Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Obowiązek prowadzenia ewidencji VAT oraz błędy z tym związane

 ifirma.pl
Z ifirma.pl księgujesz gdziekolwiek jesteś.
Obowiązek prowadzenia ewidencji VAT oraz błędy z tym związane
Obowiązek prowadzenia ewidencji VAT oraz błędy z tym związane
Kwestię obowiązków związanych z prowadzeniem ewidencji VAT reguluje dział XI, rozdział 2 ustawy o VAT (art. 109-110). Zgodnie z tymi przepisami ewidencje są zobowiązani prowadzić podatnicy korzystający ze zwolnienia z VAT jak i czynni podatnicy podatku VAT.

Zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy korzystający ze zwolnienia podmiotowego mają obowiązek prowadzić ewidencje sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym. Celem prowadzenia takiej ewidencji jest ustalenie momentu przekroczenia limitu zobowiązującego do rejestracji VAT. W przypadku kiedy mimo obowiązku podatnik zwolniony z VAT nie prowadzi wskazanej ewidencji lub prowadzi ją w sposób nierzetelny a na podstawie prowadzonej ewidencji nie można ustalić wartości sprzedaży, wówczas urząd skarbowy w drodze oszacowania ustala wartości sprzedaży opodatkowanej oraz kwotę podatku należnego. W przypadku, kiedy nie ma możliwości ustalenia co jest przedmiotem sprzedaży wówczas przy naliczeniu podatku zostanie zastosowana stawka podstawowa.

W przypadku podatników zwolnionych przedmiotowo z VAT przepisy nie wskazują jednoznacznie na obowiązek prowadzenia przez nich ewidencji VAT. Z treści art. 109 ust. 3 należałby jednak wnioskować, iż podatnik wykonujący wyłącznie czynności zwolnione na podstawie art. 43 i 82 ust. 3 ustawy o VAT nie ma obowiązku prowadzenia takiej ewidencji.

Warto zwrócić uwagę na to, iż część usług zwolnionych na podstawie art. 43 ustawy o VAT (np. usługi ubezpieczeniowe), jeśli nie mają charakteru usług pomocniczych są wliczane do limitu zwolnienia podmiotowego z VAT. Podatnik, który świadczy jedynie tego typu usługi nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji VAT, o której mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o VAT. W sytuacji kiedy taki podatnik zaczyna świadczyć usługi opodatkowane, wliczane do limitu musi być w stanie na podstawie prowadzonej ewidencji ustalić czy przekroczył limit uprawniający do zwolnienia z VAT. Przepisy nie wskazują jakie dokumenty ma posiadać aby to ustalić. Wystarczająca będzie to ewidencja prowadzona dla celów podatku dochodowego np. podatkowa księga przychodów i rozchodów.

Najwięcej obowiązków w zakresie ewidencji dla podatku VAT mają podatnicy VAT czynni. Zgodnie z art. 109 ust 3 czynni podatnicy podatku VAT mają obowiązek prowadzenia ewidencji zawierającej dane niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji oraz informacji podsumowującej. Przepisy nie określają wzoru ewidencji VAT, wskazują natomiast na elementy jakie powinny się w niej znaleźć. Są nimi: dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego i korekty podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżające kwoty podatku należnego oraz korekty podatku naliczonego, kwoty podatku podlegającej wpłacie do US lub zwrotowi a także inne dane służące identyfikacji poszczególnych transakcji w tym nr NIP nabywcy.

W związku z określonymi transakcjami jakich dokonuje podatnik, może być on zobowiązany do prowadzenia dodatkowych ewidencji. Ewidencjami tymi są:

  • ewidencja prezentów o małej wartości (art. 7 ust. 4 pkt. 2a ustawy o VAT),
  • ewidencja towarów otrzymanych do uszlachetniania (art. 109 ust. 9),
  • ewidencja towarów wysłanych do uszlachetniania (art. 109 ust. 10),
  • ewidencja przemieszczenia nieuznawanego za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (art. 109a),
  • ewidencja nabycia towarów niestanowiącego WNT (art. 109 ust. 11),
  • ewidencja towarów wprowadzanych do magazynu konsygnacyjnego (art. 12a ust. 1 pkt. 4),
  • ewidencja towarów przemieszczanych do miejsca odpowiadającego magazynowi konsygnacyjnemu (art. 20a ust. 2 pkt. 2),
  • ewidencja transakcji objętych procedurą szczególną rozliczania VAT dla usług elektroniczny, nadawczych i telekomunikacyjnych (art. 130d i 134),
  • ewidencja VAT u podatników świadczących usługi przewozów okazjonalnych (art. 134c).

