Kategorie

Czy trzeba płacić VAT przy sprzedaży prywatnej nieruchomości?

e-file sp. z o.o.
Producent aplikacji i rozwiązań pomocnych w biznesie oraz w kontaktach z urzędami
Czy trzeba płacić VAT przy sprzedaży prywatnej nieruchomości?
Fotolia
Kupując i następnie sprzedając nieruchomość może okazać się, że poza standardowymi kosztami związanymi z obrotem nieruchomościami, organy będą chciały nałożyć na podatnika konieczność zapłaty podatku od towarów i usług (VAT). Dzieje się tak zasadniczo wtedy, gdy działalność zostanie zakwalifikowana jako profesjonalna działalność gospodarcza i może dotyczyć na przykład właścicieli większych działek rolnych, które kupujący następnie przekształcają w inne rodzaje nieruchomości (np. budowlane).

VAT przy sprzedaży nieruchomości – przepisy

W zakresie podatku od towarów i usług, oczywistą podstawą będzie ustawa o VAT. W szczególności przepisy rozdziału III podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi. Zgodnie z art 15 ustępy i 1 i 2 tej ustawy, gdzie ustawodawca zdecydował, że:

  1. Podatnikami są:
    • osoby prawne;
    • jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej;
    • osoby fizyczne, wykonujące działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2 (opis w punkcie „b” poniżej), bez względu na cel lub rezultat takiej działalności;
    • jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej stanowiąca przedsiębiorstwo w spadku w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.
  2. Działalnością gospodarczą należy uznać wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W zakresie odpowiedzialności za czyny pełnomocnika, organy oparły się bezpośrednio na przepisach kodeksu cywilnego, w tym art. 95 i 96. Określają one istotę i stwierdzają, że że czynność prawna dokonana przez przedstawiciela pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

Sprzedaż prywatnej działki a VAT - przykład praktyczny

Pani B.K. posiadała nieruchomość rolną, o obszarze około 4,12 ha, w majątku prywatnym. Prowadziła również działalność gospodarczą, z której tytułu jest podatnikiem VAT - jest to praktyka lekarska. Nieruchomość rolna nie była zaliczona do składników ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, a wnioskodawczyni nie wykorzystywała jej w swojej działalności gospodarczej, ani do jej celów oraz nie miała zamiaru w przyszłości zajmować się zbywaniem nieruchomości w sposób częstotliwy. Działka była wykorzystywana do produkcji krzewów ozdobnych do 2018 roku. Ponieważ w okolicach zmienił się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (na cele związane z zabudową obiektów produkcyjnych składów i magazynów lub usług) postanowiła sprzedać działkę.  Zawarła przedwstępną umowę sprzedaży z kupującym, zainteresowanym poczynieniem na niej nowych inwestycji. Kupujący od jej zawarcia miał prawo dysponować nieruchomością do celów budowlanych i uzyskania odpowiednich pozwoleń, uzgodnień, sprawdzeń, opinii i innych w celu realizacji nowej inwestycji. Kupujący uzyskał pełnomocnictwa do działania w odpowiednich organach.

Wnioskodawczyni planowała sprzedać działkę i postanowiła zweryfikować swoje położenie w zakresie podatków, zadała więc organom następujące pytanie:

Czy zbycie przez B. K. nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr 12, A sp. z o.o., podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w z w. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług?

Według wnioskodawczyni, działka stanowi jej majątek prywatny, sprzedaż stanowi incydentalne zbycie majątku prywatnego. Nie dotyczy jej więc obowiązek zapłaty podatku VAT.

Stanowisko organu podatkowego

Organ uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe. W ocenie organu (Interpretacja Dyrektora Informacji Skarbowej z dnia 28 października 2019 roku) fakt, że wnioskodawczyni udzieliła pełnomocnictwa firmie planującej profesjonalną inwestycję, jest przejawem ściśle profesjonalnej i zorganizowanej aktywności. Działając w jej imieniu, faktycznie to wnioskodawczyni występowała z wnioskami. A skutki tych czynności mają mieć bezpośrednio skutek dla wnioskodawcy. Dlatego sprzedaż działki będzie podlegać dostawie towarów, zgodnie z ustawą o VAT i będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Decyzja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi

Sąd stwierdził, że skarga wnioskodawczyni zasługuje na uwzględnienie. W jego ocenie Sąd oparł się już nie tylko na przepisach ustawy o VAT, ale również o wskazaniach orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). W ocenie Sądu kluczowe jest wskazanie, że wnioskodawczyni nie dokonała z własnej inicjatywy działań, ani nie poniosła nakładów finansowych na spornej nieruchomości. Działania podjął nabywca nieruchomości i robił to dla własnych celów, nie dla wnioskodawczyni. Działania te nie miały również realnego wpływu na cenę nieruchomości. Działanie w zakresie pełnomocnictwa wynikało z konieczności, że nabywca nie dysponował jeszcze prawem do nieruchomości. Konieczność upewnienia się przez nabywcę, czy będzie mógł zrealizować planowaną inwestycję, jest natomiast uzasadnione.

