REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nieujawnione dochody - praktyczne aspekty opodatkowania PIT

PwC Studio
Serwis prawno-podatkowy PwC
Nieujawnione dochody - praktyczne aspekty opodatkowania PIT
Nieujawnione dochody - praktyczne aspekty opodatkowania PIT
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Problematyka opodatkowania „ dochodów nieujawnionych” uregulowana została w zasadzie w jednym przepisie, tj. art. 20 ust. 3 ustawy o PIT.

Na czym to polega?

Zgodnie z tym przepisem organy podatkowe (Naczelnik Urzędu Skarbowego i Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej) ustalając wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych (dalej jako „dochody nieujawnione”) weryfikują wydatki kasowe poniesione przez podatnika w konkretnym roku podatkowym oraz wartość zgromadzonego w tym roku mienia, a następnie porównują te ustalenia z przychodami opodatkowanymi lub wolnymi od opodatkowania.  

Autopromocja

Różnica podlega opodatkowaniu według stawki 75 %.

Sposób obliczania podatku z dochodów nieujawnionych najlepiej ilustruje poniższy przykład:

W dniu 15 sierpnia 2009 r. Robertowi H. została wypłacona  dywidenda  w wysokości 200.000 zł, które to środki zostały przelane na jego rachunek bankowy.  W dniu 1 października 2009 r. Robert H. sprzedał udziały w sp. z o.o. za cenę 400.000 zł, natomiast w umowie sprzedaży określił, że kupujący dokona zapłaty za przedmiotowe udziały 05 stycznia 2010 r. Kupujący tez tak uczynił. Następnie w dniu 1 listopada 2009 r. Robert. H.  nabył mieszkanie za gotówkę w kwocie 500.000 zł i w tym samym dniu wpłacił całą kwotę na rachunek dewelopera.

Organ podatkowy z uwagi na informację uzyskaną od notariusza o nabyciu przez Roberta H. nieruchomości wszczął wobec niego postępowanie dotyczące dochodów nieujawnionych za 2009 r.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W wyniku przeprowadzonego postępowania organ podatkowy ustalił Robertowi H. podatek z dochodów nieujawnionych w wysokości  225.000 zł.

Czy organ podatkowy postąpił słusznie, skoro Robert H.  w 2009 r. osiągnął przychód z dywidendy w wysokości  200.000 zł oraz przychód z tytułu zbycia udziałów w wysokości  400.000 zł, natomiast poniósł wydatki na nabycie mieszkania w wysokości 500.000 zł?

Co do zasady w toku postępowań dotyczących dochodów nieujawnionych organy podatkowe badają czy kwota wydatków i zgromadzonego mienia w roku podatkowym bilansuje się z przychodami „kasowymi” opodatkowanymi lub wolnymi od opodatkowania.

Od tak wyliczonej różnicy organ podatkowy ustala podatek stosując stawkę 75 %.

Co grozi za ukrywanie dochodów?

Kontrola skarbowa wykrywa nieujawnione źródła przychodów

75% karnej stawki w PIT nie stosuje się wobec dochodów z przestępstw

W tego typu postępowaniach organy podatkowe standardowo pytają o posiadane przez podatnika rachunki bankowe, nieruchomości, ruchomości (dzieła sztuki, samochody).

Następnie organy podatkowe weryfikują te oświadczenia występując do odpowiednich instytucji , w tym banków (konta bankowe), funduszy inwestycyjnych, GIIF (w zakresie handlu dziełami sztuki), urzędów skarbowych (sprowadzone z zagranicy samochody) w celu ustalenia prawdziwości oświadczeń złożonych przez kontrolowanego i ustalenia faktycznej wysokości wydatków poniesionych w danym roku podatkowym.

