Kategorie

Rozliczenia PIT w spółce cywilnej – rozwiązanie spółki i wystąpienie wspólnika

Rozwiązanie spółki cywilnej a obowiązki podatkowe w PIT
Czym jest spółka cywilna, jak dokonują się w niej rozliczenia PIT i jak przebiega rozwiązanie tej spółki? Jakie obowiązki i rozliczenia podatkowe wynikające z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych spowoduje rozwiązanie spółki cywilnej? Jakie skutki w PIT wywoła wystąpienie wspólnika z tej spółki?

Czym jest spółka cywilna?

Reklama

Spółka cywilna jest umownym stosunkiem cywilnoprawnym, zobowiązaniem, które powstaje na mocy przepisów Kodeksu cywilnego. Jest to istotna różnica pomiędzy podmiotami powstającymi na mocy Kodeksu spółek handlowych. Spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej, a jej wspólników łączy wspólność majątkowa łączna. Spółka nie posiada bowiem własnego majątku. Majątek ten należy do wspólników, jednakże w trakcie trwania spółki cywilnej, żaden ze współwłaścicieli nie może nim dysponować we własnym zakresie, możliwe jest to dopiero po rozwiązaniu spółki. Majątek spółki ma bowiem służyć jej celowi gospodarczemu. Ponadto funkcjonowanie w obrocie prawnym jako wspólnik spółki cywilnej wiąże się między innymi z odpowiedzialnością za zobowiązania spółki całym majątkiem wspólników, również ich majątkami osobistymi. Co więcej – spółki cywilnej nie zalicza się ani do spółek kapitałowych, ani do spółek osobowych.

Świadczeniem, do którego zobowiązują się wspólnicy spółki cywilnej jest dążenie do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego poprzez działanie w oznaczony sposób, a w szczególności przez wniesienie wkładów (art. 860 § 1 KC).
Wspólnikiem spółki cywilnej może być każdy podmiot prawa cywilnego – osoba fizyczna, osoba prawna, a także jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną. Niniejszy artykuł będzie się odnosił głównie do spółki cywilnej, w której wspólnikami są osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą ze względu na to, że taka forma spółki cywilnej jest najbardziej powszechna.

Rozwiązanie spółki cywilnej

Reklama

Spółka cywilna może ulec rozwiązaniu na kilka sposobów: wspólnicy mogą określić w umowie spółki, jaki będzie czas jej trwania, spółka może ulec rozwiązaniu w momencie osiągnięcia zakładanego przez wspólników celu, ponadto spółka cywilna ulega rozwiązaniu wraz z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika. Oprócz tego wspólnik ma uprawnienie do wystąpienia ze spółki. W przypadku spółki cywilnej jej wspólnicy nie mogą podjąć uchwały o likwidacji spółki. Spółka cywilna, jak już wcześniej wspomniano, stanowi umowę, stosunek zobowiązaniowy, nie istnieje więc bez wspólników, którzy podpisali wspólnie umowę spółki.

Przy rozwiązywaniu spółki cywilnej wspólnicy są zobligowani do sporządzenia wykazu składników majątkowych. Wykaz taki musi zawierać co najmniej takie dane jak liczba porządkowa, określenie (nazwa) składnika majątkowego, datę nabycia składnika majątkowego, kwotę wydatków poniesionych na nabycia składnika majątkowego oraz kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątkowego zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów, wartość początkową, metodę amortyzacji, sumę odpisów amortyzacyjnych i wysokość wypłaconych środków pieniężnych należnych wspólnikom z tytułu udziału w spółce na dzień jej rozwiązania.

Przytoczyć należy art. 875 KC, który stanowi, że od chwili rozwiązania spółki stosuje się odpowiednio do wspólnego majątku wspólników przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Oznacza to, że z chwilą rozwiązania spółki współwłasność łączna majątku wspólników przekształca się we współwłasność w częściach ułamkowych. Po zapłaceniu długów spółki zwraca się wspólnikom ich wkłady w ten sposób, że zwraca się im w naturze rzeczy, które wnieśli do spółki do używania oraz wypłaca się w pieniądzu wartość ich wkładów oznaczonych w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia – wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Podkreślenia wymaga, że nie ulega zwrotowi wartość wkładu polegającego na świadczeniu usług albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika. Pozostałą nadwyżkę wspólnego majątku dzieli się między wspólników w takim stosunku, w jakim uczestniczyli w zyskach spółki.

