Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) – podatnicy, zakres opodatkowania, stawki

Podatnicy CIT i obowiązek podatkowy

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej także „ustawa o CIT”) określa, że podatnikami podatku CIT są:

- osoby prawne, czyli jednostki powołane do określonych celów i które są uznawane za odrębny podmiot, np. przedsiębiorstwa, spółdzielnie, fundacje, stowarzyszenia, banki, spółki kapitałowe (spółka z o. o. i spółka akcyjna),

- jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek osobowych. Oznacza to, że podatnikami podatku CIT w tej grupie będą spółki kapitałowe w organizacji, spółki komandytowo-akcyjne mające siedzibę lub zarząd na terytorium RP. Podatnikami podatku CIT nie są natomiast spółki osobowe - spółka cywilna, jawna, partnerska i komandytowa,

- podatkowe grupy kapitałowe - są to grupy składające się z co najmniej dwóch spółek prawa handlowego, które mają osobowość prawną i funkcjonują w związkach kapitałowych,

- spółki niemające osobowości prawnej mające siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli prawo tego państwa traktuje je jako osoby prawne i podlegają opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.

Podatek CIT można podzielić ze względu na obowiązek:

- nieograniczony, czyli taki któremu podlegają podatnicy mający siedzibę lub zarząd na terytorium RP. Wiąże się on z odprowadzaniem podatku od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,

- ograniczony, któremu podlegają podatnicy niemający siedziby lub zarządu na terytorium RP - opodatkowanie w takim przypadku dotyczy tylko dochodów uzyskanych na tym terytorium.

Co ważne, podatek CIT nie dotyczy wszystkich rodzajów działalności nawet jeśli jest prowadzona przez osobę prawną, są to zwolnienia przedmiotowe, które dotyczą przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem działów specjalnych produkcji rolnej, przychodów z gospodarki leśnej, przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skuteczniej umowy przychodów (dochodów) przedsiębiorców żeglugowych opodatkowanych podatkiem tonażowym.

Podatek CIT płaci się od dochodów przedsiębiorstwa, a takim dochodem jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania w danym roku podatkowym. W sytuacji, gdy spółka osiąga straty, podatnik może obniżyć swój dochód o wielkość straty przez następne pięć lat podatkowych, jednak należy mieć na uwadze, iż wysokość obniżenia nie może przekroczyć 50% poniesionej straty.

Przykład 1
Firma w 2017 roku poniosła stratę w wysokości 20 000 zł, zaś w 2018 roku osiągnęła dochód w wartości 18 000 zł.
Zatem, przedsiębiorca, może poniesioną stratę w 2017 roku odliczyć od dochodu przez kolejnych 5 lat, jednak kwota odejmowana musi mieścić się w granicy 50% osiągniętej straty. W tym przypadku będzie to więc kwota 10 000 zł.

Wysokość podatku CIT

Stawki podatku dochodowego od osób prawnych w 2019 roku dotyczą dwóch stawek podatku, mianowicie 19% podstawy opodatkowania na zasadach ogólnych i 9% podstawy opodatkowania (stawka obniżona dla małych podatników).

Jak bowiem stanowi art. 19 ust. 1 ustawy CIT, podatek, z zastrzeżeniem art. 21, art. 22, art. 24a, art. 24b, art. 24d i art. 24f, wynosi:

- 19% podstawy opodatkowania;

- 9% podstawy opodatkowania od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych – w przypadku podatników, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1 000 zł.

Stawka opodatkowania CIT obniżona (preferencyjna) 9% która dotyczy małych podatników, oraz takich, którzy dopiero rozpoczynają działalność gospodarczą. Została ona zastąpiona poprzednią stawką 15%, która obowiązywała jeszcze w 2018 roku. Nowa stawka 9% zaczęła obowiązywać od 1 stycznia 2019 roku. Obniżona stawka podatku CIT dotyczy tylko niektórych podatników np. małego podatnika.

Uwaga!
Status małego podatnika przysługuje podatnikowi, u którego wartość sprzedaży wraz z należnym podatkiem VAT nie przekroczyła kwoty 5 135 000 PLN ( 1 200 000 x 4,2795 kurs euro z dnia 1 października 2018r. kwota zaokrąglona do 1000 zł zgodnie z art. 4a pkt 10 ustawy).

Stawka podatku w wysokości 9% nie może być stosowana do opodatkowania dochodów pochodzących z zysków kapitałowych i nie dotyczy grup kapitałowych. Z 9% stawki nie skorzystają także podatnicy, którzy od 20 listopada do 31 grudnia 2018 r.:

- dokonali podziału jednostki,

- wnieśli tytułem wkładu do innego podmiotu, w tym na poczet kapitału:

a) uprzednio prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo, zorganizowaną część przedsiębiorstwa albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych – przeliczona kwota 10 000 euro.

b) składniki majątku uzyskane przez tego podatnika w wyniku likwidacji innych podatników, jeżeli ten podatnik posiadał udziały (akcje) tych innych likwidowanych podatników.

Polecamy: CIT 2019. Komentarz

Według art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych:

 „9% podstawy opodatkowania od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych – w przypadku podatników, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł”.

Podatek CIT jest podatkiem dochodowym, zatem przedsiębiorcy są zobligowani do odprowadzania zaliczek z tego tytułu. Zaliczki mogą być wpłacane w wariancie miesięcznym, czyli do 20 dnia każdego następnego miesiąca, lub kwartalnie, również do 20 dnia miesiąca po zakończonym kwartale. Podatnicy mają też obowiązek składania zeznania rocznego w terminie do 3 miesięcy licząc od zakończenia roku podatkowego. Takie zeznanie składa się na formularzu CIT-8 do Urzędu Skarbowego.

Autorzy: M. Okroj i Ż. Dulczykowska, Systim.pl