Jak zostać zarejestrowanym odbiorcą?

Pojęcie zarejestrowanego odbiorcy

Ustawa z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jednolity Dz. z 2011 r. Nr 108, poz. 626) wskazuje, że zarejestrowany odbiorca to podmiot, któremu wydano zezwolenie:
- na nabywanie wewnątrzwspólnotowe albo
- na jednorazowe nabycie wewnątrzwspólnotowe
wyrobów akcyzowych wysłanych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zwane dalej odpowiednio „zezwoleniem na nabywanie wyrobów akcyzowych jako zarejestrowany odbiorca” albo „zezwoleniem na jednorazowe nabycie wyrobów akcyzowych jako zarejestrowany odbiorca”.

Zezwolenie na działalność jako zarejestrowany odbiorca umożliwia nabywanie w procedurze zawieszenia wyrobów akcyzowych z innych krajów członkowskich UE bez konieczności ponoszenia kosztów akcyzy należnej w kraju dostawcy.

Zezwolenie na działalność jako zarejestrowany odbiorca może być zezwoleniem jednorazowym bądź zezwoleniem wydanym na czas określony lub nieokreślony.

W dalszej części artykułu zajmę się jedynie zezwoleniem na działalność jako zarejestrowany odbiorca wydawanym na czas określony bądź na czas nieokreślony, ponieważ zezwolenia o charakterze jednorazowym są rzadko wykorzystywane.

Podmiot posiadający status zarejestrowanego odbiorcy może również nabywać wewnątrzwspólnotowo wyroby akcyzowe, które będą zużyte na cele objętego zwolnieniem przez zarejestrowanego odbiorcę (zgodnie z art. 32 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym) bądź też dostarczone do podmiotów zużywających te wyroby na cele objęte zwolnieniem (na podstawie art. 32 ust. 3 pkt 5 ustawy o podatku akcyzowym).

Aby zarejestrowany odbiorca mógł nabywać wewnątrzwspólnotowo wyroby akcyzowe z przeznaczeniem ich do zużycia na potrzeby własne objęte zwolnieniem bądź z przeznaczeniem do dostarczenia ich podmiotom zużywającym na terytorium kraju nie jest konieczne uzyskanie zezwolenia na działalność jako podmiot pośredniczący.

Firma A uzyskała zezwolenie na działalność jako zarejestrowany odbiorca obejmujące między innymi oleje smarowe. W związku z tym podmiot ten może nabywać z innych krajów UE przykładowo olej smarowy o kodzie CN 2710 19 99, który będzie przeznaczony do zużycia na potrzeby własne objęte zezwoleniem bądź dostarczony do podmiotów zużywających go na cele objęte zezwoleniem.

Pamiętać należy, że nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych (np. olejów smarowych) z przeznaczeniem do wykorzystania na cele objęte zwolnieniem wymaga spełnienia szeregu warunków formalnych wynikających z art. 32 ust. 5 – 13 ustawy o podatku akcyzowym oraz rozporządzenia Ministra Finansów z 30 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentu dostawy, ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środków skażających alkohol etylowy (Dz.U. z 2010 r. Nr 160, poz. 1075 z późn. zm.).

Jak już wyżej wspomniano działalność jako zarejestrowany odbiorca wiąże się z możliwością korzystania z procedury zawieszenia poboru akcyzy w zakresie ograniczonym do transakcji nabycia wewnątrzwspólnotowego.

Polecamy: Czy straty olejów smarowych podlegają akcyzie?

W związku z tym zauważyć należy, iż zarejestrowany odbiorca nie jest w szczególność uprawniony do:
- magazynowania wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy,
- wysyłania wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy,
- nabywania w procedurze zawieszenia poboru akcyzy wyrobów akcyzowych dostarczanych ze składu podatkowego znajdującego się na terytorium kraju.

Obowiązek rejestracji

Wedle regulacji ustawy o podatku akcyzowym podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest obowiązany, przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu akcyzą, złożyć zgłoszenie rejestracyjne właściwemu naczelnikowi urzędu celnego.

Na podstawie zacytowanego przepisu firma zamierzająca uzyskać status zarejestrowanego odbiorcy jest obowiązana do rejestracji jako podatnik akcyzy przed wykonaniem pierwszej czynności opodatkowanej. Tak więc rejestracja jako podatnik akcyzy jest wymogiem jaki należy dopełnić w pierwszej kolejności.

Sposób rejestracji

Zgłoszenie rejestracyjne jako podatnik podatku akcyzowego należy złożyć właściwemu naczelnikowi na formularzu AKC- R stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją w zakresie podatku akcyzowego (Dz.U. z 2009 r. Nr 32 poz. 226).

Przedsiębiorca składający wniosek o rejestrację jako podatnik akcyzy zobowiązany będzie do uiszczenia opłaty skarbowej wynoszącej 170 zł.

Polecamy: Akcyza na papierosy 2011

Po złożeniu zgłoszenia rejestracyjnego właściwy naczelnik urzędu celnego powinien wydać pisemne potwierdzenie zgłoszenia rejestracyjnego (na formularzu AKC-PR) nie później niż w ciągu 7 dni od dnia przyjęcia zgłoszenia rejestracyjnego.

Właściwość naczelnika urzędu celnego

Zgłoszenie rejestracyjne jako podatnik podatku akcyzowego złożyć należy do naczelnika urzędu celnego właściwego ze względu na miejsce wykonywania czynności opodatkowanych.

Jeżeli więc przykładowo firma z siedzibą w Warszawie zamierza prowadzić działalność opodatkowaną (np. działalność jako zarejestrowany odbiorca) w Poznaniu, to zgłoszenia rejestracyjnego jako podatnik akcyzy należy dokonać do naczelnika urzędu celnego w Poznaniu, pomimo że firma ta posiada siedzibę w Warszawie.
Zgłoszenie rejestracyjne jako podatnik podatku akcyzowego należy złożyć właściwemu ze względu na siedzibę firmy naczelnikowi urzędu celnego, gdy firma z siedzibą w Warszawie zamierza prowadzić działalność opodatkowaną w jego właściwości, bądź też firma z siedzibą w Warszawie zamierza prowadzić działalność opodatkowaną we właściwości dwóch różnych naczelników urzędu celnego – np. w Poznaniu i Krakowie.

Wniosek o wydanie zezwolenia

Wzór wniosku o wydanie zezwolenia na działalność jako zarejestrowany odbiorca został określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności w zakresie podatku akcyzowego (Dz. U. z 2010 r., Nr 159, poz. 1071).

Podmiot zamierzający uzyskać zezwolenie na działalność jako zarejestrowany odbiorca winien na podstawie art. 57 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym spełnić określone poniżej wymogi:
• posiadać tytuł prawny do korzystania z wyodrębnionego miejsca przeznaczonego do odbierania wyrobów akcyzowych, „miejsca odbioru wyrobów akcyzowych”,
• posiadać status podatnika podatku od towarów i usług;
• być podmiotem, którego działalnością kierują osoby nieskazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, przeciwko mieniu, przeciwko obrotowi gospodarczemu, przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub przestępstwo skarbowe;
• nie posiadać zaległości z tytułu cła i podatków stanowiących dochód budżetu państwa, składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz nie powinno być wobec niego prowadzone postępowanie egzekucyjne, likwidacyjne lub upadłościowe, z wyjątkiem postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu;
• złożyć zabezpieczenie akcyzowe,
• nie zostało mu cofnięte, ze względu na naruszenie przepisów prawa, żadne z udzielonych mu zezwoleń określonych w art.84 ustawy o podatku akcyzowym, jak również koncesja lub zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej ani nie została wydana decyzja o zakazie wykonywania przez niego działalności regulowanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 i Nr 239, poz. 1593 oraz z 2011 r. Nr 85, poz. 459 i Nr 106, poz. 622), w zakresie wyrobów akcyzowych.

Polecamy: Dlaczego samochód osobowy bywa ciężarowym i na odwrót

Warunki jakie musi spełnić miejsce odbioru wyrobów akcyzowych wynikają z rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków dotyczących miejsca odbioru wyrobów akcyzowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 156, poz. 1048).

Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym zabezpieczenie akcyzowe może zostać złożone w formie:
1) depozytu w gotówce;
2) gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej;
3) czeku potwierdzonego przez osobę prawną mającą siedzibę na terytorium Unii Europejskiej lub terytorium państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) — strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub przez oddział banku zagranicznego, którzy prowadzą na terytorium kraju działalność bankową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z późn. zm.);
4) weksla własnego;
5) innego dokumentu mającego wartość płatniczą.

Zabezpieczenie akcyzowe jest składane najczęściej w formie weksla własnego bądź w formie gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej. Wysokość zabezpieczenia akcyzowego winna być obliczona z uwzględnieniem rozmiarów zamierzonej działalności gospodarczej.

Szczegółowe zasady obliczania wysokości zabezpieczenia akcyzowego określono w rozporządzeniu z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie zabezpieczeń akcyzowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 160, poz. 1076).

Zezwolenie na działalność jako zarejestrowany odbiorca jest wydawane na czas nieoznaczony bądź na czas oznaczony, który nie może być dłuższy niż 3 lata.

Prowadzenie działalności jako zarejestrowany odbiorca

Prowadzenie działalności gospodarczej jako zarejestrowany odbiorca wymaga dostępu do systemu elektronicznej kontroli nad obrotem wyrobami akcyzowymi.

Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku akcyzowym System to krajowy system teleinformatyczny służący do obsługi przemieszczania wyrobów akcyzowych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy, w szczególności do przesyłania e-AD, raportu odbioru i raportu wywozu, unieważnienia e-AD, zmiany miejsca przeznaczenia oraz zawiadomienia o zmianie miejsca przeznaczenia, o których mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 684/2009 z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie wykonania dyrektywy Rady 2008/118/WE w odniesieniu do skomputeryzowanych procedur przemieszczania wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy (Dz. Urz. UE L 197 z 29.07.2009, str. 24).

Stosowanie Systemu, oznacza między innymi, iż zarejestrowany odbiorca potwierdza odbiór wyrobów akcyzowych przemieszczanych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy poprzez przesłanie raportu odbioru w formie elektronicznej.

Zarejestrowany odbiorca jest obowiązany do prowadzenia ewidencji wyrobów akcyzowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo. Elementy ewidencji, zasady jej zakładania i prowadzenia określono w rozporządzeniu z dnia 23 sierpnia 2010 r. w sprawie niektórych ewidencji wyrobów akcyzowych (Dz. U. z 2010, Nr 158, poz. 1062).

Ponadto pamiętać należy, iż zarejestrowany odbiorca jest obowiązany do uiszczania wstępnych wpłat akcyzy względem wyrobów akcyzowych nabytych wewnątrzwspólnotowo, które nie są objęte zwolnieniem od akcyzy oraz składania deklaracji podatkowych w zakresie podatku akcyzowego.

Pamiętaj o znakach akcyzy

Trzeba ponadto wspomnieć, że w sytuacji gdyby nabywane wewnątrzwspólnotowo wyroby akcyzowe objęte był obowiązkiem oznaczania znakami akcyzy (np. wino), to wówczas zarejestrowany odbiorca obowiązany będzie do przesłania znaków akcyzy do dostawcy zagranicznego w celu ich nałożenia na nabywane wewnątrzwspólnotowo wyroby akcyzowe przed wprowadzeniem ich na terytorium Polski.

Konieczne jest wówczas prowadzenia ewidencji znaków akcyzy oraz spełnienie szeregu innych wymogów formalnych, które zostaną przedstawione w odrębnym artykule.

Piotr Paszek, doradca podatkowy, Kierownik Zespołu ds. VAT i Akcyzy w ECDDP Sp. z o.o.