Podział majątku wspólników może nastąpić na mocy umowy miedzy nimi zawartej (umowy znoszącej współwłasność) lub orzeczenia sądu. Umowa może zostać zawarta w dowolnej formie, chyba że przedmiotem podziału będzie nieruchomość – wówczas obowiązywać wspólników będzie, pod rygorem nieważności, forma aktu notarialnego. W umowie znoszącej współwłasność wspólnicy powinni wskazać, które składniki majątki będą przechodzić na własność poszczególnych wspólników.

Wybór sądowej drogi rozwiązania spółki wiązać się będzie z koniecznością złożenia wniosku do sądu właściwego, bowiem postępowanie o zniesienie współwłasności prowadzone jest w trybie nieprocesowym. Warunkiem zawnioskowania przez wspólnika o zniesienie współwłasności przez sąd jest spłata wszelkich długów przez wspólników. W postępowaniu sądowym wspólnik zobowiązany jest do przedstawienia wszelkich dowodów na potwierdzenie jego praw własności do poszczególnych składników majątku, a także propozycji podziału.

Rozliczenia PIT w spółce cywilnej

Przenosząc swoje rozważania na grunt prawa podatkowego, a ściślej – podatku dochodowego PIT – zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, poza pewnymi wyjątkami, które w ustawie wskazane zostały w art. 21, 52, 52a, 52c.

Ważne jest, że spółka cywilna nie płaci podatku dochodowego, nie jest ona bowiem podatnikiem. Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. Podatnikiem jest zatem osobno każdy wspólnik spółki cywilnej i rozlicza się on osobiście z dochodów osiągniętych przez spółkę cywilną. W zależności od tego, jaki zysk w spółce cywilnej posiada dany wspólnik – taki zapłaci on podatek dochodowy PIT. Opodatkowanie następuje proporcjonalnie. Wspólnik zatem, jako przedsiębiorca, opłaci podatek dochodowy PIT stricte od przychodu, jaki osiągnie w związku z prowadzeniem spółki cywilnej, zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przy założeniu, że podatnik wybrał opodatkowanie na zasadach ogólnych lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, w pierwszej kolejności wspólnicy spółki cywilnej zobligowani są ustalić dochód, jaki przyniosła spółka, następnie dochód ten jest dzielony pomiędzy poszczególnych wspólników, w zależności od ich udziałów w zyskach spółki. Jeżeli w umowie spółki cywilnej nie został określony podział zysków – przyjmuje się, że zyski dzielone są w równych proporcjach między wspólnikami.

Rozwiązanie spółki cywilnej a PIT

W momencie likwidacji spółki cywilnej, po zniesieniu współwłasności i otrzymaniu  środków pieniężnych oraz otrzymanych przychodów z odpłatnego zbycia składników majątku, wspólnik nie ma obowiązku uiszczenia podatku dochodowego PIT, bowiem w momencie rozwiązania spółki cywilnej, jej wspólnik, otrzymawszy składniki majątku, obejmuje je ewidencją osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Wynika to z faktu, iż w wyniku rozwiązania spółki cywilnej, nie ulega rozwiązaniu jednoosobowa działalność gospodarcza poszczególnych wspólników, którzy wchodzili w skład spółki. Zatem elementy, otrzymane przez wspólnika spółki cywilnej po jej rozwiązaniu będą opodatkowane dopiero w momencie ich zbycia przez wspólnika. Uprzednio ewidencja spółki cywilnej prowadzona była przez nią samą.

