REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Reklama niezgodna z prawem – definicje, przykłady, odpowiedzialność

Monika Czarczyńska
Asystent prawny w E-Kancelaria Grupa Prawno-Finansowa sp. z o.o.
Reklamy niezgodne z prawem – definicje, przykłady, odpowiedzialność
Reklamy niezgodne z prawem – definicje, przykłady, odpowiedzialność

REKLAMA

REKLAMA

Reklama jako narzędzie marketingowe, służy przedsiębiorcy głównie do uzyskiwania nowych klientów, jednakże coraz częściej na rynku pojawiały się reklamy stworzone z naruszeniem obowiązującego prawa. Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2070) stoi na straży ochrony praw konsumentów, którzy niejednokrotnie zdołali złapać się na przynętę reklamową stosowaną przez przedsiębiorców. Zwiększona aktywność Prezesa UOKiK w zakresie zgodności informacji reklamowych z prawem, może dotknąć wielu przedsiębiorców, którzy w przypadku naruszeń przygotować muszą się na duże kary finansowe.

Reklama ma ogromny wpływ na podejmowane przez konsumenta decyzje o przystąpieniu do transakcji, jednakże nie może on przybierać charakteru agresywnych praktyk rynkowych czy wprowadzania w błąd. Przez praktyki rynkowe należy rozumieć nie tylko samo działanie, ale także każde zaniechanie przedsiębiorcy, a w szczególności wszelką działalność reklamową, taką jak chociażby pozostawianie ulotek w skrzynkach pocztowych, emisja reklam w telewizji czy wyświetlanie reklam na portalach społecznościowych.

Autopromocja

Polecamy: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Polecamy: INFORLEX Biznes

Reklama wprowadzająca w błąd

Jednym z najistotniejszych praw konsumenta jest obowiązek udzielenia przez przedsiębiorcę jasnych, rzetelnych i zgodnych z rzeczywistością informacji dotyczących produktu czy usługi. Prawo to, zyskuje szczególne znaczenie, na etapie poprzedzającym zawarcie umowy pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem.

Za działania przedsiębiorcy, które mogą wprowadzać w błąd należy uznać informacje niezgodne z prawdą lub niezupełne, które doprowadziły konsumenta do podjęcia decyzji o skorzystaniu z oferty, której w innych okolicznościach by nie podjął. Reklama wprowadzająca w błąd doprowadza do niezgodnego z rzeczywistością zaburzenia postrzegania przedmiotu reklamy przez konsumenta.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zagadnienie reklamy wprowadzającej w błąd coraz częściej stanowi przedmiot decyzji wydawanych przez Prezesa UOKIK. Warto zwrócić uwagę na decyzję wydaną w dniu 14 stycznia 2020 roku o nr DDK-610-526/16/EJ, w której uznano rozpowszechnianie materiałów reklamowych przez Volkswagen Group Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, zawierających informacje wskazujące na ekologiczny charakter pojazdów mechanicznych, w przypadku gdy rzeczywiście przekraczają limity emisji wskazane przez UE, za nieuczciwe praktyki rynkowe z uwagi na wprowadzanie w błąd konsumena. W przypadku tego postępowania naruszone zostały zbiorowe interesy konsumentów, za co nałożona została kara pieniężna, wezwanie do zaniechania ich stosowania i  usunięcia skutków praktyk naruszających interesy konsumenta oraz zobowiązanie do publikacji decyzji na koszt przedsiębiorcy.

Agresywna reklama

Przeciętny konsument uczestniczący w procesach rynkowych powinien mieć swobodną, niczym nieograniczoną wolę w podejmowaniu wszelkich decyzji gospodarczych. Niejednokrotnie przedsiębiorcy wobec konsumentów stosują niedozwolony nacisk, którego to definicja została wykształcona na przestrzeni lat przez praktykę, natomiast UE widząc konieczność jej prawnej regulacji wydała Dyrektywę 2005/29/WE. Bezprawność działania przedsiębiorców oznacza wykorzystywanie przewagi względem słabszej ze stron (konsumenta) celem wywarcia presji, wpływającej na ograniczenie zdolności do podjęci świadomej decyzji dotyczącej transakcji. Ten rodzaj nieuczciwych praktyk rynkowych prowadzi do podjęcia przez konsumenta decyzji, której w normalnych okolicznościach by nie podjął.

Rodzajem reklamy, najczęściej wykorzystywanym przez przedsiębiorców jest reklama nierzeczowa, która zawiera w sobie szereg elementów wpływających na sferę emocjonalną konsumenta, co prowadzi do podejmowania nieracjonalnych decyzji gospodarczych. Jest to jeden z przykładów reklamy, która może zostać zakwalifikowana jako bezprawny nacisk skierowany wobec konsumenta.

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym w art. 9 bezpośrednio wskazuje listę stypizowanych agresywnych praktyk rynkowych do których zaliczyć można m.in. wywołanie wrażenia, że konsument nie może opuścić pomieszczenia bez zawarcia umowy, składanie notorycznych wizyt w miejscu zamieszkania konsumenta z jednoczesnym ignorowaniem nakazów opuszczenia lokalu oraz uciążliwe nakłanianie konsumenta do nabycia produktów również przy użyciu środków komunikacji na odległość, itp.

Najczęstszym sposobem niedopuszczalnego nacisku stosowanego przez przedsiębiorców jest wzbudzanie lęku oraz użycie groźby względem samego konsumenta jak i osób najbliższych. Grupą konsumentów najbardziej narażonych na taki wpływ są osoby starsze oraz dzieci.

Działaniem reklamowym uznanym za agresywne praktyki reklamowe był spot Zbyszko Company Sp. z o.o. z siedzibą w Radomiu, który z uwagi na zawarte w materiale reklamowym produktu Veroni Mineral Fit sugestie o szkodliwości substancji konserwujących dodawanych do środków spożywczych, doprowadził do wzbudzenia lęku u konsumentów (decyzja Prezesa UOKIK z dnia 06 sierpnia 2009 roku o nr DDK1-61-29/07/MR).

Jak dokonać oceny praktyk rynkowych

Co istotne - aby uznać reklamę za nieuczciwą praktykę rynkową nie jest konieczne przyjęcie oferty, w postaci nabycia produktu czy skorzystania z usługi. Ustawodawca wprowadził kategoryczny zakaz już samej emisji reklam przez przedsiębiorcę, które mogłyby zaburzać procesy gospodarcze oraz procesy podejmowania decyzji o transakcji przez konsumenta. Przy dokonywaniu oceny czy dana praktyka rynkowa może zostać uznana za nieuczciwe praktyki rynkowe, należy wziąć pod uwagę wszelkie jej cechy, okoliczności wprowadzenia produktu na rynek, sposób prezentacji ale także specyfikę środka przekazu informacji reklamowej.

W przypadku agresywnych praktyk rynkowych sprecyzowany został dodatkowy katalog okoliczności niezbędny do dokonania oceny, takie jak m.in. czas, miejsce i uciążliwość danej praktyki; celowość wykorzystania trudnego położenia konsumenta; uciążliwe bariery pozaumowne wykorzystywane przez przedsiębiorcę w celu uniemożliwienia wykonania umowy oraz groźby podjęcia działania niezgodnego z prawem. Wskazać należy, że katalog ten, ma charakter otwarty, a więc dokonując oceny praktyki rynkowej w indywidualnej sprawie można przyjąć dodatkowe okoliczności, które miały istotny wpływ na decyzję konsumenta.

Odpowiedzialność przedsiębiorcy

Konsument, którego interes został naruszony lub zagrożony działaniem przedsiębiorcy, mającym charakter nieuczciwych praktyk rynkowych w reklamie, może żądać zaniechania jej emisji czy usunięcia jej skutków, np. w postaci podania do publicznej wiadomości rzeczywistych cech produktu.  Konsument jest również uprawniony do żądania naprawienia szkody wyrządzonej przez emisję reklamy niezgodnej z prawem.

Prezes UOKiK może podjąć kroki prawne, w przypadku naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, a więc w przypadku gdy dane praktyki rynkowe w sposób powtarzalny naruszają interes danej grupy konsumentów. Wydanie decyzji w sprawie, prowadzi do wyeliminowania z rynku nieuczciwej praktyki przedsiębiorcy. Oprócz orzeczenia w decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na przedsiębiorcę, Prezesa UOKiK może nakazać podanie decyzji do publicznej wiadomości na koszt przedsiębiorcy.

Same regulacje dotyczące reklamy, są o tyle trudne, gdyż z uwagi na chociażby krótki czas emisji, czy wyświetlania, przedsiębiorca nie jest w stanie zamieścić wszelkich informacji na temat produktu czy usługi. W związku z wprowadzeniem ustawy o nieuczciwych praktykach rynkowych przedsiębiorcy zobowiązani zostali do zmiany swoich strategii marketingowych na takie, które nie będą naruszać prawa. Tworzenie informacji reklamowych obdarowane jest wieloma wymaganiami, których niespełnienie, zamiast przynosić zyski z promocji, może doprowadzić do konieczności sięgnięcia przez przedsiębiorcę głęboko do portfela, gdyż będzie wiązało się z wieloma niespodziewanymi kosztami. Niedozwolona jest jakakolwiek forma nacisku przedsiębiorcy, zarówno psychicznego jak i fizycznego na konsumenta, a każdy podmiot, który ją zastosuje musi liczyć się z możliwością poniesienia za nią odpowiedzialności prawnej.

