Kategorie

Małżeńska wspólność majątkowa

Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Podział majątku wspólnego małżonków a podatek. Małżonkowie, którzy dokonują podziału małżeńskiego majątku wspólnego (tzw. ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej) mają wątpliwości, czy od tego podziału muszą zapłacić podatek.
Wspólne rozliczenie PIT małżonków jest preferencją podatkową w podatku dochodowym, z której korzyść mogą mieć małżonkowie, których dochody roczne znacznie się różnią (znajdują się w różnych progach podatkowych), w tym zwłaszcza jeżeli jeden z małżonków nie osiągnął dochodu w danym roku. Kiedy małżonkowie mogą rozliczyć się wspólnie? Na czym polega wspólne rozliczenie PIT małżonków? Jaki jest termin złożenia wniosku o wspólne rozliczenie małżonków? Czy jest możliwe wspólne rozliczenie ze zmarłym małżonkiem, po rozwodzie i w separacji? Czy jest możliwe wspólne rozliczenie małżonków w przypadku uzyskiwania przychodów z najmu prywatnego, działalności rolniczej, kapitałów pieniężnych, działalności nierejestrowanej? Jakie formy opodatkowania wykluczają wspólne rozliczenie małżonków?
Wstępując w związek małżeński w Polsce, kobieta i mężczyzna mogą podjąć decyzję odnośnie odrębności swoich dotychczasowych majątków. Jeżeli nie zdecydują inaczej (tj. jeżeli nie podpiszą umowy majątkowej małżeńskiej - intercyzy), to zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRiO), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje tak zwana wspólność majątkowa. Jaki jest zakres majątku wspólnego małżonków? Czym jest tak zwany majątek osobisty? Jak majątek wspólny i osobisty mają się do egzekucji podatkowej przez organy skarbowe?
Takie pytanie zadał pewien podatnik we wniosku o indywidualną interpretację podatkową. 22 stycznia 2020 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że mąż nie odpowiada (własnym majątkiem osobistym ani majątkiem wspólnym małżonków) za zobowiązania podatkowe swojej żony, które powstały (w wyniku solidarnej odpowiedzialności żony za zaległości podatkowe spółki z o.o.), jeśli zaległość powstała przed zawarciem małżeństwa. Stąd do majątku wspólnego małżeńskiego, a także do majątku odrębnego męża nie będzie mogła zostać skierowana egzekucja podatkowa służąca zaspokojeniu bądź zabezpieczeniu tych zobowiązań podatkowych.
Jak małżonkowie wynajmujący nieruchomości powinni opłacać ryczałt od najmu prywatnego po 1 stycznia 2020 r.? Kiedy należy dokonywać wpłat na mikrorachunek podatkowy tylko jednego z małżonków, a kiedy na osobne mikrorachunki?
W świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT), dotyczących opodatkowania odpłatnego zbycia nieruchomości (lub praw majątkowych) nabytych przez małżonka w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków, datą nabycia lub wybudowania takich nieruchomości (lub praw majątkowych) jest dzień nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków. Oznacza to, że pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT nie liczy się od daty podziału wspólnego majątku małżeńskiego a od daty nabycia danej nieruchomości (czy prawa majątkowego) do majątku wspólnego.
Małżonek nie musi płacić podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości dokonanej niedługo po tym, gdy stał się jej właścicielem w związku z ograniczeniem lub rozszerzeniem wspólności małżeńskiej. To wniosek z najnowszych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczących przesunięć własnościowych między małżonkami.
Małżonkowie, między którymi istnieje wspólność majątkowa, dochody z najmu składników majątku wspólnego rozliczają podatkowo po połowie, zarówno w przypadku opodatkowania według skali, jak i ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Mogą jednak złożyć do urzędu skarbowego oświadczenie, że dochody/przychody te będzie rozliczać tylko jeden z małżonków.
Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że 5-letni termin, po upływie którego nie trzeba płacić podatku dochodowego, należy liczyć od daty zawarcia umowy rozszerzającej wspólność majątkową, a nie od daty nabycia nieruchomości przez małżonka, do którego nieruchomość należała przed rozszerzeniem wspólności. Rzecznik Praw Obywatelskich złożył w tej sprawie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. WSA podzielił argumentację Rzecznika i uchylił niezgodną z prawem interpretację indywidualną. Organ podatkowy wycofał ostatnio złożoną już skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Podział majątku wspólnego związany z rozwodem kończy się często przyznaniem jednej ze stron części aktywów nabytych w trakcie trwania małżeństwa. Zdarza się i tak, że jednej ze stron przyznana zostaje nieruchomość, która może być następnie zbyta. Jeśli jej zbycie ma miejsce przed upływem pięciu lat od podziału majątku powstaje pytanie, czy ta czynność jest objęta podatkiem dochodowym?
Jak rozumieć moment nabycia nieruchomości odziedziczonej po zmarłym małżonku, pozostającym we wspólności majątkowej małżeńskiej, w przypadku jej sprzedaży? Jak moment ten wpływa na rozliczenia podatkowe?
W ostatnich latach sądy administracyjne i organy podatkowe wypracowały wspólny (korzystny dla podatników) pogląd, że rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej poprzez włączenie do majątku wspólnego nieruchomości wchodzącej uprzednio w skład majątku osobistego jednego z małżonków, nie stanowi nabycia tej nieruchomości przez drugiego z małżonków w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Ma to zasadnicze znaczenie dla uniknięcia obowiązku zapłaty podatku dochodowego przy sprzedaży takich nieruchomości.
Zdaniem Ministra Finansów jeżeli zbycie nieruchomości nastąpiło po śmierci jednego z małżonków, a nieruchomość nabyta została do majątku objętego wspólnością majątkową, to pięcioletni termin określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tej nieruchomości do majątku wspólnego małżonków. Innymi słowy w momencie śmierci jednego z małżonków nie następuje nabycie nieruchomości, o którym mowa w ww. przepisie przez drugiego małżonka, jeżeli nieruchomość objęta była wspólnością majątkową.
Odpowiedzialność męża lub żony za drugiego współmałżonka (podatnika) z tytułu podatków i składek na ubezpieczenie społeczne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą jest szersza niż z innych tytułów. Odpowiedzialność ta obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka nawet wtedy, gdy małżonek nieprowadzący działalności gospodarczej nie wiedział o zaległościach podatkowych, czy zaległych składkach..
Od 1 stycznia 2016 r. obowiązują nowe wzory zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe, m.in. zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzającego stan zaległości (ZAS-W); zaświadczenie o wysokości zobowiązań spadkodawcy (ZAS-S); zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych zbywającego (ZAS-Z); zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych podatnika (ZAS-P); zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych rozwiązanej spółki cywilnej (ZAS-SC); zaświadczenie o wysokości zobowiązania podatkowego (zaległości podatkowych), kosztów upomnienia, kosztów egzekucyjnych zabezpieczonych hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym (ZAS-HZ). Zaświadczenia można doręczać w formie dokumentów elektronicznych.
Podział majątku wspólnego, nawet jeśli był on wykorzystywany w działalności gospodarczej przez jedno lub oboje małżonków, nie rodzi skutków podatkowych – wynika z interpretacji podatkowej. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się bowiem do przychodów wynikających z takiego podziału.
Darowizny od najbliższych –a więc m.in. od rodziców, od dzieci i od rodzeństwa – są zwolnione z podatku, jeśli obdarowany zgłosi darowiznę w urzędzie skarbowym. Ale pojawia się pytanie, co będzie, jeśli siostra otrzyma od brata środki, pochodzące z jego wspólnego majątku małżeńskiego?