Odnosząc się do uzyskania przez wspólnika składnika majątkowego innego niż pieniężny, należy podkreślić, że, jakkolwiek jego wartość stanowi przychód uzyskany po rozwiązaniu spółki cywilnej, natomiast przesunięty jest moment powstania przychodu na chwilę zbycia tego składnika majątkowego. Jego opodatkowanie zatem przesunie się do chwili faktycznego uzyskania środków pieniężnych z tytułu sprzedaży danego składnika majątkowego. Jeżeli jednak sprzedaż nastąpi po upływie 6 lat od otrzymania składnika majątkowego w związku z rozwiązaniem spółki cywilnej i sprzedaż ta nie będzie miała związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie spowoduje ona powstania przychodu.

Dopiero przy rozwiązaniu jednoosobowej działalności gospodarczej, do której weszły poszczególne składniki majątkowe uprzednio rozwiązanej spółki cywilnej, przedsiębiorca będzie zobligowany uiścić od nich podatek dochodowy od osób fizycznych. Zgodnie art. 24 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w myśl którego w razie likwidacji działalności gospodarczej sporządza się wykaz składników majątku na dzień likwidacji działalności gospodarczej. Dochodem koniecznym do wykazania przez podatnika, będzie różnica pomiędzy przychodem a wydatkiem na nabycie danej rzeczy. Przychód ze sprzedaży składnika majątku należy wykazać w zeznaniu rocznym.

Wystąpienie wspólnika ze spółki

Inna sytuacja zaistnieje w momencie wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej. Wspólnik ma bowiem uprawnienie w dowolnym momencie wypowiedzieć swój udział z zachowaniem właściwego terminu wypowiedzenia, jeśli umowa spółki zawarta została na czas nieokreślony. Pozostali wspólnicy mają obowiązek dokonać z tymże wspólnikiem rozliczeń.

Otrzymane przez wspólnika spółki cywilnej środki pieniężne traktowane są jako przychód. Jego źródłem jest działalność gospodarcza. Do tego przychodu nie jest zaliczana wartość zysku wygenerowanego przez spółkę w trakcie jej istnienia. Środki te bowiem były już wcześniej rozliczane jako przychód wspólnika.

Ponadto powyższe nie oznacza, że całość tak uzyskanego przychodu będzie podlegała opodatkowaniu podatkowi dochodowemu PIT. Wspólnik będzie musiał rozliczyć różnicę między jego przychodem a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce cywilnej. Eliminuje to ryzyko podwójnego opodatkowania tego samego dochodu.

Jeżeli jednak wspólnik po wystąpieniu ze spółki cywilnej otrzyma inny niż pieniężny składnik majątkowy – przychód powstanie dopiero w przypadku jego zbycia.

Jednakże, w momencie, kiedy zbycie tego składnika majątkowego nastąpi po upływie 6 lat od dnia jego nabycia, przychód w ogóle nie powstanie. Jest to stosowane zarówno w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej, jak i w momencie rozwiązania spółki.

Natalia Kijaczko, aplikant adwokacki

Polecamy: INFORLEX Biznes

Polecamy: INFORLEX Księgowość i Kadry

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    16 cze 2021
    Zakres dat:

    Jak firmy wpływają na edukację ekologiczną?

    Zrównoważony rozwój trafia do domu Kowalskich, czyli jak firmy i marketing wpływają na edukację ekologiczną.

    Zmiany w deklaracjach akcyzowych od 1 lipca 2021 r.

    Zmiany w deklaracjach akcyzowych. Ministerstwo Finansów udzieliło informacji i wyjaśnień odnośnie obowiązujących od 1 lipca 2021 r. zmian w zakresie deklaracji podatkowych w podatku akcyzowym. Zmiany te są wprowadzane do ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym przez ustawę z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 694).

    Podmioty akcyzowe - aktualizacja zgłoszeń rejestracyjnych do 30 czerwca 2021 r.

    Podmioty akcyzowe już zarejestrowane muszą dokonać aktualizacji zgłoszeń rejestracyjnych do 30 czerwca 2021 r. Aktualizacja to efekt uruchomienia Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych (CRPA).

    Interpretacja 590, czyli porozumienie inwestycyjne z MF

    Interpretacja 590 (porozumienie inwestycyjne) oznacza wiążącą opinię dla inwestorów strategicznych o wszystkich skutkach podatkowych planowanej inwestycji. Jest to nowe rozwiązanie zaproponowane w ramach Polskiego Ładu. Na czym konkretnie będzie polegało? Kiedy wejdzie w życie?

    Polski Ład - ryczałt szansą dla przedsiębiorców?

    Polski Ład - ryczałt. Konferencja Premiera Mateusza Morawieckiego z 2 czerwca br. na temat Polskiego Ładu przyniosła nowe wskazówki odnośnie zmiany zasad opodatkowania jednoosobowych działalności gospodarczych od 2022 r. Z zapowiedzi wynika, że promowaną przez rządzących formą opodatkowania zarobków przedsiębiorców podatkiem PIT będzie ryczałt.

    Podatkowe Grupy Kapitałowe - zmiany w ramach Polskiego Ładu

    Podatkowe Grupy Kapitałowe. Ministerstwo Finansów poinformowało o planowanych ułatwieniach dla Podatkowych Grup Kapitałowych (PGK) w ramach Polskiego Ładu: obniżenie minimalnego kapitału zakładowego uprawniającego do stworzenia PGK, więcej możliwości w powiązaniach spółek, zlikwidowanie warunku rentowności, korzystniejsze warunki rozliczania strat.

    Profil zaufany - zmiany od 17 czerwca 2021 r.

    Profil zaufany. Od 17 czerwca 2021 r. w trakcie wideospotkania z urzędnikiem będzie można założyć tradycyjny, a nie tymczasowy profil zaufany (PZ) - poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Ponadto od 17 czerwca wydane wcześniej tymczasowe PZ staną się "tradycyjnymi" profilami zaufanymi, ważnymi przez 3 lata (tymczasowy profil był ważny tylko 3 miesiące).

    Polski Ład. Tworzenie Grup VAT

    Tworzenie Grup VAT (PGK VAT) to nowe rozwiązanie Polskiego Ładu, w ramach którego spółki należące do podatkowej grupy kapitałowej nie będą musiały w transakcjach między sobą rozliczać VAT. Na czym będzie polegało tworzenie Grupy VAT? Od kiedy będzie to możliwe?

    Fundacja rodzinna z ulgą repolonizacyjną

    Fundacje rodzinne. Propozycje zawarte w projekcie ustawy o fundacji rodzinnej zostały uzupełnione; ich skutkiem ma być niższe niż w oryginalnym projekcie opodatkowanie fundacji rodzinnych. Planowane jest m.in. wprowadzenie ulgi repolonizacyjnej, skierowanej do osób które chciałyby przenieść kapitał gromadzony w zagranicznych fundacjach czy trustach do polskiej fundacji rodzinnej.

    Wpłaty do PPK - kiedy pobrać zaliczkę na PIT?

    Wpłaty do PPK finansowane przez pracodawcę stanowią przychód pracownika oszczędzającego w PPK (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Oznacza to, że pracodawca powinien naliczyć i pobrać od tych wpłat zaliczkę na PIT zgodnie z obowiązującą danego pracownika skalą podatkową (17% lub 32%).

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT w 2022 roku – jak być powinno

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT. Jak rozwiązać problem składki na ubezpieczenie zdrowotne w nowym systemie opodatkowania dochodów osób fizycznych (PIT), który ma obowiązywać od 2022 roku? Profesor Witold Modzelewski proponuje, by – przy spełnieniu dwóch innych warunków - kwota składki była dla wszystkich podatników kosztem uzyskania przychodów lub była wyłączona z podstawy opodatkowania.

    Opłata reprograficzna a komputery przenośne i stacjonarne

    Opłata reprograficzna nie powinna dotyczyć komputerów przenośnych i stacjonarnych, natomiast w przypadku pozostałych urządzeń i nośników powinna być znacznie obniżona - uważa Konfederacja Lewiatan.

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów. Ministerstwo Finansów informuje, że w ramach Polskiego Ładu zostaną wdrożone nowe rozwiązania prawne i organizacyjne mające na celu przyciąganie do Polski strategicznych inwestorów. Już w 2022 roku kompleksowa i szybka obsługa inwestorów ma stać się (wg zamierzeń MF i Rządu) wizytówką naszego kraju. Uruchomiony zostanie tzw. Investor Desk i Interpretacja 590. Będą też korzystne rozwiązania podatkowe dla holdingów (w tym PGK VAT) i zachęta do inwestycji dla instytucji finansowych.

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów”

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów” - to nowy standard rachunkowości, którego projekt został właśnie skierowany do dyskusji publicznej. Termin zgłaszania uwag do projektu upływa 8 sierpnia 2021 r. Co zawiera nowy KSR?

    SLIM VAT 2. Korekta deklaracji importowej

    SLIM VAT 2 zawiera rozwiązanie, które umożliwi podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył w prawidłowej wysokości podatku.

    Kolejne deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym

    Deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym. Ministerstwo Finansów planuje poszerzenie listy deklaracji podatkowych, które mogą być podpisywane elektronicznie o deklaracje akcyzowe AKC-UAKZ i AKC-KZ. Ponadto możliwe będzie opatrywanie podpisem zaufanym albo podpisem osobistym - deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US) oraz podań w sprawach dotyczących podatku akcyzowego − przesyłanych przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych.

    Nadużywanie prawa przez organy podatkowe będzie utrudnione

    Postępowanie podatkowe. Fiskus decydując się na bezpodstawne wszczęcie postępowania podatkowego naraża się na ryzyko uchylenia decyzji administracyjnej i utratę kompetencji do zmiany rozliczenia podatkowego podatnika.

    Spłata zaległości podatkowej przez członka zarządu

    Zobowiązania podatkowe spółki. Organ podatkowy dochodził od członka zarządu spółki spłaty zobowiązań podatkowych, które już nie istniały.

    MF zaprasza na XII Forum Cen Transferowych – 24 czerwca 2021 r.

    Ministerstwo Finansów informuje, że XII edycja Forum Cen Transferowych (FCT) odbędzie się online 24 czerwca 2021 r. Zgłoszenie udziału można przesłać do 18 czerwca 2021 r. (piątek).

    Crowdfunding (finansowanie społecznościowe) - nowe przepisy od listopada 2021 r.

    Crowdfunding - nowe przepisy od listopada 2021 r. Trwają prace nad przepisami (ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych), które uregulują rynek finansowania społecznościowego. Platformy, które się tym zajmują, zgodnie z proponowaną ustawą będą działać zgodnie z licencją i podlegać nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Zwiększy się jednak kwota – z 1 mln do 5 mln euro – którą będą mogły pozyskać w ramach crowdfundingu. Podwyższony limit zacznie obowiązywać od listopada 2023 roku. – W krótkim terminie nowe przepisy zapewnią w miarę bezpieczne funkcjonowanie rynku, w długiej perspektywie mogą umożliwić rozwój platform, również za granicą – ocenia Artur Granicki, prezes Navigator Crowd.

    Polskie Ład. Wyższe dopłaty do paliwa rolniczego od 2022 r.

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze od 2022 r. W ramach programu Polski Ład ma nastąpić podniesienie stawki dopłaty do 110 zł na hektar. Wypłata dopłat według podwyższonej stawki ma nastąpić w I połowie 2022 r.

    Polski Ład - wsparcie dla rolnictwa

    Polski Ład - rolnictwo. 12 czerwca 2021 r. premier Mateusz Morawiecki podczas debaty dot. Polskiego Ładu dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w Instytucie Zootechniki w Balicach koło Krakowa, przedstawił szereg pozytywnych zmian jakie czekają rolników. Ważniejsze zmiany, to: wyższe dopłaty do paliwa dla rolników, uwolnienie rolniczego handlu detalicznego, ustawa o rodzinnych gospodarstwach rolnych, kodeks rolny, E-okienko dla rolnika, cyfrowy system pozwalający na identyfikowanie żywności „od pola do stołu”, centralny system informatyczny zasobu państwowej ziemi.

    Podwyżki stawek podatkowych i podatki korporacyjne

    Podwyżki podatków. Poza klasyczną podwyżką stawek podatkowych, kraje decydują się na dodatkowe podatki korporacyjne - stwierdza w analizie Polski Instytut Ekonomiczny. Zwraca uwagę, że największym zmianom podlegają w ostatnim roku obciążenia środowiskowe.

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.