Reklama to dziedzina marketingu, która podlega ciągłemu rozwojowi, jednakże przy ich tworzeniu, przedsiębiorcy winni zachować szczególną ostrożność z uwagi na możliwość uznania ich za nieuczciwe praktyki rynkowe. Przeciętny konsument, którego prawa zostały naruszone może dochodzić swoich praw indywidualnie od przedsiębiorcy, wzywając go do zaprzestania naruszeń z jednoczesnym wezwaniem do zapłaty lub wytaczając powództwo do sądu. Kolejną możliwością konsumenta, jest zawiadomienie Prezesa UOKIK o podejrzeniu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Uznać zatem można, że obecnie konsument, dzięki obowiązującym przepisom prawnym, podlega szerokiej ochronie.

Monika Czarczyńska, asystent prawny w E-Kancelaria Grupa Prawno-Finansowa sp. z o.o.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    MF umożliwi oznakowanie akcyzą cygar i cygaretek. Banderole mają być stosowane od 20 maja 2024 roku

    Resort finansów chce umożliwić oznakowanie akcyzą cygar i cygaretek. Banderole na cygara i cygaretki byłyby stosowane od 20 maja 2024 roku. Jest projekt rozporządzenia w tej sprawie.

    Przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Wyrok WSA dotyczący firmy, który kupowała puste faktury

    Organy skarbowe nie mogą zajmować majątku firmy na zabezpieczenie dodatkowych zobowiązań podatkowych. Tak wynika z orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy, który kupował puste faktury.

    Zmiany w KSeF - MF planuje w drugiej połowie marca przedstawienie projektu rozwiązań legislacyjnych

    Zmiany w  KSeF. Ministerstwo Finansów chce w drugiej połowie marca przedstawić projekt rozwiązań legislacyjnych do finalnej konsultacji. 

    Organy podatkowe wysyłają podatnikom nieformalne pisma (tzw. listy behawioralne). RPO zapytał Ministra Finansów o podstawę prawną takich działań

    Organy Krajowej Administracji Skarbowej wysyłają obywatelom nieformalne pisma z ewentualnymi zastrzeżeniami co do prawidłowego wywiązywania się przez nich z obowiązków podatkowych. Takie działania budzą wątpliwości a także emocje podatników, którzy już odebrali takie "listy behawioralne". Mają oni wątpliwości i pytania co do tej procedury, której nie przewiduje Ordynacja podatkowa. Rzecznik Praw Obywatelskich poprosił Ministra Finansów o kompleksowe wyjaśnienia tych działań. Marcin Wiącek pyta ministra Andrzeja Domańskiego m.in. o to, na jakiej podstawie ustalany jest krąg adresatów listów oraz czy resort kontroluje zasadność ich kierowania do podatników.

    Wakacje kredytowe w 2024 roku - projekt ustawy dziś na posiedzeniu rządu

    Rząd zajmie się dzisiaj m.in. projektem dotyczącym wakacji kredytowych na 2024 rok, czyli nowelizacją ustawy o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej oraz ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom. 

    System kaucyjny w Polsce. Od kiedy? Na czym ma polegać? Jeżeli do kaucji zostanie doliczony VAT, to konsumenci zapłacą dodatkowy podatek

    Przepisy ustawy kaucyjnej nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, czy do kaucji doliczony będzie VAT; jeśli tak się stanie, to konsument zapłaci dodatkowy podatek - ocenili przedstawiciele branży napojowej i handel detaliczny. Zaapelowali, by start systemu przesunąć na 2026 r.

    "Trójpak" dotyczący Trybunału Konstytucyjnego - projekty uchwały, ustawy i zmian w Konstytucji na najbliższym posiedzeniu Sejmu [6-8 marca]

    Na najbliższym posiedzeniu Sejmu zostanie zaprezentowany "trójpak" dotyczący Trybunału Konstytucyjnego - projekty uchwały, ustawy i zmian w Konstytucji RP.

    Zmiany w podatku Belki - MF ma już projekt ustawy, którym w tym tygodniu zajmie się Rada Ministrów

    Zmiany w podatku Belki coraz bliżej. Ministerstwo Finansów ma już przygotowany projekt ustawy, którym w tym tygodniu zajmie się rząd.

    Rząd szykuje zmiany w składce zdrowotnej. "Niestety, planowane zmiany nie spowodują zmniejszenia wysokości daniny"

    Rząd zmienia zasady rozliczeń składki zdrowotnej i proponuje dwa rozwiązania. Przedsiębiorcy są zdania, że planowane zmiany nie spowodują zmniejszenia wysokości składki zdrowotnej, o co od dawna zabiegają.

    Twój e-PIT - zwrot podatku nawet w ciągu jednego dnia

    Zwroty z większości zeznań PIT-37 złożonych w usłudze Twój e-PIT trafiają na konto znacznie szybciej. Niektórzy dostają zwrot nawet w ciągu jednego dnia - poinformował szef Krajowej Administracji Skarbowej Marcin Łoboda.

    REKLAMA