REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Utrata statusu podatnika VAT przez niewypłacalnego dłużnika nie blokuje wierzycielowi korekty VAT

Utrata statusu podatnika VAT przez niewypłacalnego dłużnika nie blokuje wierzycielowi korekty VAT
Utrata statusu podatnika VAT przez niewypłacalnego dłużnika nie blokuje wierzycielowi korekty VAT
fot. Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Nie można odmówić podatnikowi prawa korekty podstawy opodatkowania w VAT w przypadku całkowitego lub częściowego niezapłacenia przez jego dłużnika należności z tytułu transakcji podlegającej opodatkowaniu VAT, jeżeli dłużnik ten nie jest już podatnikiem VAT. Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 8 maja 2019 r.

Teza wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (pierwsza izba) z 8 maja 2019 r. w sprawie C‑127/18 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Nejvyšší správní soud (najwyższy sąd administracyjny, Czechy) postanowieniem z 18 stycznia 2018 r., które wpłynęło do Trybunału 16 lutego 2018 r., w postępowaniu: A–PACK CZ s.r.o. przeciwko Odvolací finanční ředitelství:

Autopromocja

Artykuł 90 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, takim jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, które przewidują, że podatnik nie może dokonać korekty podstawy opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT) w przypadku całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności przez dłużnika kwoty należnej z tytułu transakcji podlegającej temu podatkowi, jeżeli dłużnik ten nie jest już podatnikiem VAT.

Polecamy: Biuletyn VAT

Polecamy: VAT 2019. Komentarz

Upadłość klienta, brak zapłaty a możliwość korekty podstawy opodatkowania w ramach ulgi na złe długi

Spółka czeska A–PACK CZ jest podatnikiem VAT, której jeden z klientów, spółka Delpharmea Nutraceuticals, a.s., był objęty postępowaniem upadłościowym od  27 maja 2009 r. i ostatecznie utracił status podatnika VAT 3 listopada 2011 r.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Klient ten nie zapłacił spółce A–PACK CZ należności z tytułu opodatkowanych VAT dostaw towarów i świadczenia usług zrealizowanych od 30 października 2008 r. do 2 lutego 2009 r. Z tego powodu spółka A–PACK CZ skorygowała podstawę opodatkowania VAT o kwotę tych niezapłaconych należności w ramach obowiązującej w Czechach (a także w Polsce) ulgi na tzw. złe długi.

Czeski urząd skarbowy 17 kwietnia 2012 r. zakwestionował tą korektę na tej podstawie, że art. 44 ust. 3 czeskiej ustawy o VAT nie pozwala na dokonanie korekty kwoty podatku, jeżeli dłużnik przestał być podatnikiem VAT.

A–PACK CZ odwoływała się od decyzji urzędu skarbowego do kolejnych instancji, aż sprawa trafiła do najwyższego sądu administracyjnego Czech (Nejvyšší správní soud).

Sąd ten uznał, że warunek dotyczący utrzymania statusu podatnika dłużnika przewidziany w art. 44 ust. 3 czeskiej ustawy o VAT jest sprzeczny z art. 90 dyrektywy 2006/112, ponieważ może on uniemożliwiać przeprowadzenie korekty podstawy opodatkowania podatnika będącego wierzycielem, przy czym nie byłoby to uzasadnione niepewnością związaną z ostatecznym charakterem niewywiązania się z płatności.

W tej sytuacji Nejvyšší správní soud (najwyższy sąd administracyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

„1)      Czy art. 90 ust. 2 dyrektywy [2006/112], przy uwzględnieniu zasady neutralności podatkowej i zasady proporcjonalności, można interpretować w ten sposób, że państwa członkowskie są uprawnione do tego, by na zasadzie odstępstwa ustanawiać takie warunki, które w konkretnych przypadkach wyłączają możliwość obniżenia podstawy opodatkowania w razie częściowego lub zupełnego braku zapłaty ceny?

2)      Jeśli odpowiedź na pytanie pierwsze jest twierdząca, to czy w sprzeczności z celem art. 90 dyrektywy [2006/112] pozostaje taki przepis prawa krajowego, który uniemożliwia podatnikowi VAT dokonanie korekty VAT w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy powstał wskutek podlegającej opodatkowaniu transakcji w stosunku do innego podatnika, który za tę transakcję zapłacił jedynie w części bądź wcale i który następnie przestał być podatnikiem VAT?”.

Przepisy - Dyrektywa VAT i czeska ustawa o VAT

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dyrektywa VAT):

Art. 73: „W odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74–77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia”.

Autopromocja

Art. 90: „1. W przypadku anulowania, wypowiedzenia, rozwiązania, całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności lub też w przypadku obniżenia ceny po dokonaniu dostawy, podstawa opodatkowania jest stosownie obniżana na warunkach określonych przez państwa członkowskie.

2. W przypadku całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności państwa członkowskie mogą odstąpić od zastosowania ust. 1”.

Art. 273: „Państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, pod warunkiem równego traktowania transakcji krajowych i transakcji dokonywanych między państwami członkowskimi przez podatników oraz pod warunkiem, że obowiązki te w wymianie handlowej między państwami członkowskimi nie będą prowadzić do powstania formalności związanych z przekraczaniem granic.

Możliwość przewidziana w akapicie pierwszym nie może zostać wykorzystana do nałożenia dodatkowych obowiązków związanych z fakturowaniem poza obowiązkami, które zostały określone w rozdziale 3”.

Czeska ustawa o VAT - ustawa nr 235/2004 o podatku od wartości dodanej:

Art. 44 ust. 3 (dotyczący korekty kwoty podatku związanego z wierzytelnościami dłużnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie upadłościowe):

„Wierzyciel może dokonać korekty kwoty podatku należnego, najwcześniej w roku podatkowym, w którym zostały spełnione warunki określone w ust. 1. Nie można dokonać korekty […] w przypadku, gdy dłużnik przestał być podatnikiem”.


Ulga na złe długi – argumentacja TSUE

Trybunał podkreślił na wstępie, że utrwalone orzecznictwo TSUE dot. art. 90 ust. 1 dyrektywy VAT zobowiązuje państwa członkowskie do obniżenia podstawy opodatkowania i w związku z tym również kwoty VAT należnego od podatnika za każdym razem, gdy po dokonaniu transakcji podatnik nie otrzymał części lub całości wynagrodzenia.

Przepis art. 90 ust 1 stanowi wyraz podstawowej zasady dyrektywy 2006/112, wedle której podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, a w konsekwencji organy podatkowe nie mogą pobrać z tytułu VAT kwoty wyższej od tej, którą otrzymał podatnik (tak m.in. orzekł TSUE w wyroku z 6 grudnia 2018 r., Tratave, C‑672/17).

Od ww. zasady wyjątki określa art. 90 ust. 2 dyrektywy VAT. Wyjątki te dotyczą przypadków całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności ceny transakcyjnej. Brak zapłaty w pewnych okolicznościach i z uwagi na sytuację prawną występującą w danym państwie członkowskim – może być trudny do zweryfikowania lub mieć charakter wyłącznie tymczasowy. W takich przypadkach uzasadnione jest, aby państwa członkowskie mogły przeciwdziałać niepewności związanej z niewywiązaniem się z płatności faktury lub jego ostatecznym charakterem i wstrzymywać korzystanie z ulgi na złe długi.

Zdaniem Trybunału mimo możliwych wyjątków (odstępstw) od zasady wyrażonej w art. 90 ust 1  dyrektywy VAT, państwa członkowskie nie mogą jednak całkowicie wyłączyć obniżenie podstawy opodatkowania VAT w wypadku niewywiązania się z płatności.

Podobnie orzekł Trybunał w wyrokach z 23 listopada 2017 r., Di Maura, C‑246/16 i z 22 lutego 2018 r., T‑2, C‑396/16.

Trybunał zaznaczył też, że dopuszczenie, aby państwa członkowskie miały możliwość wyłączenia wszelkich obniżek podstawy opodatkowania VAT, byłoby sprzeczne z zasadą neutralności VAT, z której wynika między innymi, że przedsiębiorca jako inkasent podatkowy na rzecz państwa powinien być całkowicie zwolniony z ostatecznego obciążenia podlegającym zapłacie lub zapłaconym podatkiem w ramach swej działalności gospodarczej, która sama podlega VAT.

Z tych względów wymóg, który uzależnia korektę podstawy opodatkowania VAT od okoliczności, że dłużnik nie przestał być podatnikiem VAT, nie może być (zdaniem TSUE) uzasadniony koniecznością wzięcia pod uwagę niepewności co do ostatecznego charakteru niewywiązania się z omawianej płatności. Tym bardziej, ze okoliczność utraty przez dłużnika statusu podatnika VAT w kontekście postępowania upadłościowego, stanowi właśnie element mogący uzasadniać ostateczny charakter niewywiązania się z płatności.

Dlatego ostatecznie Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że spółka A–PACK CZ w świetle art. 90  dyrektywy VAT ma prawo obniżenia podstawy opodatkowania VAT o niezapłacone przez dłużnika należności, nawet jeżeli ten dłużnik jest już czynnym podatnikiem VAT, bo został wykreślony z rejestru podatników w trakcie postępowania upadłościowego.

Wyrok ma znaczenie również dla polskich podatników

Warto wskazać, że również polska ustawa o VAT zawiera przepisy (art. 89a i 89b) określające zasady korekty podstawy opodatkowania,  podatku należnego i podatku naliczonego w przypadku nieściągalnych wierzytelności (tzw. ulga na złe długi).

 W art. 89a polskiej ustawy o VAT (podobnie jak w rozpatrywanych przez TSUE czeskich przepisach) możliwość korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego przez wierzyciela jest uzależniona m.in. od zachowania przez dłużnika (na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty) statusu czynnego podatnika VAT. Dodatkowym warunkiem takiej korekty jest to, że dłużnik nie może też być (na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty) w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego ani w trakcie likwidacji.

Wydaje się więc, że omawiany wyrok może być dobrym źródłem korzystnej wykładni także dla polskich podatników VAT znajdujących się w analogicznej sytuacji.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji ustawy o rachunkowości

    Nowe przepisy mają wprowadzić do polskiego porządku prawnego unijne przepisy, które nakładają na duże firmy obowiązek publikacji danych o zapłaconych podatkach.

    MF ujawniło plany dotyczące podatku Belki - nie zostanie zniesiony, a jedynie zmodyfikowany

    Nie będzie całkowitego zniesienia podatku Belki, a jedynie modyfikacja obowiązujących przepisów. Tak wynika z wypowiedzi Jarosława Nenemana, wiceministra finansów. Co czeka inwestorów i oszczędzających?

    VAT 2024: czy ujemny podatek należny zwiększa podatek naliczony?

    Należy wprowadzić przepis prawa o charakterze uściślającym, który w art. 29a ustawy o VAT dotyczącego podstawy opodatkowania, oraz w art. 86 ustawy o VAT wprowadzi uprawnienie do rozliczania w czasie ujemnego podatku należnego oraz nakaz takiego rozliczania ujemnego podatku naliczonego – postuluje prof. dr hab. Witold Modzelewski

    Dlaczego gospodarka strefy euro słabnie wobec USA od czasu wprowadzenia waluty euro?

