| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Urząd Skarbowy > Najczęstsze problemy > Umorzenie zaległości podatkowych - interes publiczny i aspekt socjalny

Umorzenie zaległości podatkowych - interes publiczny i aspekt socjalny

W dniu 24 lutego 2016 r. WSA w Łodzi, w sprawie, w której organy podatkowe odmówiły podatnikowi umorzenia zaległości podatkowych, podzielił stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, że interes publiczny powinien być rozumiany i badany wieloaspektowo, organy winny badać okoliczności w jakich doszło do powstania zaległości podatkowej. Zdaniem WSA organy podatkowe powinny także brać pod uwagę aspekt socjalny tj. czy konieczność zapłaty zaległości nie spowoduje konieczności udzielenia innej formy wsparcia socjalnego przez Państwo.

Pomyłka przy rejestracji firmy, zaległość podatkowa i wniosek o umorzenie - sprawa pana Henryka

Sprawa ta toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi (sygn. akt I SA/ Łd 866/15) i to do niej przystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich.

Zobowiązanie podatkowe skarżącego wynika z błędu popełnionego w 2009 r. przy rejestracji jednoosobowej działalności gospodarczej. Wypełniając obowiązujący wówczas formularz EDG-1 pan Henryk był przekonany, zgodnie z zasadą „jednego okienka”, iż wypełniony druk EDG-1 jest także oświadczeniem o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Przez cały okres działalności gospodarczej skarżący dokonywał terminowej płatności ryczałtu.

Organy podatkowe nie podzieliły jego stanowiska - wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2009 określiły na prawie 40 tys. zł plus odsetki za zwłokę. Następnie sądy administracyjne oddaliły skargi podatnika.

Pan Henryk wniósł o udzielenie ulgi w postaci umorzenia powstałej zaległości podatkowej, powołując się na ważny interes podatnika – trudną sytuację finansową i życiową. Organy podatkowe przyznały, że ważny interes podatnika w sprawie występuje – jednakże przyznaniu ulgi sprzeciwia się interes publiczny i odmówiły umorzenia zaległości wraz z odsetkami.

Monitor Księgowego

Umorzenie zaległości podatkowych - przesłanki

Ordynacja podatkowa przewiduje, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę.

Przy rozpoznawaniu spraw o udzielenie ulgi organ działa w granicach uznania administracyjnego. Nie oznacza to jednak dowolności organu.

Skargi dotyczące stosowania tej instytucji są często kierowane do Rzecznika Praw Obywatelskich – sprawa pana Henryka nie była pierwsza, organy przyjmują bowiem prymat interesu publicznego nad interesem podatnika i uzależniają udzielenie ulgi od wystąpienia nadzwyczajnych zdarzeń o charakterze losowym.

Polecamy: Umowy terminowe – jak zawierać i wypowiadać (książka)

Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich obie przesłanki – ważny interes podatnika i interes publiczny - mają charakter równorzędny. Do udzielenia ulgi nie jest konieczne wystąpienie obu przesłanek łącznie.

Nie jest także zasadne ograniczenie stosowania instytucji umorzenia zaległości podatkowej wyłącznie do zdarzeń nadzwyczajnych lub losowych – organ powinien brać pod uwagę także uwarunkowania ekonomiczne i rodzinne.

Podobnie przesłanka interesu publicznego powinna być szeroko interpretowana – jest to nie tylko interes fiskalny, ale także potencjalne wydatki np. z zakresu pomocy społecznej oraz okoliczności powstania zaległości podatkowej. Czy zasadna jest bowiem odmowa umorzenia zaległości podatkowej, która może pozbawić rodzinę środków niezbędnych do minimum egzystencji, a w konsekwencji –  skutkować koniecznością uzyskania pomocy państwa w innej formie?

Kolejną kwestią pojawiającą się w tym kontekście jest sądowa kontrola decyzji uznaniowych.

Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sąd nie rozstrzyga o tym, czy organ powinien był umorzyć zaległość, lecz bada wyłącznie, czy organ podatkowy wydał decyzję z zachowaniem przepisów postępowania. Zdaniem Rzecznika wyłączenie badania merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia może utrudniać realizację prawa do sądu i kontroli sądowej decyzji administracyjnych.

Źródło: Rzecznik Praw Obywatelskich

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Ewelina Krzysztofik

Dyrektor zarządzający 2Sisters PR

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »