REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Co dzieje się z jednoosobową firmą po śmierci przedsiębiorcy?

Sebastian Bobrowski
inFakt
inFakt to firma oferująca nowoczesne usługi księgowe i fakturowe
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania firmy. Niestety w większości przypadków nielimitowana odpowiedzialność majątkowa dotyczy również spadkobierców właściciela jednoosobowej firmy. Warto wiedzieć co czeka następców prawnych po śmierci przedsiębiorcy oraz jakie kroki można podjąć, aby zabezpieczyć swoich najbliższych na wypadek śmierci.

Zarząd sukcesyjny - ułatwienie w przekazywaniu przedsiębiorstwa

Autopromocja

Jednoosobowa działalność, jako byt nierozerwalnie związany ze swoim właścicielem, przestaje istnieć wraz z jego śmiercią. Organy prowadzące ewidencję ludności przekazują informację o zgonie do CEIDG co skutkuje automatycznym wykreśleniem działalności z ewidencji. Członek rodziny, czy inni spadkobiercy nie mogą przejąć nazwy firmy, numeru NIP,  zdobytych koncesji lub pozwoleń. Jeżeli jeden lub kilku spadkobierców chce jednak kontynuować działalność zmarłego może to zrobić - konieczne jest w tym celu podjęcie następujących kroków:

1) Rejestracja działalności gospodarczej na własne nazwisko w CEIDG.

2) Przeprowadzenie postępowania spadkowego, którego skutkiem będzie nabycie spadku zawierającego środki trwałe i wyposażenie należące wcześniej do majątku firmy zmarłego. Przedmiotem dziedziczenia nie może być bowiem całe przedsiębiorstwo, a jedynie poszczególne składniki majątku.

Procedura zawieszenia działalności gospodarczej

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Polecamy: Komplet podatki 2019

3) Przejęcie zobowiązań:

- cywilnoprawnych (wynikających z umów z kontrahentami, umów dotyczących lokalu, mediów itp.),

- publicznoprawnych (podatki),

- wynikających z prawa pracy (w przypadku gdy firma spadkodawcy zatrudniała pracowników).


Śmierć właściciela jednoosobowej firmy a podatki


Podobnie jak CEIDG, urząd skarbowy automatycznie zostaje powiadomiony o śmierci przedsiębiorcy. Spadkobiercy zmarłego nie mają obowiązku zawiadamiania organów podatkowych o tym fakcie. Nie jest również konieczne sporządzanie spisu z natury, czy składanie za zmarłego deklaracji podatkowych VAT lub PIT. Wyjątek stanowi jedynie deklaracja VAT-Z (skutkująca wykreśleniem z rejestru VAT), która powinna być złożona przez następców prawnych przedsiębiorcy.

Podatek od spadków i darowizn - obowiązek zapłaty


Uwaga:

W praktyce często zdarza się, że urzędy skarbowe przyjmują deklaracje podatkowe składane po śmierci przedsiębiorcy, a także inkasują wpłacane przez spadkobierców zobowiązania podatkowe. Jeżeli natomiast w deklaracji pojawia się kwota VAT do zwrotu, fiskus najczęściej odmawia wypłaty powołując się na okoliczność śmierci uprawnionego do niej podatnika.

Autopromocja


Odrębną sprawą jest kwestia konieczności uregulowania ewentualnych zobowiązań podatkowych zmarłego właściciela firmy. Zgodnie z przepisami podatkowymi spadkobiercy przejmują bowiem prawa i obowiązki spadkodawcy. To oznacza, że muszą oni uregulować wszelkie niezapłacone przez zmarłego podatki, ale mają również prawo do otrzymania nadpłaty, jeżeli takowa powstała. Urząd skarbowy określa obowiązki spadkobierców w drodze decyzji. Należy jednak pamiętać, że odpowiedzialność za ewentualne zobowiązania podatkowe zmarłego zależy od tego, czy i w jakim zakresie przyjęli oni spadek. Organ podatkowy ma ponadto obowiązek zawiadomienia następców prawnych zmarłego o wszelkich sprawach związanych z firmą podatnika m.in. o toczących się kontrolach i postępowaniach.


