Kategorie

„Program 500 +” – bony lepsze niż gotówka

„Program 500 +” – bony lepsze niż gotówka
Realizacja „Programu 500+” przy wykorzystaniu znaków legitymacyjnych (bonów) – w przeciwieństwie do wypłaty gotówki – pozwoli na stworzenie bardziej efektywnego systemu dystrybucji świadczenia wychowawczego. System taki z jednej strony, spełniać będzie swoje cele, zaś z drugiej, stanowić będzie realne zabezpieczenie przed wydatkowaniem tych środków niezgodnie z ich przeznaczeniem – pisze dr Krzysztof Radzikowski, doradca podatkowy w Instytucie Studiów Podatkowych.

Celem projektowanej ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci jest przede wszystkim bezzwrotna, trwała poprawa sytuacji materialnej osób wychowujących dzieci. Wykonywanie tej ustawy poprzez wypłatę świadczenia wychowawczego w formie pieniężnej rodzić będzie oczywiste skutki uboczne, jeżeli beneficjenci nie wydatkują otrzymanych pieniędzy na cele określone w jej przepisach.

Analiza i doświadczenia funkcjonowania różnorodnych systemów dystrybucji świadczeń na gruncie zarówno polskim, jak i na gruncie państw Unii Europejskiej (m.in. Francji, Belgii) wskazuje, iż często wykorzystywanymi substytutami świadczenia pieniężnego są rozwiązania oparte o znaki legitymacyjne. Znaki te są w swojej istocie świadczeniem celowym. W Polsce od lat znane są bony żywieniowe, które pracownicy mogą wymieniać na posiłki.

Polecamy: Rodzina 500+ (PDF)

Funkcjonują również bony podarunkowe, wykorzystywane przede wszystkim w okresach przedświątecznych oraz tzw. bony premiowe, z których korzysta się w celach reprezentacyjnych lub reklamowych. Co ważniejsze, jednostki samorządu terytorialnego wprowadzają różnego rodzaju projekty, które realizowane są przy pomocy znaków legitymacyjnych. Przykładowo Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie wprowadził system Podmiotowego Finansowania Kształcenia pracowników MŚP. System ten oparty jest na mechanizmie dystrybucji środków publicznych na sfinansowanie usług rozwojowych podmiotu za pomocą znaku legitymacyjnego. Projekt ten co prawda ma odmienny charakter (inna grupa docelowa, inna grupa usługodawców) niemniej wypracowane w ramach projektu rozwiązania i procesy można wykorzystać do innych systemów dystrybucji świadczeń celowych.

Odsetki 2016 – rewolucyjne zmiany

Monitor Księgowego – prenumerata

Reklama

Realizacja świadczenia wychowawczego przy pomocy znaków legitymacyjnych wymaga pogłębionej analizy, czemu powinny służyć konsultacje społeczne projektu ustawy. Należy rozważyć, aby znaki te zawierały nadrukowaną wartością nominalną, datę ważności i indywidualny numer oraz posiadały odpowiednie formy zabezpieczania przed próbą fałszerstwa.

Znak (bon) byłby realizowany na okaziciela w punktach handlowo-usługowych oraz placówkach oświatowych, edukacyjnych i wychowawczych. Warto rozważyć również wprowadzenie enumeratywnego katalogu produktów i usług, które nie będą mogły być nabywane przy pomocy znaku legitymacyjnego. Idzie tu w szczególności o wykluczenie możliwości dokonywania zakupu używek takich jak np. alkohol czy tytoń. Za pomocą tych znaków powinny być nabywane jedynie usługi świadczone przez placówki oświatowe, a także naukowe, wychowawcze oraz medyczne. 

Reklama

Należy przypomnieć, że znaki legitymacyjne wykorzystywane są przez niektóre ośrodki pomocy społecznej przy dystrybucji świadczeń celowych jako alternatywa dla świadczeń pieniężnych w przypadkach, o których mowa w art. 11 ustawy o pomocy społecznej. Pracownicy ośrodków  pomocy społecznej podkreślają, że wypłata świadczeń w postaci gotówki często zamiast pomagać osobom w ciężkiej sytuacji finansowej, w rzeczywistości doprowadza do pogłębiania się problemów społecznych ze względu na brak faktycznej możliwości kontroli wydatkowania tych środków.  

W przeciwieństwie do wypłaty gotówki, znaki legitymacyjne mogłyby być realizowane wyłącznie w punktach handlowych i usługowych, z którymi operator (emitent bonów) zawarłby komercyjną umowę współpracy. Z kolei w przypadku niewłaściwego wykorzystania bonu przez posiadacza, np. zakupu towarów lub usług, które nie powinny być finansowane ze świadczenia wychowawczego (alkohol, papierosy oraz inne używki), właściwy organ oraz emitent posiadaliby realną możliwość kontroli uprawnionego. Idzie tu w szczególności o możliwość unieważnienia przekazanych świadczeniobiorcy bonów dzięki ich indywidualizacji imiennej i przypisaniu każdemu z bonów unikatowego numeru. Tego rodzaju rozwiązanie pozwoliłoby na jednoznaczną identyfikację osoby uprawnionej do pobrania bonu wychowawczego oraz akceptanta, który przyjął go w zamian za kupiony towar lub wykonaną usługę.

W sytuacji, gdy bon wychowawczy zostałyby nienależnie pobrany lub wykorzystany w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem, operator, na wniosek właściwego organu, mógłby wycofać go z obiegu i poinformować akceptantów, że jego numer został unieważniony. W przypadku próby realizacji unieważnionego bonu akceptanci zobowiązani byliby odmówić jego realizacji. Powyższa zasada w znacznym stopniu zminimalizowałaby ryzyko ponoszenia dodatkowych kosztów obsługi nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Tego rodzaju rozwiązanie pozwalałoby na minimalizację potencjalnego marnotrawienia środków ze świadczenia wychowawczego. Z kolei w przypadku powzięcia przez operatora informacji, że bony wychowawcze są realizowane w poszczególnych punktach niezgodnie z przeznaczeniem, emitent bonów na podstawie zawartej umowy komercyjnej byłby uprawniony do nałożenia na akceptanta bonów sankcji finansowej lub mogłoby to stanowić podstawę do rozwiązania z nim umowy współpracy.

Należy podkreślić, że znak legitymacyjny, przy wprowadzeniu odpowiedniego katalogu wyłączeń, mógłby stanowić środek prewencyjny przed faktyczną utratą środków pieniężnych na finansowanie wychowywania dzieci. Z kolei możliwość monitorowania faktycznego wydatkowania tych znaków, stanowiłoby zabezpieczenie przed patologizacją tego programu.


Istotne byłoby również właściwe zdefiniowanie podmiotu odpowiedzialnego za emitowanie oraz dystrybuowanie bonów oraz określenie sposobu i zasad jego wyboru. Należy założyć pluralizm wyboru operatorów, pozwalający na wybór najbardziej korzystnej oferty emitentów znaków legitymacyjnych na danym obszarze. Każdy z wojewodów mógłby być uprawniony do przeprowadzenia przetargu na wybór emitenta – operatora, obsługującego gminy należące do właściwości danego województwa. Wybór operatora odbywałby się  na zasadach i warunkach określonych w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych.

Reasumując, wprowadzenie systemu realizacji świadczenia wychowawczego przy pomocy znaku legitymacyjnego wydaje się trafnym rozwiązaniem. Znak legitymacyjny z jednej strony posiada wszystkie zalety świadczenia pieniężnego, tj. wygodę użytkowania, długi termin realizacji, swobodę wyboru sposobu i przedmiotu realizacji (spożytkowania) świadczenia przez osobę uprawnioną, przy jednoczesnej eliminacji podstawowej wady jaką jest brak jakiejkolwiek faktycznej kontroli nad rzeczywistym przeznaczeniem przekazanych beneficjentowi środków pieniężnych w gotówce oraz trudności z odzyskaniem środków przekazanych nienależnie lub nieuprawnionej osobie,. Należy uznać, że zaproponowany sposób realizacji programu 500+ zapewni precyzyjną realizację celów tego programu oraz wyeliminuje wykorzystywanie tych środków niezgodnie z przeznaczeniem przez osoby uprawnione do jego pobierania oraz obniżą koszty jego finansowania z budżetu państwa.

dr Krzysztof Radzikowski,

doradca podatkowy w Instytucie Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy,

wykładowca Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku „Prawo finansowe i skarbowość”

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    22 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Akcyza. Wzory deklaracji uproszczonych AKC-UA i AKC-UAKZ

    Wzory deklaracji akcyzowych. Ukazało się rozporządzenie dotyczące wzorów deklaracji uproszczonych w sprawie podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych, chodzi o wzory AKC-UA i AKC-UAKZ. Nowe deklaracje mają zastosowanie począwszy od rozliczenia za trzeci kwartał 2021 r.

    22 czerwca 2021 roku przypada "Dzień Wolności Podatkowej"

    Dzień Wolności Podatkowej. W tym roku "Dzień Wolności Podatkowej" przypada 22 czerwca w 173. dniu roku. Na opłacenie wszystkich danin, czyli podatków i opłat, które są przymusowe niezależnie od tego, jak się nazywają, pracujemy 172 dni z 365, czyli o 12 dni dłużej niż w 2020 r. - poinformowało w poniedziałek Centrum im. Adama Smitha. W 2020 roku Dzień Wolności Podatkowej przypadał 10 czerwca, w 2019 roku 8 czerwca, a w roku 2018 - 6 czerwca.

    Rejestracja samochodu ciężarowego do 3,5 tony - nowy obowiązek akcyzowy od 1 lipca 2021 r.

    Rejestracja samochodu ciężarowego do 3,5 tony. Od 1 lipca 2021 r., aby zarejestrować samochód ciężarowy i specjalny o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, sprowadzany z innego kraju UE, będziemy musieli przedłożyć w wydziale komunikacji odpowiedni dokument z urzędu skarbowego, który potwierdzi, że nie musimy zapłacić akcyzy od tego samochodu. Jest to nowy obowiązek.

    Stawki VAT w gastronomii - dania na wynos z 5% czy 8% VAT?

    Stawki VAT w gastronomii. Sprzedaż w lokalach gastronomicznych dań na wynos jest dostawą towarów, dlatego mogła być opodatkowana stawką 5% zamiast 8%. Tak wynika z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE z 22 kwietnia 2021 r. w sprawie C-703/19, dotyczącej polskiego podatnika. Wyrok ma praktyczne konsekwencje głównie w stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2020 r. Zawiera jednak przydatne wskazówki odnoszące się również do stosowania obecnych przepisów, po wprowadzeniu nowej matrycy stawek VAT.

    Specjalista ds. e-przetargów

    Specjalista ds. e-przetargów. Nowelizacja ustawy Prawo zamówień publicznych, która weszła w życie 1 stycznia 2021 roku, wprowadziła kilka istotnych zmian, które mają na celu usprawnienie procesów zakupowych wśród wykonawców i zamawiających. Nowe prawo pokazuje, że niezbędne jest także posiadanie dodatkowych kompetencji przez specjalistów z tego sektora. Czy można zatem mówić o tworzeniu się nowego stanowiska pracy, które da się określić mianem specjalisty ds. e-przetargów?

    Niższych podatków, stabilnego prawa - czego życzyć przedsiębiorcom?

    Dzień Przedsiębiorcy jest obchodzony w dniu 21 czerwca. Czego można im życzyć? Stabilnego prawa, mniej uciążliwych formalności oraz niższych podatków i składek ZUS – wynika z badania zleconego przez inFakt agencji ARC Rynek i Opinia. Równie ważne jest, aby pomimo niesprzyjających warunków do prowadzenia biznesu nadal odczuwali satysfakcję ze swojej działalności.

    Zamówienia publiczne w 2021 roku - nowe przepisy, problemy wykonawców i zamawiających

    Zamówienia publiczne. Powszechny dostęp do szczepień i stopniowe luzowanie obostrzeń to w końcu czas na odbudowanie gospodarki. Będzie miało to bezpośredni wpływ na wzrost procesów zakupowych, również w sektorze zamówień publicznych. Trudny okres pandemii, szczególnie w pierwszych jej miesiącach, spowolnił lub całkowicie sparaliżował niektóre branże. Zmiany w Prawie zamówień publicznych (Pzp), które weszły w życie od 1 stycznia 2021 r. miały usprawnić procesy zakupowe. Czy zamawiający i wykonawcy są gotowi na zmierzenie się z nową rzeczywistością wynikającą z nowelizacji ustawy?

    Strategia podatkowa a schematy podatkowe

    MDR to skrót od Mandatory Disclosure Rules – są to przepisy prawa związane z obowiązkiem przekazywania (raportowania) do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) informacji o schematach podatkowych. Regulacje te mają istotny wpływ na działalność podatników – w określonych przypadkach nakładają na podatników obowiązek raportowy, jak również obowiązek wdrożenia i stosowania tzw. procedury wewnętrznej.

