REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ubezpieczenie OC rolników – odszkodowania i odpowiedzialność za szkody

Odszkodowania Campter
Campter Odszkodowania uzyskuje odszkodowania dla osób poszkodowanych w wypadkach oraz na skutek zdarzeń losowych
Ubezpieczenie OC rolników – odszkodowania i odpowiedzialność za szkody
Ubezpieczenie OC rolników – odszkodowania i odpowiedzialność za szkody
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Wypadki w rolnictwie zdarzają się powszechnie i wiążą się z ryzykiem prowadzenia gospodarstwa rolnego – w szczególności posługiwania się urządzeniami i maszynami rolniczymi oraz hodowlą zwierząt. W związku z tym ustawodawca przewidział obowiązek zawierania umów ubezpieczenia przez osoby posiadające gospodarstwo rolne. Ważne też są w tym kontekście zasady odpowiedzialności za różnego rodzaju szkody.

Obowiązkowe ubezpieczenia rolników

Podstawowymi aktami prawnymi, regulującymi problematykę obowiązkowych ubezpieczeń rolników są: ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (dalej: ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, tj. Dz. U. 2013 Poz. 392) oraz Kodeks cywilny.

REKLAMA

Autopromocja

Biorąc pod uwagę, że podstawowym celem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej rolnika jest niejako gwarancja zaspokojenia roszczeń osób poszkodowanych, obowiązek zawarcia umowy został ukształtowany dość szeroko. Dotyczy bowiem każdego posiadacza - a nie tylko właściciela gospodarstwa rolnego (art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych), a ponadto powstaje wskutek samego posiadania gospodarstwa rolnego – a zatem niezależnie od faktu prowadzenia jakiejkolwiek działalności rolniczej (P. Skawiński, Art. 44 (w:) J. Miaskowski, K. Niezgoda, P. Skawiński, Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Komentarz, Warszawa 2012).

Przepisem podstawowym, dotyczącym przesłanek zaistnienia odpowiedzialności odszkodowawczej jest art. 50 ust. 1  ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Zgodnie z jego treścią „z ubezpieczenia OC rolników przysługuje odszkodowanie, jeżeli rolnik, osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym lub osoba pracująca w jego gospodarstwie rolnym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z posiadaniem przez rolnika tego gospodarstwa rolnego szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.”

W świetle tego przepisu do odpowiedzialności rolnika dojść może, jeżeli szkodę wyrządzi rolnik – posiadacz gospodarstwa rolnego, osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (a zatem: konkubina/konkubent, wstępni, zstępni, rodzeństwo), a także pracownik.

REKLAMA

Ponadto, na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych „przepis ust. 1 stosuje się również, jeżeli szkoda powstała w związku z ruchem pojazdów wolnobieżnych w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym, będących w posiadaniu rolników posiadających gospodarstwo rolne i użytkowanych w związku z posiadaniem tego gospodarstwa rolnego.” Tak więc odszkodowanie na podstawie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych przysługiwać będzie, jeżeli szkoda powstanie wskutek zdarzenia z udziałem na przykład kombajnu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Co istotne, nie ma więc obowiązku oddzielnego ubezpieczania takich pojazdów i maszyn rolniczych, a ich ubezpieczenie zawiera się w OC gospodarstwa rolnego (P. Skawiński, Art. 44 (w:) op. cit.).

Wyjątkiem jest ciągnik rolniczy, który podlega ubezpieczeniu na podstawie ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych (art. 2 ust. 34 Prawa o ruchu drogowym).

Rejestracja gospodarstwa jako czynnego podatnika VAT – problemy praktyczne

Rodzaje odpowiedzialności w wypadkach w rolnictwie

Ustawodawca rozróżnia kilka zasad odpowiedzialności w zależności od okoliczności, a system przesłanek jest dość skomplikowany. Może to być odpowiedzialność na zasadzie winy (art. 415 k.c.) oraz na zasadzie ryzyka (art. 431, 435 k.c.). W obu przypadkach adresatem roszczenia poszkodowanego będzie ubezpieczyciel rolnika (P. skawiński, Art. 50 (w:) op. cit.).

Odpowiedzialność na zasadzie winy to podstawowy rodzaj (reżim) odpowiedzialności rolnika. Zastosowanie mieć tu będzie art. 415 k.c., zgodnie z treścią którego „kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.”

Przesłankami odpowiedzialności rolnika będzie zatem zdarzenie o następujących cechach:

- zawinione zachowanie rolnika, mieszkańców lub pracowników gospodarstwa rolnego,

- mające związek z posiadaniem przez rolnika tego gospodarstwa rolnego,

którego skutkiem jest szkoda.

