Kategorie

Uczciwi podatnicy narażeni na sankcje w VAT

Kancelaria Prawna Skarbiec
Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych.
Uczciwi podatnicy narażeni na sankcje w VAT /shutterstock.com
www.shutterstock.com
Obowiązująca od tego roku nowelizacja przepisów w zakresie podatku VAT oraz nowe sankcje karnoskarbowe mają za zadanie ukrócić proceder wyłudzania tego podatku. Jednakże wprowadzona została m.in. sankcja w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku nierzetelnego rozliczenia VAT, która obejmuje swoim zakresem nie tylko nieuczciwych przedsiębiorców, ale również takich, którzy popełniają niezamierzone błędy w rozliczeniach.

Zgodnie z wcześniejszymi deklaracjami, Ministerstwo Finansów przystąpiło do walki z falą oszustw oraz nadużyć i zajęło się uszczelnianiem poboru od towarów i usług (VAT). Można przypuszczać, że wprowadzone do systemu podatkowego sankcje karnoskarbowe będą stosowane w przypadku każdego stwierdzonego przez urząd skarbowy zaniżenia VAT należnego bądź zawyżenia VAT naliczonego. Pomimo zapowiedzi, że nowe rozwiązania wymierzone są w głównej mierze w nieuczciwe podmioty, to konsekwencje karnoskarbowe mogą dotknąć również podatników, którzy popełnią niezamierzone błędy. Stwarza to organom podatkowym realne możliwości karania podatników za ujawnione pomyłki w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Wprowadzone rozwiązania nie chronią uczciwego podatnika

W zakresie nadużyć na gruncie podatku od towarów i usług od 2017 roku rząd postanowił wesprzeć instytucje skarbowe poprzez wprowadzenie sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku nierzetelnego rozliczenia podatku. Wprowadzone zmiany należy uznać za bardzo kontrowersyjne. Wskazać należy, że ustawodawca nie może pomijać we wprowadzonych regulacjach podstawowej zasady zapewnienia proporcjonalności środków do zamierzonych celów. Odnosi się to w szczególności do dbałości o wdrożenie rozwiązań zapewniających ochronę uczciwych podatników.

Polecamy książkę: VAT 2017. Komentarz

Reklama

Analiza regulacji prawnych wprowadzonych 1 stycznia 2017 roku jednoznacznie wykazuje, że podpisane przez Prezydenta Rzeczpospolitej zmiany nie zawierają odpowiednich mechanizmów bezpieczeństwa chroniących podatników, którzy przez pomyłkę nieprawidłowo rozliczyli VAT. Kluczowym aspektem pozostaje więc wyjaśnienie, czy przywrócone do obrotu prawnego sankcje karnoskarbowe przyczynią się faktycznie do odstraszenia oszustów podatkowych, czy utrudnią podatnikom korzystanie z przysługujących im praw.

Ustawa z 1 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 2024) wprowadziła wiele rozwiązań, które miały na celu uszczelnienie systemu VAT i poprawę jego ściągalności. Odnosi się to do zmiany w zakresie mechanizmu odwróconego obciążenia VAT i odpowiedzialności solidarnej nabywcy za zaległości podatkowe podmiotu dokonującego dostaw określonych towarów czy modyfikację sposobu rozliczeń i postępowań weryfikacyjnych. Kontrowersyjne zmiany dotyczą wprowadzenia sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadkach nieprawidłowości w rozliczeniach w zakresie VAT, które w podobnym kształcie funkcjonowały już w Polsce, ale zostały uchylone.

Podwyższona sankcja karnoskarbowa

Na gruncie ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710, dalej jako „ustawa o VAT”) funkcjonuje tzw. podstawowa sankcja. Została ona unormowana w art. 112b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT i zakłada, że naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego określa odpowiednio wysokość tych kwot w prawidłowej wysokości. Ustala także dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego albo kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe.

Nowelizacja przepisów dokonana przez ustawodawcę zakłada nieco szersze obostrzenie sankcjami karnoskarbowymi. Zgodnie z wprowadzoną w art. 112c ustawy o VAT koncepcją dodatkowego zobowiązania podatkowego (sankcja za nieprawidłowości w rozliczeniach VAT) w wysokości 100% podatku naliczonego zostanie nałożona na podatnika w związku z fakturami wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub też pustymi fakturami, których wartości są niezgodne z rzeczywistością. Tak zwaną „podwyższoną” sankcją objęte zostaną również nieprawidłowości na podstawie faktur, które potwierdzą dokonanie czynności prawnych pozornych, sprzecznych z ustawą albo mających na celu obejście ustawy. Warto jest zwrócić uwagę, że przedmiotową sankcję karnoskarbową organy skarbowe będą mogły nałożyć na podatnika bez względu na to, czy skoryguje on samodzielnie deklarację, czy określenia odpowiednich kwot dokona naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej.

Szczególne niebezpieczeństwo nałożenia sankcji karnopodatkowej w wysokości 100% występuje w sytuacjach, w których uczciwy podatnik jest uwikłany w karuzelę podatkową, kiedy to nie ma jakichkolwiek podejrzeń odnośnie do nieuczciwości kontrahenta. Stanowiska ustawodawcy, który zakłada funkcjonowanie wzorcowego modelu współpracy pomiędzy przedsiębiorcami, nie można uznać za właściwe. Bieżąca działalność w biznesie nie pozwala na każdorazowe przyjmowanie przez przedsiębiorców nieuczciwości po stronie każdego z bieżących lub nowych kontrahentów.


Kontrowersyjne zmiany sprzeczne z zasadą in dubio pro tributario

Ustawodawca zapewnił, że tzw. podwyższone sankcje nie będą stosowane w odniesieniu do uczciwych podatników, biorących udział w takich transakcjach np. nieświadomie. Z wprowadzonych przepisów ustawy nie wynikają odpowiednie mechanizmy bezpieczeństwa, które ochronią rzetelnych podatników. Wiele wskazuje na to, że przedsiębiorcy zmuszeni będą we własnym zakresie podejmować odpowiednie działania prewencyjne i zabezpieczające ich interesy.

Zasadnicze znaczenie będzie miało podejście organów skarbowych do wątpliwości interpretacyjnych w związku z wprowadzonymi przepisami. Od 1 stycznia 2016 roku obowiązuje zasada rozstrzygania wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika. Bieżąca działalność gospodarcza z całą pewnością doprowadzi do sytuacji, gdy w momencie zaistnienia wątpliwości interpretacyjnych podatnik wybierze rozwiązanie mniej korzystne z uwagi na obawy przed wysokimi sankcjami karnoskarbowymi.

Przedsiębiorcy powinni wdrożyć wewnętrzne procedury

Reklama

W obliczu wprowadzonych zmian, a także pojawiających się wątpliwości dotyczących właściwego podjęcia czynności nieskutkujących nałożeniem surowej sankcji karnoskarbowej, niezbędne jest właściwe zarządzanie takim ryzykiem w przedsiębiorstwie. Należy założyć, że minimalizację negatywnych konsekwencji gwarantuje wdrożenie odpowiedniej procedury oraz wsparcie zespołu wykwalifikowanych prawników i ekspertów. Zmniejszą oni ryzyko zakwestionowania odliczenia VAT oraz ewentualnej odpowiedzialności karnoskarbowej osób odpowiedzialnych za rozliczenia podatkowe podatnika.

Działający uczciwie podatnik będzie musiał wykazać się należytą starannością przy weryfikacji kontrahentów biznesowych, np. w oparciu o profesjonalny wywiad gospodarczy, jak również odpowiednio zabezpieczyć majątek przedsiębiorstwa przed organami skarbowymi czyhającymi na najmniejszy błąd.

Autor: Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizująca się w przeciwdziałaniu bezprawiu urzędniczemu, w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych oraz optymalizacji podatkowej

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    20 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    ECOFIN o reformie stawek VAT i unii bankowej

    Reforma stawek VAT w UE. Reforma stawek podatku VAT, unia bankowa i usługi finansowe – to tematy posiedzenia Rady ECOFIN, które odbyło się 18 czerwca 2021 r. Dyskutowane przez Radę rozwiązania na tym etapie uwzględniają większość głównych priorytetów negocjacyjnych Polski w zakresie stosowania obniżonych stawek VAT. Polska liczy na ich przyjęcie w trakcie Prezydencji Słowenii w Radzie UE. Było to ostatnie planowane posiedzenie ECOFIN za Prezydencji Portugalii.

    Wymiana danych podatkowych w czasie rzeczywistym - Finlandia i Estonia są pierwsze

    Wymiana danych podatkowych. O przystąpieniu do elektronicznej wymiany informacji podatkowych w czasie rzeczywistym poinformowały w 18 czerwca 2021 r. władze Finlandii i Estonii. Według organów podatkowych dwóch sąsiednich krajów tego typu rozwiązanie jest "unikatowe" w skali światowej.

    Transakcje z rajami podatkowymi – kolejne obowiązki dla podmiotów powiązanych i niepowiązanych

    Transakcje z rajami podatkowymi. Od 1 stycznia 2021 r. obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych dla podatników CIT, PIT i spółek niebędącymi osobami prawnymi dla transakcji o wartości powyżej 500 tys. PLN dotyczy zarówno podmiotów powiązanych, jak i niepowiązanych, jeżeli rzeczywisty właściciel ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, czyli w raju podatkowym.

    Wartość początkowa środka trwałego - jak ustalić

    Wartość początkowa środka trwałego. Przepisy ustawy o podatkach dochodowych (ustawa o PIT i ustawa o CIT) określają dość dokładnie zasady ustalania wartości początkowej środków trwałych. Ustalenie wartości początkowej wg wyceny podatnika jest możliwością daną przez przepisy jedynie w wyjątkowych przypadkach - jeżeli nie można ustalić tej wartości wg ceny zakupu. Podatnicy nabywający środki trwałe (np. samochody) i remontujący je mogą ustalić wartość początkową z uwzględnieniem wydatków poniesionych (do dnia oddania środka trwałego do użytkowania) na naprawę, remont, czy modernizację - o ile mogą udokumentować te wydatki.

    Polskie firmy w UE - Czarna Księga barier na rynku wewnętrznym (wydanie II)

    Polskie firmy w UE - Czarna Księga barier. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii opublikowało 16 czerwca 2021 r. już drugą Czarną Księgę barier (administracyjnych i prawnych) na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej, które utrudniają działalność transgraniczną polskich przedsiębiorców.

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT - 300 zł więcej netto

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT. Proponowana przez rząd podwyżka najniższej krajowej (płacy minimalnej) w 2022 r. do poziomu 3000 zł brutto (tj. o 7,1 proc. w porównaniu do minimalnego wynagrodzenia 2021 roku) nie jest rewolucyjna - wskazują ekonomiści. Jednocześnie zauważają, że efekt podwyżki będzie wzmocniony przez zapowiedziane w Polskim Ładzie zmiany w systemie podatkowym (głównie w podatku dochodowym pd osób fizycznych - PIT). Szacuje się, że wynagrodzenie netto osoby zarabiającej płacę minimalną wzrośnie w 2022 roku o ok. 300 zł miesięcznie.

    Problematyczne transakcje z rajami podatkowymi – ceny transferowe, dokumentacja, odpowiedzialność

    Transakcje z rajami podatkowymi a ceny transferowe. Od pewnego czasu polski ustawodawca wyjątkowo chętnie wykorzystuje przepisy z zakresu cen transferowych do pobierania informacji o transakcjach realizowanych z podmiotami zarejestrowanymi w rajach podatkowych. Obowiązki nakładane na polskich podatników w tym zakresie są coraz szersze i wymagają coraz większych nakładów administracyjnych. Jednocześnie, wprowadzane przepisy często są tworzone w sposób chaotyczny i nie zawsze uzasadniony.

    Fiskus zajął majątek firmy mimo braku dowodów

    Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego na majątku podatnika. Urząd skarbowy zajął konto firmy i należny jej zwrot VAT mimo braku dowodów i nieprawidłowości. Czy miał do tego prawo?

    Podatki 2021: osobista odpowiedzialność członków zarządu na nowo (bezpłatne webinarium 24 czerwca)

    24 czerwca 2021 r. o godz. 10:00 rozpocznie się bezpłatne webinarium (szkolenie online) poświęcone obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. przepisom rozszerzającym obowiązki z zakresu cen transferowych dla podmiotów niepowiązanych. Za brak dopełnienia należytej staranności i nowych obowiązków dokumentacyjnych odpowiadają osobiście członkowie zarządu! Webinarium poprowadzą Artur Klęsk, Partner w Enodo Advisors oraz Jakub Beym, Senior Associate w Enodo Advisors. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Skonta i rabaty przy rozliczaniu transakcji międzynarodowych

    W transakcjach handlowych rozróżniamy różnego rodzaju obniżki cen. Wśród najczęściej stosowanych są skonta i rabaty. Należy jednak pamiętać, że ich udzielenie ma wpływ na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT), a tym samym także na wysokość podatku jaki zapłaci przedsiębiorca.

    Czym różni się najem prywatny od najmu w działalności gospodarczej?

    Podatek od najmu. W dniu 24 maja 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął ważną uchwałę (w składzie 7. sędziów) dotyczącą rozróżnienia najmu prywatnego i najmu prowadzonego w ramach działalności gospodarczej dla potrzeb opodatkowania PIT i ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Jak tę kwestię rozstrzygnął NSA?

    Czy wszyscy podatnicy muszą mieć kasę online od 1 stycznia 2023 r.?

    Kasy fiskalne online są już obowiązkowe dla wybranych grup podatników. Natomiast kasy z elektronicznym zapisem kopii będą dostępne tylko do końca 2022 r. Czy oznacza to, że wszyscy podatnicy będą musieli mieć kasy fiskalne online od 1 stycznia 2023 r.? Co warto wiedzieć o nowym rodzaju kas?

    Sprawozdania finansowe zakładów ubezpieczeń i reasekuracji - zmiany od 2022 r.

    Sprawozdania finansowe. Ustawodawca rozszerza zakres wymogów sprawozdawczych dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. Nowe obowiązki sprawozdawcze będą stosowane od 2022 r., tj. do sprawozdań za rok obrotowy rozpoczynający się w 2021 r.

    Estoński CIT - zmiany od 2022 roku

    Estoński CIT. Od 2022 r. ryczałt od dochodów w CIT (czyli tzw. estoński CIT) będzie mogła wybrać każda spółka kapitałowa, niezależnie od wielkości, bo zniknie limit przychodów 100 mln zł. Estoński system będzie też dla spółek komandytowych i komandytowo-akcyjnych.

    E-faktury od 2022 r. Pilotaż od października 2021 r.

    E-faktury są już na kolejnym etapie procesu legislacyjnego. Ustawodawca chce wspólnie z biznesem testować nowe rozwiązanie już od października 2021 r., tak aby jak najwięcej firm korzystało w pełni z e-faktury w 2022 r. Korzystanie z e-faktury stanie się obligatoryjne od 2023 r.

    Rejestracja w CRPA (Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych) do 30 czerwca

    Rejestracja w CRPA. Ministerstwo Finansów przypomina, że 30 czerwca 2021 r. upływa termin (okres przejściowy) na dokonanie: zgłoszenia rejestracyjnego w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CRPA) dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. nie były objęte obowiązkiem dokonywania zgłoszeń rejestracyjnych w podatku akcyzowym albo zgłoszenia uzupełniającego w CRPA dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. zostały zarejestrowane na podstawie zgłoszenia rejestracyjnego AKC-R.

    Dotacja z gminy wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem a przedawnienie

    Dotacja z gminy a przedawnienie. Coraz więcej osób w swojej działalności stara się korzystać z różnych form pomocy. Jednym z popularnych rodzajów wsparcia, są różnego rodzaju dotacje – w tym dotacje z jednostek samorządu terytorialnego. W trakcie działalności podmiotu może jednak okazać się, że środki z dotacji zostały nieprawidłowo spożytkowane. W takiej sytuacji, zasadniczo, podatnik powinien zwrócić dotację – co w praktyce może jednak okazać się dla niego niemożliwe do wykonania (szczególnie po dłuższym czasie). Tak samo więc jak w innych przypadkach, ustawodawca przewidział odpowiedni okres przedawnienia dla konieczności zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Warto jednak dowiedzieć się, jak należy obliczać ten termin - w szczególności, że proces przyznania, korzystania i rozliczenia dotacji może być dość długi – i wskazywać na różne momenty, od których należałoby obliczać termin przedawnienia.

    Polski Ład. 2/3 emerytów z zerowym PIT

    Zerowy PIT dla emerytów. Dwie trzecie emerytów będzie miało zerowy PIT, a duża część zapłaci niższy podatek - zapewnił wiceminister finansów Piotr Patkowski. Seniorzy, którzy pobierają emerytury powyżej 5 tys. zł miesięcznie stracą rocznie 75 zł - dodał. Polski Ład dla emerytów - kto zyska, kto straci?

    Interpretacja podatkowa nie może pomijać przepisów

    Interpretacja podatkowa. Przedsiębiorca wdał się w spór z fiskusem o pieniądze należne z tytułu CIT. Oczywiście fiskus chciał ich więcej, w tym celu interpretował przepisy tak, a w zasadzie pomijał ich część, aby uzasadnić słuszność poboru wyższego podatku. Ale po stronie przedsiębiorcy stanął sąd, przypominając organom skarbowym, że: „Nie wolno jest również interpretować przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne” (wyrok WSA w Krakowie z 5 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1262/20).

    Rekordowy Twój e-PIT w 2021 roku

    Twój e-PIT w 2021 roku. Ministerstwo Finansów podsumowało tegoroczny sezon rozliczeń podatkowych PIT, a w szczególności najbardziej popularną e-usługę Krajowej Administracji Skarbowej - Twój e-PIT.

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa – rozliczenia podatkowe (PIT, CIT, VAT, PCC)

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa. Rozważając możliwość restrukturyzacji działalności, oprócz standardowych rozwiązań takich jak m.in aporty przedsiębiorstw, połączeń lub sprzedaży (niezależnie czy mamy do czynienia z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa czy przedsiębiorstwem), należy wziąć pod uwagę możliwości oferowane przez leasing finansowy przedsiębiorstwa. W analizie opłacalności przedsięwzięcia musimy wziąć pod uwagę nie tylko aspekt biznesowy, ale również kwestie opodatkowania danej transakcji. Należy zwrócić uwagę, zarówno na podatki dochodowe (odpowiednio PIT oraz CIT), podatek od towarów i usług oraz podatek od czynności cywilnoprawnych.

    Jak wygląda cyberatak na firmową sieć?

    Cyberatak na firmową sieć. W trakcie pandemii ponad połowa polskich firm (54%) zauważyła wzrost liczby cyberataków. W opublikowanej w maju br. analizie Active Adversary Playbook 2021 analitycy ujawniają, że przestępcy zostają wykryci średnio dopiero po 11 dniach od przeniknięcia do firmowej sieci. W tym czasie mogą swobodnie poruszać się po zasobach i wykradać dane przedsiębiorstwa. Coraz trudniej namierzyć złośliwą działalność, jednak pomocna w tym zakresie może okazać się pandemia. W ubiegłym roku wzrosły bowiem umiejętności i szybkość reagowania zespołów IT.

    Kasa fiskalna online - serwis klimatyzacji w samochodach

    Kasa fiskalna online. Czy prowadząc działalność w ramach punktu serwisowego klimatyzacji w samochodach osobowych podatnik jest zobowiązany do posiadania kasy fiskalnej online?

    CIT-8 za 2020 r. - wersja elektroniczna opublikowana

    CIT-8 za 2020 r. Ministerstwo Finansów opublikowało cyfrową wersję (30) CIT-8. Zrobiło to po trzech miesiącach od zapowiedzi, za to na dwa tygodnie przed upływem terminu na złożenie tego zeznania.

    Firmy z branży beauty nie mają kas fiskalnych online

    Kasy fiskalnej online. Co trzecia firma z branży kosmetycznej nie ma kasy fiskalnej online, która od 1 lipca 2021 r. będzie obowiązkowa - wskazała inicjatywa Beauty Razem. Branża apeluje do Ministra Finansów o przesunięcie o pół roku terminu obowiązkowej instalacji urządzeń.