reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Stawki VAT > Nowa matryca stawek VAT od 1 lipca 2020 r. – przewodnik po zmianach

Nowa matryca stawek VAT od 1 lipca 2020 r. – przewodnik po zmianach

Nowa matryca stawek VAT to zmiana sposobu identyfikowania towarów i usług na potrzeby VAT i odejście od stosowania Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2008) na rzecz Nomenklatury Scalonej (CN) albo Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) w zakresie towarów oraz PKWiU 2015 w zakresie usług. Ta rewolucyjna zmiana jest powiązana z kolejną, tj. na nowo został określony zakres stosowania obniżonych stawek VAT (5%, 8%), zmieniono bowiem załączniki nr 3 i 10 do ustawy o VAT, w których zostały wymienione towary i usługi opodatkowane obniżonymi stawkami.

Nowa matryca stawek VAT wpłynie w sposób znaczący na uproszczenie w zakresie stawek VAT. Wynika to z tego, że dla poszczególnych działów nomenklatury scalonej (uwzględniających określone grupy towarowe) będzie obowiązywała jedna stawka VAT. Tym samym w załączniku nr 3 do ustawy o VAT, który zawiera wykaz towarów i usług objętych stawką obniżoną 8% zamiast blisko 200 pozycji znalazły się 73, w załączniku nr 10 (dotyczącym stawki VAT 5%) zamiast 35 pozycji znalazły się 24. Co więcej, przy zmianie przepisów przyjęto zasadę „równania w dół”, co oznacza, że w przypadku konieczności zmiany stawki dla danego typu towaru ze względu na różnice między PKWiU 2008 a nomenklaturą scaloną, dokonywano zasadniczo obniżenia stawki.

Polecamy: Nowa matryca stawek VAT

I. Nowa matryca stawek VAT - towary

Od 1 lipca 2020 r. towary dla potrzeb VAT będą oznaczane przy użyciu Nomenklatury scalonej (CN) albo Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB). Wyjdzie zatem z użycia w tym zakresie dotychczas stosowana Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU 2008).

Nowością będzie też przyjęcie zasady (z nielicznymi wyjątkami), że jedną stawką VAT będą objęte całe grupy towarowe (działy CN). Zmiana ta ma uprościć system stawek VAT i ułatwić stosowanie odpowiednich stawek VAT do konkretnych towarów.

Warto zwrócić uwagę, że co roku Komisja Europejska ogłasza rozporządzeniem wykonawczym nową wersję Nomenklatury Scalonej. W 2020 r. obowiązuje Nomenklatura Scalona (CN) wprowadzona rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2019/1776 z 9 października 2019 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej.

Podatnicy będą więc musieli co roku sprawdzać, czy nie zmieniła się klasyfikacja interesującego ich towaru według działu, pozycji, podpozycji lub kodu Nomenklatury scalonej (CN). Tym bardziej, że w przepisach dot. VAT nie ma normy, że zmiana CN nie powoduje zmiany stawek VAT. Tylko w przypadku towarów wymienionych w art. 103 ust. 5aa ustawy o VAT, objętych pakietem paliwowym, znalazło się takie zastrzeżenie.

Podatnicy mogą ustalić numer CN towaru, którego nr PKWiU 2008 posiadają, przy pomocy m.in. opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny kluczy powiązań między CN a PKWiU 2015 oraz między PKWiU 2015 a PKWiU 2008. Ale to zadanie nie jest łatwe.

W tym zakresie z pewnością dużą pomocą dla podatników będą przygotowane przez Infor narzędzia: Nowa matryca stawek VAT

Poniżej wskazujemy przykładowe towary i odpowiadające im stawki VAT od 1 lipca 2020 r.

Kawa, herbata, mate, przyprawy - dział 09 CN

Stawką 23% należy opodatkować:

  • kawę, nawet paloną lub bezkofeinową, łupinki i łuski kawy, substytuty kawy zawierające kawę w każdej proporcji,
  • herbatę, nawet aromatyzowaną, oraz mate.

Na podstawie art. 41 ust. 12f pkt 1 ustawy o VAT stawkę 23% należy stosować do kawy i herbaty serwowanych jako napój w kawiarniach, restauracjach, barach, zarówno na miejscu, jak i na wynos.

Natomiast wszystkie przyprawy objęte tym działem są opodatkowane stawką 8% (poz. 1 zał. nr 3 do ustawy o VAT). Są tam wymienione m.in.: pieprz, papryka, cynamon, kardamon, wanilia, goździki, gałka muszkatołowa, nasiona anyżku, badianu, kopru, kolendry, kminu lub kminku, jagody jałowca, imbir, szafran, kurkuma, tymianek, liście laurowe, curry.

Jak w każdym dziale CN jest tu kategoria "Pozostałe", gdzie można sklasyfikować niewymienione wprost przyprawy.