W przypadku powyższych ewidencji ustawodawca wyraźnie wskazał, iż są one ewidencjami odrębnymi od ewidencji VAT o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o VAT.

W części przypadków w podstawowej ewidencji VAT mają pojawić się dodatkowe dane. Tak jest np. w przypadku procedury VAT marża dla biur podróży czy procedury VAT marża dla towarów używanych. W pierwszym z tych przypadków, zgodnie z art. 119 ust. 3a podatnicy „są obowiązani prowadzić ewidencje, o której o mowa w art. 109 ust. 3, z uwzględnieniem kwot wydatkowanych na nabycie towarów i usług od innych podatków dla bezpośredniej korzyści turysty”. W drugim prowadzona ewidencja musi zawierać „w szczególności kwoty nabycia towarów niezbędne do określenia kwoty marży. Jeśli podatnik oprócz sprzedaży towarów używanych opodatkowanych w procedurze VAT marża stosuje również ogólne zasady opodatkowania wówczas ewidencja VAT powinna być prowadzona z uwzględnieniem podziału w zależności od sposobu opodatkowania. Dodatkowy zakres danych wymagany jest dla podmiotów prowadzących sprzedaż złota inwestycyjnego (art. 125 ustawy o VAT) czy podatników, dla których ma zastosowanie procedura uproszczona w ramach transakcji trójstronnych (art. 138 ustawy o VAT).

Podstawowym błędem w zakresie prowadzenia ewidencji jest brak jej prowadzenia czy jej prowadzenie w sposób niezgodny z przepisami (np. bez uwzględnienia wszystkich danych wymaganych przepisami) czy w sposób nieodzwierciedlający stanu faktycznego.

Polecamy: JPK_VAT 2018 – Instrukcja wdrożenia

Polecamy: Biuletyn VAT


Ewidencje VAT zgodnie z Kodeksem karnym i skarbowym są uważane za księgi. Czyny zabronione związane z obowiązkiem prowadzenia ksiąg regulują art. 60 i 61 Kodeksu karnego i skarbowego. Są nimi – nieprowadzenie ksiąg, mimo takiego obowiązku oraz ich prowadzenie w sposób nierzetelny (niezgodny ze stanem rzeczywistym) lub wadliwy.

Podatnik, który, mimo obowiązku, nie prowadzi ewidencji lub prowadzi ją w sposób nierzetelny popełnia przestępstwo skarbowe i podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych a w przypadku mniejszej wagi karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Z kolei podatnik prowadzący ewidencje w sposób wadliwy (niezgodny z przepisami) podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

Wartości obowiązujących w 2017 r. kar przedstawia poniższa tabela:

Grzywny za przestępstwa skarbowe

Grzywna minimalna

666,60 zł

Grzywna maksymalna

19 198 080 zł

Grzywny za wykroczenia skarbowe

Grzywna minimalna

200 zł

Grzywna maksymalna

40 000 zł

Maksymalny mandat karny

4 000 zł

Autor: Zespół IFIRMA.PL

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Ordynacja podatkowa - część 1
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść:
    płatnika
    podatnika
    urzędu skarbowego
    budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Praca obywateli Ukrainy w Polsce a opodatkowanie PIT. Co trzeba wiedzieć po pół roku pobytu w Polsce
    Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę miliony (dosłownie) obywateli Ukrainy mniej lub bardziej tymczasowo przeniosło się do Polski, aby szukać schronienia przed wojną. W rezultacie albo rozpoczęli pracę zdalną w Polsce dla swojego pracodawcy z siedzibą na Ukrainie albo po prostu podjęli pracę w Polsce. Wykonują oni swoją pracę z polskiego adresu zamieszkania i to wkrótce zrodzi problem dotyczący opodatkowania dochodów z tej pracy omówiony poniżej.
    Slim VAT 3 - znaczące zmiany w VAT
    Slim VAT 3 trafił do konsultacji publicznych. Jest to kolejny pakiet uproszczeń w rozliczeniach VAT dla przedsiębiorców. Na czym będą polegać proponowane zmiany?
    Remanent likwidacyjny dla celów VAT - jak ustalić wartość towarów
    Podatnik będzie sporządzał spis z natury dla celów VAT przy likwidacji działalności gospodarczej. Na fakturach ze składnikami majątku obecne są również koszty przesyłki. Czy poniesiony koszt przesyłki/transportu należy doliczyć do wartości składnika majątku i rozliczyć od tej kwoty VAT?
    Wypłata czternastej emerytury - jaki termin?
    Pierwsze wypłaty czternastej emerytury rozpoczną się już 25 sierpnia; Nie jest konieczne składanie żadnego wniosku w tym zakresie - poinformowało w czwartek na stronach rządowych Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Dodatki do ogrzewania i taryfy z rekompensatą - opublikowano założenia ustawy
    W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano 11 sierpnia 2022 r. założenia projektu ustawy "o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw". Ustawa ta ma wprowadzić m.in. jednorazowe dodatki finansowe dla ogrzewających swoje domy paliwem innym niż węgiel. Ustawa ta ma także ograniczyć podwyżki cen ciepła poprzez wprowadzenie taryf z rekompensatą.
    Sprzedaż napojów w restauracji - jakie stawki VAT
    Czy jest możliwość zastosowania stawki 0% VAT do napojów w restauracji? Sprzedaż dotyczy np. soku pomarańczowego, który kupowany jest w hurtowni ze stawką 0%. A co z herbatą z suszu owocowego, smoothie, shake'ami?
    Jak zostać biegłym rewidentem? Czy warto?
    Biegły rewident to osoba będąca ekspertem w dziedzinie finansów, w szczególności w zakresie rachunkowości i audytu finansowego. Z uwagi na zdobyte kompetencje i doświadczenie, a także wszechstronną wiedzę umiejętności biegłego rewidenta są niezwykle pożądane w biznesie. Wysoki prestiż zawodu wiąże się jednak z dużą odpowiedzialnością, a proces zdobywania uprawnień wymaga czasu i poświecenia. Czy rekompensują to zarobki?
    Nadpłata kredytu hipotecznego - czy to się opłaca
    W pierwszym półroczu 2022 roku Polacy nadpłacili prawie 25 miliardów złotych na złotowe kredyty mieszkaniowe. To najpewniej najwyższy wynik w historii. Dzięki nadpłacie kredytu kredytobiorca będzie musiał oddać bankowi mniej odsetek. Ale odpowiedź na pytanie, czy warto nadpłacać kredyt nie jest łatwa. Trzeba porównać oprocentowanie lokat i kredytów w perspektywie kilku, kilkunastu, czy nawet kilkudziesięciu lat - czyli w takim okresie w którym będziemy jeszcze (po nadpłacie) spłacać kredyt hipoteczny. Zatem dopiero po latach można dokładnie obliczyć, czy warto było nadpłacać kredyt.
    Sprzedaż miejsc pod reklamę (udostępnianie powierzchni reklamowych) - kod GTU
    Wydawnictwo sprzedaje miejsce pod reklamę zarówno w czasopismach papierowych, jak i w ich wersjach internetowych. Dodatkowo udostępniamy miejsce na reklamę na naszych budynkach. Czy sprzedaż takich miejsc pod reklamę należy oznaczać kodem GTU_12 jak usługi reklamowe?
    Wielu podatników płaci za wysoki podatek od nieruchomości, choć nie musi
    Podatek od nieruchomości jest nagminne zawyżany. Wynika to z rozbieżności interpretacyjnych co do kwalifikacji danego obiektu jako gruntu, budynku czy budowli, a w przypadku przedsiębiorców istotne jest też, czy nieruchomość służy prowadzeniu działalności gospodarczej. Należne podatnikom nadpłaty sięgają niekiedy nawet kilkuset tysięcy złotych, można je jednak odzyskać.