Do powstania odpowiedzialności ubezpieczyciela niezbędne jest wykazanie związku pomiędzy powstaniem szkody a posiadaniem przez rolnika gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że poszkodowany będzie miał roszczenie wobec ubezpieczyciela, jeżeli szkoda powstała w związku z działalnością rolniczą, a nie inną działalnością prowadzoną na terenie gospodarstwa lub prywatnymi celami rolnika (wyrok SA w Białymstoku z dnia 7 marca 2013 r., I Aca 880/12).

Jak już zostało wspomniane – ze względu na ochronny cel OC rolników, przepis ten szeroko ujmuje zakres odpowiedzialności. Tak więc odszkodowanie przysługuje osobie trzeciej (przechodniowi, gościowi gospodarstwa) w sytuacji, gdy szkoda na osobie lub mieniu będzie wynikiem zawinionego zachowania rolnika, osoby zamieszkującej z rolnikiem czy pracownika, a ponadto zachowany będzie związek z posiadaniem gospodarstwa rolnego.

Poza powyższą sytuacją ochrona ubezpieczeniowa z OC rolnika jest zróżnicowana w zależności od tego, czy zachodzi szkoda w mieniu, czy szkoda na osobie (uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia, śmierć). W przypadku szkody na osobie zakres odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela rolnika jest bardzo szeroki.

Osoby uprawnione do odszkodowania z OC rolnika

Możliwa jest bowiem sytuacja, gdy poszkodowanym (w związku z posiadaniem gospodarstwa rolnego) będzie małżonek rolnika, bądź inna osoba będąca współposiadaczem gospodarstwa, mieszkańcem lub pracownikiem, a szkoda wyniknie z winy samego rolnika, jego pracownika, lub innego współposiadacza gospodarstwa – wówczas również zaistnieją przesłanki odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela rolnika (tak. m. in. wyrok SA w Białymstoku z dnia 9 listopada 2012 r., I Aca 525/12).

Odszkodowanie dla właściciela gospodarstwa (ubezpieczającego)

Co więcej, treść art. 50 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi, że „z ubezpieczenia OC rolników przysługuje odszkodowanie (…)” Przepis nie zawiera ograniczenia co do kręgu osób uprawnionych do odszkodowania, w związku z czym odszkodowanie za szkodę na osobie przysługiwać będzie również samemu rolnikowi, jeżeli zostanie poszkodowany przez osobę zajmującą wspólnie z nim gospodarstwo rolne, a także przez pracownika gospodarstwa rolnego.

Naturalnie również w powyższych sytuacjach Sąd będzie miał na uwadze art. 362 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym „jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.” Sąd będzie w takiej sytuacji uprawniony do odpowiedniego zmniejszenia odszkodowania, choć nie uczyni tego automatycznie.

Aktywne druki i formularze

Brak odszkodowania dla sprawcy szkody

Natomiast wydaje się, że ubezpieczyciel rolnika nie będzie odpowiadał za szkodę, jaką rolnik (lub któraś z osób wymienionych w art. 50 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych) wyrządzi sam sobie - wyłącznie w wyniku własnego zachowania.

Szkody na mieniu w rolnictwie

Węższy jest zakres ochrony ubezpieczeniowej w przypadku szkody na mieniu. Zgodnie z art. 53 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, zakład ubezpieczeń nie odpowiada m. in. za szkody „w mieniu, wyrządzone rolnikowi przez osoby pracujące w jego gospodarstwie rolnym lub pozostające z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym albo osobom pozostającym z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub pracującym w jego gospodarstwie rolnym.” To ograniczenie odpowiedzialności ubezpieczyciela należy jednak traktować „wąsko” jako wyjątek od zasady (wyrok SA w Białymstoku z dnia 9 listopada 2012 r., I Aca 525/12).

Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka

Odmiennym od zasady winy reżimem odpowiedzialności jest odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Ponosi ją rolnik (a w konsekwencji zakład ubezpieczeń), jeżeli szkoda powstała w związku z posiadaniem przez niego gospodarstwa rolnego a jednocześnie gospodarstwo rolne można uznać za zakład wprawiony w ruch za pomocą sił przyrody (art. 435 k.c.). W tej sytuacji poszkodowany nie musi wykazywać winy po stronie rolnika (lub ew. innych osób wymienionych w art. 50 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się jednak, że uznanie gospodarstwa za tego typu zakład „możliwe jest tylko wówczas, gdy prowadzenie produkcji wytwórczej (roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej itp.) oraz uzyskiwanie jej efektów pozostaje w bezpośrednim związku ze stanem nasycenia i wykorzystania urządzeń poruszanych za pomocą sił przyrody, w takiej relacji, że od stopnia wykorzystania tych sił zależy w ogóle funkcjonowanie gospodarstwa w zakresie określonego rodzaju produkcji i uzyskania jej efektów, a nie tylko ułatwianie ich osiągnięcia.” Zob. wyrok SN z dnia 15 lutego 2008 r., I CSK 376/07). Oznacza to, że nie wystarczy do tego posługiwanie się takimi maszynami rolniczymi jak np. elektryczna sieczkarnia. Natomiast można za takie przedsiębiorstwo uznać na przykład duże, mechanicznie obsługiwane gospodarstwo hodowli drobiu.

Podatek rolny w 2015 r.

Odpowiedzialność za zwierzęta pod nadzorem

Podobny do zasady ryzyka reżim odpowiedzialności wiąże się z odpowiedzialnością rolnika za hodowane przez niego zwierzęta. Zgodnie z art. 431 Kodeksu cywilnego „kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, obowiązany jest do naprawienia wyrządzonej przez nie szkody niezależnie od tego, czy było pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba że ani on, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy.

Osoba chowająca zwierzę lub się nim posługująca ponosi odpowiedzialność za szkodę przez nie wyrządzoną na zasadzie winy w nadzorze, przy czym przyjmuje się domniemanie tej winy (konstrukcja zbliżona do odpowiedzialności kierującego pojazdem mechanicznym, czyli opartej na zasadzie ryzyka) (W. Dubis, Art. 431 (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, red.: E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2014).


Wobec tego, dla zwolnienia od odpowiedzialności chowający zwierzę lub się nim posługujący wykazać musi brak winy własnej i innych osób, za które ponosi odpowiedzialność na podstawie określonego stosunku prawnego lub tylko czysto faktycznego (w związku ze sprawowanym nad tymi osobami nadzorem, czy powierzeniem im określonych czynności do wykonania). Do wyłączenia odpowiedzialności nie prowadzi dowód, iż w momencie wyrządzania szkody zwierzę nie znajdowało się pod nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba że nadzór wykonywany był należycie starannie, a zwierzę zostało mu skradzione lub uwolnione przez osobę trzecią, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

Wyłączenie odpowiedzialności za zwierzęta nie związane z pracą w gospodarstwie

Ograniczeniem tej odpowiedzialności jest określone w orzecznictwie Sądu Najwyższego – zgodnie ze stanowiskiem SN, jeżeli zwierzę jest hodowane w gospodarstwie rolnym, ale nie do celów rolniczych (produkcji rolnej) to wyłączona jest odpowiedzialność na podstawie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (wyrok SN z dnia 12 kwietnia 2013 r., IV CSK 565/12). W tym przypadku chodziło o konia hodowanego jedynie pod wierzch (podobnym przykładem może być także pies, pilnujący gospodarstwa). W takiej sytuacji odpowiedzialny będzie nie ubezpieczyciel a bezpośrednio rolnik.

Podsumowując – konstrukcja przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej rolników (a także wyjątków od niej) określona jest w Kodeksie cywilnym, z modyfikacjami płynącymi z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Natomiast bezpośrednie zastosowanie do sytuacji, w których odpowiadać będzie rolnik (a w konsekwencji jego ubezpieczyciel) mają m. in. przepis art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Kalkulatory

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Należą do nich także te przepisy, które określają roszczenia, do jakich uprawnieni są poszkodowani. Obejmują one przede wszystkim zwrot udokumentowanych kosztów leczenia, dojazdów do placówek medycznych i opieki nad poszkodowanym (art. 444 k.c.), a także zadośćuczynienie za krzywdę (art. 445 k.c.), koszty pogrzebu, rentę alimentacyjną, stosowne odszkodowanie i zadośćuczynienie dla osób bliskich zmarłego (art. 446 k.c.).

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Kolejna wygrana podatnika w NSA: Organy podatkowe nie wykazały nienależytej staranności podatnika przy weryfikacji rzetelności dostawców przy odliczeniu VAT

W dniu 29 maja 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), po dwukrotnym odraczaniu publikacji orzeczenia (pierwotna data rozprawy: 8 maja 2024 r.), uchylił zaskarżony przez podatnika wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 703/19 z 29 października 2019 r., przyjmując że wbrew wydanemu wyrokowi WSA organy podatkowe nie zgromadziły wystarczających dowodów na podważenie dobrej wiary podatnika. W wyroku o sygn. akt I FSK 423/20 NSA nie zgodził się z sądem pierwszej instancji odnośnie wykazania przez organy zasadności pozbawienia podatnika prawa do odliczenia VAT wykazanego na fakturach dokumentujących zakupy towarów i usług. 

Podwyżka minimalnego wynagrodzenia od 2025 roku. 53% średniej płacy. Hojność na cudzy koszt. Wyższe koszty pracy podniosą ceny i będą przerzucone na konsumentów

W czwartek 13 czerwca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła propozycję podwyżki minimalnego wynagrodzenia za pracę od 1 stycznia 2025 roku do kwoty 4626 zł brutto (3 483,51 zł netto). Jednocześnie w przyszłym roku minimalna stawka godzinowa na zleceniu i podobnych umowach cywilnoprawnych wynosić ma 30,20 zł brutto. Te propozycje rządu skomentował nieprzychylnie Adam Abramowicz, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Publikujemy poniżej treść stanowiska Rzecznika MŚP w sprawie wzrostu płacy minimalnej od przyszłego roku.

