| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Rozliczenia VAT > Jak korygować transakcje objęte odwrotnym obciążeniem

Jak korygować transakcje objęte odwrotnym obciążeniem

Od 1 stycznia 2017 r. nowe grupy towarów i usług zostały objęte odwrotnym obciążeniem. Często podatnicy mają problem z korektą tych świadczeń. Ustawodawca nie ułatwia zadania, gdyż wiele kwestii nadal nie jest wprost określone w ustawie. Pomocne mogą być wyjaśnienia MF dotyczące rozliczenia transakcji objętych odwrotnym obciążeniem.

Przypomnijmy, że odwrotnym obciążeniem są objęte towary wymienione w zał. nr 11 do ustawy i usługi (przede wszystkim roboty budowlane) z zał. nr 14 do ustawy. W przypadku zakupu tych towarów lub usług odwrotne obciążenie ma zastosowanie, gdy są spełnione warunki wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy o VAT.

Warunki, których spełnienie powoduje obowiązek zastosowania odwrotnego obciążenia

Towary z zał. nr 11 do ustawy

Usługi z zał. nr 14 do ustawy o VAT

Dostawca jest czynnym podatnikiem VAT

Usługodawca jest czynnym podatnikiem VAT

Odbiorca jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny

Odbiorca jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny

Dostawa nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT

Usługodawca działa jako podwykonawca

Dostawa towarów wymienionych w poz. 28–28c ustawy jest dokonana w ramach jednolitej gospodarczo transakcji, której wartość netto przekracza 20 000 zł.

1. Korekta zaliczek wpłaconych w 2016 r.

Od 1 stycznia 2017 r. odwrotnym obciążeniem zostały objęte roboty budowlane oraz nowe towary. Jednak w wielu przypadkach zaliczki na nie zostały wpłacone w 2016 r. i opodatkowane VAT na zasadach ogólnych, gdyż nie miało jeszcze zastosowania odwrotne obciążenie. Jeśli więc wykonanie tych usług lub dokonanie dostaw nastąpi już w 2017 r., należy skorygować rozliczenie tych zaliczek (art. 8 ustawy zmieniającej z 1 grudnia 2016 r.), gdyż cała transakcja musi być opodatkowana na tych samych zasadach.

Z regulacji tych wynika, że w przypadku uiszczenia przed 1 stycznia 2017 r. całości lub części zapłaty na poczet dokonanych od tego dnia dostaw towarów lub świadczenia usług, dla których podatnikiem od 1 stycznia 2017 r. stał się nabywca zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 7 lub 8 ustawy o VAT korekty rozliczenia tej zapłaty dokonuje się w rozliczeniu za okres, w którym dokonano dostawy tych towarów lub wykonano tę usługę. Korekty dokonuje zarówno sprzedawca, jak i nabywca.

Polecamy: Biuletyn VAT

1.1. Obowiązki sprzedawcy

Sprzedawca po wykonaniu usługi lub dostawie towarów ma obowiązek wystawić fakturę korygującą. To, czy kwota VAT będzie do zwrotu, zależy od ustaleń między stronami. Gdy strony umówią się na zwrot VAT, kwota netto na fakturze zaliczkowej powinna być kwotą brutto na fakturze korygującej. Jak wynika z broszury informacyjnej MF:

– (...) [sprzedawca – przyp. autora] wystawia faktury korygujące do faktur dokumentujących rozliczoną na zasadach ogólnych pierwszą dostawę (dot. wpłaconej zaliczki i pozostałej części należności za tę dostawę) – zgodnie z art. 106j ustawy o VAT;

– w fakturach korygujących skorygowana powinna zostać nienależnie wykazana kwota

podatku od dostawy, w odniesieniu do której powinien mieć zastosowanie mechanizm

odwróconego obciążenia (zmniejszenie kwoty podatku)

– faktura taka powinna zawierać adnotację „odwrotne obciążenie”.

Uwaga

Zdaniem MF do dokonania korekty nie jest konieczne posiadanie przez sprzedawcę potwierdzenia otrzymania przez nabywcę faktury korygującej.