    Franszyza redukcyjna a PIT

    Franszyza redukcyjna a PIT. Czy kwota franszyzy redukcyjnej, która została wypłacona poszkodowanemu przez ubezpieczonego sprawcę szkody jest opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

    Ceny transferowe: nowe obowiązki także dla podmiotów niepowiązanych

    Ceny transferowe. W celu zabezpieczenia przedsiębiorstwa i zarządu przed ryzykiem surowych kar w związku z niewywiązaniem się z obowiązków w zakresie cen transferowych za 2021 r., kluczowe znaczenie ma jak najszybsza identyfikacja transakcji jednorodnych. Chodzi o te, których wartość może przekroczyć na koniec roku 500 tys. zł netto. Konieczna jest też implementacja procedury badania rzeczywistego właściciela, np. w formie wprowadzenia odpowiednich zapisów do umów zawieranych z kontrahentami.

    Zmiana pracy 2021. Oczekiwania pracowników i możliwości rozwoju

    Rynek pracy 2021. Pandemia koronawirusa nie tylko nie zakończyła rynku pracownika, ale poprzez geometrycznie rosnące zapotrzebowanie na niektóre specjalizacje, wręcz zaostrzyła walkę o talenty. Przedstawiamy analizę wyników badań przeprowadzonych wśród ponad 3 tys. respondentów z 20 dominujących na rynku pracy branż.

    Wyprowadzanie pieniędzy do rajów podatkowych - dwa nowe narzędzia fiskusa

    Wyprowadzanie pieniędzy do rajów podatkowych. W 2021 r. w związku z realizacją tzw. transakcji jednorodnej o wartości przekraczającej 500 tys. zł netto, po zakończeniu roku obrotowego konieczne będzie zbadanie, czy kontrahent nie dokonywał jakichkolwiek rozliczeń z podmiotem rajowym. Jeżeli tak – powstanie domniemanie nakazujące przyjęcie, że rzeczywisty właściciel jest podmiotem rajowym. Wskutek domniemania przedsiębiorca wejdzie w reżim przepisów o cenach transferowych. Oznacza to konieczność wypełnienia szeregu obowiązków sprawozdawczych.

    Wpływ pandemii na dochody firm w Polsce

    Polscy przedsiębiorcy a pandemia. Kryzys wywołany przez COVID-19 obniżył dochody 6 na 10 firm w Polsce i zmniejszył lukę płatniczą. Takie wnioski płyną z raportu ”European Payment Report 2021”. Jak pandemia wpłynęła na biznes w Polsce?

    Podatek u źródła - zmiany od 2022 roku

    Podatek u źródła. Ministerstwo Finansów chce kolejny raz przedłużyć (tym razem do końca 2021 roku) obecne przepisy dot. podatku u źródła (WHT - Withholding Tax). Jednocześnie w Ministerstwie Finansów przygotowywany jest projekt kompleksowej nowelizacji przepisów dotyczących zasad poboru podatku u źródła. Projekt ten jest częścią zmian podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Nowe przepisy mają wejść w życie od początku 2022 roku.

    Podatkowe problemy z dziedziczeniem majątku w USA

    Dziedziczenie majątku w USA a podatki. Polak, który nigdy nie był w USA wpadł w duże długi podatkowe. To dlatego, że był dzieckiem obywatela Stanów Zjednoczonych i jako syn nie płacił w tym kraju podatku dochodowego.

    Pakiet VAT e-commerce od 1 lipca 2021 r.

    Pakiet VAT e-commerce ma wejść w życiu już od 1 lipca 2021 r. Pojawią się m.in. zmiany w zakresie rozliczania sprzedaży wysyłkowej. Na co powinni przygotować się podatnicy? Jakie nowe przepisy zawiera pakiet VAT e-commerce?

    Umorzone subwencje z Tarczy PFR 1.0 - bez podatku w czerwcu

    Zwolnienie z podatku od umorzonej subwencji PFR. Firmy, którym umorzyliśmy częściowo lub całkowicie subwencje z Tarczy PFR 1.0, nie zapłacą podatku w czerwcu - powiedział wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju Bartosz Marczuk.

