Zapłata na wirtualny rachunek bankowy a koszty podatkowe

Tak zinterpretował przepisy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w indywidualnej interpretacji podatkowej z 30 kwietnia 2020 r. (sygn. 0115-KDIT3.4011.191.2020.1.AD).

Wirtualny rachunek bankowy na fakturze

O interpretacje wystąpił przedsiębiorca (podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych), który  zawartł umowę leasingu operacyjnego na samochód osobowy (do 3,5 tony), zgodnie z którą musi co miesiac płacić ratę leasingową w kwocie 3 000 zł brutto (z VAT). Firma leasingowa na fakturach dokumentujących raty leasingowe umieszcza numer rachunku bankowego, który nie widnieje w wykazie podatników VAT (tj. na tzw. białej liście). Jest to tzw. rachunek wirtualny (technicznymi), który jest jednym z wielu subkont przypisanych do rachunku rozliczeniowego firmy leasingowej. Ten główny rachunek rozliczeniowy widnieje na tzw. białej liście.

Przedsiębiorca miał wątpliwości, czy zapłata rat leasingowych na ww. rachunek wirtualny nie pozbawia go prawa do zaliczania tych rat (ich wartości netto) do kosztów zyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych. W szczególności w świetle art. 22p ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT w związku z art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców.

Zgodnie bowiem z art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców gdy jednorazowa wartość transakcji przekracza kwotę 15 000 PLN, przedsiębiorca dokonujący płatności na rzecz innego przedsiębiorcy, zobligowany jest do rozliczeń za pośrednictwem rachunków płatniczych.

A na podstawie obowiązującego od 1 stycznia 2020 r. art. 22p ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT (analogiczny przepis znajduje się w w art. 15d ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT) jeżeli płatność za fakturę jest dokonywana na rzecz czynnego podatnika VAT, to musi być dokonana na rachunek rozliczeniowy uwidoczniony w wykazie, o którym mowa w treści art. 96b ust. 1 ustawy o VAT (tj. w Wykazie podatników VAT).

Jak wskazał podatnik, wykładnia językowa art. 22p ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT nie pozwala na utożsamienie rachunku określanego jako wirtualny lub techniczny z rachunkiem rozliczeniowym, o którym mowa w art. 49 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo bankowe. Ale już wykładnia celowościowa pozwala te rachunki utożsamić, bowiem rachunki wirtualne czy też techniczne są w praktyce subkontami bankowego rachunku rozliczeniowego.
Zatem zdaniem podatnika zapłata na rachunek wirtualny lub techniczny jest de facto zapłatą na rachunek rozliczeniowy. Stąd w takim przypadku nie może być stosowana sankcja z art. 22p ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT. A zapłata taka może dokumentować powstanie kosztu uzyskania przychodu.

Wpłata na rachunek wirtualny nie wyłącza kosztów jeżeli ten rachunek jest subkontem rachunku rozliczeniowego

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zgodził się z podatnikiem - uznał jego stanowisko za prawidłowe.

Organ podatkowy wskazał, że pojęcie rachunku płatniczego zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 25 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 659, z późn. zm.), zgodnie z którym rachunek płatniczy jest to rachunek prowadzony dla jednego lub większej liczby użytkowników służący do wykonywania transakcji płatniczych, przy czym przez rachunek płatniczy rozumie się także rachunek bankowy oraz rachunek członka spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jeżeli rachunku te służą do wykonywania transakcji płatniczych.

Rodzaje rachunków bankowych określone zostały w rozdziale 3 ustawie z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (t. j. Dz .U. z 2018 r., poz. 2187, z późn. zm.). Przepis art. 49 ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego stanowi, że jako rachunki bankowe należy rozumieć rachunki rozliczeniowe, w tym bieżące i pomocnicze oraz prowadzone dla nich na zasadach określonych w rozdziale 3a rachunki VAT.

Firmy, zwłaszcza te mające wielu klientów, korzystają z rachunków wirtualnych (technicznych) i dzięki temu każdy pojedynczy klient lub kontrahent nabywający towar lub usługę otrzymuje przypisany wyłącznie do niego niepowtarzalny numer rachunku bankowego, który to numer wykorzystuje przelewając zapłatę za towar lub usługę. Pieniądze z przelewów ostatecznie wpływają (i są księgowane przez bank) na jeden rzeczywisty rachunek rozliczeniowy, do którego te wirtualne (techniczne) rachunki są przyporządkowane. Rachunek wirtualny służy zautomatyzowania rozliczeń – użycie go przez wpłacającego powoduje, że system sam rozpoznaje wszystkie parametry przelewu i dokonywane jest jego automatyczne księgowanie na rachunku bieżącym prowadzonym na rzecz sprzedawcy.

Te tzw. rachunki wirtualne nie są rachunkami rozliczeniowymi w rozumieniu art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo bankowe i dlatego nie są uwidaczniane w wykazie czynnych podatników VAT.

Jednak zdaniem Ministra Finansów wpłaty na rachunki wirtualne, które są przypisane do rachunku rozliczeniowego są traktowane jak wpłaty na rachunek rozliczeniowy. Tak np. stwierdził ówczesny podsekretarz stanu w Ministerstwie finansów Tadeusz Kościński, odpowiadając (w imieniu Ministra Finansów) 19 lipca 2019 r. na interpelację poselską.

Również w objaśnieniach podatkowych z 20 grudnia 2019 r. w sprawie Wykazu podatników VAT Minister Finansów stwierdził m.in.:

" (...) Fakt, że tzw. rachunki wirtualne nie będą uwidaczniane w Wykazie nie oznacza, że podatnik dokonując płatności na te rachunki narażony będzie na konsekwencje przewidziane z tytułu dokonania płatności na rachunek spoza Wykazu. Podatnik będzie mógł sprawdzić w Wykazie, czy dokonując zapłaty na konkretny rachunek wirtualny, spełni kryteria ustawowe uprawniające do zaliczenia wydatku do kosztów podatkowych. Mianowicie, poprzez weryfikację numeru rachunku wirtualnego w Wykazie podatnik otrzyma informację, czy jest to rachunek powiązany z rachunkiem rozliczeniowym konkretnego podmiotu.
Wpłaty na rachunki wirtualne będą traktowane jak wpłaty na rachunek rozliczeniowy, z którym dany rachunek wirtualny jest powiązany. Jeżeli więc rachunek rozliczeniowy podatnika znajduje się w Wykazie, wówczas płatność dokonywana na rachunek wirtualny, powiązany z tym rachunkiem rozliczeniowym, będzie równoznaczna z wykonaniem przez płacącego obowiązku zapłaty na rachunek z Wykazu."

Także i Dyrektor KIS potwierdził w omawianej interpretacji podatkowej z 30 kwietnia 2020 r. to stanowisko. Stąd podatnik dokonując płatności z tytułu rat leasingowych na rzecz przedsiębiorcy leasingującego, na wskazany przez niego rachunek wirtualny przypisany do rachunku głównego, zgłoszonego do wykazu podatników VAT - ma prawo zaliczyć te wpłaty do kosztów uzyskania przychodów. Dyrektor KIS zastrzegł jednak, że podatnik powinien (na wypadek ew. kontroli) dowody potwierdzające to, że wpłata na rachunek wirtualny jest de facto wpłatą na rachunek znajdujący się w wykazie podatników VAT.

Polecamy: PIT 2020. Komentarz

Polecamy: CIT 2020. Komentarz

Podstawa prawna:

- art. 22p. ustawy o PIT

1. Podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców:

1) została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego lub

2) została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług – w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług, potwierdzonych fakturą, dokonanych przez dostawcę towarów lub usługodawcę zarejestrowanego na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny, lub

3) pomimo zawarcia na fakturze wyrazów „mechanizm podzielonej płatności” zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o podatku od towarów i usług, została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności określonego w art. 108a ust. 1a tej ustawy.

2. W przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców została dokonana z naruszeniem ust. 1, podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą w tej części:

1) zmniejszają koszty uzyskania przychodów albo

2) w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów – zwiększają przychody

– w miesiącu, w którym odpowiednio została dokonana płatność bez pośrednictwa rachunku płatniczego, został zlecony przelew albo płatność została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku:

1) nabycia lub wytworzenia środków trwałych albo nabycia wartości niematerialnych i prawnych;

2) dokonania płatności:

a) po likwidacji pozarolniczej działalności gospodarczej,

b) po zmianie formy opodatkowania na zryczałtowaną formę opodatkowania określoną w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym albo w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym

– z tym że zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów lub zwiększenie przychodów następuje za rok podatkowy, w którym nastąpiła likwidacja tej działalności, albo za rok podatkowy poprzedzający rok podatkowy, w którym nastąpiła zmiana formy opodatkowania.

4. Przepisów ust. 1 pkt 2 i ust. 2 nie stosuje się, w przypadku gdy podatnik dokonujący płatności dokonał zapłaty należności przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, i złożył zawiadomienie, o którym mowa w art. 117ba § 3 Ordynacji podatkowej, do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla wystawcy faktury w terminie trzech dni od dnia zlecenia przelewu.