Należy pamiętać, że organy podatkowe analizują przychody i wydatki ponoszone przez podatników metodą  „kasową”. Oznacza to, że uzyskany przez Roberta H. dochód podatkowy (wykazany w deklaracji podatkowej) z tytułu sprzedaży udziałów w spółce kapitałowej nie jest brany pod uwagę. Istotne jest tylko czy Robert H. otrzymał w 2009 r. cenę za sprzedane udziały.

W naszym przykładzie Robert H. uzyskał środki pieniężne z tej transakcji dopiero w 2010 r., a zatem nie mógł kwoty 400.000 zł  uwzględnić na potrzeby postępowania z dochodów nieujawnionych.

W naszym przykładzie organ podatkowy przyjął do wydatków kwotę 500,000 zł, natomiast do przychodów tylko kwotę 200.000 zł. Różnica w wysokości 300.000 zł odpowiada wysokości dochodów nieujawnionych i stanowi podstawę do wyliczenia podatku wg stawki 75 %.

Mając powyższe na uwadze, organ podatkowy ustalił podatek w kwocie 225.000 zł w prawidłowej wysokości. Na marginesie należy wskazać, że gdyby Robert H. otrzymał cenę za sprzedane udziały przed dokonaniem zapłaty za nieruchomość tj. do dnia 1 listopada 2009 r., to podatek do zapłaty z dochodów nieujawnionych by nie powstał.

Podatek PCC od pożyczki a podatek dochodowy według stawki 75%

Co grozi podatnikowi za nieujawnianie dochodów

Czy spadkobierca podatnika przejmuje obowiązek podatkowy zmarłego

Powołanie się na pożyczkę w toku postępowania z dochodów nieujawnionych

W sytuacji, gdyby Robert H. dodatkowo w toku postępowania z dochodów nieujawnionych powołał się na pożyczkę otrzymaną na sfinansowanie zakupu nieruchomości, której wcześniej nie ujawnił i nie zapłacił od niej podatku PCC,  to zgodnie z art. 7 ust. 5 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zapłaci od tej pożyczki sankcyjny 20% podatek (stawka podstawowa od pożyczki wynosi  2%).

Przepis ten stanowi, że stawka podatku wynosi 20 %, jeżeli przed organem podatkowym w postępowaniu z dochodów nieujawnionych podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony.

Wielu podatników po wszczęciu postępowania dotyczącego dochodów nieujawnionych składało w urzędzie skarbowym deklaracje od otrzymanej w roku kontrolowanym pożyczki i wpłacało zaległy podatek wg stawki 2%.

Następnie przedkładali organowi podatkowemu prowadzącemu postępowanie z dochodów nieujawnionych deklarację PCC z dowodem wpłaty podatku i twierdzili, że stawka 20% nie znajdzie w ich sytuacji  zastosowania, albowiem zgodnie z cytowanym wyżej przepisem „uprzednio wpłacili podatek od pożyczki.” Takie stanowisko jest zgodne z wykładnią językową powołanego przepisu.

Niemniej jednak WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 13 stycznia 2011 r.  (sygn. I SA/Go 1171/10) stanął na stanowisku, że 20 % stawka (zamiast stawki podstawowej 2 %) ma zastosowanie, gdy należny podatek z tytułu pożyczki nie został wpłacony do dnia wszczęcia postępowania dotyczącego dochodów nieujawnionych.

Zatem w sytuacji powołania się na pożyczkę w toku postępowania dotyczącego dochodów nieujawnionych, Robert H. będzie zobowiązany do zapłaty podatku wg stawki 20 %, a kwota pożyczki będzie uwzględniona na potrzeby postępowania dotyczącego dochodów nieujawnionych (co i tak jest korzystniejsze niż 75 % stawka z dochodów nieujawnionych).

Podobna sankcja 20% przysługuje od darowizny, na którą powoła się podatnik w toku postępowania dotyczącego dochodów nieujawnionych.

Przychód przedawniony a dochody nieujawnione

Jak już wcześniej wspomniałem w toku postępowania dotyczącego dochodów nieujawnionych podatnik może się powoływać jedynie na dochody opodatkowane lub wolne od opodatkowania.

