Kategorie

Co dzieje się z jednoosobową firmą po śmierci przedsiębiorcy?

Sebastian Bobrowski
inFakt
inFakt to firma oferująca nowoczesne usługi księgowe i fakturowe
inforCMS
Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania firmy. Niestety w większości przypadków nielimitowana odpowiedzialność majątkowa dotyczy również spadkobierców właściciela jednoosobowej firmy. Warto wiedzieć co czeka następców prawnych po śmierci przedsiębiorcy oraz jakie kroki można podjąć, aby zabezpieczyć swoich najbliższych na wypadek śmierci.

Zarząd sukcesyjny - ułatwienie w przekazywaniu przedsiębiorstwa

Jednoosobowa działalność, jako byt nierozerwalnie związany ze swoim właścicielem, przestaje istnieć wraz z jego śmiercią. Organy prowadzące ewidencję ludności przekazują informację o zgonie do CEIDG co skutkuje automatycznym wykreśleniem działalności z ewidencji. Członek rodziny, czy inni spadkobiercy nie mogą przejąć nazwy firmy, numeru NIP,  zdobytych koncesji lub pozwoleń. Jeżeli jeden lub kilku spadkobierców chce jednak kontynuować działalność zmarłego może to zrobić - konieczne jest w tym celu podjęcie następujących kroków:

1) Rejestracja działalności gospodarczej na własne nazwisko w CEIDG.

2) Przeprowadzenie postępowania spadkowego, którego skutkiem będzie nabycie spadku zawierającego środki trwałe i wyposażenie należące wcześniej do majątku firmy zmarłego. Przedmiotem dziedziczenia nie może być bowiem całe przedsiębiorstwo, a jedynie poszczególne składniki majątku.

Procedura zawieszenia działalności gospodarczej

Polecamy: Komplet podatki 2019

3) Przejęcie zobowiązań:

- cywilnoprawnych (wynikających z umów z kontrahentami, umów dotyczących lokalu, mediów itp.),

- publicznoprawnych (podatki),

- wynikających z prawa pracy (w przypadku gdy firma spadkodawcy zatrudniała pracowników).


Śmierć właściciela jednoosobowej firmy a podatki


Podobnie jak CEIDG, urząd skarbowy automatycznie zostaje powiadomiony o śmierci przedsiębiorcy. Spadkobiercy zmarłego nie mają obowiązku zawiadamiania organów podatkowych o tym fakcie. Nie jest również konieczne sporządzanie spisu z natury, czy składanie za zmarłego deklaracji podatkowych VAT lub PIT. Wyjątek stanowi jedynie deklaracja VAT-Z (skutkująca wykreśleniem z rejestru VAT), która powinna być złożona przez następców prawnych przedsiębiorcy.

Podatek od spadków i darowizn - obowiązek zapłaty


Uwaga:

W praktyce często zdarza się, że urzędy skarbowe przyjmują deklaracje podatkowe składane po śmierci przedsiębiorcy, a także inkasują wpłacane przez spadkobierców zobowiązania podatkowe. Jeżeli natomiast w deklaracji pojawia się kwota VAT do zwrotu, fiskus najczęściej odmawia wypłaty powołując się na okoliczność śmierci uprawnionego do niej podatnika.


Odrębną sprawą jest kwestia konieczności uregulowania ewentualnych zobowiązań podatkowych zmarłego właściciela firmy. Zgodnie z przepisami podatkowymi spadkobiercy przejmują bowiem prawa i obowiązki spadkodawcy. To oznacza, że muszą oni uregulować wszelkie niezapłacone przez zmarłego podatki, ale mają również prawo do otrzymania nadpłaty, jeżeli takowa powstała. Urząd skarbowy określa obowiązki spadkobierców w drodze decyzji. Należy jednak pamiętać, że odpowiedzialność za ewentualne zobowiązania podatkowe zmarłego zależy od tego, czy i w jakim zakresie przyjęli oni spadek. Organ podatkowy ma ponadto obowiązek zawiadomienia następców prawnych zmarłego o wszelkich sprawach związanych z firmą podatnika m.in. o toczących się kontrolach i postępowaniach.


Uwaga:

Jeżeli jeden lub kilku spadkobierców zdecydowało się na kontynuowanie na własny rachunek działalności prowadzonej przez zmarłego, organy podatkowe uznają, że następcy prawni przejmują uprawnienia spadkodawcy m.in. w zakresie prawa do odliczenia VAT. To znaczy, że np. syn zmarłego ma prawo do odliczenia podatku z faktur wystawionych na przedsiębiorstwo ojca otrzymanych po jego śmierci (o ile oczywiście prawomocnie otrzymał majątek przedsiębiorstwa w spadku).


Śmierć właściciela jednoosobowej firmy a długi


Odpowiedzialność za niespłacone zobowiązania związane z działalnością spadkodawcy, zależy od sposobu dziedziczenia majątku firmowego. Spadkobiercy, czyli najczęściej małżonek, dzieci, rodzeństwo, rodzice, mogą „spadek firmowy”:

- przyjąć wprost (zarówno aktywa jak i pasywa),

- przyjąć z tzw. dobrodziejstwem inwentarza (tzn. z ograniczeniem długów do wysokości masy spadkowej),

- odrzucić (nie przyjąć ani majątku ani długów).

W praktyce najczęściej rodzina przyjmuje spadek w całości, nie zdając sobie sprawy z istnienia długów. Z drugiej strony jednak w niektórych sytuacjach odrzucenie spadku jest bardzo niekorzystne. Na przykład, gdy w skład masy spadkowej wchodzi nieruchomość , (która była użytkowana zarówno na cele osobiste jak i firmowe) odrzucenie spadku przez małżonka zmarłego skutkowałoby pozbyciem się praw do tej nieruchomości.

Jak ustanowić pełnomocnika firmy przez internet

W przypadku, gdy firma miała niespłacone zobowiązania w pierwszej kolejności spadkobiercy powinni uregulować zaległe podatki (wraz z ewentualnymi odsetkami za zwłokę) - dochodowy i VAT, a także składki ZUS. W dalszej kolejności powinny być spłacone zobowiązania względem innych wierzycieli, m.in. za zakupiony towar lub usługi, zaległy czynsz, opłaty itp. Szczególnie bolesny może być problem spłaty kredytów zaciągniętych „na firmę” przez zmarłego przedsiębiorcę. W większości przypadków bowiem umowy kredytowe wygasają w chwili śmierci właściciela firmy i bank może domagać się natychmiastowej spłaty całości zaciągniętego zobowiązania. 


Jakie można zabezpieczyć firmę na wypadek śmierci?


Każdy jednoosobowy przedsiębiorca musi mieć świadomość, że jego firma jest nierozerwalnie z nim związana i w razie jego śmierci dalsze prowadzenie firmy może być znacznie utrudnione. W związku z tym warto rozważyć podjęcie kroków mających na celu zabezpieczenie interesów przyszłych spadkobierców oraz ułatwienie w ewentualnym przejęciu firmy przez jednego lub kilku następców prawnych. Przedsiębiorca ma do wyboru m.in. następujące rozwiązania:

- Sporządzenie testamentu zawierającego wskazanie osoby, która ma przejąć firmę oraz poczynienie na jej rzecz tzw. zapisu windykacyjnego umożliwiającego przekazanie określonej osobie konkretnych przedmiotów ze spadku np. elementów majątku firmowego.

- Przekształcenie jednoosobowej działalności w spółkę osobową, pamiętając, by w umowie spółki zawrzeć odpowiednie zapisy na wypadek śmierci któregoś ze wspólników. Pozwoli to - w razie śmierci przedsiębiorcy - na kontynuowanie działalności przez wspólników i / lub spadkobierów.

- Wykupienie przez przedsiębiorcę polisy na życie, która pozwoli zabezpieczyć majątek firmy, np. gdy zajdzie konieczność jednorazowej spłaty kredytu zaciągniętego przez zmarłego przedsiębiorcę.