Teza (aktualna)

Jeżeli konkretny podmiot zainteresowany nabyciem nieruchomości zawiera umowę przedwstępną, oferuje określoną cenę, ale domaga się udzielenia pełnomocnictwa do dokonania określonych czynności dla upewnienia się czy nieruchomość spełnia jego wymogi, to nie można tego utożsamiać z podjęciem przez dotychczasowego właściciela nieruchomości prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u

Podsumowanie

Wyrok, który zapadł niedawno w Łodzi, może napawać podatników optymizmem. Pokazuje, że Sądy widzą nie tylko literalne brzmienie przepisów prawa, ale również międzynarodowe standardy oceny zdarzeń. Powołując się na wyrok TSUE podkreślił, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności, nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto pokreślił, że sama liczba i zakres transakcji sprzedaży dokonanych, nie może mieć decydującego charakteru. Samo posiadanie dużego majątku, czy dużych transakcji, nie może kwalifikować ich do działalności gospodarczej - można przecież mieć duży majątek osobisty.  Odnosząc się natomiast do polskiego orzecznictwa, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dla prawidłowej oceny działalności osoby sprzedającej takie nieruchomości, należy oceniać wszystkie elementy łączące się z nakładami i ich charakter. W tym - czy wykraczają one poza standardowe działania zarządu majątkiem prywatny.

Polecamy: Nowy JPK_VAT z kodami GTU

Polecamy: VAT 2020. Komentarz

Polecamy: Biuletyn VAT

Źródła opracowania:

  • Ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług Dz.U.2020.106 tj. z dnia 2020.01.23 (zwana w artykule: "Ustawa o VAT");
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny Dz.U.2019.1145 tj. z dnia 2019.06.19 (zwana w artykule: "kodeks cywilny");
  • Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 września 2020 r. w sprawie I SA/Łd 877/19,
  • Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) (aktualny) z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Słaby i Kuć, C-180/10 i C-181/10 (zwany w artykule: „Wyrok TSUE”).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.

    Zwrot VAT niektórym podmiotom - zmiany od 1 lipca 2021 r.

    Zwrot VAT. Ustawodawca przygotował projekt nowego rozporządzenia w zakresie zwrotu VAT niektórym podmiotom. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2021 r. Co się zmieni?

    Zarobki w Szwecji. Ile można zarobić zbierając jagody?

    Zarobki w Szwecji. Z danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego wynika, że średnia pensja w Szwecji wynosi 35,3 tys. koron brutto (ok. 15 tys. zł). Mediana wynosi 31,7 tys. koron brutto (ok. 14 tys. zł).

    Raportowanie niefinansowe ESG zyskuje na znaczeniu

    Raportowanie niefinansowe ESG (environmental, social i governance). Inwestorzy coraz częściej szukają informacji o wpływie spółek na środowisko i społeczeństwo. Polskie firmy rzadko jednak raportują takie kwestie. Dlaczego warto raportować? Co powinny zawierać raporty ESG?

    Globalna stawka CIT a realna działalność gospodarcza

    Globalna stawka CIT. Polska nie poprze planu wprowadzenia globalnego minimalnego poziomu podatku od przedsiębiorstw, o ile nie będzie klauzuli wyłączającej z niego istotną działalność gospodarczą prowadzoną w kraju - powiedział dziennikowi "Financial Times" minister finansów Tadeusz Kościński.

    ZUS w Polsce vs. ZUS w Anglii

    Ubiegły miesiąc okazał się niezwykle istotny dla polskiej gospodarki. Premier Morawiecki ogłosił główne założenia „Nowego Ładu”, czyli programu ekonomiczno-społecznego, którego założeniem ma być zniwelowanie strat, jakie w naszej gospodarce poczyniła pandemia koronawirusa. Jednakże nie dla wszystkich plan ten okazał się dobrym pomysłem; co więcej, wzbudził wśród pewnej części społeczeństwa spore obawy.

    Nowelizacja ustawy o AML – nowe obowiązki dla rynku walut wirtualnych

    Nowelizacja ustawy o AML. Wirtualne waluty to ekspresowo rozwijająca się branża z dziedziny nowoczesnych technologii. Jednak zarówno wydobycie, sprzedaż, wymiana i spekulacja walutami nie jest zarezerwowana wyłącznie dla przedsiębiorców jako inwestycja czy środek płatniczy. Walutę wirtualną często wykorzystuje się również do realizacji nieuczciwych celów i w ramach działań niezgodnych z prawem. W związku z tym pojawiają się kolejne regulacje prawne – zarówno krajowe, jak i międzynarodowe – dotyczące AML/CFT. 15 maja 2021 weszła w życie nowelizacja ustawy o AML. Co warto o niej wiedzieć?