Na tym tle praktyczna wydaje się kwestia powołania się w toku postępowania dotyczącego  dochodów  nieujawnionych na dochody wcześniej nieopodatkowane.

Z taką sytuacją mielibyśmy do czynienia gdyby Robert H. powołał się w toku postępowania dotyczącego dochodów nieujawnionych na dochody wcześniej nieopodatkowane (np. Robert H. w toku przesłuchania powoła się na dochody uzyskiwane w latach 2001-2002 z handlu przez Internet w formie niezgłoszonej działalności gospodarczej), ale „przedawnione” .

Wielu podatników w toku postępowań dotyczących dochodów nieujawnionych powoływało się na osiągane w przeszłości dochody, które nie były jednak opodatkowane. Praktyka organów podatkowych w tym zakresie była niejednolita.

W związku z tym NSA w wyroku z dnia 26 września 2011 r. (sygn. II FSK 1138/10) stanął na stanowisku, że w takiej sytuacji strona nie może dla zniweczenia opodatkowania dochodów nieujawnionych powołać się na przychody wcześniej ukryte przed opodatkowaniem, co do których termin przedawnienia zobowiązań podatkowych już upłynął.

Zatem, jeżeli podatnik w toku przesłuchania powoła się na dochody nieopodatkowane, ale jeszcze nieprzedawnione, to w mojej ocenie dochodzi do sytuacji ujawnienia źródła dochodu i w takiej sytuacji organ podatkowy powinien taki dochód opodatkować na ogólnych zasadach jako zaległość podatkową, a następnie uwzględnić te dochody jako opodatkowane w postępowaniu dotyczącym  dochodów nieujawnionych.

Z kolei w świetle powyższego orzeczenia Robert H. nie mógłby się powołać w toku postępowania na dochody nieopodatkowane, ale przedawnione.

Odpowiedzialność karna skarbowa

W sytuacji ustalenia podatku od dochodów nieujawnionych, Robert H.  nie poniesie odpowiedzialności karnej skarbowej uregulowanej w Kodeksie karnym skarbowym (wyrok T.K. z dnia 12.04.2011 r. sygn. P 90/08).

Sławomir Pilarczyk, radca prawny, starszy konsultant w dziale prawno-podatkowym PwC

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Faktura korygująca 2024. Czy można zmienić dane nabywcy na zupełnie inny podmiot?

Sprzedawca wystawił fakturę VAT na podmiot XYZ Sp. z o.o., jednak właściwym nabywcą był XYZ Sp. k. Te dwa podmioty łączy tylko nazwa „XYZ” oraz osoba zarządzająca. Są to natomiast dwie różne działalności z różnymi numerami NIP. Czy w takiej sytuacji sprzedawca może zmienić dane nabywcy widniejące na fakturze poprzez fakturę korygującą, tj. bez konieczności wystawiania tzw. korekty „do zera” na XYZ Sp. z o.o., i obciążenie XYZ Sp. k. tylko poprzez korektę i zmianę odbiorcy faktury? 

Nowy sposób organów celno-skarbowych na uszczelnienie wywozu towarów podlegającym sankcjom na Rosję

Oświadczenie producenta o tym, iż wie kto jest kupującym i sprzedającym towar oraz o tym, iż wie, że jego wyprodukowany towar będzie przejeżdżał przez Rosję w tranzycie i zna końcowego użytkownika produktu, ma być narzędziem do ograniczenia wywozu towarów które są wyszczególnione w rozporządzeniu Rady (UE) NR 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczące środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie.

Opóźnienia w zapłacie w podatku dochodowym - skutki

Przedsiębiorcy mają wynikający z przepisów podatkowych obowiązek płacenia różnych podatków. W tym także podatków dochodowych: PIT – podatek dochodowy od osób fizycznych i CIT – podatek dochodowy od osób prawnych (w przypadku np. spółek z o.o. czy akcyjnych). Każde opóźnienie w zapłacie podatku – także podatku dochodowego grozi nie tylko obowiązkiem obliczenia od zaległości podatkowych odsetek ale także odpowiedzialnością karną skarbową. Zaległość podatkowa, to także może być problem pracowników, którzy nie zapłacili podatku dochodowego PIT wynikającego z rocznego zeznania podatkowego.

Wysokość kosztów pracowniczych u seniorów w 2024 r.

Zasady rozliczania pracowniczych kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczą wszystkich pracowników bez względu na ich wiek. Dlatego również pracujący seniorzy, którzy już osiągnęli wiek emerytalny – mimo zwolnienia podatkowego – mają takie same koszty jak inni pracownicy.

Przelewy w Boże Ciało. Jak pracują banki? Kiedy dojdzie przelew?

30 maja, czwartek jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Czy system rozliczeniowy Elixir będzie wówczas dostępny? Kiedy najlepiej wysałć przelew, aby doszedł na czas? 

PIT 2024. Koszty uzyskania przychodów (pracownicze), zwykłe, podwyższone, autorskie - kwoty, limity, oświadczenia, praca zdalna

Jakie koszty mogą odliczać pracownicy w 2024 roku? Jakie są koszty zwykłe, a jakie podwyższone? Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) nie daje prawa (co do zasady) pracownikom odliczać od przychodów uzyskanych z tytułu umowy o pracę faktycznie poniesionych kosztów. Pracownicy mają jedynie koszty zryczałtowane w zależności od liczby zawartych umów o pracę i tego, czy pracownik mieszka w miejscowości, której znajduje się zakład pracy, czy w innej miejscowości. Jednak w rozliczeniu rocznym pracownicy mogą uwzględnić faktyczne wydatki na dojazdy do pracy udokumentowane wyłącznie imiennymi biletami okresowymi.

Waluta euro w Polsce - kiedy? Stanowcze słowa ministra finansów. Znamienny sondaż

W opinii 49 proc. badanych Polska w ogóle nie powinna przyjmować euro. Tak wynika z sondażu CBOS dla Polskiej Agencji Prasowej przeprowadzonego w dniach 20 do 23 maja 2024 roku. Według 13 proc. ankietowanych Polska powinna przyjąć euro w ciągu kolejnych 3 lat, w ocenie 22 proc. - w ciągu kolejnych 10 lat, a według 10 proc. - jeszcze później.

Zwrot nadpłaty składki zdrowotnej w 2024 roku. Do kiedy wniosek? Niedopłata już z odsetkami

ZUS informuje, że 3 czerwca 2024 r. upływa termin, w którym można złożyć wniosek o zwrot nadpłaty składki zdrowotnej za 2023 r. Jeśli przedsiębiorca nie złoży wniosku w określonym  czasie, ZUS rozliczy nadpłatę na koncie płatnika do końca tego roku.

Podatek u źródła (WHT) w świetle nowych technologii

Podatek u źródła (WHT) może stanowić wyzwanie dla branży informatycznej, w kontekście stale rozwijającej się technologii. Z chęci świadczenia kompleksowych usług, przedsiębiorstwa nabywają różnego rodzaju oprogramowania, dostępy do platform, usługi w chmurze, serwery, urządzenia przemysłowe czy usługi niematerialne. Wykorzystanie najnowszej technologii jest niezbędne, aby oferowane usługi pozostały konkurencyjne na rynku. Często dostawcami takich produktów są zagraniczne spółki, co rodzi wątpliwości – czy nabycie tego rodzaju usług wiąże się z ryzykiem w podatku u źródła?

Obligacje skarbowe - czerwiec 2024 r. Zmiana oprocentowania obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 24 kwietnia 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w czerwcu 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji uległy zmianie w porównaniu do oferowanych w maju br. Od 27 maja można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

REKLAMA