REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Biała lista, split payment, paragon bez NIP - sankcje

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Sankcje - biała lista, split payment, wymiana paragonów bez NIP faktur /shutterstock.com
Sankcje - biała lista, split payment, wymiana paragonów bez NIP faktur /shutterstock.com
www.shutterstock.com

REKLAMA

REKLAMA

Od początku 2020 r. obowiązują liczne podatkowe konsekwencje związane z zapłatą na rachunek spoza białej listy podatników VAT lub z pominięciem obowiązkowego split paymentu, a także za wymianę na faktury paragonów wystawionych bez NIP nabywcy i za posługiwanie się taką fakturą.

Sankcje dotyczą zarówno VAT (dodatkowe zobowiązanie podatkowe, solidarna odpowiedzialność nabywcy za VAT sprzedawcy), jak i podatku dochodowego (brak prawa do uwzględnienia wydatku w kosztach uzyskania przychodu). Od części z nich można się uwolnić. Jednak zmiany są tak liczne, że trudno się w nich połapać.

Autopromocja

Co więcej, w praktyce sankcje mogą się na siebie nakładać. Przykładowo, jeśli nabywca kupi towary z załącznika nr 15 (objęte split paymentem) na kwotę przekraczającą na fakturze 15 tys. zł, ale zapłaci sprzedawcy na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy (więc na rachunek spoza białej listy i bez podzielonej płatności, bo do kont ROR nie są zakładane rachunki VAT), to:

  • grozi mu sankcja w wysokości 30-proc. VAT za przelew poza split paymentem,
  • nie może zaliczyć wydatku do kosztów uzyskania przychodów,
  • może ponieść solidarną odpowiedzialność za VAT sprzedawcy,
  • grozi mu grzywna karnoskarbowa (zamiast sankcji w VAT).

Biała lista

Jedną z kluczowych zmian są sankcje związane z białą listą VAT. Od 1 stycznia br. nabywcy, który przeleje na konto spoza białej listy należność dotyczącą transakcji o wartości przekraczającej 15 tys. zł, grozi utrata prawa do zaliczenia wydatku do kosztów.

Do tego dochodzi wcześniej już wprowadzona odpowiedzialność solidarna za VAT sprzedawcy, jeśli ten nie rozliczyłby podatku od tej transakcji.

Chcąc tego uniknąć, najlepiej przelać pieniądze na konto sprzedawcy wykazane na białej liście. Co jednak w sytuacji, gdy nabywca nie znajdzie go w wykazie prowadzonym przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej?

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Ma trzy możliwości:

  • odstąpić od transakcji,
  • wymusić na sprzedawcy, aby zarejestrował swój rachunek w wykazie i przelać pieniądze na to konto,
  • przelać pieniądze na konto sprzedawcy i zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o przelewie na konto niewidniejące w wykazie.

Z tego ostatniego rozwiązania mogą skorzystać również podatnicy, którzy z innych przyczyn (np. w wyniku pomyłki) przeleją pieniądze na konto spoza białej listy.

Zawiadomienie musi być złożone w ciągu 3 dni od "dnia zlecenia przelewu" (art. 117ba ordynacji podatkowej). Należy je złożyć na druku ZAW-NR i co równie ważne - do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla wystawcy faktury, czyli sprzedawcy.

Jeśli jednak nabywca prześle je do innego urzędu, to zostanie ono przekazane właściwemu naczelnikowi US, a sankcje nie powinny być nakładane - wynika z objaśnień podatkowych ministra finansów, opublikowanych 23 grudnia 2019 r.

Minister potwierdził w nich również, że można złożyć tylko jedno zawiadomienie do wszystkich płatności na niezarejestrowane (na białej liście) konto danego sprzedawcy. Natomiast sprzedawca nie może wyręczyć w tym obowiązku nabywcy.

Nabywca uniknie też solidarnej odpowiedzialności za przelew na konto spoza wykazu, jeśli zapłaci należność w podzielonej płatności (split payment). Nie uniknie jednak dzięki temu sankcji w podatku dochodowym. Tu niezbędne jest zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego w ciągu 3 dni od zlecenia przelewu (art. 22p ust. 4 ustawy o PIT, art. 15d ust. 4 ustawy o CIT).

Nabywcy mają jeszcze inną możliwość - mogą zapłacić należność kartą płatniczą lub za pośrednictwem np. Blue Media czy PayPal. To - jak wynika z objaśnień podatkowych ministra finansów z 20 grudnia 2019 r. (s. 11) - pozwoli im uniknąć obu sankcji (w VAT i podatku dochodowym), ale uwaga - tylko w zakresie konsekwencji związanych z białą listą.

Przelew kartą nie pomoże uniknąć sankcji, jeśli nabywca kupił towary lub usługi z załącznika nr 15, a kwota na fakturze przekracza 15 tys. zł. W tym wypadku bowiem w grę wchodzi tylko przelew na rachunek bankowy (z rachunkiem VAT).

Split payment

Od 1 stycznia br. nabywca, który przeleje poza split paymentem należność za fakturę na kwotę brutto przekraczającą 15 tys. zł, a dotyczącą towarów i usług z załącznika nr 15 do ustawy o VAT (wystarczy, że jedna pozycja dotyczy takich towarów lub usług), nie może zaliczyć wydatku do kosztów uzyskania przychodów. Sankcja ta ma zastosowanie tylko, gdy sprzedawca oznaczył fakturę słowami "mechanizm podzielonej płatności". Jeśli dostawca (usługodawca) tego nie zrobił, to nabywca nie poniesie konsekwencji w podatku dochodowym.

Nie oznacza to jednak, że nabywca może przelać należność poza podzieloną płatnością. Przepisy i tak mu to nakazują, nawet gdy sprzedawca nie oznaczył faktury słowami "mechanizm podzielonej płatności". Potwierdzają to objaśnienia ministra finansów z 23 grudnia 2019 r. "Należy zwrócić uwagę, że obowiązek zapłaty należności z faktury w mechanizmie podzielonej płatności nie jest uzależniony od tego, czy na fakturze zawarto specjalne oznaczenie" - czytamy w nich na s. 6.

Nabywcy, który przeleje należność poza split paymentem, grozi również 30-proc. sankcja VAT. Nie ma tu już znaczenia, czy sprzedawca oznaczył fakturę słowami "mechanizm podzielonej płatności", czy tego nie zrobił (patrz art. 108a ust. 7 ustawy o VAT).

Jak uniknąć tych sankcji? Przepisy dają jedynie możliwość uchylenia się od sankcji w VAT. Nabywca nie poniesie jej, jeżeli sprzedawca prawidłowo rozliczy VAT z faktury, która powinna być opłacona w obowiązkowym split paymencie. W podzielonej płatności nie ma jednak takich mechanizmów jak w przypadku białej listy. Nie można więc zawiadomić naczelnika o przelewie poza split paymentem, bo przepisy nie dają takiej możliwości.

Również nabywca nie może uniknąć sankcji w podatku dochodowym za zapłatę poza podzieloną płatnością. Musi więc wyrzucić wydatek z kosztów lub powiększyć przychód.

Nabywca nie uchroni się od sankcji, płacąc kartą płatniczą. Jeśli miał obowiązek przelać należność w split paymencie, a zapłaci kartą, to tak jakby w ogóle nie wykonał obowiązku. W efekcie może ponieść sankcje w VAT oraz traci prawo do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów w podatkach dochodowych. Wynika to z objaśnień podatkowych ministra finansów z 23 grudnia 2019 r. (s. 4).

Polecamy: Biała lista podatników

Nabywca musi też pamiętać, że jeśli kwota na fakturze nie przekracza 15 tys. zł, a dotyczy towarów z załącznika nr 15 (z wyjątkiem wskazanych w art. 105a ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT), to może odpowiadać solidarnie za VAT sprzedawcy. Chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności, najlepiej, żeby zapłacił w podzielonej płatności (dobrowolny split payment).

Dodajmy, że sankcję w VAT, również w wysokości 30 proc., może dostać także sprzedawca - za brak oznaczenia "mechanizm podzielonej płatności" na fakturze opiewającej na kwotę przekraczającą 15 tys. zł, dotyczącej towarów wrażliwych z załącznika nr 15.

Sprzedawca nie poniesie kary za brak oznaczenia, jeżeli kupujący mimo wszystko opłaci taką fakturę w split paymencie. W interesie sprzedawcy jest więc szybko naprawić swój błąd i zawiadomić nabywcę, by zapłacił w podzielonej płatności, mimo że otrzymał fakturę bez wymaganego oznaczenia. Informację tę sprzedawca może przekazać nabywcy w dowolnej formie i w dowolny sposób.

Nie zwalnia to jednak sprzedawcy z obowiązku skorygowania faktury wystawionej wadliwie, czyli bez wymaganego oznaczenia - przypomniał minister finansów w objaśnieniach z 23 grudnia 2019 r. (s. 6). Minister dodał, że fakturę może też poprawić nabywca notą korygującą.

Uproszczenia związane ze split paymentem

W praktyce część sprzedawców już dziś upraszcza sobie życie i wszystkie wystawiane przez siebie faktury oznacza słowami "mechanizm podzielonej płatności". Ministerstwo Finansów potwierdza, że jest to możliwe. Taka strategia może być jednak dobra tylko do końca marca. Problem pojawi się od 1 kwietnia 2020 r. (dla dużych podatników) oraz 1 lipca br. (dla pozostałych) wraz z wejściem w życie nowego JPK_VAT. Trzeba będzie w nim wykazywać, które z wystawionych faktur są objęte obowiązkową podzieloną płatnością. Zdaniem ekspertów nowy JPK_VAT wymusi na sprzedawcach oznaczanie tylko tych faktur, które faktycznie są objęte tym obowiązkiem, a nie wszystkich.

Również część nabywców doszła do wniosku, że lepiej wszystkie faktury opłacać w podzielonej płatności. Taka strategia również jest możliwa, powoduje jednak, że sprzedawcy dostają równowartość podatku na swoje konto VAT, do którego mają ograniczony dostęp.

Wymiana paragonów na faktury

Od 1 stycznia br. sprzedawcom grozi też sankcja za wymianę paragonu bez NIP na fakturę, a nabywcom - za ujęcie takiej faktury w swojej ewidencji. Z art. 106b ust. 5 ustawy o VAT wynika, że wymieniać można jedynie paragony z NIP. W innym przypadku sprzedawcy i nabywcy grozi sankcja w wysokości 100 proc. kwoty VAT wykazanego na fakturze.

Od zakazu takiej wymiany są wyjątki. Sankcji nie będzie, jeśli firma wymieni na fakturę bilet na usługi przejazdów pasażerskich. Takiego biletu nie trzeba bowiem nabijać na kasę, nie ma więc do niego paragonu. Można go więc później wymienić na zwykłą fakturę.

To oznacza, że nowa zasada wymiany paragonów z NIP na faktury dotyczy jedynie sprzedaży ewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

VAT, k.k.s. lub jedno i drugie

Ustawa o VAT i kodeks karny skarbowy przewidują, że osoba fizyczna może ponieść albo sankcję w VAT, albo karę karną skarbową za wykroczenie lub przestępstwo skarbowe. Nie może więc zostać ukarana dwukrotnie, raz na podstawie ustawy o VAT, a drugi na podstawie k.k.s. Dotyczy to przewinień polegających na:

  • braku oznaczenia faktury słowami "mechanizm podzielonej płatności",
  • zapłacie należności poza split paymentem, mimo takiego obowiązku,
  • wymianie paragonu bez NIP na fakturę lub - w przypadku nabywcy - posługiwaniu się taką fakturą.

Zgodnie z art. 57c kodeksu karnego skarbowego nabywcy towarów i usług za zapłatę poza split paymentem grozi grzywna do 720 stawek dziennych. Z kolei sprzedawcy za brak oznaczenia faktury słowami "mechanizm podzielonej płatności" - grzywna do 180 stawek dziennych (na podstawie art. 62 par. 1 k.k.s.).

Jak wyjaśniło MF w objaśnieniach podatkowych, nie można jednak wykluczyć, że firma (osoba prawna) zostanie ukarana sankcją VAT, a osoba, która jest winna niewypełnienia obowiązków, poniesie odpowiedzialność karnoskarbową. ©℗

Polecamy: Jak przygotować się do zmian w 2020 r.

Łukasz Zalewski

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: gazetaprawna.pl

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Od 20 maja 2024 r. katalog wyrobów tytoniowych objętych systemem Track&Trace zostanie rozszerzony m.in. o tytoń do żucia, tytoń do nosa

    Od 20 maja 2024 r. katalog wyrobów tytoniowych objętych systemem Track&Trace zostanie rozszerzony m.in. o pozostałe wyroby tytoniowe niebędące wyrobami akcyzowymi np. tytoń do żucia, tytoń do nosa.

    Dotacje na cyfryzację firm 2024. Innowacje cyfrowe w MŚP na Śląsku oraz Dig.IT Transformacja Cyfrowa Polskich MŚP

    Jakie dofinansowanie można obecnie uzyskać na cyfryzację firmy będąc małym lub średnim przedsiębiorcą?

    Ceny transferowe 2024 - kontrole. Wezwanie do przedłożenia dokumentacji lokalnej, a zwolnienie dla podmiotów krajowych

    W związku z rosnącym zainteresowaniem organów podatkowych cenami transferowymi można zaobserwować zwiększoną liczbę kontroli w tym zakresie. Choć prowadzenie kontroli na podstawie i w granicach przepisów prawa stanowi obowiązek organów podatkowych, kontrolującym zdarzają się w tym zakresie nadużycia.

    Fundusze z FENG zasilą polski rynek venture capital. Przygotowanie pod inwestycje zwiększy szansę na uzyskanie finansowania

    Z końcem lutego 2024 r. zakończony został pierwszy nabór do pięciu programów PFR Ventures, w ramach których do polskich funduszy venture capital ma popłynąć 2 mld zł z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). W kwietniu br startuje drugi nabór, a do końca 2024 roku PFR Ventures planuje przeprowadzić łącznie pięć rund selekcyjnych. W wyniku realizacji programów PFR Ventures przez polski rynek VC ma przepłynąć w ciągu kilku najbliższych lat ok. 3,1 mld złotych.

    Jeśli nie WIRON to jaki wskaźnik zastąpi WIBOR i od kiedy? Niepewność na rynku bankowym. Gubią się też klienci banków. Czy kredyty o stałym oprocentowaniu będą bardziej powszechne?

    Od kilku miesięcy temat wskaźników referencyjnych stał się bardzo gorący. Banki wydają się być już zniesmaczone całą tą reformą wskaźnikową, której końca nie widać. Także konsumenci już się w tym gubią, bo nie wiedzą, czy wskaźnik, który mają wpisany do umowy, od którego zależy ich oprocentowanie, będzie istniał, a jeśli nie, to na jaki inny się zmieni.

    Minister finansów ma nadzieję, że handlowe niedziele zostaną uregulowane w tym roku. Będą wyższe wpływy z VAT

    Trwa dyskusja nad przywróceniem handlu w niedziele. W Sejmie znajduje się projekt ustawy, który przewiduje wprowadzenie dwóch handlowych niedziel w miesiącu. Jakie byłyby skutki wprowadzenia dwóch handlowych niedziel w miesiącu w zakresie podatku VAT?

    Zmiany w handlu internetowym 2024. Minister Finansów: urzędy skarbowe dowiedzą się gdy zrobisz 30 (i więcej) transakcji w roku

    Minister finansów, Andrzej Domański zapewnił 12 kwietnia 2024 r., że nowe przepisy nie sprawią, że urzędy skarbowe będą inwigilować osoby sprzedające w internecie. Wyjaśnił, że monitorowanie transakcji będzie się zaczynać od 30 transakcji w ciągu roku i wtedy zostaną one zaraportowane.

    Obowiązek informowania ZUS o umowie o dzieło. Więcej formularzy RUD, ale mniej zawieranych umów. Dlaczego?

    ZUS informuje, że w 2023 r. złożono do ZUS-u więcej formularzy RUD niż rok wcześniej, ale odnotowano nieznaczny spadek zawieranych umów o dzieło zarówno w stosunku do 2022 r. jak i 2021 r.

    Domański: chcemy podnieść limit przychodów zwalniających z VAT do 240 tys. zł od stycznia 2025 r.

    Szykuje się podwyższenie limitu przychodów uprawniających do zwolnienia z rozliczania VAT do 240 tys. zł z obecnych 200 tys. zł. Zmiana miałaby wejść w życie od 1 stycznia 2025 r.

    Domański: przywrócenie stawki VAT do poziomu 5 proc. miało niewielki wpływ na inflację; inflacja na koniec tego roku wyniesie 4-5 proc.

    Śledzimy co dzieje się na rynku handlu żywnością. Widzimy, że to przywrócenie stawki VAT do poziomu 5 proc. miało niewielki wpływ na inflację - powiedział minister finansów Andrzej Domański. Według niego inflacja na koniec 2024 roku wyniesie 4-5 proc.

    REKLAMA