    Aplikacja e-Paragony Ministerstwa Finansów - do czego służy. Donosy na sprzedawców i planowanie domowego budżetu
    Podatnicy mogą już pobrać na telefon aplikację e-Paragony przygotowaną przez Ministerstwo Finansów. Ale – jak mówią eksperci – to program bardziej do planowania domowego budżetu i zgłaszania nieprawidłowości paragonowych fiskusowi. Podobnie zresztą reklamuje ją sam resort finansów. „To bezpłatna aplikacja, dzięki której możesz zarządzać wydatkami, sprawdzać paragony z kodem QR, a także zgłaszać nieprawidłowości” - czytamy na stronie podatki.gov.pl.
    Waloryzacja umów w zamówieniach publicznych w czasie dużej inflacji - korzyści dla firm i państwa
    Firmy, które przed miesiącami czy latami wygrały przetargi, dziś muszą dokładać do interesu, bo wielu zamawiających nie chce podwyższyć im wynagrodzenia. To efekt chociażby rosnącej inflacji (w lipcu wyniosła 15,5 proc.) czy cen materiałów budowlanych. Teraz przedsiębiorcy dostali w końcu silny argument do ręki. Prokuratoria Generalna RP w opublikowanych właśnie wytycznych przekonuje, że waloryzacja tych kontraktów jest nie tylko dopuszczalna, ale często wręcz niezbędna. Także z perspektywy samych zamawiających czy też – szerzej – interesu publicznego. Prokuratoria Generalna RP zachęca do zmian w kontraktach o zamówienia publiczne, przekonując, że ostateczne koszty upadłości przedsiębiorców może ponieść sama administracja publiczna.
    Finansowanie społecznościowe (crowdfunding) - nowe przepisy od 29 lipca 2022 r.
    Co zmienia w polskim finansowaniu społecznościowym (crowdfundingu) wejście w życie ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych (...)? Co to jest crowdfunding udziałowy? Wyjaśniają eksperci CRIDO.
    VAT 2023: Faktura w walucie obcej - kurs przeliczeniowy dla faktury korygującej
    Od stycznia 2023 roku w ustawie o VAT zostaną uregulowane zasady stosowania kursu przeliczeniowego dla faktur korygujących, w przypadkach gdy pierwotna faktura została wystawiona w walucie obcej. Dotąd kwestia ta nie była objęta regulacją ustawy o VAT, co powodowało wątpliwości podatników przy korektach zmniejszających i zwiększających wartość transakcji. Przyjęte w projekcie nowelizacji ustawy o VAT (pakiet SLIM VAT 3) rozwiązanie stanowić ma uproszczenie dotychczasowej praktyki przyjmowanej w zakresie kursu przeliczenia waluty obcej w fakturach korygujących.
    Mały podatnik VAT 2023 - nowy limit 2 mln euro
    Od 1 stycznia 2023 r. zwiększy się (z 1,2 mln euro do 2 mln euro) limit rocznego obrotu, uprawniającego do posiadania statusu małego podatnika VAT. Zmiana taka wynika z projektu nowelizacji ustawy o VAT zwanej potocznie (SLIM VAT 3), która ma wejść w życie od początku 2023 roku. Projekt ten aktualnie jest poddawany konsultacjom publicznym i uzgodnieniom międzyresortowym. Kim jest mały podatnik VAT? Jakie korzyści daje status małego podatnika VAT? Co to jest metoda kasowa w VAT?
    Odliczenie VAT z faktur sprzed rejestracji
    Podatnik można odliczyć VAT z faktur sprzed rejestracji działalności. Jakie warunki należy spełnić, by odzyskać VAT?
    SLIM VAT 3 od 2023 roku - najważniejsze zmiany
    Co do zasady (z pewnymi wyjątkami) od 1 stycznia 2023 r. wejdzie w życie pakiet zmian w ustawie o VAT określany przez Ministerstwo Finansów "SLIM VAT 3" (Simple Local And Modern VAT). Gotowy jest już projekt nowelizacji ustawy o VAT i kilku innych ustaw wprowadzającej te zmiany. Projekt ten jest aktualnie w fazie konsultacji społecznych i uzgodnień międzyresortowych. Jakie zmiany w VAT przewiduje ten projekt?
    Podatek od składki zdrowotnej - wyjaśnienia Ministra Finansów
    Podatnicy opodatkowani podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) wg skali podatkowej nie mają od 1 stycznia 2022 r. prawa do odliczenia zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne - w przeciwieństwie do składek na ubezpieczenia społeczne. Czy oznacza to podwójne opodatkowanie tego samego dochodu i "podatek od podatku"? Minister Finansów odpowiedział 4 sierpnia 2022 r. Rzecznikowi Praw Obywatelskich na te wątpliwości.
    Outsourcing kadrowo-płacowy – korzyści dla pracodawców, pracowników i działów HR
    Ostatnie miesiące ubiegłego roku oraz początek 2022 r. stanowiły ogromne wyzwanie m.in. dla księgowych oraz działów kadrowo-płacowych. Zmiany i niejasność wprowadzanych aktów prawnych wprowadziły chaos, który bezpośrednio dotknął też pracowników w postaci nieprawidłowo naliczonych wynagrodzeń czy opóźnienia w ich wypłacie. Brak dostępności na rynku specjalistów od kadr i płac zmusił przedsiębiorców do poszukiwania rozwiązań usprawniających obsługę tych procesów.
    Digitalizacja w firmie - jakie korzyści. E-kancelaria
    Digitalizacja w przedsiębiorstwach nie jest procesem nowym. Transformacja cyfrowa w firmach dotyczy coraz większej ilości dokumentów i obejmuje obszary związane z bieżącą pracą. Trend ten uwypuklił się szczególnie w ostatnich dwóch latach, a wpływ na ten stan miała m.in. pandemia. Czy dziś digitalizacja jest nadal na topie? Czy przedsiębiorcy doceniają korzyści płynące z tej zmiany ? Czy są gotowi inicjować kolejne etapy transformacji cyfrowej, by jeszcze mocniej usprawniać pracę swoich firm?
    Rozliczenie używania prywatnych samochodów do celów służbowych - auta elektryczne, hybrydowe i napędzane wodorem
    Wprowadzenie możliwości zwrotu pracownikom kosztów używania do celów służbowych samochodów prywatnych z napędem elektrycznym, hybrydowym i wodorowym, przewiduje projekt ustawy, który został opublikowany 8 sierpnia 2022 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Nowe przepisy mają być przyjęte przez rząd w trzecim kwartale 2022 roku.
    Dochody i wydatki budżetowe 2022/2023. Czy rządowi wystarczy pieniędzy na dodatki drożyźniane?
    Dodatki drożyźniane, które otrzymają obywatele w związku ze wzrostem cen ogrzewania (sam dodatek węglowy – a to dopiero początek – kosztować będzie prawie 12 mld zł.), wymagają radykalnego zwiększenia dochodów budżetu państwa. Rosnące niezadowolenie a przede wszystkim strach przed brakiem ogrzewania i najzwyklejszą biedą wraz z perspektywą podwójnych wyborów (Sejm i Senat oraz samorządu terytorialnego) uzasadniać będzie wypłatę obywatelom dodatkowych świadczeń, których jedynym źródłem jest kasa państwowa. Trzeba ją dodatkowo zasilić, bo inflacyjna premia fiskalna na pewno nie wystarczy – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.
    Spółka rodzinna – problemy związane z przekształceniem
    Przekształcenie jako jedna z transakcji restrukturyzacji spółki, zasadniczo nie wpływa na jej funkcjonowanie, zmieniając jedynie formę prawną prowadzonej działalności. Praktyka pokazuje jednak, że cała procedura może być zdecydowanie bardziej skomplikowana i znacząco wykraczać poza przygotowanie umowy przyszłej spółki, a sam plan przekształcenia uwzględniać szereg innych czynności, nie tylko z zakresu prawa. Dobrze widać to na przykładzie przekształcenia spółki rodzinnej, gdzie dodatkowym wyzwaniem może być udział małoletnich dzieci. Jakie wyzwania stoją przed prawnikami?
    PIT-36, PIT-36L, PIT-39 (i załączniki) za 2022 rok - nowe wzory formularzy podatkowych
    Ministerstwo Finansów przygotowało nowe wzory formularzy rocznego zeznania podatkowego PIT-36 (wersja 30), PIT-36S (wersja 30), PIT-36L (wersja 19), PIT-36LS (wersja 19), PIT-39 (wersja 12) i załączników PIT/B (wersja 20), PIT/BR (wersja 6), PIT/IP (wersja 4), PIT/M (wersja 9), PIT/O (wersja 27) oraz PIT/Z (wersja11), które mają dotyczyć rozliczenia dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. oraz do odliczeń od dochodu (przychodu) i od podatku dokonanych w zeznaniu składanym za 2022 r. Konsultacje podatkowe tych wzorów rozpoczęły się 4 sierpnia 2022 r. i potrwają do 16 sierpnia 2022 r. Po zakończeniu tych konsultacji podatkowych, wzory formularzy, zostaną udostępnione do stosowania (opublikowane) w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Ministerstwa Finansów, zgodnie z art. 45b ustawy o PIT, w brzmieniu obwiązującym od 1 stycznia 2022 r. Formularze te nie będą ogłoszone w drodze rozporządzenia Ministra Finansów publikowanego w Dzienniku Ustaw.
    Dodatek na ogrzewanie - wniosek do 30 listopada 2022 roku
    Rząd przyjął założenia do ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Ustawa ta ma m.in. zapewnić wsparcie finansowe w postaci jednorazowego dodatku pieniężnego dla posiadaczy niektórych indywidualnych źródeł ciepła wspomoże te gospodarstwa domowe, dla których główne źródło ciepła zasilane jest: pelletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy albo skroplonym gazem LPG względnie olejem opałowym.