    W ciągu 25 lat od wprowadzenia euro przewaga gospodarcza Stanów Zjednoczonych nad strefą euro zwiększyła się niemal trzykrotnie. W 1999 r. roku, kiedy wprowadzono walutę euro, gospodarka USA była o 11% większa niż gospodarka strefy euro pod względem parytetu siły nabywczej. Od tego czasu różnica ta wzrosła do 30% - piszą eksperci Allianz Trade w obszernym opracowaniu Allianz Research: „Europa wydaje się pozostawać w tyle za Stanami Zjednoczonymi na wielu frontach” w lutym 2024 r.

    Masz czteroletnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją? Opłaca się teraz sprzedać i kupić nowe takie same

    Czteroletnie obligacje indeksowane inflacją otrzymają w marcu 2024 r. oprocentowanie niższe niż Ministerstwo Finansów oferuje za nowe papiery tego samego typu. Ze strony inwestorów racjonalnym działaniem byłoby umorzenie starszych serii i zakup nowych papierów. Konwersja może dotyczyć papierów o wartości około…  84 mld zł. Tak radzi w komentarzu z 23 lutego 2024 r. Emil Szweda z Obligacje.pl,

    Ile wynosi obecnie stopa bezrobocia? Co pokazują dane GUS?

    Stopa bezrobocia wynosząc w końcu stycznia 5,4% była o 0,3 pkt proc. wyższa niż miesiąc wcześniej - tak wynika z danych GUS. Na przełomie lutego i marca stopa bezrobocia może sięgać 5,4% - 5,5% przy liczbie bezrobotnych na poziomie 840 – 850 tys. osób.

    Zakup startupu - jak nie kupić kota w worku? Kluczowe: due dilligence. Poradnik dla inwestora

    Akwizycja firmy jest inwestycją, która ma się opłacać. To oczywiste twierdzenie staje się jeszcze bardziej prawdziwe w przypadku nabycia startupu, który kupuje się po to, by rozwijać biznes z pomysłem, mający duży potencjał. Zakup startupu zazwyczaj jest łatwiejszy niż założenie firmy od zera, szczególnie takiej, która ma się okazać jednorożcem w świecie biznesu. Jednak podjęcie takiego kroku jest obarczone sporym ryzykiem. Aż 9 na 10 nowo tworzonych startupów upada, z czego 20 proc. kończy działalność w ciągu pierwszego roku, a kolejne 50 proc. nie utrzymuje się na rynku dłużej niż 5 lat [Źródło: Startup Genome]. Można dyskutować z tymi statystykami, ale jeżeli nawet są prawdziwie tylko w połowie, to i tak wskazują na pewne negatywne zjawisko. Ryzyka biznesowego przy zakupie startupu nie da się zupełnie wyeliminować, ale można zadbać o to, by ograniczyć je do minimum. 

    Żądanie zmniejszenia kary umownej – sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania. Orzeczenie Sądu Najwyższego

    Występując o zmniejszenie kary umownej dłużnik jest zobligowany wskazać, do jakiej wysokości zmniejszenia żąda. Wyinterpretować to może również sąd, pod warunkiem, że taką możliwość daje całokształt działań procesowych dłużnika. Sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania, jeśli z działań strony nie wynika chęć zgłoszenia żądania o to - orzekł w wyroku z 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt II CSKP 578/22).

    Przekształcenie, połączenie, wniesienie aportu a możliwość stosowania estońskiego CIT

    Estoński CIT staje się coraz bardziej popularną formą opodatkowania spółek. Warto jednak wskazać, że wiąże się z nią szereg ograniczeń i warunków, jakie musi spełnić spółka, aby móc korzystać z dobrodziejstw estońskiego CIT.

    MF: Kasowy PIT od 2025 roku. Niedługo pojawi się projekt

    W Ministerstwie Finansów toczą się już prace nad projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dot. wdrożenia w polskim systemie podatkowym kasowego PIT. W najbliższych dniach projekt ten ma zostać wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Takie informacje przekazał 22 lutego 2024 r. w Sejmie wiceminister finansów Jarosław Neneman. Ale te nowe przepisy wejdą w życie nie wcześniej niż od 2025 roku.

    REKLAMA