Zapraszamy do dyskusji na forum o podatkach

Zmiany 2014 - Podatki, Księgowość, Kadry, Firma, Praw

Sebastian Bobrowski

Dyrektor Finansowy inFakt

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    26 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Podatek minimalny w CIT - kto zapłaci i jak będzie liczony?

    Podatek minimalny w CIT. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (przygotowany w ramach Polskiego Ładu), przewiduje m.i. wprowadzenie nowego podatku – podatku minimalnego dla dużych korporacji. Przy czym korporacje na potrzeby podatku minimalnego rząd definiuje podobnym kluczem jak klasę średnią na potrzeby kalkulacji składki zdrowotnej.

    Ulga abolicyjna w PIT - zmiany 2021

    Ulga abolicyjna w PIT - zmiany 2021. Wejście w życie nowych przepisów ograniczających ulgę abolicyjną spowodowało, że od 1 stycznia 2021 r. polscy rezydenci podatkowi osiągający przychody w państwach, z którymi na mocy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania stosuje się metodę proporcjonalnego odliczenia zapłacą wyższy PIT.

    Jaka inflacja w 2022 roku?

    Inflacja w 2022 roku. Rada Polityki Pieniężnej podtrzymuje strategię średniookresowego celu inflacyjnego na poziomie 2,5 proc. z symetrycznym przedziałem odchyleń +/- 1 pkt. proc. - wynika z opublikowanych przez NBP "Założeń polityki pieniężnej" na 2022 rok.

    Jak odzyskać pieniądze przelane pomyłkowo na inny rachunek bankowy?

    Pomyłkowy przelew - jak odzyskać pieniądze. Wykonując przelew bankowy należy upewnić się, czy numer rachunku odbiorcy jest właściwy. Rzecznik Finansowy ostrzega, że przelanie środków finansowych na zły numer rachunku, może skutkować całkowitą utratą pieniędzy. Jeśli jednak taki błąd nam się przydarzy, nie załamujmy się. Klienci instytucji finansowych dysponują pewnymi możliwościami prawnymi, by dochodzić zwrotu własnych pieniędzy. O szczegółach informuje Rzecznik Finansowy w przygotowanym poradniku, który powstał na bazie konkretnych spraw zgłaszanych przez klientów do biura Rzecznika Finansowego.

    Wysokość przeciętnego dochodu w gospodarstwach rolnych w 2020 r.

    Przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2020 r. 3819 zł - wynika z obwieszczenia Prezesa GUS opublikowanego w Monitorze Polskim.

    Klimat i biznes: oczekiwania po publikacji raportu IPCC

    Zmiany klimatu a biznes. Opublikowany w sierpniu szósty raport Międzyrządowego Zespołu ds. Zmiany Klimatu (IPCC) jednoznacznie potwierdza, że ograniczanie emisji CO2, a tym samym postępowania globalnego ocieplenia, absolutnie nie może być odkładane w czasie. Działać trzeba natychmiast. Dokument zawiera analizę badań z zakresu nauk o klimacie i jest podsumowaniem prac osób zajmujących się badaniem zjawiska zmian klimatu. W dobie nagłych i nieprzewidywalnych zjawisk pogodowych oraz innych skutków zmian klimatu, których teraz nie jesteśmy w stanie przewidzieć, sektor biznesu powinien zewrzeć szyki i wspólnie zastanowić się nad tym, jak sprostać negatywnym konsekwencjom aktywności przemysłowej i skutecznie zapobiegać dalszej degradacji środowiska. Stawka, jak wszyscy wiemy, jest wysoka. Ten temat komentuje dr Agata Rudnicka z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego.

    Ulga dla dużych rodzin - rozwiązanie potrzebne, ale czy optymalne

    Ulga dla dużych rodzin to ruch we właściwym kierunku i rozwiązanie, które było potrzebne. Ale można mieć wątpliwości, czy podobnego efektu nie da się osiągnąć w inny sposób – powiedział ekonomista prof. Marek Kośny. Ekspert podkreślał też konieczność poprawy sytuacji mieszkaniowej rodzin.

    Jak uzyskać dni wolne na opiekę nad chorym dzieckiem?

