Jak ustalić termin zapłaty na fakturze i czy jest on wiążący?

Termin zapłaty na fakturze jest zwykle opcjonalny

Ustawa o VAT szczegółowo wymienia elementy, które są niezbędne na fakturze, aby dokument był zgodny z prawem. Wśród tych elementów pojawiają się 3 daty:

- data wystawienia faktury,

- data dokonania lub zakończenia dostawy towarów, albo wykonania usługi,

- data otrzymania zapłaty, jeżeli płatność ma miejsce przed sprzedażą i jej termin różni się od daty wystawienia faktury.

Jak widać terminu zapłaty nie ma wśród dat niezbędnych na fakturze. Trzecia data na powyższej liście dotyczy bowiem sytuacji, gdy płatność nastąpiła przed sprzedażą.

Inaczej mówiąc, termin zapłaty na fakturze jest elementem w pełni opcjonalnym, choć bardzo często używanym. Oczywiście sprzedawca chce mieć wpływ na to kiedy otrzyma należność. Mimo że wśród elementów niezbędnych na fakturze brakuje terminu zapłaty, to jednak pojawia się on w innych przepisach.

Polecamy: Nowa matryca stawek VAT

Jak ustalić termin zapłaty?

Jako że termin płatności nie jest obligatoryjny przedsiębiorca może zastanawiać się czy w ogóle jest potrzebny, jak go ustalić, a gdy zostanie ustalony – to czy jest wiążący dla nabywcy. Wyjaśnienie tych wątpliwości jest inne w zależności od sytuacji.

1. Termin zapłaty wynikający z umowy

Najprostsza sytuacja dotyczy transakcji, w której umowa zawiera ustalenia dotyczące terminu zapłaty. Może to być data podana wprost lub dane pozwalające ją ustalić (np. 14 dni od zaakceptowania projektu, czy też 7 dni od wystawienia faktury). W razie sporu pomiędzy stronami treść umowy może stanowić dowód i potwierdzenie tego, kiedy rozliczenie powinno nastąpić.

Co za tym idzie wpisując termin zapłaty na fakturze przedsiębiorca powinien najpierw zajrzeć do umowy (jeżeli tylko ma ją na piśmie) i wpisać taki termin, jaki z niej wynika. Jeśli wpisze inną datę, to klient może mimo tego postąpić zgodnie z wytycznymi z umowy.

2. Termin zapłaty ustalany jednostronnie

Dwie kolejne sytuacje dotyczą braku ustaleń jeśli chodzi o termin płatności w umowie lub zamówieniu. W takiej sytuacji sprzedawca może zastanawiać się, czy termin zapłaty powinien z klientem z konsultować.

Warto wiedzieć, że konsultowanie terminu zapłaty z klientem nie jest konieczne. Sprzedawca może ustalić tę datę jednostronnie – według uznania. I taka data jest dla klienta wiążąca.

Ta kwestia jest uregulowana m.in. w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Według zawartych w niej przepisach „dzień wymagalności” zapłaty to dzień określony w pisemnym wezwaniu dłużnika, przy czym nie może on być wcześniejszy niż wręczenie tego wezwania. Tym wezwaniem może być faktura zawierająca datę płatności. Jeśli więc na fakturze znajduje się termin zapłaty, to jest on wiążący dla klienta.

Wspomniana ustawa przewiduje też elektroniczne wezwanie do zapłaty. Jest ono skuteczne, o ile strony transakcji przewidziały taki sposób składania oświadczeń woli.

3. Gdy terminu zapłaty nie ma na fakturze

Oczywiście może też zdarzyć się sytuacja, w której ani w umowie, ani na fakturze nie ma terminu płatności. W takiej sytuacji można zastosować przepisy Kodeksu cywilnego, który mówi że świadczenie należy spełnić „niezwłocznie po wezwaniu dłużnika”.

Tym wezwaniem dłużnika nie może być jednak sama faktura bez wskazania terminu zapłaty. Wezwanie do zapłaty trzeba w takiej sytuacji wystosować odrębnie wskazując sposób i czas dokonania płatności.

W tym kontekście słowo „niezwłocznie” nie oznacza zapewne płatności natychmiastowej, która w wielu przypadkach nie jest możliwa (np. gdy płatność następuje przelewem). Chodzi tutaj raczej o konieczność dokonania zapłaty bez nieuzasadnionej zwłoki.

Warto pamiętać o kilku ograniczeniach

W przypadku terminów dłuższych niż 30 dni warto pamiętać o kilku zasadach w przypadku transakcji pomiędzy przedsiębiorcami. Można je znaleźć we wspomnianej ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych z 2013 r. Poniżej wymieniamy 3 wybrane zasady z tej ustawy.

1. Termin zapłaty nie może przekraczać 60 dni

Według przepisów termin zapłaty w przypadku transakcji pomiędzy przedsiębiorcami nie może przekraczać 60 dni, chyba że strony ustalą inaczej i zarazem:

- nie jest to sprzeczne ze „społeczno-gospodarczym” celem umowy,

- jest to obiektywnie uzasadnione.

Jak widać, te warunki są określone raczej nieściśle, aczkolwiek niewątpliwie ustawodawca chciał zniechęcić do stosowania terminów zapłaty powyżej 60 dni.

2. Brak zapłaty oznacza odsetki

Jeżeli w umowie z innym przedsiębiorcą nie został ustalony termin zapłaty, to w przypadku braku płatności po 30 dniach od wykonania usługi lub dostarczenia towaru sprzedawcy przysługują odsetki ustawowe. Powinien je otrzymać bez wezwania.

3. 40 euro rekompensaty

Jeżeli sprzedawca nabył prawo do odsetek (m.in. według zasad opisanych powyżej) to jednocześnie przysługuje mu też rekompensata za koszty odzyskiwania należności. Ta rekompensata wynosi 40 euro przeliczone na złotówki (według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne).

Zapisz się na nasz newsletter

Sebastian Bobrowski, Dyrektor Finansowy inFakt