Uwaga:

Jeżeli jeden lub kilku spadkobierców zdecydowało się na kontynuowanie na własny rachunek działalności prowadzonej przez zmarłego, organy podatkowe uznają, że następcy prawni przejmują uprawnienia spadkodawcy m.in. w zakresie prawa do odliczenia VAT. To znaczy, że np. syn zmarłego ma prawo do odliczenia podatku z faktur wystawionych na przedsiębiorstwo ojca otrzymanych po jego śmierci (o ile oczywiście prawomocnie otrzymał majątek przedsiębiorstwa w spadku).


Śmierć właściciela jednoosobowej firmy a długi


Odpowiedzialność za niespłacone zobowiązania związane z działalnością spadkodawcy, zależy od sposobu dziedziczenia majątku firmowego. Spadkobiercy, czyli najczęściej małżonek, dzieci, rodzeństwo, rodzice, mogą „spadek firmowy”:

- przyjąć wprost (zarówno aktywa jak i pasywa),

- przyjąć z tzw. dobrodziejstwem inwentarza (tzn. z ograniczeniem długów do wysokości masy spadkowej),

- odrzucić (nie przyjąć ani majątku ani długów).

W praktyce najczęściej rodzina przyjmuje spadek w całości, nie zdając sobie sprawy z istnienia długów. Z drugiej strony jednak w niektórych sytuacjach odrzucenie spadku jest bardzo niekorzystne. Na przykład, gdy w skład masy spadkowej wchodzi nieruchomość , (która była użytkowana zarówno na cele osobiste jak i firmowe) odrzucenie spadku przez małżonka zmarłego skutkowałoby pozbyciem się praw do tej nieruchomości.

Jak ustanowić pełnomocnika firmy przez internet

W przypadku, gdy firma miała niespłacone zobowiązania w pierwszej kolejności spadkobiercy powinni uregulować zaległe podatki (wraz z ewentualnymi odsetkami za zwłokę) - dochodowy i VAT, a także składki ZUS. W dalszej kolejności powinny być spłacone zobowiązania względem innych wierzycieli, m.in. za zakupiony towar lub usługi, zaległy czynsz, opłaty itp. Szczególnie bolesny może być problem spłaty kredytów zaciągniętych „na firmę” przez zmarłego przedsiębiorcę. W większości przypadków bowiem umowy kredytowe wygasają w chwili śmierci właściciela firmy i bank może domagać się natychmiastowej spłaty całości zaciągniętego zobowiązania. 


Jakie można zabezpieczyć firmę na wypadek śmierci?


Każdy jednoosobowy przedsiębiorca musi mieć świadomość, że jego firma jest nierozerwalnie z nim związana i w razie jego śmierci dalsze prowadzenie firmy może być znacznie utrudnione. W związku z tym warto rozważyć podjęcie kroków mających na celu zabezpieczenie interesów przyszłych spadkobierców oraz ułatwienie w ewentualnym przejęciu firmy przez jednego lub kilku następców prawnych. Przedsiębiorca ma do wyboru m.in. następujące rozwiązania:

- Sporządzenie testamentu zawierającego wskazanie osoby, która ma przejąć firmę oraz poczynienie na jej rzecz tzw. zapisu windykacyjnego umożliwiającego przekazanie określonej osobie konkretnych przedmiotów ze spadku np. elementów majątku firmowego.

- Przekształcenie jednoosobowej działalności w spółkę osobową, pamiętając, by w umowie spółki zawrzeć odpowiednie zapisy na wypadek śmierci któregoś ze wspólników. Pozwoli to - w razie śmierci przedsiębiorcy - na kontynuowanie działalności przez wspólników i / lub spadkobierów.

- Wykupienie przez przedsiębiorcę polisy na życie, która pozwoli zabezpieczyć majątek firmy, np. gdy zajdzie konieczność jednorazowej spłaty kredytu zaciągniętego przez zmarłego przedsiębiorcę.

Zapraszamy do dyskusji na forum o podatkach

Zmiany 2014 - Podatki, Księgowość, Kadry, Firma, Praw

Sebastian Bobrowski

Dyrektor Finansowy inFakt

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wynagrodzenie kierowcy zawodowego w 2024 roku. Co się zmienia? O czym muszą wiedzieć firmy transportowe i sami kierowcy?

    Rok 2024 rozpoczął się kolejnymi, ważnymi zmianami dla polskich przewoźników, które przekładają się na wyższe koszty pracownicze, a wszystko wskazuje na to, że to jeszcze nie koniec. Od lipca czeka nas druga podwyżka płacy minimalnej, która może oznaczać wzrost kosztów zatrudnienia kierowców blisko o 900 zł. Istnieją jednak pewne sposoby optymalizacji wynagrodzeń kierowców, dzięki którym mogą zyskać nie tylko przedsiębiorcy transportowi, ale również sami truckerzy, wykonujący przewozy za granicę. Jakie są najważniejsze zmiany w wynagrodzeniach kierowców i co mogą zrobić firmy, by jak najwięcej zaoszczędzić?

    Umowa o pracę na czas określony. TSUE: trzeba podać przyczynę wypowiedzenia

    W wyroku z 20 lutego 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że pracownik zatrudniony na czas określony musi zostać poinformowany przez pracodawcę o przyczynach rozwiązania z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem, jeśli informacji takiej udziela się pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony. Zdaniem TSUE polskie przepisy przewidujące wskazanie tych przyczyn jedynie pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony naruszają prawo podstawowe pracownika na czas określony do skutecznego środka prawnego. W Polsce dopiero od 26 kwietnia 2023 r w Kodeksie pracy istnieje obowiązek podawania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony. Wcześniej przyczynę wypowiedzenia pracodawca musiał wskazywać tylko w przypadku rozwiązania umowy bez zachowania wypowiedzenia. 

    Tabela kursów średnich NBP z 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]. Jaki dzisiaj kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    Projekt CPK - potrzebne będą zmiany w prawie celno-podatkowym

    Żeby projekt CPK miał szanse powodzenia, niezbędne będą zmian w prawie celno-podatkowym. Powstanie hubu lotniczo-kolejowego powinno się zacząć od przygotowań do prawno-celnej jego obsługi.

    Ulga dla pracujących seniorów w usłudze Twój e-PIT. Czy jest automatycznie uwzględniana?

    Czy ulga dla pracujących seniorów w usłudze Twój e-PIT jest uwzględniana automatycznie? Jak skorzystać z ulgi dla pracujących seniorów w rozliczeniu rocznym PIT?

    Obowiązek raportowania ESG już za 2024 rok. Jak mierzyć oddziaływanie biznesu na otoczenie społeczne i środowisko?

    Dyrektywa ds. sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD), opublikowana w grudniu 2022 r., nakłada na firmy obowiązek ujawniania konkretnych informacji pozafinansowych. Regulacje w zakresie ESG zaczną obowiązywać już od 2024 roku. Dzisiaj decydenci nie zastanawiają się czy mierzyć skalę oddziaływania biznesu na otoczenie społeczne i środowisko, ale jak to realnie robić. 

    Obniżony VAT dla branży beauty. MF wyda w marcu nowe rozporządzenie

    Rozporządzenie, którego celem jest wprowadzenie obniżonej, 8-proc. stawki VAT na usługi branży beauty zostanie wydane w marcu. Tak wynika z informacji opublikowanej w wykazie prac Ministerstwa Finansów.

    Jak udoskonalić procesy HR? Zapraszamy na bezpłatne spotkanie online w dniu 27 lutego, z cyklu Kawa z INFORLEX

    Jak udoskonalić procesy HR? Zapraszamy na bezpłatne spotkanie online z cyklu Kawa z INFORLEX, które odbędzie się w dniu 27 lutego br.

    Twój e-PIT - ulga na dziecko urodzone w 2023 roku. Czy jest uwzględniona?

    Czy w usłudze Twój e-PIT jest automatycznie uwzględniona ulga na dziecko urodzone w 2023 roku?

    11 mln zł zaległego podatku CIT - tyle zapłaciła spółka po kontroli KAS

    Kontrola KAS wykazała nieprawidłowości przy rozliczeniu podatku CIT. Spółka wpłaciła do budżetu państwa ponad 11 mln zł zaległego podatku.

    REKLAMA