| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Urząd Skarbowy > Kontrola podatkowa > Kontrola podatkowa i skarbowa – prawa i obowiązki kontrolowanych oraz kontrolujących

Kontrola podatkowa i skarbowa – prawa i obowiązki kontrolowanych oraz kontrolujących

Prawa i obowiązki kontrolowanych podatników i kontrolujących urzędników są co do zasady takie same zarówno podczas kontroli podatkowej prowadzonej przez urzędy skarbowe, jak też w postępowaniu kontrolnym przeprowadzanym przez urzędy kontroli skarbowej.

Rodzaje czynności kontrolnych:

- Zeznania świadków

- Opinie biegłych

- Oględziny

Kontrolujący mają prawo do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych oraz oględzin. Mogą więc przesłuchiwać, np. pracowników kontrolowanego podmiotu.

Organy kontroli muszą jednak poinformować kontrolowanego (lub osobę go reprezentującą) o miejscu i terminie przeprowadzenia tych czynności z odpowiednim wyprzedzeniem (art. 289 OP).

W przypadku dowodu z zeznań świadków i biegłych –kontrolowany musi być zawiadomiony przynajmniej na 3 dni przed terminem przeprowadzenia tych czynności.

W razie dowodu z oględzin - nie później niż bezpośrednio przed podjęciem tych czynności.

W przypadku jednak, gdy nieobecny jest kontrolowany lub osoba go reprezentująca, a okoliczności faktyczne uzasadniają natychmiastowe przeprowadzenie dowodu przez kontrolującego –czynności takie mogą być podjęte od razu, pod nieobecność kontrolowanego(lub osoby go reprezentującej), bez obowiązku powiadamiania o tym fakcie.

IFK Platforma Księgowych i Kadrowych

Badanie dokumentów

Zgodnie z artykułem 286 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, kontrolujący mogą żądać udostępnienia akt, ksiąg i innej dokumentacji tylko odnośnie dokumentów związanych z przedmiotem kontroli. Kontrolujący mogą żądać dokumentacji spoza zakresu kontroli tylko wtedy, jeśli wskażą związek żądanej dokumentacji z przedmiotem kontroli.

W konsekwencji, kontrolujący nie mogą przeglądać wszystkich dokumentów kontrolowanego.

Kontrolujący (zgodnie z art. 189 OP) mogą wyznaczyć kontrolowanemu termin do dostarczenia dowodu, który jest w jego posiadaniu. Termin taki powinien być ustalony przy uwzględnieniu charakteru dowodu i stanu postępowania. Nie powinien być jednak krótszy niż 3 dni. Gdy termin ten zostanie niedotrzymany, kontrolowany powinien od razu zawiadomić o tym pisemnie organ kontrolujący, podając przyczyny i wskazując nowy termin. Takie zachowanie zmniejsza ryzyko zarzucenia kontrolowanemu utrudniania kontroli.

Kontrolujący może zażądać wydania dokumentacji kontrolowanego, w celu zbadania jej poza siedzibą kontrolowanego podmiotu. Może to nastąpić:

- W razie powzięcia uzasadnionego podejrzenia, iż księgi kontrolowanego są nierzetelne;

- Gdy kontrolowany nie zapewnia kontrolującym warunków umożliwiających wykonywanie czynności kontrolnych (np. nie udostępnia im samodzielnego pomieszczenia lub miejsca do przechowywania dokumentów).

Wydawanie ksiąg i innych dokumentów prowadzącym kontrolę wymaga pokwitowania ich odbioru.

Polecamy: Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian (książka)
Autorzy: prof. dr hab. Irena Olchowicz, dr Agnieszka Tłaczała, dr Wanda Wojas, Ewa Sobińska, Katarzyna Kędziora, Justyna Beata Zakrzewska, dr Gyöngyvér Takáts

„Kontrola krzyżowa”

Kontrola krzyżowa polega na badaniu dokumentów kontrahentów kontrolowanego - organom kontroli w określonych przypadkach przysługuje prawo zażądania przedstawienia niektórych dokumentów przez kontrahentów kontrolowanego.

Obecnie przepisy dotyczące kontroli usunięto z działu OP „Kontrola podatkowa” i umieszczano je w dziale „Czynności sprawdzające”. Ponadto, regulacje dotyczące kontroli krzyżowej zawarto także w ustawie o KS. Polega to na wezwaniu podatnika (kontrahenta kontrolowanego) do przedstawienia dokumentów lub złożenia wyjaśnień, a więc czynności, w toku których uprawnienia organu w stosunku do kontrahenta są mniejsze niż w przypadku kontroli.

W myśl regulującego tę kwestię art. 274c OP, sprawdzenie dokumentów u kontrahenta podatnika może być dokonane jedynie odnośnie dokumentów w zakresie objętym kontrolą u podatnika, a z czynności tych sporządza się protokół.

Na podstawie art. 13b ustawy o KS inspektor w związku z prowadzoną u kontrolowanego kontrola może zażądać od jego kontrahentów przedstawienia odpowiednich dokumentów, w celu sprawdzenia ich prawdziwości i rzetelności.

Dodatkowo, jeżeli miejsce zamieszkania, siedziba lub miejsce wykonywania działalności kontrahenta kontrolowanego znajdują się poza obszarem działania organu kontroli skarbowej, czynności na zlecenie tego organu może przeprowadzić także inspektor lub pracownik upoważniony przez organ kontroli skarbowej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania, siedzibę lub miejsce wykonywania działalności kontrahenta. Uwalnia to UKS od konieczności wszczynania odrębnych postępowań kontrolnych z uwagi na wykonywanie poszczególnych czynności przez różne urzędy na terenie całej Polski.

Sprawdzane u kontrahentów dokumenty muszą się mieścić w zakresie objętym postępowaniem kontrolnym lub kontrolą podatkową, a celem działań kontrolerów ma być sprawdzenie ich prawidłowości i rzetelności.

Informacje z instytucji finansowych

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej oraz Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej

Naczelnik Urzędu Skarbowego oraz Naczelnik Urzędu Celnego

Odnośnie posiadanych rachunków pieniężnych lub rachunków papierów wartościowych, a także nabytych akcji

i obligacji Skarbu Państwa – możliwość wystąpienia z żądaniem sporządzenia i przekazania informacji do innych niż

banki podmiotów prowadzących biura maklerskie.

Możliwość wystąpienia do towarzystwa funduszy powierniczych z żądaniem sporządzenia informacji o umorzonych jednostkach uczestnictwa.

Ze wszystkimi wskazanymi powyżej żądaniami możliwość wystąpienia również w związku z toczącym się postępowaniem kontrolnym

i po uprzednim wezwaniu podatnika

do udzielenia informacji w tym zakresie lub do upoważnienia instytucji finansowych

do udzielenia informacji, w sytuacji, gdy:

  • Podatnik nie udzielił zgody na udzielenie tych informacji,
  • Nie upoważnił inspektora

do wystąpienia o ich uzyskanie albo

  • W terminie wyznaczonym przez inspektora tych informacji nie udzielił lub też nie udzielił upoważnienia do ich przekazania.

Możliwość wystąpienia powyższymi żądaniami wyłącznie w związku

z toczącym się postępowaniem podatkowym, jeżeli ze zgromadzonych dowodów wynika, iż zachodzi potrzeba ich uzupełnienia lub porównania

z informacjami pochodzącymi z banku.

Możliwość wystąpienia powyższymi żądaniami do banku po uprzednim wezwaniu podatnika do udzielenia informacji w tym zakresie lub

do upoważnienia naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celnego do wystąpienia o przekazanie informacji, w sytuacji, gdy:

  • Podatnik nie udzielił informacji lub
  • Nie upoważnił naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celnego do wystąpienia o ich uzyskanie.

Źródło: broszura „Pod lupą fiskusa - kontrole podatkowe i skarbowe - praktyczny przewodnik dla przedsiębiorców”, przygotowana przez zespół do spraw postępowań spornych i doradztwa regulacyjnego PwC.

Autorzy:

Jan Tokarski

tel.: +48 502 184 651

jan.tokarski@pl.pwc.com

Andrzej Zubik

tel.: +48 502 184 689

andrzej.zubik@pl.pwc.com

Mariusz Marecki

tel.: +48 519 504 787

mariusz.marecki@pl.pwc.com

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Krystyna Kwapisz

Radca prawny.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »