Wznowienie postępowania w sprawie odliczenia VAT

Wznowienie postępowania podatkowego jest, obok stwierdzenia nieważności decyzji oraz uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, jednym z tzw. nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. Omawiana instytucja stanowi odstępstwo od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych, unormowanej w przepisach Ordynacji podatkowej. Zasada ta wskazuje, że od decyzji ostatecznych stronie nie przysługuje już odwołanie w toku postępowania przed organem podatkowym. Jednakże jak w kilku przypadkach, tak i w tym, ustawodawca przewidział procedurę nadzwyczajną, umożliwiającą wzruszenie decyzji, które stały się ostateczne. Jak sama nazwa wskazuje, wspomniane procedury należy traktować jako wyjątek od zasady i mogą mieć zastosowanie tylko w szczególnych wyraźnie określonych okolicznościach, które zostały enumeratywnie wymienione w zamkniętym katalogu.

Odliczenie VAT z faktury od nieuczciwego kontrahenta – wyrok TSUE

Przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną opisuje art. 240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Przepis ten wymienia następujące przesłanki pozytywne pozwalające na wznowienie postępowania:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130–132;

4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

Zmiany w ustawie o VAT w pierwszym kwartale 2016 r.

500 pytań o VAT odpowiedzi na trudne pytania z interpretacjami Ministerstwa Finansów (PDF)

7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji;

8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny;

9) ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

10) wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

11) orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji.

Polecamy produkt: Biuletyn VAT

Okoliczności, w których można żądać wznowienia postępowania podatkowego można podzielić na te, dotyczące wad samego postępowania jak i te, które są związane z wystąpieniem zdarzeń już po wydaniu decyzji kończącej postępowanie, a potencjalnie mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia podjętego przez organ podatkowy. Jedną z takich przesłanek skutkującą możliwością wznowienia postępowania podatkowego (a także postępowania kontrolnego prowadzonego przez UKS) zakończonego decyzją ostateczną jest wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dawniej Europejski Trybunał Sprawiedliwości).

---

Należy jednak zauważyć, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzja trwałą będzie nieskuteczne, w przypadku gdy uchybimy terminowi do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania, który w tym przypadku wynosi 30 dni od dnia publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Opisana procedura wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną aktualnie może okazać się skuteczna dla wielu podmiotów, z uwagi na niedawno wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 października 2015 r., o sygn. akt. C-277/14 (PPUH Stehcemp sp.j. Florian Stefanek, Janina Stefanek, Jarosław Stefanek), w którym Trybunał dotknął problemu ograniczania prawa podatnika do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez podmioty, u których organy podatkowe stwierdziły nieprawidłowości związane z dokonaną dostawą.

Odmowa zwrotu VAT z uwagi na nieprawidłowości stwierdzone u kontrahentów podatnika

Trybunał wskazał, że organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, żeby podatnik badał, czy wystawca faktury za towary lub usługi, których odliczenie ma dotyczyć, dysponuje danymi towarami i czy jest w stanie je dostarczyć oraz czy wywiązuje się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku VAT, w celu upewnienia się, że podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu nie dopuszczają się nieprawidłowości lub przestępstwa, albo żeby podatnik ten posiadał potwierdzające to dokumenty.

Autor: Rafał Dąbrowski

Manager w Departamencie Doradztwa Podatkowego. Doradca Podatkowy nr 12498. Od 2013 roku związany z kancelarią Russell Bedford Poland, pełniąc funkcję osoby zarządzającej Departamentem Doradztwa Podatkowego.

Artykuł pochodzi z RB Magazine wydawanego przez Russell Bedford

Podyskutuj o tym na naszym FORUM