Rada nadzorcza

Nadużycie zaufania, brak dołożenia należytej staranności, niewłaściwy nadzór – czy członek rady nadzorczej odpowiada wobec wspólników i na jakiej odpowiedzialności. Czy odpowiedzialność rozszerza się także wobec wierzycieli? Te kwestie analizuje nasz artykuł.

Od 13 października 2022 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu Spółek Handlowych, która w dużej mierze dotyczy rozszerzenia kompetencji rady nadzorczej w spółkach kapitałowych. Na czym polegają te zmiany?

Zarobki członka zarządu spółki giełdowej w Polsce. Mediana wynagrodzeń członków zarządów spółek giełdowych ze wszystkich indeksów w 2020 r. wyniosła 842 tys. zł, co oznacza spadek o ok. 20% w porównaniu do poprzedniego roku, kiedy kształtowała się ona na poziomie 1,048 tys. zł. Największy spadek odnotowały firmy z branży FMCG (-31%), na przeciwległym biegunie znalazły się spółki handlowe ze wzrostem na poziomie 40%. W poprzednim roku po raz pierwszy średnie całkowite wynagrodzenie kobiet zasiadających w zarządach było wyższe niż wynagrodzenie mężczyzn - wynika z najnowszej edycji raportu “Wynagrodzenia członków zarządów i rad nadzorczych spółek giełdowych za 2020 r.” przygotowanego przez firmę doradczą PwC.

Do 14 lipca 2020 r. Ministerstwo Finansów przesunęło termin na zgłoszenie informacji o beneficjentach rzeczywistych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR). Obowiązek ten dotyczy spółek, które zostały wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) przed dniem wejścia w życie przepisów o CRBR, tj. przed 13 października 2019 r. Spółki, które zostały wpisane do KRS po 13 października 2019 r., mają obowiązek zgłaszać dane do CRBR nie później niż w terminie 7. dni od dnia wpisu do KRS. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że pełnienie funkcji członka rady nadzorczej w spółce nie stanowi przesłanki do zgłoszenia w CRBR jako jej beneficjenta rzeczywistego. Nie wyklucza to jednak możliwości zgłoszenia takiej osoby fizycznej jeżeli jest wspólnikiem, czy osobą faktycznie zarządzającą spółką na podstawie innych uprawnień.

Nieodpłatne delegowanie przez akcjonariusza swoich pracowników do spółki zależnej celem przeprowadzenia w niej czynności kontrolnych nie powoduje powstania przychodu z nieodpłatnego świadczenia. Takie stanowisko potwierdził NSA, który nie dopatrzył się nieodpłatnego świadczenia, ponieważ praca pracownika spółki matki była wykonywana w ramach uprawnień nadzorczych oraz kontrolnych.

Ministerstwo Aktywów Państwowych rozpoczyna prace nad nowelizacją kodeksu spółek handlowych (ksh) w kilku dużych obszarach. Powołana w tym celu Komisja pierwsze projekty ustaw ma przedstawić jeszcze w pierwszym półroczu 2020 roku, a kompleksowa nowelizacja dotycząca prawa koncernowego ma być gotowa w 2021 roku.

Zwrot kosztów z tytułu dojazdu członka Rady Nadzorczej spółki z o.o. z miejscowości gdzie mieszka do miejscowości, gdzie znajduje się siedziba spółki na posiedzenie Rady Nadzorczej i wypłacone z tego tytułu kwoty nie są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). Członek Rady Nadzorczej nie jest bowiem pracownikiem spółki, a dojazd na posiedzenie rady nadzorczej nie jest podróżą służbową ani nawet „podróżą” w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o PIT. Zatem zwrócone członkowi rady nadzorczej koszty dojazdu trzeba opodatkować a spółka zwracająca te koszty ma obowiązek poboru i odprowadzenia zaliczki na PIT.

Członkowie organów zarządzających i nadzorczych w spółkach handlowych z udziałem Skarbu Państwa będą wynagradzani w zależności od bieżącej sytuacji spółki, jej wielkości, skali prowadzonej działalności oraz ponoszonej przez te osoby odpowiedzialności. Ponadto wynagrodzenia menedżerów zatrudnionych na kontraktach cywilnoprawnych będą objęte ograniczeniami wynikającymi z ustawy kominowej. Zmiany w tym zakresie weszły w życie 9 września 2016 r.

Ustawodawca nowelizując ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych wypełnił lukę prawną w zakresie oskładkowania przychodów członków rady nadzorczej. Dotychczas z tytułu wykonywanej funkcji obowiązkowo podlegali ubezpieczeniu zdrowotnemu. Obecnie od 1 stycznia 2016 r. zakres oskładkowania uzależniony jest od jego miejsca zamieszkania.

W związku ze zmianą przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym członków rady nadzorczych sprawujących tę funkcję odpłatnie, dla tej grupy ubezpieczonych nastąpiły zmiany w zakresie kodów tytułów ubezpieczenia, używanych przy zgłaszaniu do ubezpieczeń i rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Nowelizacja ustawy o ubezpieczeniach społecznych, której celem jest "ozusowanie" części tzw. umów śmieciowych, została przyjęta przez Senat bez poprawek. Oznacza to, że od 1 stycznia 2016 r. powstanie obowiązek odprowadzania składek do ZUS od wszelkich umów zleceń do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, natomiast oskładkowanie dochodów członków rad nadzorczych będzie obowiązywało już od początku 2015 r.

1 stycznia 2016 r. wejdą w życie przepisy nakładające obowiązek odprowadzania składek do ZUS od wszelkich umów zleceń do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Natomiast oskładkowanie dochodów członków rad nadzorczych obowiązywać będzie już od stycznia 2015 r.

Obowiązek gwarantowania rzetelności sprawozdawczości finansowej ciąży na członkach organów spółek. W zakresie tej odpowiedzialności mają oni zagwarantować, aby dokumentacja sprawozdawczo-finansowa została sporządzona zgodnie z ustawą o rachunkowości.

Spółka z o.o. sfinansowała dwóm członkom rady nadzorczej szkolenie w zakresie controllingu i rachunkowości. Czy wydatek ten, ze względu na przedmiot szkolenia, może zostać zaliczony do kosztów spółki? W jaki sposób nakłady na szkolenie powinni opodatkować członkowie rady nadzorczej?