Kategorie

Grzywna lub więzienie za (cudzą) nierzetelną fakturę

Grzywna lub więzienie za (cudzą) nierzetelną fakturę
Rzecznik Praw Obywatelskich skierował wystąpienie do Ministra Finansów w sprawie art. 62 § 2 i 2a Kodeksu karnego skarbowego (k.k.s.). Zdaniem RPO art. 62 § 2 k.k.s. jest niezgodny z art. 2 Konstytucji z uwagi na fakt, że wskazana regulacja narusza zasadę zaufania obywatela do państwa, jednoznaczności prawa oraz bezpieczeństwa prawnego jednostki. Można również podnieść zasadne zastrzeżenia co do zgodności wskazanego przepisu z art. 7 Konstytucji RP z uwagi na nieprecyzyjne i niejednoznaczne określenie w przepisach prawa znamion czynu zabronionego w postaci posługiwania się nierzetelną fakturą. Dlatego RPO zwrócił się do Ministra Finansów z prośbą o rozważenie możliwości podjęcia odpowiednich działań legislacyjnych w kierunku uchylenia lub odpowiedniej zmiany zakresu art. 62 § 2 i 2a k.k.s.
  • Uzasadniłeś wydatki firmy fakturą, a tymczasem jej wystawca nie płaci podatków?
  • Wykazałeś w zeznaniu podatkowym odliczenie na podstawie faktury, którą wystawił przedsiębiorca-widmo w łańcuszku fikcyjnych transakcji (Ty jednak rzeczywiście nabyłeś przedmiot, który odliczasz)?
  • Możesz dostać karę z urzędu skarbowego a nawet trafić do więzienia. Tak są skonstruowane przepisy Kodeksu karnego skarbowego.

Obywatele skarżą się na przepisy prawa podatkowego. Jest ono skonstruowane tak, że jeśli urząd skarbowy zarzuci podatnikowi, że przedstawił nierzetelną fakturę, nie da się przed tym obronić. W istocie oznacza to, że można podatnikowi przedstawić dowolne zarzuty - pisze RPO do ministra finansów Tadeusza Kościńskiego.
Wnioskodawcy wskazują w pismach do RPO , że jest to zasadniczy mankament art. 62 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, na podstawie którego możliwe jest skazanie uczciwych podatników na surowe kary.

Zgodnie z art. 62 § 2 k.k.s., kto fakturę lub rachunek wystawia w sposób nierzetelny albo takim dokumentem się posługuje, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od roku, albo obu tym karom łącznie. Wskazany artykuł statuuje dwa typy czynów zabronionych:

  1. wystawienia faktury lub rachunku w sposób nierzetelny,
  2. posługiwania się wystawionymi w sposób nierzetelny fakturą lub rachunkiem.

Rachunki i faktury nierzetelne, o których tu mowa, dokumentują zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej dacie lub w innych rozmiarach bądź też zaistniało między innymi podmiotami gospodarczymi.

Reklama

W świetle art. 62 § 2 k.k.s. każdy ma obowiązek sprawdzania swoich kontrahentów. Jeden z wnioskodawców trzykrotnie znalazł się w sytuacjach, które mogły być mylące co do tego, jak powinien się zachować. Za pierwszym razem zarzucono mu, że nie sprawdzał swoich kontrahentów, pomimo braku takiego obowiązku. Za drugim wskazano, że niedokładnie sprawdzał swoich kontrahentów, mimo że żaden przepis nie określał, na czym miało polegać to sprawdzanie i nie nakazywał jego kontrahentom obowiązku poddania się takiemu sprawdzeniu. Wreszcie w trzeciej sytuacji stwierdzono, że weryfikował kontrahentów dlatego, aby mieć alibi.