Spowoduje to obniżenie stawki VAT z 23% na 8% na niektóre przyprawy, np. paprykę słodką, gałkę muszkatołową. (…)
Więcej: Nowa matryca stawek VAT - kawa, herbata, mate, przyprawy - dział 09 CN

5% VAT na wszystkie owoce i orzechy jadalne

Cały dział 08 CN (Owoce i orzechy jadalne, skórki owoców cytrusowych lub melonów) jest opodatkowany stawką 5% (poz. 6 zał. nr 10 do ustawy o VAT). Stawka ta ma zastosowanie do wszystkich owoców i orzechów jadalnych.

W dziale 08 CN są również kategorie "Pozostałe", gdzie należy sklasyfikować niewymienione wprost owoce i orzechy jadalne.

Objęcie całego działu stawką 5% spowoduje obniżenie stawki VAT na owoce cytrusowe, tropikalne i podzwrotnikowe. (…)
Więcej: Nowa matryca stawek VAT - 5% VAT na wszystkie owoce i orzechy jadalne

Przetwory z mięsa, ryb lub owoców morza (dział 16 CN)

Produkty sklasyfikowane w dziale 16 są opodatkowane stawką 5% (poz. 11 zał. nr 10 do ustawy o VAT), z kilkoma wyjątkami.

Te wyjątki to:

  • kawior i jego namiastki,
  • ekstrakty i soki ze skorupiaków (np. krabów, krewetek, homarów), mięczaków (np. ostryg, omułków, ośmiornic) i pozostałych bezkręgowców wodnych,
  • skorupiaki (np. kraby, krewetki, homary), mięczaki (np. ostrygi, omułki, ośmiornice) i pozostałe bezkręgowce wodne, przetworzone lub zakonserwowane,

które są opodatkowane stawką 23%.
Więcej: Jaka stawka VAT na przetwory z mięsa, ryb lub owoców morza (dział 16 CN) od 1 lipca 2020 r.

Zobacz wideo dotyczące nowej matrycy stawek VAT

Jak ustalić stawkę VAT dla dostaw towarów i usług dokonanych w okresie przejściowym

Przepisy art. 41 ust. 14a-14h ustawy o VAT regulują zasady stosowania stawek VAT oraz zwolnień z VAT w okresach przejściowych towarzyszących zmianom stawek VAT. Chodzi o przypadki czynności uprzednio zwolnionych od podatku oraz zwolnienia od podatku czynności uprzednio opodatkowanych i zmiany wysokości stawek.

Ustalenie stawki VAT, gdy faktura została wystawiona w innym okresie rozliczeniowym, niż miała miejsce dostawa

Gdy faktura będzie wystawiona w czerwcu, a dostawa będzie miała miejsce w lipcu lub na odwrót, to należy zastosować ogólną zasadę wynikającą z tych przepisów. Zgodnie z nią w przypadku czynności podlegającej opodatkowaniu VAT, która została wykonana przed dniem zmiany stawki podatku i dla której obowiązek podatkowy powstaje w dniu zmiany stawki podatku lub po tym dniu, czynność ta podlega opodatkowaniu według stawek podatku obowiązujących dla tej czynności w momencie jej wykonania (art. 41 ust. 14a ustawy o VAT). Oznacza to, że o tym, jaką stawkę zastosować, będzie decydowała data dokonania dostawy lub wykonania usługi. Data powstania obowiązku podatkowego i data wystawienia faktury nie mają znaczenia. (…)
Więcej:  Nowa matryca stawek VAT - jak ustalić stawkę dla dostaw towarów i usług dokonanych w okresie przejściowym

II. Nowa matryca stawek VAT - usługi

Wyjaśnijmy, że w efekcie zmian usługi będą klasyfikowane według PKWiU 2015 zamiast obowiązującej dotychczas PKWiU 2008. Nową PKWiU określa rozporządzenie Rady Ministrów z 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) - Dz.U. z 2015 r. poz. 1676 ze zm.

W większości przypadków numery PKWiU 2015 pozostaną bez zmian w porównaniu do starego PKWiU 2008. Mimo że w nowej PKWiU oprócz usług są nadal wymienione towary, to w ich przypadku dla celów klasyfikacji i ustalania stawek VAT będzie decydował numer CN.

W przeciwieństwie do towarów zmian w zakresie opodatkowania usług jest niewiele, a te najważniejsze ze zmian w przypadku będą polegać na:

  • określeniu stawki 8% dla czynności dokonywanych w ramach szeroko pojętej działalności gastronomicznej,
  • przeniesieniu do ustawy o VAT podstawy prawnej stosowania stawki 8% do robót konserwacyjnych, ale zakres stosowania stawki 8% pozostał bez zmian,
  • wprowadzeniu obniżonych stawek VAT na świadczenie niektórych usług w postaci dostarczania drogą elektroniczną książek, gazet, dzienników i czasopism,
  • wprowadzeniu stawki 8% na świadczenie usług licencjonowania programów komputerowych stanowiących wyroby medyczne w rozumieniu ustawy o wyrobach medycznych,
  • objęciu stawką 8% świadczenia usług napraw i konserwacji wszystkich wyrobów medycznych dopuszczonych do obrotu na terytorium Polski (poz. 69 nowego załącznika do ustawy o VAT).

