płynność obsługi księgowej w firmie?

    Gdy księgowy udaje się na urlop, firma stoi przed wyzwaniem związanym nie tylko ze zorganizowaniem zastępstwa, ale również z utrzymaniem płynności obsługi księgowej. Podpowiadamy, jak przygotować firmę na taką sytuację.

    REKLAMA