Odbiorca faktury może jedynie dokonać ustalenia, czy wystawca jest podmiotem zarejestrowanym jako przedsiębiorca (Krajowy Rejestr Sądowy oraz Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej) oraz czy jest on czynnym podatnikiem VAT (co uprawnia go do wystawiania faktur – sprawdzenie odbywa się poprzez internet na witrynie Ministerstwa Finansów). Odbiorca faktury nie może jednak ustalić, czy wystawca składa w organach podatkowych deklaracje dla podatku od towarów i usług, nie może także dowiedzieć się, czy regularnie płaci on podatki, naprzeciw temu bowiem stoją regulacje tajemnicy skarbowej. W zasadzie zatem odbiorca faktury, otrzymując ją od wystawcy, rzadko kiedy wie, czy ten, kto ją wystawił, jest faktycznym dostawcą.

Reklama

W doktrynie wskazuje się, że nad uwarunkowaniami faktycznymi, w jakich znajdują się posługujący się fakturami (odbiorcy), nie sposób zatem przejść obojętnie, w przeciwnym bowiem wypadku surowa penalizacja tych zachowań stanowić będzie o „wylaniu dziecka z kąpielą”, gdyż wielu niewinnych w szybkim czasie zasiedli zakłady karne.

Ministerstwo Finansów od lat pracuje nad stworzeniem dobrych praktyk mających na celu ochronę uczciwych podatników przez zarzutami posługiwania się nierzetelnymi fakturami VAT. Prace te nie zakończyły się do dziś, co oznacza, że podatnik wciąż nie wie jakie działania może podjąć żeby wykluczyć możliwość postawienia mu zarzutów. Podmiotem czynu posługiwania się fakturą wystawioną w sposób nierzetelny jest każdy, kto fakturą taką się posługuje. Jak wskazuje Michał Królikowski, w praktyce „doszło do radykalnego przesunięcia strony podmiotowej przestępstw umyślnych, z którymi mamy do czynienia, gdy sprawca ma świadomość ryzyka i godzi się na nie, w stronę nieświadomości ‒ gdy podatnik nie wie albo nie ma pewności, że faktura VAT, którą otrzymał i którą się posługuje, jest tzw. pustą fakturą. W ten sposób umyślne przestępstwo skarbowe obejmuje w praktyce również sytuacje niepewności, gdy osoby przypadkowe zostają włączone w proceder”

Mając na względzie fakt, że odbiorca faktury nie ma możliwości ustalenia, czy wystawca składa w organach podatkowych deklaracje dla podatku od towarów i usług, nie może także dowiedzieć się, czy regularnie płaci on podatki, a tym samym praktycznie nie może wiedzieć, czy ten, kto fakturę wystawił, jest faktycznym dostawcą, w powiązaniu z penalizacją tego typu zachowania przemawia za tym, że art. 62 § 2 k.k.s. jest niezgodny z art. 2 Konstytucji z uwagi na fakt, że wskazana regulacja narusza zasadę zaufania obywatela do państwa, jednoznaczności prawa oraz bezpieczeństwa prawnego jednostki. Można również podnieść zasadne zastrzeżenia co do zgodności wskazanego przepisu z art. 7 Konstytucji RP z uwagi na nieprecyzyjne i niejednoznaczne określenie w przepisach prawa znamion czynu zabronionego w postaci posługiwania się nierzetelną fakturą.

Treść wystąpienia RPO do Ministra Finansów z 20 sierpnia 2020 r. (sygn. II.510.791.2019) w sprawie art. 62 § 2 i 2a Kodeksu karnego skarbowego.

Źródło: Rzecznik Praw Obywatelskich
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Akcyza. Wzory deklaracji uproszczonych AKC-UA i AKC-UAKZ

    Wzory deklaracji akcyzowych. Ukazało się rozporządzenie dotyczące wzorów deklaracji uproszczonych w sprawie podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych, chodzi o wzory AKC-UA i AKC-UAKZ. Nowe deklaracje mają zastosowanie począwszy od rozliczenia za trzeci kwartał 2021 r.

    22 czerwca 2021 roku przypada "Dzień Wolności Podatkowej"

    Dzień Wolności Podatkowej. W tym roku "Dzień Wolności Podatkowej" przypada 22 czerwca w 173. dniu roku. Na opłacenie wszystkich danin, czyli podatków i opłat, które są przymusowe niezależnie od tego, jak się nazywają, pracujemy 172 dni z 365, czyli o 12 dni dłużej niż w 2020 r. - poinformowało w poniedziałek Centrum im. Adama Smitha. W 2020 roku Dzień Wolności Podatkowej przypadał 10 czerwca, w 2019 roku 8 czerwca, a w roku 2018 - 6 czerwca.