Sprzedawca rozlicza taką fakturę w deklaracji za okres, kiedy wykonał usługę lub dokonał dostawy, zmniejszając podstawę opodatkowania i podatku należnego od rozliczonej zaliczki. W tej samej deklaracji wykazuje jej wartość w ramach odwrotnego obciążenia w rozliczeniu za ten sam okres. Razem z deklaracją składa informację podsumowującą w obrocie krajowym (VAT-27), w której wskazuje nabywcę i wartość zrealizowanej dostawy.

Gdy usługa budowlana została wykonana tylko w części, korygujemy tylko część zaliczki przypadającą na wykonaną usługę. Potwierdziło to MF w broszurze informacyjnej z 17 marca 2017 r. „Stosowanie mechanizmu odwróconego obciążenia w transakcjach dotyczących świadczenia usług budowlanych”.

Wykonawca główny wpłacił 15 listopada 2016 r. swojemu podwykonawcy zaliczkę w wysokości 20 000 zł (1/10 wartości usługi). Podwykonawca rozliczył zaliczkę w deklaracji za listopad w wysokości: wartość netto 16 260,16 zł, VAT 3739, 84 zł.

W kwietniu 2017 r. wykonano 50% prac. W takiej sytuacji podwykonawca wystawia fakturę korygującą do 50% zaliczki: wartość netto 8130,08 zł, VAT 1869,92 zł. Zgodnie z umową zwrócił wykonawcy głównemu kwotę 1869,92 zł. O wartość netto 8130,08 zł, VAT 1869,92 zł zmniejsza sprzedaż opodatkowaną stawką 23% odpowiednio w poz. 19 i 20 deklaracji VAT-7(17) za kwiecień.

W poz. 31 deklaracji VAT-7(17) wykazuje kwotę 8130 zł. Pozostała część zaliczki będzie skorygowana po wykonaniu dalszej części zlecenia.

1.2. Obowiązki nabywcy

Obowiązek korekty dotyczy nie tylko sprzedawcy, ale również nabywcy. W takiej sytuacji nabywca rozlicza podatek należny od zaliczki w deklaracji za okres, kiedy wykonano usługę lub dokonano dostawy. Nabywca powinien pamiętać, że ma obowiązek korekty nawet wtedy, gdy nie otrzymał faktury korygującej od sprzedawcy. Wtedy od kwoty brutto z faktury pierwotnej nalicza VAT, gdyż zgodnie z art. 29a ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą sprzedawca otrzymał.

Jeśli nabywca nie odliczył podatku naliczonego wynikającego z faktury zaliczkowej, ma prawo do odliczenia podatku od tej transakcji objętej odwrotnym obciążeniem w rozliczeniu za miesiąc, w którym rozliczy podatek należny od tej dostawy lub wykonanej usługi.

Obecnie powstaje problem, co w przypadku, gdy podatnik odliczył VAT z faktury zaliczkowej. W broszurze informacyjnej z 2015 r. czytamy:

Nabywca

– jeśli odliczył podatek naliczony wynikający z faktur pierwotnych (dokumentujących pierwszą dostawę na zasadach ogólnych – dot. wpłaconej zaliczki i pozostałej części należności za tę dostawę), nie koryguje tego odliczenia w związku z otrzymanymi od sprzedawcy fakturami korygującymi;

Uwaga

Warunkiem braku konieczności korygowania – pomniejszenia – przez nabywcę podatku naliczonego w miesiącu zaistnienia okoliczności wskazujących na zmianę warunków realizacji dostawy, tj. w październiku 2015 r., jest uwzględnienie przez niego w deklaracji podatkowej podatku należnego z tytułu dostawy objętej odwróconym obciążeniem. Dla potrzeb korygowania podatku naliczonego otrzymanie przez nabywcę faktury korygującej pozostaje bez znaczenia.

Niestety, stanowisko to nie jest już aktualne, o czym świadczą wyjaśnienia MF z 15 marca 2017 r., zgodnie z którymi należy skorygować odliczony VAT z faktury zaliczkowej – w części objętej fakturą korygującą. Następnie można odliczyć podatek należny rozliczony od wpłaconej zaliczki.