    Blockchain w księgowości – przyszłość, która już zapukała do drzwi

    Blockchain w księgowości. Wiele wskazuje na to, że rachunkowość oparta o nowe technologie, w tym technologię blockchain to nieodległa przyszłość. Prowadzenie księgowości z wykorzystaniem rejestru rozproszonego i inteligentnych umów może pomóc przedsiębiorcom osiągać większe dochody szybciej i łatwiej. Jednocześnie, wprowadzanie nowych rozwiązań zawsze wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Czy wątpliwości branży księgowej związane z blockchainem są uzasadnione?

    Ulga na ekspansję - kto skorzysta i na jakich zasadach?

    Ulga na ekspansję, która została zaproponowana w ramach Polskiego Ładu, ma objąć przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie podmioty, które podejmują ekspansją na rynki zagraniczne. Na jakich warunkach będzie można korzystać z ulgi na ekspansję? Kiedy ulga wejdzie w życie?

    Dodatkowe prace a opodatkowanie VAT kar umownych

    VAT od kar umownych - dodatkowe prace. W trakcie realizacji projektu budowlanego mogą wystąpić nowe okoliczności, takie jak np. problemy z gruntem czy wady dokumentacji projektowej. Może to spowodować konieczność podjęcia dodatkowych prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów przez wykonawcę, które powinny obciążać zamawiającego. Strony umowy budowlanej muszą ustalić, czy taka kara umowna podlega, czy nie podlega opodatkowaniu VAT.

    Jak postrzegamy księgowych? Sowa, mrówka czy leniwiec?

    Księgowi są nazywani zaufanymi doradcami i wysokiej klasy specjalistami. Chociaż te określenia brzmią poważnie, po pracy często rozwijają nietypowe zainteresowania, jak sporty ekstremalne, sztuki walki, żeglarstwo bądź śpiew w chórze. Sposób, w jaki ich odbieramy, pokazują też metafory. Księgowego można porównać do wielu zwierząt – mądrej sowy, walecznego tygrysa bądź pracowitej mrówki. Z okazji Dnia Księgowego postanowiliśmy przyjrzeć się wizerunkowi specjalistów od rachunkowości.

    Nowy podatek od elektroniki uderzy w twórców i konsumentów

    Opłata reprograficzna. Nowy podatek od elektroniki uderzy w kieszenie konsumentów i przedsiębiorców, nie pomoże twórcom - stwierdził Związek Cyfrowa Polska, wydając negatywną ocenę do projektu ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego w ramach konsultacji społecznych resortu kultury.

    Podatkowa grupa kapitałowa – rozliczenie straty

    Podatkowa grupa kapitałowa. Spośród pięciu spółek tworzących grupę jedna przyniosła stratę, a cztery dochody. Spółka dominująca pomniejszyła o tę stratę podatek dochodowy wykazany i zaliczkowany przez cztery rentowne spółki, zachowując powstałą na plus różnicę zaliczek CIT, a następnie rozdysponowując ją pomiędzy siebie i spółkę przynoszącą straty. Była pewna, że to działanie będzie obojętne podatkowo, ale fiskus stwierdził, że jest to przysporzenie majątku tych spółek i musi zostać opodatkowane jak zwykły przychód. Spór między przedsiębiorcą a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej rozstrzygnął sąd, stwierdzając, że: „Stanowisko KIS jest nie tylko nieprawidłowe, ale także nielogiczne i sprzeczne wewnętrznie. Jest również wyrazem nadmiernego fiskalizmu państwa”.

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku - jakie korzyści dla firm?

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku. Ministerstwo Finansów proponuje przedsiębiorcom program Podatnik Bezgotówkowy. To propozycja dla tych firm, które większość transakcji płatniczych przeprowadzają w systemie cashless. Uzyskanie takiego statusu „Klienta Premium” będzie możliwe od 2022 roku. Firma, która go uzyska, skorzysta z najszybszego zwrotu VAT w Europie. Pieniądze znajdą się na ich kontach w maksymalnie 15 dni.

    Jaka stawka ryczałtu dla usług gastronomicznych?

    Stawka ryczałtu - usługi gastronomiczne. Czy sprzedaż usług gastronomicznych (przygotowywanie gotowych posiłków na rzecz kontrahentów) można opodatkować na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ze stawką 3%?