    Opieka nad chorym dzieckiem. Rozpoczynający się okres jesienny sprzyja infekcjom, zwłaszcza u najmłodszych. Pracownicy, którzy muszą zaopiekować się chorym dzieckiem, mają dwie możliwości uzyskania w tym celu dni wolnych.

    Ulga dla samotnych rodziców w PIT (1,5 tys. zł) zamiast wspólnego rozliczenia

    Ulga dla samotnych rodziców w PIT. Poprawka zgłoszona do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zastąpi wspólne rozliczanie nową ulgą dla samotnych rodziców w wysokości 1,5 tys. zł. Wiceminister rodziny Barbara Socha zapewnia, że rozwiązania przewidziane w Polskim Ładzie będą dla rodziców korzystniejsze od obecnych.

    Podatek od nieruchomości a schematy podatkowe

    Schematy podatkowe nie omijają podatku od nieruchomości. Z wydanych w tym zakresie Objaśnień podatkowych wynika bezpośrednio, że Szef KAS jest zainteresowany także tym obszarem (str. 12). Wspiera to również kształt formularza MDR-1, w którym – w części, w której należy określić transakcje/zagadnienia obejmujące schemat podatkowy – wskazano dla przykładu: zwolnienia i definicje pojęcia budowla/budynek na gruncie podatku od nieruchomości.

    Polski Ład. Zmiany podatkowe z ulgą dla dużych rodzin

    Polski Ład. Sejmowa Komisja Finansów Publicznych przyjęła zmiany w ustawach podatkowych, jakie mają zostać wprowadzone w ramach Polskiego Ładu. Wśród wprowadzonych poprawek znalazł się zapis wprowadzający ulgę dla rodzin z czworgiem lub większą liczbą dzieci.

    E-faktury ustrukturyzowane od 2022 r. Czy znikną faktury papierowe?

    E-faktury ustrukturyzowane od 2022 r.. Nadciąga rewolucja w fakturowaniu. Znane do tej pory faktury papierowe, jak i stosowane obecnie faktury elektroniczne nie będą jedynymi dopuszczalnymi formami dokumentowania transakcji. Faktury ustrukturyzowane mają być wprowadzone na zasadach dobrowolności od 1 stycznia 2022 roku.

    Polski Ład - duże rodziny bez podatku

    Polski Ład. Jesteśmy otwarci na poprawkę w Polskim Ładzie wspierającą rodziny - powiedział rzecznik rządu Piotr Müller odpowiadając na pytanie o dodatkowe wsparcie podatkowe dla dużych rodzin. Dodał, że jest pakiet kilku rozwiązań wnoszonych przez parlamentarzystów PiS, są one poważnie rozważane.

    Stałe miejsce prowadzenia działalności a obecność pracowników

    Stałe miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb podatku VAT jest istotne, ponieważ determinuje miejsce (kraj), na terytorium którego usługi powinny być opodatkowane. Jest to często kwestia sporna, będąca przedmiotem orzeczeń nie tylko krajowych sądów administracyjnych, ale także Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Ulga na powrót w PIT - zmiany od 2022 roku

    Ulga na powrót w PIT. Po konsultacjach związanych z podatkową częścią Polskiego Ładu, rząd zdecydował się zmienić niektóre z jego założeń, m.in. w zakresie konstrukcji ulgi na powrót. Przypomnijmy, że w pierwotnych założeniach Polskiego Ładu ulga na powrót miała mieć konstrukcję odliczenia od podatku indywidualnie wyliczonej kwoty, która miała być ustalona na podstawie podatku należnego za poprzednie lata.

    Czy darowizna od brata jest zwolniona z podatku?

    Darowizna od brata a podatek od spadków i darowizn. Czy darowizna, którą podatnik otrzyma od brata, podlega zwolnieniu z podatku zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?

    Praca zdalna a obowiązek składania deklaracji CIT-ST

    Deklaracja CIT-ST a praca zdalna. Pandemia wirusa COVID-19 wymusiła na pracodawcach zmiany organizacji pracy w zakładach pracy. Gdzie tylko było to możliwe, pracownicy zostali skierowani do wykonywania pracy w formie zdalnej (home office). Było to ogromne wyzwanie logistyczne, w których dotychczas praca była świadczona głównie stacjonarnie w siedzibie pracodawcy. Zmiana sposobu świadczenia pracy przez osoby zatrudnione wpłynęła na wiele kwestii z zakresu prawa pracy, między innymi wymusiła na rządzących zajęcie się tematem uregulowania pracy zdalnej. Przepisy w tym zakresie są obecnie konsultowane w ramach Rady Dialogu Społecznego. Praca zdalna stawia przed nami jednak o wiele więcej pytań. Jednym z problemów, jaki pojawia się w nawiązaniu do tego tematu, jest obowiązek składania deklaracji CIT-ST do urzędu skarbowego w przypadku, gdy pracodawca posiada zakłady (oddziały) na terenie innej jednostki samorządu niż siedziba przedsiębiorstwa. Czy w przypadku świadczenia pracy zdalnej przez pracowników również możemy mówić o obowiązku składania deklaracji CIT-ST przez podmioty, które przed pandemią nie były do tego zobowiązane?

    Polski Ład w podatkach - jak uniknąć negatywnych zmian

    Polski Ład w podatkach. Już teraz pojawiają się różne pomysły mające na celu uniknięcie negatywnych dla podatników skutków Polskiego Ładu. Są to np.: przekształcenie w spółkę z o.o., w spółkę komandytowo-akcyjną, ucieczka za granicę, przejście na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych albo estoński CIT. Eksperci przestrzegają jednak: każdy przedsiębiorca musi indywidualnie przeanalizować, co mu się opłaca. Radzą też wstrzymać się jeszcze z decyzjami.

    Spłata zaległości jest bez VAT. Problem z korektą odliczenia

    Spłata zaległości a VAT. Kto zalega z podatkiem wobec gminy, może uregulować dług, przekazując jej własność rzeczy lub prawa majątkowego. Ale co w sytuacji, gdy wcześniej przy ich zakupie odliczył VAT naliczony?

    Polski Ład z pakietem ulg podatkowych

    Polski Ład. Już wkrótce podatnicy, po uchwaleniu projektu z dnia 28 czerwca 2021 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, będą mogli skorzystać z wybranych ulg podatkowych. Jakie muszą spełnić warunki, by móc po nie sięgnąć?

    Pośrednictwo w sprzedaży gwarancji a odliczenie VAT

    Transakcje pośrednictwa w sprzedaży rozszerzenia gwarancji. Podatnik prowadzący działalność handlową powinien ujmować w mianowniku proporcji VAT również, zwolnione z VAT, transakcje pośrednictwa w sprzedaży rozszerzenia gwarancji. Nie są one bowiem „pomocniczymi transakcjami finansowymi” - tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Zerowy PIT dla rodzin 4 plus

    Zerowy PIT. Rodzice co najmniej czwórki dzieci nie zapłacą podatku, jeśli ich wspólne dochody nie przekroczą 170 tys. zł rocznie. Taki jest najbardziej prawdopodobny wariant kolejnej poprawki klubu PiS do Polskiego Ładu - pisze "Dziennik Gazeta Prawna".

    Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych już w październiku w Targach Kielce

    Spotkanie, to coś czego brakowało nam wszystkim w ostatnim czasie. A jeśli połączyć to z merytorycznymi wystąpieniami, warsztatami ze specjalistami, a także bankietem? To równanie oznacza tylko jedno – II Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych! Patronem medialnym wydarzenia jest Infor.

    Usługi świadczone przez wspólnika na rzecz spółki komandytowej

    Spółka komandytowa. Organy podatkowe nie kwestionują zakupu usług doradczych od komplementariusza, o ile spełnione będą warunki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu.

    Efekty zwalczania luki VAT

    Zwalczanie luki VAT przyczynia się do tego, że rząd może o 80 mld zł zwiększyć prognozę dochodów na rok 2021 – powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski podczas konferencji „Uczciwy VAT, zysk dla wszystkich”.