„Przejście” na VAT w trakcie roku podatkowego

VAT 2019
Kasy fiskalne 2019 - zwolnienia

Wybrać zwolnienie podmiotowe mogą ci przedsiębiorcy, u których w zeszłym roku wartość sprzedaży  (bez kwoty VAT) nie przekroczyła 200 000 zł. Prawo do tego zwolnienia mają też ci przedsiębiorcy, którzy zaczynają w trakcie roku podatkowego działalność gospodarczą i przewidują, że ich podlegająca VAT sprzedaż do końca tego roku nie przekroczy 200 tys. zł w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w tym roku. Czyli jeżeli np. ktoś zaczyna działalność od 1 lipca (czyli w połowie roku), to aby skorzystać ze zwolnienia podmiotowego musi zakładać, ze jego sprzedaż nie przekroczy połowy ww. limitu, czyli kwoty 100 tys. zł.

Od 1 stycznia 2017 r. obowiązek „przejścia” na podatek VAT pojawia się dopiero w momencie, w którym wartość sprzedaży w poprzednim roku łącznie przekroczyła 200 000 zł. Wymóg ten dotyczy zarówno podatników, którzy rozliczają się na zasadach ogólnych, jak i ryczałtowców.  Po przekroczeniu 200 000 zł, zwolnienie od podatku przestaje obowiązywać już od pierwszej sprzedaży, która spowodowała przekroczenie limitu. W przypadku, w którym podatnik nie przekracza tej sumy, może on skorzystać z tzw. zwolnienia podmiotowego. ​

​

Polecamy: Najnowsze zmiany w VAT. Sprawdź!

Polecamy: Praktyczny przewodnik po zmianach w VAT. Sprawdź!

Polecamy: AKADEMIA VAT z Radosławem Kowalskim (od 30 sierpnia do 10 września) – Cykl 3 webinariów: 8 wybranych zmian w VAT - praktyczny przegląd dla księgowych, Split payment, Biała lista podatników VAT

Uprawnieni do skorzystania ze zwolnienia podmiotowego

Zwolnienie podmiotowe nie jest jednak możliwe dla wszystkich rodzajów działalności. Nie będą mogli z niego skorzystać m.in. podatnicy świadczący usługi prawnicze, doradcze, jubilerskie, dokonujący sprzedaży towarów wrażliwych, czy podatnicy, którzy nie posiadają siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.

Możliwość zwolnienia od podatku VAT (zwolnienie podmiotowe) określa artykuł 113 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Na jego podstawie:

1. Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

2. Do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:

1) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju;

2) odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:

a) transakcji związanych z nieruchomościami,

b) usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,

c) usług ubezpieczeniowych

- jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych;

3) odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Proporcjonalnie mniejszy limit

Limit 200 000 zł jest kwotą obowiązującą w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej przez cały rok. Jeżeli natomiast jej prowadzenie rozpoczyna się w trakcie roku, limit ten jest proporcjonalnie mniejszy. Przykładowo – jeżeli przedsiębiorca rozpoczął działalność gospodarczą 1 czerwca 2017 r., będzie ją prowadził przez 214 dni do końca bieżącego roku. Limit uprawniający do zwolnienia z VAT w 2017 r. dla takiego przedsiębiorcy będzie wynosił 117.260,27 zł.  Można to obliczyć za pomocą prostego wzoru

X * 200 000 / 365

Gdzie X odpowiada liczbie dni, przez które będzie prowadzona działalność gospodarcza w danym roku. Na podstawie przywołanego powyżej przykładu obliczenie będzie wyglądało następująco:

214 * 200 000 /365 = 117 260,27 zł

Innym sposobem na sprawdzenie kwoty limitu obowiązującej indywidualnych podatników, będzie skorzystanie z internetowego kalkulatora limitu uprawniającego do zwolnienia z podatku VAT.

Przejście na VAT w praktyce

Co ważne, nic nie stoi na przeszkodzie, aby stać się płatnikiem VAT w trakcie roku podatkowego. Jak stanowi art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług – podatnik może zrezygnować ze zwolnienia podmiotowego. Jednocześnie ustawa nie określa momentu, w jakim należy to zrobić, pozostawiając wybór przedsiębiorcy. Ustawa określa, że warunkiem przejścia na podatek VAT, jest pisemne „zawiadomienia o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym rezygnują ze zwolnienia, a w przypadku podatników rozpoczynających w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności określonych w art. 5, którzy chcą zrezygnować ze zwolnienia od pierwszej wykonanej czynności - przed dniem wykonania tej czynności”. Praktycznie, zgłoszenie do VAT odbywa się poprzez złożenie deklaracji VAT-R w urzędzie skarbowym. Podatnik może wypełnić deklarację pisemnie bądź też skorzystać z interaktywnego kreatora plików PDF online. Przedsiębiorca nie musi czekać na potwierdzenie przejścia na VAT przez urząd skarbowy - czynnym płatnikiem tego podatku staje się następnego dnia po złożeniu deklaracji.