Wróćmy do poprzedniego przykładu. Wykonawca główny otrzymał fakturę korygującą na kwotę 8130,08 zł. W takim przypadku ma obowiązek wykazać wartość netto 8130,08 zł, VAT 1869,92 zł. Kwota 1869,92 zł jest jednocześnie kwotą podatku naliczonego. Wykonawca ma obowiązek skorygować tę część VAT, która była odliczona w listopadzie 2016 r. Bilans VAT naliczonego w deklaracji za kwiecień 2017 r. z tytułu tej transakcji będzie zerowy.

2. Błędnie naliczony VAT

Często dostawca lub podwykonawca błędnie nalicza VAT, mimo że powinien zastosować odwrotne obciążenie. W takiej sytuacji nabywca powinien rozliczyć VAT, gdy jest pewien, że odwrotne obciążenie ma zastosowanie. Błędne rozliczenie sprzedawcy nie zwalnia go z obowiązku rozliczenia podatku. W takiej sytuacji VAT należny rozlicza od kwoty brutto. Dopiero po otrzymaniu faktury korygującej będzie mógł dokonać korekty.

2.1. Obowiązki sprzedawcy

Sprzedawca, gdy spostrzeże błąd lub zwróci się do niego nabywca, ma obowiązek wystawić fakturę korygującą. To, czy kwota VAT będzie do zwrotu, zależy od ustaleń między stronami. Gdy strony umówią się na zwrot VAT, kwota netto na fakturze zaliczkowej powinna być kwotą brutto na fakturze korygującej. W fakturze korygującej powinna zostać skorygowana nienależnie wykazana kwota podatku od dostawy, w odniesieniu do której powinien mieć zastosowanie mechanizm odwróconego obciążenia (zmniejszenie kwoty podatku). Taka faktura powinna zawierać adnotację „odwrotne obciążenie”.

Sprzedawca nie musi posiadać potwierdzenia otrzymania przez nabywcę faktury korygującej, aby obniżyć VAT.

W piśmie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 10 czerwca 2016 r. (sygn. ITPP3/4512-191/16/MD) czytamy:

Według Wnioskodawcy, nie ma zastosowania art. 29a ust. 13 i 14 ustawy o VAT, ponieważ w fakturach rozliczanych w ramach odwrotnego obciążenia nie wykazuje się kwoty VAT. Nie można też mówić o zmniejszeniu podstawy opodatkowania z powodu pomyłki, ponieważ nie nastąpiło obniżenie obrotu z tytułu dokonanej sprzedaży. Wartość netto sprzedaży pozostaje taka sama. Jedynie inny podmiot jest zobowiązany do odprowadzenia podatku należnego z tego tytułu.

W konsekwencji możliwość obniżenia opodatkowania w niniejszym przypadku nie jest uzależniona od uzyskania potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę. Korekta podstawy opodatkowania oraz podatku należnego w sytuacjach opisanych w art. 29a ust. 13 i 14 ustawy o VAT następuje w okresie rozliczeniowym, w którym nabywca towaru otrzymał fakturę korygującą. W pozostałych przypadkach przyjmuje się w praktyce, że moment ujęcia faktury korygującej uzależniony jest od przyczyny dokonanej korekty.

Jeśli korekta faktury wynika ze zdarzeń zaistniałych już w chwili wystawienia faktury pierwotnej, to uznaje się, że powinna ona zostać rozliczona w okresie, w którym została wykazana pierwotna faktura.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Potwierdził to również Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w piśmie z 9 lutego 2016 r. (sygn. 1061-IPTPP1.4512.619.2016.3.RG).

Sprzedawca rozlicza taką fakturę w deklaracji za okres, kiedy powstał obowiązek podatkowy od dokonanej dostawy lub wykonanej usługi. W tej samej deklaracji wykazuje jej wartość w ramach odwrotnego obciążenia. Razem z deklaracją składa informację podsumowującą w obrocie krajowym VAT-27 lub jej korektę, wskazując nabywcę i wartość zrealizowanej dostawy.

Podwykonawca wykonał usługę 30 kwietnia i w tym dniu wystawił fakturę na kwotę: wartość netto 100 000 zł, VAT 8000 zł. W deklaracji za kwiecień rozliczył tę fakturę. 29 maja zleceniodawca wystąpił do niego o wystawienie faktury korygującej. Strony ustaliły, że do zapłaty będzie kwota 100 000 zł i na taką kwotę sprzedawca wystawił fakturę korygującą. Dlatego musi skorygować deklarację za kwiecień i obniżyć 8% VAT o kwotę 8000 zł oraz wykazać transakcję objętą odwrotnym obciążeniem w poz. 31 w wysokości 100 000 zł. Musi złożyć informację VAT-27.

2.2. Obowiązki nabywcy

Obowiązki nabywcy zależą od tego, czy rozliczył on VAT mimo pomyłki sprzedawcy, czy może czekał z tym do czasu otrzymania faktury korygującej. W drugim przypadku nabywca rozlicza podatek należny w deklaracji za okres, kiedy powstał obowiązek podatkowy. Jeśli nie odliczył podatku naliczonego wynikającego z faktury zaliczkowej, ma prawo do odliczenia podatku od tej transakcji objętej odwróconym obciążeniem w rozliczeniu za miesiąc, w którym rozliczy podatek należny od tej dostawy lub wykonanej usługi. Od tej zasady od 1 stycznia 2017 r. istnieje wyjątek.

W przypadku transakcji objętych odwrotnym obciążeniem warunkiem zastosowania tej zasady jest uwzględnienie przez podatnika kwoty podatku należnego z tytułu tych transakcji w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek, nie później niż w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów lub usług powstał obowiązek podatkowy.

Oznacza to, że dla obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego istotne jest równoczesne uwzględnienie kwoty podatku należnego we właściwej deklaracji podatkowej (tj. tej, w której rozlicza się VAT z uwzględnieniem terminu powstania obowiązku podatkowego). Nie może to nastąpić jednak później niż w ciągu trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu wymienionych czynności. Jeżeli nastąpi to w terminie późniejszym, podatnik nie utraci prawa do odliczenia podatku, ale wykona je w deklaracji VAT-7/VAT-7K składanej „na bieżąco”, tj. w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w odniesieniu do którego nie upłynął jeszcze termin do złożenia deklaracji.

Gdy podatnik odliczył VAT z faktury, musi go skorygować w części objętej fakturą korygującą, gdy od okresu rozliczeniowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, minęły trzy miesiące. Następnie może odliczyć podatek należny, ale w bieżącej deklaracji, której termin złożenia jeszcze nie minął.

Wróćmy do poprzedniego przykładu. Wykonawca główny w deklaracji za kwiecień odliczył VAT z otrzymanej faktury. Po złożeniu deklaracji zauważył, że VAT został błędnie naliczony. 29 maja wystąpił o wystawienie faktury korygującej. Strony ustaliły, że do zapłaty będzie kwota 100 000 i na taką wartość została wystawiona faktura korygująca. Dlatego wykonawca główny musi skorygować deklarację za kwiecień, w której wykaże VAT należny w wysokości 8000 zł.

Załóżmy, że korekty dokonał dopiero 10 sierpnia, czyli po trzech miesiącach. W takiej sytuacji koryguje deklarację za kwiecień, w której wykazuje VAT należny i koryguje odliczony VAT z pierwotnej faktury. Następnie w deklaracji za lipiec wykazuje VAT naliczony od tej transakcji.

Jeśli nabywca nie czekał na rozliczenie VAT należnego do czasu otrzymania faktury korygującej, po jej otrzymaniu może dokonać korekty zmniejszającej podstawę opodatkowania i VAT. Powstaje problem, kiedy taką korektę powinien rozliczyć. Do tej pory dominowało stanowisko, że obniżenia powinien dokonać w deklaracji za okres, kiedy otrzymał fakturę korygującą. Jednak z przeglądu interpretacji wynika, że organy podatkowe zmieniły zdanie. Uznają, że korekta powinna być dokonana za okres, kiedy rozliczono tę transakcję. W piśmie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 21 czerwca 2016 r. (sygn. 1061-IPTPP3.4512.183.2016.2.MJ) czytamy:

(…) przyczyna korekty powstała w wyniku nieprawidłowego zafakturowania, tj. na fakturze zamiast odwrotnego obciążenia wskazano stawkę podatku VAT 23%, zatem przyczyna korekty istniała już w momencie wystawienia faktury, tym samym korekty rozliczenia należy dokonać w okresie rozliczeniowym, w którym powstał obowiązek podatkowy,

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Joanna Targowska

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »