| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Aktualności > Niektóre propozycje zmian w VAT niepokoją przedsiębiorców

Niektóre propozycje zmian w VAT niepokoją przedsiębiorców

Rada Ministrów przyjęła w dniu 25 października br. projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem pracodawców niezwykle kontrowersyjnym elementem nowelizacji jest powrót do nakładania dodatkowej sankcji za zaległości w podatku VAT.

Nowelizacja wprowadza tzw. pakiet rozwiązań uszczelniających, mających na celu poprawę ściągalności podatku. BCC popiera i angażuje się we wszelkie działania służące ograniczaniu luki w VAT i szarej strefy, dlatego naszym zdaniem ogólny kierunek zmian jest uzasadniony. Jednak wiele wątpliwości budzi kształt części przyjętych rozwiązań, które mogą dezorganizować działalność firm, a także – ze względu na dużą uznaniowość – pozwalać obarczać odpowiedzialnością za nieświadome błędy przedsiębiorstwa będące ofiarami organizatorów przestępczej działalności.

Uszczelnienie poboru podatku VAT od 2017 r. - budżet zyska 3,4 mld zł

Z punktu widzenia przedsiębiorcy, krytyki wymaga likwidacja możliwości składania deklaracji za okresy kwartalne przez podmioty inne niż mali podatnicy. Zmiana ta będzie wiązała się ze znacznymi zakłóceniami w działalności wielu przedsiębiorców średniej wielkości, którzy dotychczas rozliczali się kwartalnie. Natomiast wątpliwe jest, czy rozwiązanie to przyczyni się w sposób wyraźny do zwalczania oszustw.  

Niezwykle kontrowersyjnym elementem nowelizacji jest również powrót do nakładania dodatkowej sankcji za zaległości w podatku VAT. Rozwiązanie to będzie niewątpliwe bardzo uciążliwe dla podatników, którzy będą w ten sposób odpowiadać za często nieświadome błędy w rozliczaniu podatku. 

Nowelizacja przewiduje przedłużenie obowiązywania podwyższonych stawek podatku VAT do końca 2018 r. Stawki w podwyższonej wysokości miały w założeniu mieć charakter tymczasowy, a stają się de facto rozwiązaniem stałym. Należy też podkreślić, że decyzja o kwestii tak istotnej jak wysokość podatku powinna być zakomunikowana wcześniej niż ok. 3 miesiące przed jej wejściem w życie. 

1. Rozszerzenie mechanizmu odwrotnego obciążenia

Odwrotne obciążenie dla podwykonawców usług budowlanych 

Zmiany w zakresie mechanizmu tzw. odwrotnego obciążenia zakładają objęcie nim dodatkowego katalogu usług – w uproszczeniu usług budowlanych i około budowlanych (art. 17 ust. 1h poz. 2- 34 załącznika nr 14). Co istotne, wskazany mechanizm opodatkowania znajdzie zastosowanie tylko w sytuacji, gdy świadczący usługę działa jako podwykonawca (a nie główny wykonawca świadczenia). Fakt, że konstrukcja ta będzie dotyczyć, tylko „podwykonawców” a nie wszystkich usługodawców (w obrocie profesjonalnym) budzi wątpliwości. Przede wszystkim, nie jest jasne, kiedy mamy do czynienia z tzw. „podwykonawstwem”, ponieważ pojęcie to nie zostało zdefiniowane. 

Kształt gramatyczny przepisu sugeruje, że celem ww. mechanizmu będzie objęcie jedynie takich przypadków, gdy odbiorca usługi sam wykonuje dalej to samo świadczenie. Przykładem może być sytuacja, w której wykonawca robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych (poz. 2 załącznika nr 14) świadczy je na rzecz inwestora (który z kolei świadczy tę usługę budowlaną na rzecz właściwego odbiorcy). W takim wariancie wiadomo, że jedna i ta sama usługa jest „podwykonywana”.

Polecamy: Praktyczny leksykon VAT

Nie jest zaś do końca pewne, czy tak samo należy traktować przypadki, w których „wykonawca” i „podwykonawca” świadczą inne usługi. Załóżmy, że w poprzednim przykładzie kolejny podmiot świadczy roboty malarskie (poz. 20 załącznika nr 14) na rzecz wykonawcy. W obecnym brzmieniu propozycji zapisów ustawowych jest wątpliwe, czy przypadek ten mieści się w zakresie opisanego mechanizmu. Zasadniczo bowiem ten kolejny podmiot świadczy inną usługę niż pierwotny wykonawca. Nie jest podwykonawcą „tej usługi” (w założeniu budowlanej). 

Możliwym wyjściem wydaje się być uściślenie, że chodzi tu o świadczenie usług  z załącznika nr 14 na rzecz podmiotu, który sam świadczy dalej usługi z tego katalogu. Pozostawienie regulacji w obecnym kształcie będzie przyczyną wielu sporów oraz niepewnej sytuacji (podatkowej) wielu przedsiębiorców. Postulowanym rozwiązaniem może być także objęcie mechanizmem odwrotnego obciążenia wszystkich usług około budowlanych, a nie tylko tych świadczonych w ramach podwykonawstwa. Z założenia, mechanizm odwrotnego obciążenia ma służyć ograniczaniu nadużyć. Podatnicy muszą mieć jednakże pewność, czy dane usługi są nim objęte, czy też nie. W przypadku powyższej regulacji jest inaczej. 

Dostawy procesorów 

Projekt  nowelizacji zakłada dodatnie do katalogu towarów objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia również procesorów (poz. 28 do załącznika nr 11). Ten rodzaj towarów (tj. procesory) znalazł się w grupie towarów (obecnie poz. 28a-28c załącznika nr 11), w odniesieniu do których odwrotne obciążenie znajdzie zastosowanie nie zawsze, ale tylko w przypadku, gdy jednolita gospodarczo transakcja przekracza kwotę 20 000 zł (art. 17 ust. 1c ustawy o VAT). 

Rozwiązanie, w którym mechanizm odwrotnego obciążenia obejmuje tylko dostawy powyżej pewnej wartości (w ramach tzw. jednolitej gospodarczo transakcji) jest chybione. W ten sposób bowiem powstają niepewności po stronie podatników. Wynikają one z nieostrych zasad ustalania, czy dana sprzedaż mieści się  w zakresie jednolitej gospodarczo transakcji, czy też nie. Kwestia ta wywołuje w praktyce znaczne wątpliwości. Nie są tu zbyt pomocne reguły ustalone w art. 17 ust. 1d -1g oraz 2a i 2b (czyli definiujące jednolitą gospodarczo transakcję), ponieważ posłużono się w nich niejasnymi kryteriami. 

Odwrotne obciążenie – patologia VAT

Rekomendowaną zmianą byłoby więc objęcie ww. towarów mechanizmem odwrotnego obciążenie bez względu na wolumen sprzedaży. Powinno się dążyć bowiem do tego, aby podatnicy mieli pewność czy dane usługi są objęte zasadą reverse charge, czy też nie. 

2. Sposób weryfikacji w przypadku ubiegania się o zwrot nadwyżki podatku 

Planowana zmiana art. 87 ust. 2 ustawy o VAT dotyczy sposobu procedowania (przez organ podatkowy) przy weryfikacji zasadności wykazywanego przez podatników (w deklaracji VAT) zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym. 

Obecnie weryfikacja ta ma określone ramy. Organy podatkowe mogą zastosować m.in.: czynności sprawdzające, kontrolę podatkową, postępowanie podatkowe. Nie ulega wątpliwości powiązanie weryfikacji zwrotu VAT z odpowiednim trybem postępowania. Warto tu przywołać wyrok NSA z 11.2.2015 r., sygn. akt I FSK 621/14, w którym stwierdzono, że: „przedłużenie terminu zwrotu podatku musi więc wiązać się z konkretną procedurą postępowania weryfikacyjnego (...) i obowiązuje do czasu zakończenia weryfikacji w tej właśnie procedurze. (..) wraz ze zmianą procedury weryfikacji konieczne jest wydanie kolejnego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika w nowej procedurze.” Tak więc przykładowo możliwa jest zmiana trybu weryfikacji (np. z kontroli podatkowej na postępowanie podatkowe), ale jak wynika  z orzecznictwa, musi to to być związane każdorazowo z nowym postanowieniem  o przedłużeniu zwrotu. Nowy tryb weryfikacji wymaga więc nowego postanowienia  w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu. Rozwiązanie to służy ochronie podatników, tak aby organ podatkowy postępował zawsze zgodnie z ustanowionymi normami proceduralnymi. 

Nowelizacja art. 87 ust. 2 ustawy o VAT doprowadzi do tego, że organ, który raz przedłuży termin zwrotu (wydając odpowiednie postanowienie) będzie mógł zmienić tryb weryfikacji tegoż zwrotu bez żadnych dodatkowych czynności. Inaczej, bez żadnej kontroli (bez wydawania kolejnego postanowienia o przedłużeniu zwrotu). W ten sposób zmniejszona zostanie ochrona podatników. Z opisywanych powodów należy zaniechać nowelizacji w tym względzie. 

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Patrycja Kaźmierczak, Tomasz Wojdal

KRS Kancelaria świadczy kompleksowe usługi prawne i podatkowe dla biznesu - zajmuje się obsługą prawną i podatkową podmiotów gospodarczych, opracowuje dla nich plany restrukturyzacji (m.in. przekształcenia, wydzielenia, fuzje), wprowadza optymalizacyjne rozwiązania podatkowe oraz dba o to, aby zawierane kontrakty handlowe dawały maksymalne poczucie bezpieczeństwa.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »