REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Dłużnik zmarł przed spłatą długu - co dalej?
Dłużnik zmarł przed spłatą długu - co dalej?

REKLAMA

REKLAMA

Powszechnie sądzi się, że wraz ze śmiercią osoby fizycznej (zwanej w kodeksie cywilnym spadkodawcą) kończy się odpowiedzialność wynikająca z zaciągniętych przez nią kredytów, pożyczek czy też innych niespłaconych zobowiązań. To mylne przeświadczenie.

Obowiązki majątkowe, np. niespłacone zobowiązania z chwilą śmierci spadkodawcy przechodzą na jego spadkobierców (art. 922 kodeksu cywilnego – dalej „k.c.”). Kolejnymi etapami mającymi na celu wyegzekwowanie zaległości od spadkobierców są:

REKLAMA

REKLAMA

1. Przeprowadzenie postępowania spadkowego (i uzyskanie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku) po zmarłym, aby dokładnie określić kto należy do kręgu osób, które po nim dziedziczą.

2. Skierowanie pozwu o zapłatę przeciwko spadkobiercom.

3. Skierowanie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przypadku braku chęci dobrowolnego uregulowania długu.

REKLAMA

Samochód w firmie 2015 – multipakiet

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przeprowadzenie postępowania spadkowego.

Wraz z upływem czasu prawdopodobieństwo, że spadkobiercy przeprowadzili postępowanie spadkowe po zmarłym rośnie, choć wcale nie jest to zasadą. Niejednokrotnie bowiem postępowanie spadkowe jest przeprowadzane dopiero po kilku, kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu latach od dnia otwarcia spadku, tj. od dnia śmierci spadkodawcy. W sądzie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy (a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, w sądzie miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część) można ustalić czy postępowanie spadkowe po danej osobie nie zostało już przeprowadzone.

W przypadku braku takiego postępowania trzeba wystąpić z odpowiednim wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. Jeśli nie jest nam znany krąg osób, które mogą dziedziczyć po zmarłym to powinniśmy wystąpić do:

- urzędu miasta lub gminy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub

- Wydziału Udostępniania Informacji Departamentu Spraw Obywatelskich MSWiA (dawniej Centralnego Biuro Adresowego) o wskazanie następców prawnych uprawnionych do dziedziczenia po zmarłym dłużniku.

Należy pamiętać, że istnieją dwa kręgi spadkobierców – testamentowi i ustawowi. Powołanie tych pierwszych do spadkobrania wynika z ostatniej woli spadkobiercy tj. testamentu. Natomiast spadkobiercy ustawowi są powołani do spadku z mocy ustawy (tzw. dziedziczenie ustawowe). Szczegółowe zasady spadkobrania z mocy ustawy znajdują się w kodeksie cywilnym - tytule II Dziedziczenie ustawowe (art. 931 kodeksu cywilnego i następne).

Zakres odpowiedzialności spadkobierców            .

Spadkobiercy w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku mogą: odrzucić spadek – wtedy co do zasady nie dziedziczą ani długów, ani aktywów spadku; przyjąć spadek wprost oraz przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Rozważymy dwie ostatnie możliwości. W przypadku przyjęcia spadku wprost odpowiedzialność spadkobierców jest nieograniczona, a więc odpowiadają za wszystkie długi spadkodawcy. Natomiast przy przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza odpowiedzialność spadkobierców jest limitowana wielkością aktywów wchodzących w skład spadku.

Dwa przykłady dla wyjaśnienia zasad przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza:

1. W  spadku po zmarłym znalazły się długi (pasywa) w wysokości 2 000 zł (pożyczka) i 5 000 (kredyt). Do spadku weszła też działka o wartości 10 000 zł (aktywa). Spadkobiercy przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, więc będą odpowiadali do kwoty 7 000 zł.

2. W spadku po zmarłym znalazły się długi (pasywa) w wysokości 10 000 zł (niespłacone zobowiązania) i ruchomości wycenione na 2 000 zł (aktywa). Spadkobiercy przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, więc ich odpowiedzialność ograniczy się do kwoty 2 000 zł.

Powyższe przykłady wyjaśniają, że przy przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza górną granicą odpowiedzialności spadkobierców jest wysokość aktywów spadku. Dlatego przy tego rodzaju odpowiedzialności niezbędnym jest sporządzenie spisu inwentarza (o ile nie był wcześniej sporządzony), którego dokonuje komornik na zlecenie sądu.

Przy odrzuceniu spadku należy pamiętać, że jeżeli spadkobierca odrzuci spadek i nie uczyni tego samego za swoje (małoletnie bądź ubezwłasnowolnione) dzieci to jego udział spadkowy (w tym długi z nim związane) przypadnie dzieciom z dobrodziejstwem inwentarza (z mocy ustawy – art. 1015 k.c.). Nigdy nie zdarzy się sytuacja, aby nie było spadkobierców ustawowych, ponieważ w ostateczności zawsze dziedziczy Skarb Państwa - z dobrodziejstwem inwentarza (art. 935 k.c.).

Wystąpienie z pozwem przeciwko spadkobiercom

Jeżeli mamy już prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku czy to wprost czy to z dobrodziejstwem inwentarza to kolejnym krokiem będzie uzyskanie odpowiedniego orzeczenia sądu stwierdzającego obowiązek zapłaty spadkobierców.

W tym celu koniecznym będzie wystąpienie z pozwem o zapłatę przeciwko spadkobiercom. Należy pamiętać o terminach przedawnienia roszczenia przeciwko spadkobiercom (w tym zakresie odsyłam do kodeksu cywilnego tytułu VI. Przedawnienie roszczeń – art. 117 i następne). Natomiast sporządzenie pozwu o zapłatę przeciwko spadkobiercom ułatwi nam lektura następujących artykułów:

Wezwanie do zapłaty. Kolejny świstek, czy ważny dokument?

Należy pamiętać, że spadkobierców, podobnie jak każdego innego dłużnika, należy wezwać do zapłaty, dając mu tym samym szansę na dobrowolne uregulowanie długu.

Jak ustalić, który sąd będzie właściwy do rozpoznania mojej sprawy?

Jak uzyskać korzystny wyrok lub nakaz zapłaty. Trzy tryby postępowania sądowego

Pozew o zapłatę do sądu. Wszystko co trzeba wiedzieć, żeby go przygotować

Załączniki do pozwu windykacyjnego - jakie dokumenty załączyć do pozwu

Koniecznym załącznikiem (dowodem) na odpowiedzialność spadkobierców będzie prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Klauzula wykonalności. Kolejny krok po uzyskaniu nakazu zapłaty lub wyroku

Wystąpienie z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego

Posiadając prawomocny nakaz zapłaty lub wyrok stwierdzający obowiązek zapłaty możemy przystąpić do przymusowego wyegzekwowania długu poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom. Informacje jak to zrobić znajdziemy w artykule: Wniosek do komornika o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

STAN PRAWNY: 21.01.2015 r.

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst pierwotny: Dz. U. Nr 16 poz. 93 z późn. zmianami) – k.c.:
art. 922-927 – przepisy ogólne dotyczące spadków
art. 931-940 – dziedziczenie ustawowe
art. 1012-1024 – przyjęcie i odrzucenie spadku

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 14 poz. 85):
art. 46 ust. 1 pkt 3 – gminny zbiór meldunkowy

Art. 39 kodeksu postępowania cywilnego – właściwość wyłączna w sprawach spadkowych

Michał Marciniak, ekspert Kancelarii Prawniczej FORUM (Grupa Kredyt Inkaso)

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Jak zasypać 300 mld deficytu budżetu państwa? Prof. Modzelewski: 6 głównych „rezerw” dochodów budżetowych, których nikt nie chce tknąć

Nie ma szans na radykalne zwiększenie dochodów budżetowych państwa w 2027 r. (roku wyborczym) uważa prof. dr hab. Witold Modzelewski. Dlatego również w przyszłym roku deficyt budżetu państwa osiągnie prawie 300 mld zł. Ale już dziś profesor Modzelewski wskazuje 6 obszarów podatkowych (VAT, PIT, CIT, akcyza, opodatkowanie hazardu), gdzie zmiana przepisów może przynieść nawet 100 mld zł dodatkowych dochodów budżetowych.

50 zł bez kalkulacji to pułapka. Tak skarbówka i ZUS sprawdzają ryczałt za pracę zdalną

Ryczałt za pracę zdalną jest zwolniony z PIT i składek ZUS, ale tylko pod jednym warunkiem: firma musi udowodnić, że kwota odpowiada realnym kosztom pracownika. Tymczasem wiele przedsiębiorstw wciąż wypłaca okrągłe sumy „na oko” – bez wyliczeń, bez aktualizacji i bez podziału na pracę hybrydową. Wyjaśniamy, jak poprawnie policzyć świadczenie i jakie dokumenty przygotować, by uniknąć kosztownej korekty składek podczas kontroli.

Nowe przepisy o mikrorachunku podatkowym opublikowane w Dzienniku Ustaw. Zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2027 r.

W Dzienniku Ustaw ukazało się nowe rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie mikrorachunku podatkowego, które wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku. Zaktualizowany wykaz określa rodzaje podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych wymagających wpłaty na mikrorachunek, zastępując dotychczasowe przepisy.

Klamka zapadła w sprawie ulg podatkowych na 2027 rok. Prezydent Nawrocki podpisał nowelizację ustaw o PIT, CIT i ryczałcie

Prezydent Karol Nawrocki złożył podpis pod ustawą, która przebuduje system preferencji dla podatników i przedsiębiorców. Zgodnie z nowymi przepisami z katalogu zniknie popularna ulga na Internet oraz ulga na ekspansję, pozwalająca dotąd firmom odliczyć nawet milion złotych. Jednocześnie nowelizacja podwaja limit odliczeń dla honorowych dawców krwi i przedłuża o 10 lat ulgę na robotyzację, a jej główne zapisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku.

REKLAMA

Podatniku, od stycznia 2027 r. duże zmiany w ulgach podatkowych

Od 1 stycznia 2027 r. podatników czekają duże zmiany w ulgach podatkowych. Od tego dnia zostanie zlikwidowana ulga na internet oraz ulga na ekspansję, podwyższona ulga dla krwiodawców oraz wydłużona ulga na robotyzację. Takie zmiany wprowadza nowelizacja z 22 października 2026 r. ustawy o PIT i ustawy o CIT podpisana przez prezydenta. Ustawa czeka na publikację w Dzienniku Ustaw.

Skarbówka uderza w popularną praktykę księgowych przy KSeF. Wpisanie wstecznej daty na przełomie miesiąca oznacza naruszenie przepisów

Wielu przedsiębiorców planowało wykorzystać tryb offline24 w KSeF do wystawiania faktur na początku nowego miesiąca z datą ostatniego dnia miesiąca poprzedniego. Najnowsza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej jednoznacznie ucina takie praktyki. Fiskus wyjaśnia, jak data z pola P_1 wpływa na termin wysyłki dokumentu i dlaczego opóźnienie może narazić firmę na złamanie ustawy o VAT.

Niemal 87 mln zł rocznie kosztuje podatników utrzymanie Trybunału Konstytucyjnego. Podstawowa pensja sędziego TK wynosi 44 tys. zł brutto miesięcznie, czyli ponad 524 tys. zł rocznie

Utrzymanie Trybunału Konstytucyjnego pochłania gigantyczne kwoty z budżetu państwa, podczas gdy tempo prac tej instytucji budzi coraz większe kontrowersje. Najnowsze wyliczenia ekspertów rzucają nowe światło na astronomiczne zarobki sędziów i wieloletnie zaległości, za które rachunek płacimy wszyscy.

ZUS 1 maja 2027 r. umorzy stare zaległości składkowe - ale może to wpłynąć niekorzystnie na wysokość emerytury. Można zrezygnować z umorzenia

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że osoby, które mają zaległości składkowe sprzed 1999 roku, mogą odetchnąć z ulgą. 1 maja 2027 r. ZUS z mocy prawa umorzy te należności. Nie trzeba będzie składać w tej sprawie żadnego wniosku. Ale jest istotny szczegół – umorzenie zaległości może wpłynąć na wysokość przyszłej emerytury.

REKLAMA

Złożyłeś korektę deklaracji ze zwrotem podatku i znalazłeś kolejny błąd? Ministerstwo Finansów wydało pilny komunikat dla podatników

Nowe przepisy Ordynacji podatkowej wywołały wątpliwości wśród podatników poprawiających swoje rozliczenia po 1 października 2026 r. Skoro sama korekta deklaracji z nadpłatą automatycznie wszczyna teraz postępowanie podatkowe, wiele osób obawiało się, że zamyka to drogę do ponownego poprawienia formularza. Resort finansów rozwiał te obawy i wskazał wprost, kiedy możesz złożyć kolejną korektę, a kiedy musisz napisać obowiązkowe uzasadnienie.

Ważne zmiany dla przedsiębiorców i podatników. Rząd zapowiada deregulację w podatkach PIT i CIT

Ministerstwo Finansów przygotowuje deregulacyjny projekt nowelizacji ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz od osób prawnych (CIT). Z opublikowanych w wykazie prac legislacyjnych rządu założeń wynika, że podatników czekają m.in. dłuższy termin na złożenie deklaracji CIT-10Z, pełna elektronizacja tego dokumentu oraz uproszczenia w składaniu oświadczeń płatnika.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA