Zwolnienie z VAT usług zarządzania alternatywną spółką inwestycyjną (ASI)

Wprowadzona do polskiego porządku prawnego w 2016 r. alternatywna spółka inwestycyjna (dalej jako: ASI) zgodnie z art. 2 pkt 10a i art. 8a ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej jako: ustawa o funduszach inwestycyjnych i ZAFI) jest alternatywnym funduszem inwestycyjnym rozumianym jako instytucja wspólnego inwestowania, której przedmiotem działalności, w tym w ramach wydzielonego subfunduszu, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną, niebędącą jednocześnie funduszem inwestycyjnym otwartym i funduszem zagranicznym w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych i ZAFI). Zarządzającym ASI może być wyłącznie spółka kapitałowa, z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyskała zezwolenie na wykonywanie działalności jako zarządzający ASI.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi zarządzania:

1. funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,
2. portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią.

Polecamy: Biuletyn VAT

Polecamy: VAT 2019. Komentarz

W związku z powyższym pojawiły się wątpliwości jak należy intepretować pojęcie zarządzania funduszami w kontekście zwolnienia usług zarządzania z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Należy zauważyć, że art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: „Dyrektywa VAT”) wskazującego, iż państwa członkowskie zwalniają z VAT transakcje zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie.

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pojęcie „zarządzania” może obejmować różne odrębne usługi np. usługi w zakresie administracyjnego zarządzania i prowadzenia rachunkowości funduszy (wyrok C-169/04), czy też usługi doradztwa inwestycyjnego (wyrok C-275/11), które będą korzystały ze zwolnienia, nawet jeżeli będą świadczone przez zarządzających będących osobami trzecimi. Jedynym warunkiem jest, aby usługi te spełniały szczególne i istotne funkcje zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi.

W myśl załącznika nr II do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) funkcje wchodzące w skład zbiorowego zarządzania portfelem to zarządzanie inwestycjami, administracja, w tym m.in. obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem oraz wprowadzanie do obrotu. Do zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, tj. zarządzających wszelkimi typami funduszy, które nie są objęte Dyrektywą UCITS zastosowanie znajduje Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (dalej jako: Dyrektywa ZAFI). W myśl z art. 4 ust. 1 lit. w Dyrektywy ZAFI – zarządzanie alternatywnym funduszem inwestycyjnym oznacza wykonywanie przynajmniej funkcji w zakresie zarządzania portfelem, o których mowa w pkt 1 lit. a) lub b) załącznika I, na rzecz jednego lub większej liczby alternatywnych funduszy inwestycyjnych.

Zatem minimalny zakres funkcji zarządzania ASI to: zarządzanie portfelami inwestycyjnymi lub zarządzanie ryzykiem, jednak może on obejmować również inne usługi takie jak administrowanie, w tym obsługę prawną i usługi w zakresie rachunkowości w zarządzaniu funduszami.

Jeżeli zatem analiza czynności wykonywanych przez zarządzającego ASI w oparciu o ww. przepisy Dyrektywy ZAFI oraz ustawy o funduszach inwestycyjnych i ZAFI pozwoli uznać, że są to czynności z zakresu zarządzania funduszami inwestycyjnymi, wówczas należy uznać, że mieszczą się one w zakresie czynności zwolnionych z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a i b ustawy o VAT.

Konrad Bartuzel, radca prawny, konsultant podatkowy w ECDP Sp. z o.o.

www.ecdpgroup.pl