Jakie prawa ma podatnik, który otrzymał decyzję podatkową?

Rodzaje i treść decyzji podatkowych

Decyzja podatkowa stanowi podstawową formę rozstrzygania w postępowaniu podatkowym, tj. rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji, o czym mówi art. 207 Ordynacji podatkowej.

Wyróżnia się dwa rodzaje decyzji wydawanych przez organy podatkowe – decyzje podatkowe wymiarowe ustalające oraz określające.

Decyzją podatkową ustalającą organy podatkowe wymierzają niektóre podatki lokalne, np. podatek rolny, leśny czy od nieruchomości. Natomiast decyzja wymiarowa określająca wysokość zobowiązania podatkowego jest podstawowym instrumentem wymiaru i dotyczy wszystkich podatków oraz części podatków samorządowych.

Treść decyzji zawiera w szczególności:

- oznaczenie organu podatkowego;

- datę jej wydania;

- oznaczenie strony;

- powołanie podstawy prawnej;

- rozstrzygnięcie;

- uzasadnienie faktyczne i prawne;

- pouczenie o trybie odwoławczym – jeżeli od decyzji służy odwołanie;

- podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, a jeżeli decyzja została wydana w formie dokumentu elektronicznego – kwalifikowany podpis elektroniczny albo podpis potwierdzony profilem zaufanym ePUAP.

Przy czym w decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej organ podatkowy wskazuje także wysokość zobowiązania podatkowego, nadpłaty, zwrotu podatku lub straty podatkowej ustaloną albo określoną w związku z zastosowaniem tego przepisu. Chodzi tutaj o decyzje wydane na podstawie klauzuli o unikaniu opodatkowania.

Przepisy prawa podatkowego mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja.

Ważna!

Warto dodać, że organ podatkowy, który wydał decyzję podatkową, może sam ją umorzyć w przypadku gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące wydawania decyzji podatkowych przewidują szereg praw, przysługujących podatnikowi, który otrzymał decyzję podatkową. Jakie są to prawa, opisujemy w dalszej części artykułu.

Uzupełnienie lub sprostowanie decyzji

W przypadku otrzymani decyzji podatkowej, która może być doręczona na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, podatnik (dalej także „strona”) może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.

Uzupełnienie lub sprostowanie decyzji przez organ podatkowy następuje w drodze decyzji. Termin do wniesienia odwołania lub skargi biegnie od dnia doręczenia decyzji zawierającej uzupełnienie lub sprostowanie.

Przy czym organ podatkowy może wydać postanowienie o odmowie uzupełnienia lub sprostowania decyzji, wówczas termin do wniesienia odwołania lub skargi biegnie od dnia doręczenia takiej decyzji.

Sprostowanie błędów rachunkowych i innych oczywistych omyłek

Podatnik ma prawo żądać od organu podatkowego sprostowania błędów rachunkowych oraz innych oczywistych pomyłek w wydanej decyzji.

Organ podatkowy, który wydał decyzję, na żądanie strony lub organu egzekucyjnego wyjaśnia w drodze postanowienia wątpliwości co do treści decyzji.

Na postanowienie wydane przez organ dotyczące sprostowania i wyjaśnienia podatnikowi przysługuje złożenie zażalenia.

Wniesienia odwołania

Podatnik, który otrzymał decyzję podatkową ma prawo wnieść na nią odwołanie. Odwołanie można wnieść od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji oraz od nowej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji na skutek odwołania wydał nową decyzję uwzględniającą w całości żądanie strony.

Odwołanie należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Polecamy: Instrukcje księgowego. 53 praktyczne procedury (książka)

Należy także mieć na uwadze, że odwołanie powinno zostać wniesione do właściwego organu odwoławczego, ale za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję.

Organ podatkowy przekazując sprawę do organu odwoławczego (w ciągu 14 dni od dnia otrzymania odwołania) jest obowiązany poinformować podatnika o sposobie ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu.

---

Uzupełnienie dowodów i materiałów

W postępowaniu odwoławczym podatnik może żądać od organu odwoławczego przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Wycofania odwołania przed wydaniem decyzji

Podatnikowi przysługuje możliwość wycofania odwołania przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy.

Jednakże, w świetle przepisów Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może odmówić wycofania odwołania, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo pozostawienia w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów, które uzasadnia jej uchylenie lub zmianę.

Wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej

Podatnik ma możliwość wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, przez którą należy rozumieć decyzję, która podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie.

Organ podatkowy pierwszej instancji wstrzyma wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego. Wstrzymanie decyzji odbywa się na wniosek podatnika – po przyjęciu zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, o którym mowa w art. 33d § 2 Ordynacji podatkowej – do wysokości zabezpieczenia i na czas jego trwania.

Wniosek, o którym tutaj mowa, podlega załatwieniu bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni. Niezałatwienie wniosku w tym terminie powoduje wstrzymanie wykonania decyzji do czasu doręczenia postanowienia w sprawie przyjęcia zabezpieczenia, chyba że przyczyny niezałatwienia wniosku w terminie zostały spowodowane przez podatnika.

Wznowienie postępowania

W niektórych przypadkach wznowienie postępowania może nastąpić na żądanie podatnika lub z urzędu.

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną postępowanie może zostać wznowione, jeżeli:

- dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

- decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

- decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130–132 Ordynacji podatkowej;

- strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (w tym przypadku wznowienie następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji);

- wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;

- decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

- decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji;

Sprawdź: INFORLEX SUPERPREMIUM

- została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny (wznowienie następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej);

- ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji (wznowienie następuje tylko na żądanie strony);

- wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

- orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji (wznowienie następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej).

---

Stwierdzenia nieważności decyzji

Podatnik ma prawo żądać stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w przypadku gdy:

- została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości,

- została wydana bez podstawy prawnej,

- została wydana z rażącym naruszeniem prawa,

- dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

- została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,

- była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

- zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa,

- w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.

Wniesienie skargi do WSA i NSA

Podatnikowi przysługuje prawo do wniesienia skargi na wydaną decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego (WSA). Skargę należy wnieść za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał zaskarżaną decyzję. Nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. Przed wniesieniem skargi podatnik musi jednak wezwać organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa.

W przypadku niekorzystnego dla podatnika wyroku wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny podatnik ma prawo wnieść skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), jeżeli miało miejsce naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub doszło do naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.