Projekt rozporządzenia ministra finansów w sprawie kas rejestrujących - uwagi BCC

Projekt rozporządzenia ministra finansów w sprawie kas rejestrujących zawiera szczegółowe, techniczne przepisy i będzie swego rodzaju instrukcją korzystania z nowych kas online oraz „wygaszania” dotychczasowych kas z papierowym i elektronicznym zapisem kopii w związku z uregulowaniem ustawowym. Wprowadzany obecnie do obrotu prawnego projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo o miarach (ustawa zmieniająca) niesie za sobą rewolucyjne zmiany dla przedsiębiorców dotyczące ewidencji sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Uwagi i propozycje Business Centre Club:

§ 6 ust. 1 pkt 1 projektu rozporządzenia wprowadza zasadę wystawienia paragonu przed przyjęciem płatności, co wydaje się nieuzasadnionym generatorem ryzyk po stronie przedsiębiorców, którzy w niektórych przypadkach uczciwie zafiskalizują sprzedaż, mimo braku otrzymania wynagrodzenia od nieuczciwego klienta. BCC proponuje zrezygnować z wprowadzenia zasady wystawienia paragonu jako czynności poprzedzającej otrzymanie płatności lub odwrócić zależność, tj. wprowadzić zasadę wydania paragonu po wcześniejszej zapłacie należności. Nie ma uzasadnienia by wprowadzać kolejne przywileje dla roszczeniowych klientów, utrudniając tym samym prowadzenie działalności, zwłaszcza małym przedsiębiorcom.

W odniesieniu do kas online, określono m.in. sposób prowadzenia ewidencji oraz warunki i sposób używania kas online (w § 13–21 projektu rozporządzenia), czy też sposób zakończenia używania kas online w przypadku zakończenia działalności gospodarczej lub pracy tych kas (w § 31–33 projektu rozporządzenia). Dla pozostałych typów kas, poza sposobem prowadzenia ewidencji i sposobem ich używania, określono także termin zgłoszenia tej kasy do naczelnika urzędu skarbowego w celu otrzymania numeru ewidencyjnego oraz tryb zakończenia pracy tych kas w związku z wyparciem ich przez kasy online (§ 34–36 projektu).

W porównaniu z dotychczasowym rozporządzeniem z 2013 r. (rozporządzenie Ministra Finansów z 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących - Dz.U. z 2013, poz. 363), zrezygnowano z obowiązku zawiadomienia przez podatnika odpowiedniego organu o rozpoczęciu ewidencjonowania na kasie rejestrującej. Tę kwestię dotychczasowo regulował załącznik nr 1 rozporządzenia z 2013 r. Rezygnuje się ponadto z obowiązku obecności pracownika urzędu skarbowego przy dokonywaniu odczytu pamięci fiskalnej kasy, co w konsekwencji powoduje bezprzedmiotowość utrzymywania obecnego załącznika nr 3 do rozporządzenia z 2013 r., czyli wniosku o wyznaczenie daty takiego odczytu.

Ponadto, w związku z nowelizacjami wynikającymi z ustawy zmieniającej, należało dodać załączniki 1, 2, 5 i 8 określające kolejno: wzór dokumentu zawierającego zasady rejestrowania sprzedaży i wystawiania paragonu fiskalnego, wzór wniosku o wyrażenie zgody na przesyłanie danych z kasy do Centralnego Repozytorium Kas w ustalonych odstępach czasowych, wzór wniosku o wyrejestrowanie kasy rejestrującej, wzór listy serwisantów, według której podmiot prowadzący serwis główny aktualizuje i przesyła listę serwisantów kas do szefa KAS. Pozostałe załączniki do rozporządzenia z 2013 r., według projektu, pozostaną bez zmian pod względem treści. Zmianie ulegnie jedynie ich numeracja.

Opiniowany projekt rozporządzenia będzie zatem odpowiadał swoim zakresem rozporządzeniu z 2013 r. i – podobnie jak dotychczas obowiązujący akt – będzie stanowił szczególne przepisy dotyczące kas rejestrujących. Zmianą, w porównaniu do dotychczasowego rozporządzenia z 2013 r., jest zakres regulacji, który obejmuje tym razem także nowy rodzaj kas rejestrujących, które będą podłączone do CRK (Centralnego Repozytorium Kas) i będą same przesyłać zarejestrowane dane o transakcjach do centralnej bazy danych.

BCC proponuje dodanie regulacji pozwalających na alternatywny sposób wysyłania danych do Centralnego Repozytorium Kas przez kasy online zainstalowane w miejscach z ograniczonym lub z wyłączonym dostępem do internetu (np. gospodarstwo agroturystyczne). Ich brak jest największym mankamentem opiniowanego projektu rozporządzenia. § 17 projektu rozporządzenia wskazuje tylko, że Podatnik, po uruchomieniu kasy on-line w trybie fiskalnym, jest obowiązany zapewnić połączenie umożliwiające automatyczne lub na żądanie przesyłanie danych między kasą a Centralnym Repozytorium Kas, w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 111 ust. 9 ustawy.

Należy wskazać, że także nowe rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 28.05.2018 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, Dz.U. z 2018 r. poz. 1206, nie przewiduje żadnych regulacji upraszczających życie ww. przedsiębiorcom poprzez alternatywne metody komunikowania się z Repozytorium. W dodawanym art. 111 ust. 3ab pkt 2 ustawy o VAT wskazuje się, że jeżeli podatnik nie będzie mógł zapewnić stałego połączenia z Repozytorium (z internetem) z przyczyn niezależnych od siebie, to wówczas podatnik jest obowiązany prowadzić ewidencję sprzedaży i za zgodą naczelnika urzędu skarbowego zapewnić to połączenie w ustalonych odstępach czasowych. Oznacza to, że mali podatnicy są zdani na siebie i na swój koszt muszą dostosować się do nowych regulacji, nie mogąc przy tym liczyć na przychylność urzędników.

Brak również konkretyzacji przepisu, w jakich maksymalnie ramach czasowych będzie możliwe takie ustalenie z naczelnikiem urzędu skarbowego terminów wysyłki danych.

Polecamy: Biuletyn VAT

Polecamy: Akademia VAT

Tło i harmonogram projektowanych zmian:

Rozporządzenie ministra finansów w sprawie kas rejestrujących będzie stanowić wykonanie delegacji ustawowej w przyszłości określonej w art. 111 ust. 7a oraz w art. 145a ust. 15 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221, 2491 oraz z 2018 r. poz. 62, 68, 650 i ....). Przepisy te zostaną wprowadzone (jak w przypadku art. 145a) lub zostanie zmienione ich brzmienie (art. 111 ust. 7a) projektem ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo o miarach (druk sejmowy nr 2503 – „ustawa zmieniająca”).

Ustawa zmieniająca dokonuje zasadniczych zmian w systemach kas rejestrujących, wprowadzając nowy rodzaj kas, tzw. kasy online dla ewidencji sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Ministerstwo proponuje, żeby kasy podatników działających w branżach szczególnie narażonych na nadużycia były wyposażone w funkcję połączenia z systemem teleinformatycznym CRK (Centralne Repozytorium Kas) prowadzonym przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej, gdzie będą przesyłane i składowane wszelkie dane dotyczące transakcji tych podatników.

Jednocześnie, ustawa zmieniająca dopuszcza także stosowanie dotychczasowych kas rejestrujących aż do czasu ich całkowitego wyeksploatowania. Nabywać kasy „starego typu” będzie można do końca bieżącego roku – dla kasy z papierowym zapisem kopii i do końca 2022 r. – dla kasy z elektronicznym zapisem kopii.

Projekt rozporządzenia będzie mógł być procedowany w drugiej kolejności po uchwaleniu ustawy zmieniającej, czyli rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo o miarach, który obecnie znajduje się na etapie prac w Sejmie, a konkretniej jest w fazie po pierwszym czytaniu, które odbyło się 15 czerwca 2018 r. Jak można zauważyć po tempie prac nad projektem, ustawa zmieniająca nie wydaję się być priorytetem dla obecnie rządzących, ale skoro projektodawca wprowadza już pewne zmiany od 2019 r. (np. brak możliwości nabywania starych kas z papierową rolką), należy spodziewać się uchwalenia tych przepisów jeszcze w tym roku.

Kontakt do eksperta:
Jacek Matarewicz, ekspert BCC ds. podatku VAT, akcyzy oraz prawa karnoskarbowego