    Rejestracja samochodu ciężarowego do 3,5 tony - nowy obowiązek akcyzowy od 1 lipca 2021 r.

    Rejestracja samochodu ciężarowego do 3,5 tony. Od 1 lipca 2021 r., aby zarejestrować samochód ciężarowy i specjalny o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, sprowadzany z innego kraju UE, będziemy musieli przedłożyć w wydziale komunikacji odpowiedni dokument z urzędu skarbowego, który potwierdzi, że nie musimy zapłacić akcyzy od tego samochodu. Jest to nowy obowiązek.

    Stawki VAT w gastronomii - dania na wynos z 5% czy 8% VAT?

    Stawki VAT w gastronomii. Sprzedaż w lokalach gastronomicznych dań na wynos jest dostawą towarów, dlatego mogła być opodatkowana stawką 5% zamiast 8%. Tak wynika z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE z 22 kwietnia 2021 r. w sprawie C-703/19, dotyczącej polskiego podatnika. Wyrok ma praktyczne konsekwencje głównie w stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2020 r. Zawiera jednak przydatne wskazówki odnoszące się również do stosowania obecnych przepisów, po wprowadzeniu nowej matrycy stawek VAT.

    Specjalista ds. e-przetargów

    Specjalista ds. e-przetargów. Nowelizacja ustawy Prawo zamówień publicznych, która weszła w życie 1 stycznia 2021 roku, wprowadziła kilka istotnych zmian, które mają na celu usprawnienie procesów zakupowych wśród wykonawców i zamawiających. Nowe prawo pokazuje, że niezbędne jest także posiadanie dodatkowych kompetencji przez specjalistów z tego sektora. Czy można zatem mówić o tworzeniu się nowego stanowiska pracy, które da się określić mianem specjalisty ds. e-przetargów?

    Niższych podatków, stabilnego prawa - czego życzyć przedsiębiorcom?

    Dzień Przedsiębiorcy jest obchodzony w dniu 21 czerwca. Czego można im życzyć? Stabilnego prawa, mniej uciążliwych formalności oraz niższych podatków i składek ZUS – wynika z badania zleconego przez inFakt agencji ARC Rynek i Opinia. Równie ważne jest, aby pomimo niesprzyjających warunków do prowadzenia biznesu nadal odczuwali satysfakcję ze swojej działalności.

    Zamówienia publiczne w 2021 roku - nowe przepisy, problemy wykonawców i zamawiających

    Zamówienia publiczne. Powszechny dostęp do szczepień i stopniowe luzowanie obostrzeń to w końcu czas na odbudowanie gospodarki. Będzie miało to bezpośredni wpływ na wzrost procesów zakupowych, również w sektorze zamówień publicznych. Trudny okres pandemii, szczególnie w pierwszych jej miesiącach, spowolnił lub całkowicie sparaliżował niektóre branże. Zmiany w Prawie zamówień publicznych (Pzp), które weszły w życie od 1 stycznia 2021 r. miały usprawnić procesy zakupowe. Czy zamawiający i wykonawcy są gotowi na zmierzenie się z nową rzeczywistością wynikającą z nowelizacji ustawy?

    Strategia podatkowa a schematy podatkowe

    MDR to skrót od Mandatory Disclosure Rules – są to przepisy prawa związane z obowiązkiem przekazywania (raportowania) do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) informacji o schematach podatkowych. Regulacje te mają istotny wpływ na działalność podatników – w określonych przypadkach nakładają na podatników obowiązek raportowy, jak również obowiązek wdrożenia i stosowania tzw. procedury wewnętrznej.