Przedsiębiorcy MŚP: Stanowczo sprzeciwiamy się podniesieniu kwoty pensji minimalnej do ponad 4600 zł brutto od początku 2025 roku

Zdaniem przedsiębiorców nowa pensja minimalna zabije sektor MŚP. "Stanowczo sprzeciwiamy się podniesieniu kwoty pensji minimalnej do ponad 4600 zł brutto od początku 2025 roku. Na negatywny wpływ znaczących wzrostów wysokości pensji minimalnej na działanie sektora MŚP zwracaliśmy uwagę już w 10 postulatach handlu dla nowego rządu" - piszą w komunikacie.

Znów zmiany w akcyzie na wino. Co to oznacza dla cen tego trunku? Czy smakosze win zapłacą więcej?

Minister Finansów planuje przedłużyć o 1 rok (czyli do końca 2025 roku) okres ważności znaków akcyzy (banderol) naniesionych na opakowania jednostkowe win i wyrobów winiarskich, które są obecnie na rynku. Chodzi o wina wprowadzone do obrotu przed 2022 rokiem, które są oznaczone tzw. „starymi” znakami akcyzy. Ważność banderol akcyzowych tych win była już wcześniej dwukrotnie przedłużana. Ta zmiana, dokonywana w interesie firm z branży winiarskiej – by dać im więcej czasu na sprzedaż zapasów tych win – nie powinna skutkować podwyżką cen win.

REKLAMA

Najniższa krajowa 2025 - ile od stycznia? Jakie brutto w umowie, ile netto do wypłaty na rękę? Jakie koszty pracodawcy płacy minimalnej?

W 2025 roku minimalne wynagrodzenie za pracę (zwane też najniższą krajową lub płacą minimalną) ma wynieść 4626 zł brutto. Natomiast minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenia i podobnych umów cywilnoprawnych od 1 stycznia 2025 r. wynosić ma 30,20 zł brutto. Takie są propozycje Rady Ministrów przedstawione 13 czerwca 2024 r.

Błędna stawka VAT na paragonie z NIP nabywcy. Jak dokonać korekty i ująć w ewidencji i JPK V7M?

W praktyce zdarza się nie tak rzadko, że wystawiony paragon z NIP nabywcy zawiera błędną stawkę VAT. Czy i jak można skorygować taki paragon z błędną stawką VAT?

Fiskus dowie się, że prowadzisz działalność gospodarczą bez rejestracji. Zmiany od 1 lipca 2024 r. Co wynika z nowych przepisów?

W dniu 5 czerwca 2024 r. Senat przyjął bez poprawek rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw, który implikuje unijną dyrektywę DAC7 uszczelniającą system podatkowy we wszystkich krajach UE. Jeśli Prezydent podpisze ustawę, zacznie ona obowiązywać już od 1 lipca br. Nowe przepisy związane są z wprowadzeniem obowiązku raportowania danych przez platformy sprzedażowe tj. Allegro, OLX czy Booking dotyczących ilości oraz wartości transakcji dokonywanych przez ich użytkowników

Kiedy i w jakich okolicznościach pracodawca ma obowiązek zwiększyć wymiar urlopu wypoczynkowego? Czy każdy pracownik może na to liczyć?

W jakich sytuacjach i terminach pracownik nabywa prawo do zwiększonego wymiaru urlopu wypoczynkowego? Kiedy pracodawca ma obowiązek udzielić dodatkowych dni urlopu? Co wynika z przepisów?

REKLAMA

Zwolnienie z VAT dla małych firm. Minister Finansów szykuje istotne zmiany w ustawie o VAT

Nowelizacja ustawy o VAT ma pozwolić na korzystanie ze zwolnienia podmiotowego w VAT w Polsce przez małe firmy (do 200 tys. zł rocznej wartości sprzedaży) mające siedzibę w innym państwie członkowskim UE. A polskie małe firmy będą mogły również korzystać ze zwolnienia z VAT w innych państwach członkowskich UE. Tak wynika z założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, które zostały opublikowane 12 czerwca 2024 r. w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Nowa składka zdrowotna komplikuje system. Przedsiębiorcy chcą inaczej

Składak zdrowotna ma być rozliczana inaczej już od początku 2025 roku. Niestety, z pozytywnym odbiorem przedsiębiorców nie spotkały się rządowe zapowiedzi dotyczące osób prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną stawką liniową i ryczałtem. W obu tych przypadkach planowane rozwiązania podnoszą wysokość składki zdrowotnej i komplikują system.

REKLAMA