Polecamy: JPK_VAT 2018 – Instrukcja wdrożenia

Polecamy: Biuletyn VAT

Deklaracja VAT-R

Deklaracja VAT-R zawiera najważniejsze informacje umożliwiające identyfikację podatnika. W pierwszej kolejności podaje się w niej Numer Identyfikacji Podatkowej. Kolejno znajdują się w niej informacje dotyczące celu zgłoszenia (rejestracja lub aktualizacja danych) oraz informacja dotycząca właściwości naczelnika urzędu skarbowego. Zawiera ona także informacje o  sposobie w jaki dokonywane będą rozliczenia podatkowe (tj. czy będzie to metoda kasowa), ale także informacje dotyczące składania deklaracji (tj. czy podatnik będzie rozliczał się miesięcznie czy kwartalnie).  Warto wiedzieć, że nowopowstałe działalności gospodarcze, maja obecnie możliwość wyboru jedynie rozliczenia miesięcznego.

Ustawa o podatku VAT określa również terminy składania tej deklaracji. Na mocy art. 96 ust. 5 złożenie deklaracji musi się odbyć:

1) przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży towaru lub usługi, innych niż zwolnione od podatku

2) przed dniem, w którym podatnik traci prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 113 oraz w przypadku utraty tego prawa;
3) przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 (tj. rolnicy korzystający z ryczałtu) oraz art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku rezygnacji z tego zwolnienia
4) przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 9, od pierwszej wykonanej czynności.

Obecnie złożenie deklaracji VAT-R jest nieodpłatne. Natomiast 170 zł opłaty skarbowej musi uiścić podatnik, który występuje z wnioskiem o wydanie potwierdzenia rejestracji.

Czy przejście na VAT jest opłacalne?

W przypadku chęci dobrowolnego przejścia na podatek VAT, warto jednak zastanowić się nad tym, czy taka transformacja przyniesie przedsiębiorcy korzyści.  Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, jednak istnieje kilka okoliczności, w których szczególnie warto rozważyć decyzję o rejestracji jako czynny podatnik VAT. Za takie okoliczności na pewno można uznać sytuację, w której przedsiębiorca prowadzi sprzedaż na rzecz innego podatnika VAT (umożliwia to odliczenie podatku naliczonego na fakturze). Planowanie dużych inwestycji w prowadzonym biznesie też może okazać się dobrym powodem do przejścia na VAT – to również umożliwi odliczenie podatku od kosztów poniesionych na rzecz działalności. Innym przypadkiem jest również świadczenie usług na rzecz zagranicznych kontrahentów – w takim przypadku obowiązek opłacenia podatku znajduje się po stronie nabywcy usługi (w tym przypadku firmy zagranicznej).

---

Odliczenie VAT od kosztów poniesionych przed złożeniem deklaracji VAT-R

Warto wiedzieć, że przedsiębiorcy, którzy zdecydują się lub obowiązkowo przejdą na podatek VAT, mają możliwość skorzystania z odliczenia VAT z faktur za wszystkie koszty poniesione w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, pochodzących sprzed momentu, w którym stali się płatnikami VAT. Aby skorzystać z takiej możliwości, podatnik musi dokonać korekty naliczonego podatku w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, którego dotyczy zmiana. Wykazuje się ją w polu „korekta podatku naliczonego od pozostałych nabyć”. Podatnik ma prawo do korekty w miesiącu, w którym otrzymał fakturę bądź w dwóch kolejnych okresach rozliczeniowych. Warto pamiętać o terminach składania deklaracji VAT. W przypadku przedsiębiorców rozliczających się miesięcznie, termin na składanie deklaracji mija 25 dnia miesiąca – za miesiąc poprzedni. Dla podatników rozliczających się kwartalnie, będzie to 25 dzień miesiąca następującego po danym kwartale.

Powrót do zwolnienia podmiotowego

Rezygnacja ze zwolnienia podmiotowego nie jest nieodwołalna. Powrót do korzystania ze zwolnienia jest możliwy. W przypadku, w którym przedsiębiorca, który przeszedł na podatek VAT, chciałby ponownie skorzystać z takiego zwolnienia, będzie to możliwe dopiero po upływie roku od momentu, w którym przedsiębiorca stał się podatnikiem VAT. Dotyczy to zarówno tych przedsiębiorców, którzy sami zdecydowali się na przejście na VAT oraz tych, którzy utracili możliwość korzystania ze zwolnienia podmiotowego w wyniku przekroczenia limitu 200 000 zł sprzedaży.

Zwolnienie przedmiotowe

Równolegle do zwolnienia podmiotowego, w prawie istnieje również zwolnienie przedmiotowe. Do tego rodzaju zwolnienia, odnosi się przede wszystkim artykuł 43 ustawy o VAT i wymienia on szeroki katalog czynności (przedmiotu, jakim zajmuje się działalność), które nie są objęte tym podatkiem. Są to m.in. usługi sektora publicznego, socjalne, z zakresu opieki medycznej i transportu sanitarnego, o charakterze oświatowym i edukacyjnym, pocztowe,  pośrednictwa finansowego. W przypadku przedsiębiorców wykonujących działalność opierającą się jedynie na sprzedaży usług objętych zwolnieniem przedmiotowym, będą oni całościowo objęci tym zwolnieniem, niezależnie od wysokości obrotów, dzięki czemu nie zaistnieje obowiązek rejestracji jako podatnik VAT.