    Franszyza redukcyjna a PIT

    Franszyza redukcyjna a PIT. Czy kwota franszyzy redukcyjnej, która została wypłacona poszkodowanemu przez ubezpieczonego sprawcę szkody jest opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

    Ceny transferowe: nowe obowiązki także dla podmiotów niepowiązanych

    Ceny transferowe. W celu zabezpieczenia przedsiębiorstwa i zarządu przed ryzykiem surowych kar w związku z niewywiązaniem się z obowiązków w zakresie cen transferowych za 2021 r., kluczowe znaczenie ma jak najszybsza identyfikacja transakcji jednorodnych. Chodzi o te, których wartość może przekroczyć na koniec roku 500 tys. zł netto. Konieczna jest też implementacja procedury badania rzeczywistego właściciela, np. w formie wprowadzenia odpowiednich zapisów do umów zawieranych z kontrahentami.

    Zmiana pracy 2021. Oczekiwania pracowników i możliwości rozwoju

    Rynek pracy 2021. Pandemia koronawirusa nie tylko nie zakończyła rynku pracownika, ale poprzez geometrycznie rosnące zapotrzebowanie na niektóre specjalizacje, wręcz zaostrzyła walkę o talenty. Przedstawiamy analizę wyników badań przeprowadzonych wśród ponad 3 tys. respondentów z 20 dominujących na rynku pracy branż.

    Wyprowadzanie pieniędzy do rajów podatkowych - dwa nowe narzędzia fiskusa

    Wyprowadzanie pieniędzy do rajów podatkowych. W 2021 r. w związku z realizacją tzw. transakcji jednorodnej o wartości przekraczającej 500 tys. zł netto, po zakończeniu roku obrotowego konieczne będzie zbadanie, czy kontrahent nie dokonywał jakichkolwiek rozliczeń z podmiotem rajowym. Jeżeli tak – powstanie domniemanie nakazujące przyjęcie, że rzeczywisty właściciel jest podmiotem rajowym. Wskutek domniemania przedsiębiorca wejdzie w reżim przepisów o cenach transferowych. Oznacza to konieczność wypełnienia szeregu obowiązków sprawozdawczych.

    Wpływ pandemii na dochody firm w Polsce

    Polscy przedsiębiorcy a pandemia. Kryzys wywołany przez COVID-19 obniżył dochody 6 na 10 firm w Polsce i zmniejszył lukę płatniczą. Takie wnioski płyną z raportu ”European Payment Report 2021”. Jak pandemia wpłynęła na biznes w Polsce?

    Podatek u źródła - zmiany od 2022 roku

    Podatek u źródła. Ministerstwo Finansów chce kolejny raz przedłużyć (tym razem do końca 2021 roku) obecne przepisy dot. podatku u źródła (WHT - Withholding Tax). Jednocześnie w Ministerstwie Finansów przygotowywany jest projekt kompleksowej nowelizacji przepisów dotyczących zasad poboru podatku u źródła. Projekt ten jest częścią zmian podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Nowe przepisy mają wejść w życie od początku 2022 roku.

    Podatkowe problemy z dziedziczeniem majątku w USA

    Dziedziczenie majątku w USA a podatki. Polak, który nigdy nie był w USA wpadł w duże długi podatkowe. To dlatego, że był dzieckiem obywatela Stanów Zjednoczonych i jako syn nie płacił w tym kraju podatku dochodowego.

    Pakiet VAT e-commerce od 1 lipca 2021 r.

    Pakiet VAT e-commerce ma wejść w życiu już od 1 lipca 2021 r. Pojawią się m.in. zmiany w zakresie rozliczania sprzedaży wysyłkowej. Na co powinni przygotować się podatnicy? Jakie nowe przepisy zawiera pakiet VAT e-commerce?

    Umorzone subwencje z Tarczy PFR 1.0 - bez podatku w czerwcu

    Zwolnienie z podatku od umorzonej subwencji PFR. Firmy, którym umorzyliśmy częściowo lub całkowicie subwencje z Tarczy PFR 1.0, nie zapłacą podatku w czerwcu - powiedział wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju Bartosz Marczuk.

    ECOFIN o reformie stawek VAT i unii bankowej

    Reforma stawek VAT w UE. Reforma stawek podatku VAT, unia bankowa i usługi finansowe – to tematy posiedzenia Rady ECOFIN, które odbyło się 18 czerwca 2021 r. Dyskutowane przez Radę rozwiązania na tym etapie uwzględniają większość głównych priorytetów negocjacyjnych Polski w zakresie stosowania obniżonych stawek VAT. Polska liczy na ich przyjęcie w trakcie Prezydencji Słowenii w Radzie UE. Było to ostatnie planowane posiedzenie ECOFIN za Prezydencji Portugalii.

    Wymiana danych podatkowych w czasie rzeczywistym - Finlandia i Estonia są pierwsze

    Wymiana danych podatkowych. O przystąpieniu do elektronicznej wymiany informacji podatkowych w czasie rzeczywistym poinformowały w 18 czerwca 2021 r. władze Finlandii i Estonii. Według organów podatkowych dwóch sąsiednich krajów tego typu rozwiązanie jest "unikatowe" w skali światowej.

    Transakcje z rajami podatkowymi – kolejne obowiązki dla podmiotów powiązanych i niepowiązanych

    Transakcje z rajami podatkowymi. Od 1 stycznia 2021 r. obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych dla podatników CIT, PIT i spółek niebędącymi osobami prawnymi dla transakcji o wartości powyżej 500 tys. PLN dotyczy zarówno podmiotów powiązanych, jak i niepowiązanych, jeżeli rzeczywisty właściciel ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, czyli w raju podatkowym.

    Wartość początkowa środka trwałego - jak ustalić

    Wartość początkowa środka trwałego. Przepisy ustawy o podatkach dochodowych (ustawa o PIT i ustawa o CIT) określają dość dokładnie zasady ustalania wartości początkowej środków trwałych. Ustalenie wartości początkowej wg wyceny podatnika jest możliwością daną przez przepisy jedynie w wyjątkowych przypadkach - jeżeli nie można ustalić tej wartości wg ceny zakupu. Podatnicy nabywający środki trwałe (np. samochody) i remontujący je mogą ustalić wartość początkową z uwzględnieniem wydatków poniesionych (do dnia oddania środka trwałego do użytkowania) na naprawę, remont, czy modernizację - o ile mogą udokumentować te wydatki.

    Polskie firmy w UE - Czarna Księga barier na rynku wewnętrznym (wydanie II)

    Polskie firmy w UE - Czarna Księga barier. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii opublikowało 16 czerwca 2021 r. już drugą Czarną Księgę barier (administracyjnych i prawnych) na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej, które utrudniają działalność transgraniczną polskich przedsiębiorców.

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT - 300 zł więcej netto

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT. Proponowana przez rząd podwyżka najniższej krajowej (płacy minimalnej) w 2022 r. do poziomu 3000 zł brutto (tj. o 7,1 proc. w porównaniu do minimalnego wynagrodzenia 2021 roku) nie jest rewolucyjna - wskazują ekonomiści. Jednocześnie zauważają, że efekt podwyżki będzie wzmocniony przez zapowiedziane w Polskim Ładzie zmiany w systemie podatkowym (głównie w podatku dochodowym pd osób fizycznych - PIT). Szacuje się, że wynagrodzenie netto osoby zarabiającej płacę minimalną wzrośnie w 2022 roku o ok. 300 zł miesięcznie.

    Problematyczne transakcje z rajami podatkowymi – ceny transferowe, dokumentacja, odpowiedzialność

    Transakcje z rajami podatkowymi a ceny transferowe. Od pewnego czasu polski ustawodawca wyjątkowo chętnie wykorzystuje przepisy z zakresu cen transferowych do pobierania informacji o transakcjach realizowanych z podmiotami zarejestrowanymi w rajach podatkowych. Obowiązki nakładane na polskich podatników w tym zakresie są coraz szersze i wymagają coraz większych nakładów administracyjnych. Jednocześnie, wprowadzane przepisy często są tworzone w sposób chaotyczny i nie zawsze uzasadniony.

    Fiskus zajął majątek firmy mimo braku dowodów

    Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego na majątku podatnika. Urząd skarbowy zajął konto firmy i należny jej zwrot VAT mimo braku dowodów i nieprawidłowości. Czy miał do tego prawo?