    ECOFIN o reformie stawek VAT i unii bankowej

    Reforma stawek VAT w UE. Reforma stawek podatku VAT, unia bankowa i usługi finansowe – to tematy posiedzenia Rady ECOFIN, które odbyło się 18 czerwca 2021 r. Dyskutowane przez Radę rozwiązania na tym etapie uwzględniają większość głównych priorytetów negocjacyjnych Polski w zakresie stosowania obniżonych stawek VAT. Polska liczy na ich przyjęcie w trakcie Prezydencji Słowenii w Radzie UE. Było to ostatnie planowane posiedzenie ECOFIN za Prezydencji Portugalii.

    Wymiana danych podatkowych w czasie rzeczywistym - Finlandia i Estonia są pierwsze

    Wymiana danych podatkowych. O przystąpieniu do elektronicznej wymiany informacji podatkowych w czasie rzeczywistym poinformowały w 18 czerwca 2021 r. władze Finlandii i Estonii. Według organów podatkowych dwóch sąsiednich krajów tego typu rozwiązanie jest "unikatowe" w skali światowej.

    Transakcje z rajami podatkowymi – kolejne obowiązki dla podmiotów powiązanych i niepowiązanych

    Transakcje z rajami podatkowymi. Od 1 stycznia 2021 r. obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych dla podatników CIT, PIT i spółek niebędącymi osobami prawnymi dla transakcji o wartości powyżej 500 tys. PLN dotyczy zarówno podmiotów powiązanych, jak i niepowiązanych, jeżeli rzeczywisty właściciel ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, czyli w raju podatkowym.

    Wartość początkowa środka trwałego - jak ustalić

    Wartość początkowa środka trwałego. Przepisy ustawy o podatkach dochodowych (ustawa o PIT i ustawa o CIT) określają dość dokładnie zasady ustalania wartości początkowej środków trwałych. Ustalenie wartości początkowej wg wyceny podatnika jest możliwością daną przez przepisy jedynie w wyjątkowych przypadkach - jeżeli nie można ustalić tej wartości wg ceny zakupu. Podatnicy nabywający środki trwałe (np. samochody) i remontujący je mogą ustalić wartość początkową z uwzględnieniem wydatków poniesionych (do dnia oddania środka trwałego do użytkowania) na naprawę, remont, czy modernizację - o ile mogą udokumentować te wydatki.

    Polskie firmy w UE - Czarna Księga barier na rynku wewnętrznym (wydanie II)

    Polskie firmy w UE - Czarna Księga barier. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii opublikowało 16 czerwca 2021 r. już drugą Czarną Księgę barier (administracyjnych i prawnych) na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej, które utrudniają działalność transgraniczną polskich przedsiębiorców.

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT - 300 zł więcej netto

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT. Proponowana przez rząd podwyżka najniższej krajowej (płacy minimalnej) w 2022 r. do poziomu 3000 zł brutto (tj. o 7,1 proc. w porównaniu do minimalnego wynagrodzenia 2021 roku) nie jest rewolucyjna - wskazują ekonomiści. Jednocześnie zauważają, że efekt podwyżki będzie wzmocniony przez zapowiedziane w Polskim Ładzie zmiany w systemie podatkowym (głównie w podatku dochodowym pd osób fizycznych - PIT). Szacuje się, że wynagrodzenie netto osoby zarabiającej płacę minimalną wzrośnie w 2022 roku o ok. 300 zł miesięcznie.

    Problematyczne transakcje z rajami podatkowymi – ceny transferowe, dokumentacja, odpowiedzialność

    Transakcje z rajami podatkowymi a ceny transferowe. Od pewnego czasu polski ustawodawca wyjątkowo chętnie wykorzystuje przepisy z zakresu cen transferowych do pobierania informacji o transakcjach realizowanych z podmiotami zarejestrowanymi w rajach podatkowych. Obowiązki nakładane na polskich podatników w tym zakresie są coraz szersze i wymagają coraz większych nakładów administracyjnych. Jednocześnie, wprowadzane przepisy często są tworzone w sposób chaotyczny i nie zawsze uzasadniony.

    Fiskus zajął majątek firmy mimo braku dowodów

    Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego na majątku podatnika. Urząd skarbowy zajął konto firmy i należny jej zwrot VAT mimo braku dowodów i nieprawidłowości. Czy miał do tego prawo?