Numer PKWiU decyduje o stawce VAT dla usługi, gdy jest powołany w przepisach VAT.

Polecamy: Biuletyn VAT

//g.infor.pl/p/_files/28104000/1-nowa-matryca-stawek-vat-28104300.mp4

Stosowanie stawki 0% VAT do usług – decyduje numer CN

Co ulegnie zmianie, jeżeli chodzi o stosowanie stawki 0% VAT do usług? Otóż, wykaz usług opodatkowanych stawką 0% został wymieniony w:

- art. 83 ustawy o VAT oraz

- rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych.

O zakresie stosowania stawki 0% nie decyduje numer PKWiU. Może mieć natomiast znaczenie numer CN statku, którego dotyczą usługi.

Nowe brzmienie otrzymały art. 83 ust. 1 pkt 1, 14 i 15 ustawy o VAT oraz uchylony został art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Więcej: Stosowanie stawki 0% VAT do usług od 1 lipca 2020 r.

Możliwość stosowania stawki 5% VAT do usług po 1 lipca 2020 r.

W obecnym stanie prawnym stawką 5% są opodatkowane wyłącznie towary. Co prawda w poz. 16 zał. nr 10 do ustawy o VAT wymienione są również usługi wspomagające rybactwo, lecz przepisy tego załącznika same w sobie nie stanowią podstawy do stosowania stawki 5%.

Podstawę tę stanowi art. 41 ust. 2a ustawy o VAT, z którego jednoznacznie wynika możliwość stosowania stawki 5% wyłącznie do towarów.

Po zmianie z nowego brzmienia art. 41 ust. 2a ustawy o VAT będzie wynikała możliwość stosowania stawki 5% również do usług wymienionych w zał. nr 10 do ustawy o VAT. Usługi są jednak wymienione tylko w jednej pozycji załącznika. Jest to poz. 24, która dotyczy dostarczania drogą elektroniczną publikacji objętych poz. 19 tego załącznika(np. książki).
Więcej: Nowa matryca stawek VAT od 1 lipca 2020 r. - zastosowanie stawki 5% VAT do usług

Warunki stosowanie stawki 8% VAT dla usług

Przyjrzyjmy się jak opisywane tutaj zmiany wpływają na możliwości zastosowania stawki 8% VAT.

Od początku lipca stosowana będzie nowa treść załącznika nr 3 do ustawy o VAT. Liczba pozycji tego załącznika zmniejszy się ze 150 do 73, z czego 55 pozycji dotyczy usług. Dla wielu wymienionych tam usług o stawce VAT będzie decydował numer PKWiU. Jednak nie dla wszystkich. W przypadku części z nich o możliwości zastosowania stawki 8% decyduje spełnienie wskazanych tam warunków. Nie spowodowało to zasadniczo zmian w zakresie opodatkowania usług wymienionych w zał. nr 3 do ustawy o VAT.

Zakres usług opodatkowanych według stawki 8% będzie w całości określony w ustawie o VAT. Nie będzie już wynikał z rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych.

Największe zmiany dotyczą usług gastronomicznych. Nie zawsze czynności dokonywane w ramach działalności gastronomicznej stanowią świadczenie usług w rozumieniu VAT. Według przepisów unijnych oraz orzecznictwa unijnego czynności te z punktu widzenia VAT mogą stanowić dostawy towarów. Jest tak na przykład w przypadku sprzedaży posiłków na wynos czy w przypadku posiłków zamawianych przez telefon. Przez wiele lat toczyły się spory podatników z organami podatkowymi, które kwestionowały stosowanie stawki 5% zamiast 8%.

Po zmianie matrycy stawek VAT nie powinno być wątpliwości, że w tym przypadku stawki 5% nie można stosować. Nowy art. 41 ust. 12f ustawy o VAT przewiduje stosowanie stawki 8% do wszystkich czynności (tj. do dostaw towarów i świadczenia usług), które według PKWiU 2015 są klasyfikowane jako usługi związane z wyżywieniem.

Stawka 8% nie będzie miała jednak zastosowania do całej sprzedaży składającej się na takie czynności.
Więcej: Zasady stosowania obniżonej stawki 8% VAT do usług od 1 lipca 2020 r.

Polecamy: Nowy JPK_VAT z deklaracją i ewidencją. Poradnik Gazety Prawnej 4/2020

reklama

Przydatne formularze online

Czytaj także

Narzędzia księgowego

reklama
reklama

POLECANE

reklama
reklama

Ostatnio na forum

reklama

Nowy JPK_VAT

Oznaczenia dostawy towarów i świadczenia usług (kody GTU) w nowym JPK_VAT z deklaracją

reklama

Eksperci portalu infor.pl

JSLegal Jankowki & Stroiński

Adwokacka Spółka Partnerska

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama